Tổng thống Donald Trump cho rằng cựu bộ trưởng Quốc phòng James Mattis quá tự cao, sau khi ông lên tiếng chỉ trích cách xử lý của chính quyền đối với các cuộc biểu tình ở Mỹ.
“Có lẽ điều duy nhất mà tôi cùng cựu tổng thống Barack Obama có điểm chung là đều có vinh dự sa thải James Mattis, vị đại tướng được đánh giá cao nhất thế giới. Tôi đã yêu cầu ông ấy từ chức và cảm thấy tuyệt vời về điều đó. Biệt danh của ông ấy là Chaos mà tôi không thích và đổi lại thành Mad Dog”, Tổng thống Trump tweet vào tối 3/6
Trump nói thêm: “Sức mạnh chính của ông ấy không phải là quân sự, mà là quan hệ công chúng cá nhân. Tôi đã cho ông ta một cuộc sống mới, những công việc cần làm và những trận chiến để giành chiến thắng, nhưng ông ta hiếm khi mang thịt xông khói về nhà”
Trước đó, Jame Mattis vào thứ Tư lần đầu tiên phá vỡ im lặng, lên án Tổng thống Mỹ chia rẽ quốc gia, tố cáo ông hạ lệnh cho quân đội vi phạm quyền hiến pháp của công dân Mỹ.
“Tôi đã xem những sự kiện diễn ra trong tuần, giận dữ và kinh ngạc,” Mattis viết. “Những từ ‘Tư pháp Bình đẳng theo Pháp luật’ được khắc trên trán tường Tối cao Pháp viện Mỹ. Đây là chính xác những gì những người biểu tình đang đòi hỏi đúng đắn. Nó là đòi hỏi lành mạnh và thống nhất, đòi hỏi mà tất cả chúng ta có thể theo. Chúng ta không thể bị chia trí bởi một số nhỏ những kẻ vi phạm luật pháp. Các cuộc biểu tình được xác định bởi hàng ngàn người có lương tâm, những người đang nhấn mạnh rằng chúng ta sống theo giá trị của chúng ta, giá trị là một quốc gia và giá trị là con người.” Cựu Bộ trưởng Quốc phòng viết tiếp, “Chúng ta phải phản đối và buộc những người lãnh đạo đang nhạo báng Hiến pháp chúng ta phải chịu trách nhiệm.”
Trong lá thư ngỏ, Mattis chỉ trích gay gắt Tổng thống đã kích động người dân chống lại lẫn nhau. “Donald Trump là tổng thống đầu tiên trong đời tôi không tìm cách đoàn kết người dân Mỹ, thậm chí cũng chẳng làm bộ thử. Thay vào đó, ông ta tìm cách chia rẽ chúng ta,” Tướng Thuỷ quân Lục chiến viết. “Chúng ta chứng kiến những hậu quả của 3 năm nỗ lực này. Chúng ta chứng kiến những hậu quả của 3 năm không có sự lãnh đạo chín chắn. Chúng ta có thể đoàn kết mà không cần đến ông ta, dựa trên những sức mạnh vốn có trong xã hội dân sự của chúng ta. Điều này sẽ không dễ dàng gì, như những ngày vừa qua cho thấy, nhưng chúng ta nợ việc này đối với các công dân của chúng ta, với những thế hệ trước đã đổ máu bảo vệ lời hứa, và đối với trẻ nhỏ của chúng ta.”
John Allen, cựu tướng hải quân bốn sao và là chủ tịch hiện tại của Viện Brookings, một nhóm chuyên gia cố vấn của DC, đã viết một bản thay đổi cho Chính sách đối ngoại vào sáng thứ Năm, chỉ trích Trump vì hành động của ông vào thứ Hai, trong đó có một bức ảnh tạiNhà thờ gần Tòa Bạch Ốc
Trong khi đó, Esper hôm thứ Tư nói rằng ông phản đối việc sử dụng Đạo luật chống bạo động, dùng quân đội để xử lý những kẻ bạo loạn
“Việc sử dụng quân đội trong vai trò thực thi pháp luật chỉ nên được sử dụng trong tình huống khẩn cấp và nghiêm trọng nhất”, Esper nói. “Hiện tại chúng tôi không ở trong một trong những tình huống đó. Tôi không ủng hộ việc đưa ra Đạo luật này”
Một số nhà lãnh đạo quân sự hiện tại và trước đây đã nói rằng họ tức giận về việc quân đội được cho là bị Trump sử dụng làm nhiệm vụ cho thấy rằng ông ta đang có lập trường cứng rắn chống lại những kẻ bạo loạn.
Căng thẳng giữa tổng thống và các nhân vật quân sự được đưa ra như một lá thư được lưu hành bởi Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mark Milley hôm thứ tư nhắc nhở các nhà lãnh đạo quân sự về lời thề của họ đối với Hiến pháp Hoa Kỳ.
Trong bức thư từ chức, ông James Miller Jr., cựu Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách về chính sách từ năm 2012 – 2014 đề cập tới lời tuyên thệ mà cả ông và Bộ trưởng Esper đều phát biểu khi nhậm chức, đó là “ủng hộ và bảo vệ Hiến pháp Mỹ”, cũng như mang theo “niềm tin đúng đắn và sự trung thành”.
TH