Mỗi năm tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp Đại học thất nghiệp rất nhiều. Với số ít sinh viên tốt nghiệp được làm đúng chuyên ngành đă học. Có sinh viên sau 4 năm ăn học vất vả, chấp nhận xin làm công nhân "móc cống".
Những năm tháng ngồi trên ghế giảng đường, ai cũng nghĩ tới một công việc với điều kiện thật tốt, phù hợp khi ra trường. Những chàng thanh niên của công ty thoát nước đô thị cũng vậy, họ đều là những người có bằng cử nhân nhưng rồi lại chọn công việc chẳng giống như tưởng tượng trước đó.
Ba đời làm công nhân thoát nước
Anh B.M.P (29 tuổi) là công nhân của Chi nhánh Thoát nước số 2, Công ty TNHH MTV Thoát Nước Đô Thị TP.HCM (gọi tắt công ty thoát nước). Anh P. gây ấn tượng với mọi người xung quanh v́ cao như người mẫu. Vậy nhưng anh thường đeo khẩu trang kín hết mặt, khi nào uống nước hoặc hết ca làm anh mới tháo khẩu trang.
Anh P. tốt nghiệp đại học ngành Xây dựng dân dụng. Vừa tốt nghiệp, anh đi khắp nơi xin việc nhưng không được nên xin vô làm công nhân thoát nước
Anh P. tâm sự: “Nhà tôi có ông nội, ba và các chú của tôi, giờ tới tôi là đời thứ 3 làm công nhân thoát nước. Thật ra là ba đi trước thấy nghề này cực khổ nên không muốn tôi vô làm, nhưng h́nh như là duyên với nghề. Tới nay, tôi đă gắn bó được 5 năm với công việc này”.
Từ ngày học cấp 2, anh P. đă được theo nh́n ba dọn các hầm ga, ống cống nên đă h́nh dung được công việc của ḿnh sẽ như thế nào. Do vậy, ngày đầu chui xuống cống, anh P. cảm thấy rất tự tin v́ đă chuẩn bị sẵn tinh thần. Dù là thế, nhưng anh P. vẫn không tránh khỏi cảm giác hơi ớn lạnh v́ cống quá dơ và hôi.
Anh P. nói ngày trước, sức khỏe anh cũng hơi yếu nên vô làm rồi hít khí độc nên thường xuyên bị bệnh hơn. Rồi làm riết cũng quen, dù nắng hay mưa th́ anh P. vẫn dọn hết sạch các hầm ga cùng tổ của ḿnh để việc thoát nước của TP được đảm bảo.
“Tất cả những ǵ người ta không dùng nữa là người ta liệng xuống cống, bao ni lông, bao cao su, xác động vật, cái ǵ dơ nhất và sợ hôi người ta lại quăng xuống cống. Mỗi lần vớt lên vậy tôi cũng thấy buồn v́ một số người ư thức quá kém”, anh P. tâm sự.
Mỗi lúc làm, mùi cống xộc thẳng vào mặt, anh P. nhiều khi lại nghĩ học 4 năm đại học ra rồi đi làm công việc này th́ có tương xứng không. Nhưng anh lại nghĩ đến rằng đây là công việc của ba ḿnh đă làm ngày trước để kiếm tiền nuôi gia đ́nh. Hiểu được giá trị đồng tiền ba kiếm được và v́ cuộc sống nên anh lại tiếp tục.
Theo lời anh P., từ ngày vào làm công nhân công ty thoát nước, anh cũng ít bạn bè hơn, v́ dù có tắm kỹ cỡ nào th́ người vẫn c̣n mùi đặc trưng của cống. Phần v́ công việc nặng nhọc nên sau giờ làm anh chủ yếu dành thời gian nghỉ ngơi ở nhà.
“Có thể v́ vậy nên đến giờ tôi vẫn chưa có người yêu, có mùi như thế này ai mà yêu. Kể ra bạn bè làm quan chức lớn th́ có cái khổ của nó, ḿnh làm công nhân cũng có cái khổ riêng của ḿnh”, anh P. trải ḷng.
Vượt qua sợ hăi
Anh Lương Hoàng Thiện (31 tuổi, Chi nhánh Thoát nước số 2) đă làm được 6 năm cho biết, anh cũng tốt nghiệp đại học ngành xây dựng. Suốt thời gian học đại học anh Thiện luôn nghĩ rằng khi ra trường anh sẽ làm một công việc phù hợp với năng lực.
“Chưa bao giờ tôi nghĩ học xong đại học lại ra làm công nhân, công nhân học hết cấp 3 cũng làm được mà. Nhưng ra trường môi trường không như tôi nghĩ, tôi đi xin việc ai cũng đ̣i hỏi kinh nghiệm mà vừa ra trường th́ kinh nghiệm đâu ra. Vậy là tôi xin qua đây, chế độ chăm sóc sức khỏe ổn, khám tổng quát định kỳ, thu nhập không dư nhưng đủ sống”, anh Thiện cho hay.
Từ một chàng trai ghét mùi chuột, gián nhưng từ ngày làm công việc này, anh Thiện phải quen với việc khi chui xuống cống, một ổ gián tới trăm con chạy lúc nhúc rồi ḅ vào trong quần áo hay chuột cắn chân… Kể cả xác động vật chết, anh phải làm quen với tất cả, dù trước đó chỉ cần nghe nhắc đến là anh đă rùng ḿnh.
Lần đầu xuống cống, anh Thiện bị sưng hết người v́ dị ứng, rồi măi cũng thành quen, cơ thể tự thích ứng, chỉ có việc mùi của cống trên cơ thể th́ vẫn không thể nào khử hết được.
Anh Thiện trải ḷng: “Nghề nào cũng là nghề, ai cũng có quyền không lựa chọn công việc này, nhưng đây là công việc giúp ích cho xă hội nên dù có cực chút, có hôi chút nhưng tôi vẫn cảm thấy vui vẻ sau mỗi ca làm”.
