Tổng thống Nga Putin đã tuyên bố giành chiến thắng tại Syria hồi cuối năm ngoái. Nhưng giờ đây tình hình Syria lại rất căng thẳng. Liệu diễn biến mới có như lời ông nói?
Trước tình hình các vụ tấn công bằng máy bay không người lái và việc Nga hỗ trợ quân đội Syria tấn công thành trì cuối cùng của phe nổi dậy, dường như tuyên bố chiến thắng của ông Putin có phần hơi sớm, chuyên trang RCD nhận định.
Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố chiến thắng quân sự ở Syria (ảnh: Strategic Culture)
Các chính trị gia thường có xu hướng tuyên bố giành chiến thắng quân sự trước khi thực hiện được. Biểu ngữ "Sứ mệnh đã hoàn thành" được căng rộng sau lưng tổng thống George W. Bush trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln vào ngày 1/5/2003. Nhưng sau đó cuộc chiến tại Iraq vẫn tiếp tục kéo dài thêm 8 năm nữa, và cướp đi mạng sống của hơn 4000 binh sĩ Mỹ. (Công bằng mà nói, ông Bush chưa bao giờ thật sự tuyên bố chiến thắng, mặc dù ông đã đưa ra một phát biểu gần giống là Mỹ đã thắng thế). Ông Saddam Hussein cũng tuyên bố giành chiến thắng chiến lược vào thời điểm 10 năm sau thất bại thảm hại ở Kuwait.
Vì thế nên khi ông Putin tuyên bố rằng quân đội Nga đã hoàn thành một cách vinh quang sứ mệnh tại Syria (xem phút thứ 2:43 trong video dưới đây), không có gì lạ khi có một số ý kiến hoài nghi.
Những sự kiện xảy ra sau đó chỉ ra rằng có một số vấn đề cần quan tâm trước khi chiến dịch quân sự của Nga tại Syria có thể được xem là hoàn thành, một cách vinh quang hay chưa. Chẳng hạn, vào ngày 31/12/2017, một nhóm vô danh đã tiến hành một cuộc tấn công bằng súng cối vào căn cứ không quân Khmeimim của Nga ở phía đông nam Syria, khiến hai binh sĩ Nga thiệt mạng.
Phải sau gần một tuần Bộ Quốc phòng Nga mới thừa nhận cuộc tấn công, và cũng chỉ sau đó tờ Kommersant của Nga đưa tin cho biết có 7 máy bay cùng với 1 kho đạn dược đã bị phá hủy bởi trận pháo kích của phiến quân.
Quân đội Nga đã phủ nhận tin tức thiệt hại này, đồng thời đưa ra những hình ảnh về thiệt hại của máy bay được cho là xuất hiện trong cuộc tấn công. (Mặc dù các máy bay Nga đang ở ngoài trời, nhưng với những hạn chế cố hữu, súng cối cực kỳ khó có khả năng gây ra kiểu thiệt hại như này trong một khoảng thời gian giới hạn).
Và vẫn còn những ví dụ khác. Một cuộc tấn công bằng tên lửa vào căn cứ không quân Hmeimim 3 ngày trước đó (27/12) đã bị đánh chặn, và cũng trong khoảng thời gian đó, một chiếc trực thăng của Nga đã rơi khi đang bay tới thành phố Hama, khiến 2 phi công thiệt mạng do "sự cố kỹ thuật" thường trực khắp nơi.
Nhưng sự kiện được nhắc tới nhiều nhất là vào tối ngày 5/1, khi có 13 chiếc máy bay không người lái (UAV) mang bom với công nghệ tương đối thấp được triển khai để tấn công ồ ạt căn cứ không quân của Nga ở Syria. Nga tuyên bố đã bắn hạ 7 UAV bằng hỏa lực phòng không và sử dụng các biện pháp chống tác chiến điện tử để chiếm quyền điều khiển 6 chiếc còn lại.
Cả Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đều phủ nhận có bất cứ liên quan nào đến cuộc tấn công bằng UAV. Phía Nga cho biết các UAV đã bay hơn 50 km từ một vị trí thuộc tỉnh Idlib do phiến quân chiếm đóng, và họ đã xác định và loại trừ những người phải chịu trách nhiệm về cuộc tấn công này.
Bên cạnh sự kỳ lạ do bản chất của vụ tấn công gây ra, sự kiện này cũng gây chú ý đến việc Nga tiếp tục hỗ trợ quân sự cho các hoạt động chiến đấu ở Syria. Vào cuối tháng 12/2017, chính quyền Assad đã bắt đầu một cuộc tấn công vào tỉnh Idlib, và hồi tuần trước Thổ Nhĩ Kỳ đã kêu gọi các đại sứ Nga và Iran thuyết phục Damascus ngừng cuộc tấn công mà theo Thổ Nhĩ Kỳ là đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn về khu vực giảm leo thang đã ký kết trước đây.
Idlib đã trở thành điểm đến cuối cùng đối với các nhóm đối lập tham gia vào các thỏa thuận rút lui với chính quyền Assad. Một số nhóm hiện đang ở đây, trong đó có Al-Qaeda, một vấn đề được đại diện chống khủng bố giàu kinh nghiệm của Washington Brett McGurk nói đến năm ngoái, đã trở nên giống với khung cảnh trong bộ phim Chiến Tranh Giữa Các Vì Sao phần 4: Niềm Hi Vọng Mới. Vì vậy, các tuyên bố được Nga và Syria đưa ra rằng đang nhắm mục tiêu là các nhóm khủng bố tại Idlib là sự thật. Trên thực tế, cuộc tấn công có xu hướng mở rộng hơn nhiều so với việc đơn giản cố gắng diệt trừ tận gốc các phần tử Al-Qaeda. Sự trợ giúp quân sự của Matxcơva sẽ tỏ rõ vai trò trọng yếu đối với quân đội Syria nếu lực lượng này muốn có tiến triển ở Idlib.
Trước tình hình các vụ tấn công bằng máy bay không người lái và việc Nga hỗ trợ quân đội Syria tấn công thành trì cuối cùng của phe nổi dậy, dường như tuyên bố chiến thắng của ông Putin có phần hơi sớm, RCD nhận định.