Ai cũng biết, nguồn tài chính của IS phụ thuộc rất nhiều vào dầu thô, khu vực sản xuất dầu mỏ chính của IS nằm tại tỉnh Deir Ezzor ở phía đông Syria, với sản lượng khoảng 34.000 – 40.000 thùng/ngày. Dầu thô hoặc dầu đã được lọc được các thương lái Syria bơm vào can lớn đưa xuống thuyền chuyển qua sông sang Thổ Nhĩ Kỳ.
Các khu chợ nhiên liệu mọc lên khắp nơi, thường nằm gần các cơ sở lọc dầu. Hầu như thị trấn nào cũng có một chợ nhiên liệu nhỏ để người địa phương mua bán. Lái buôn thường mua dầu khối lượng lớn từ những đầu mối lớn hơn về bán lại tại những chợ nhỏ này.
Tại Iraq, IS kiểm soát những khu chợ lớn tại Manbij và al-Bab, ngoại ô phía đông thành phố Aleppo. Lái buôn tại đây phải xuất trình giấy tờ, chứng minh họ đã trả thuế để được phép mua dầu mà không chịu thêm thuế. Lái buôn từ khu vực phe đối lập tại Syria kiểm soát chưa nộp thuế này sẽ bị đánh thuế ở mức tương đương 0,67 USD/thùng.
Một số khu chợ tư nhân cũng đánh thuế. Chợ Al-Qaim, một trong những chợ lớn nhất khu vực, đánh thuế người mua và người bán ở mức 0,3 USD/thùng dầu thô.
Tại các khu vực IS kiểm soát, ví dụ như thành phố Mosul, xăng dầu được bán tại những cây xăng mini, với 2 cột bơm. Những cây xăng như vậy có mặt nhan nhản khắp nơi tại Mosul, và người địa phương gọi tên loại dầu theo địa danh chúng được khai thác. Căn cứ vào đó người mua có thể biết được chất lượng dầu và so sánh giá.
Buôn lậu sang Thổ Nhĩ Kỳ
Tại khu vực các tay súng chống chính phủ Syria chiếm đóng, có hai loại nhiên liệu được bán: loại có giá cao hơn được lọc tại lãnh địa của IS, và loại lọc tại địa phương có giá bán thấp hơn. Người địa phương thường mua cả hai loại, và dùng loại rẻ hơn cho máy phát điện, còn dành loại đắt hơn để chạy xe.
Với việc IS chỉ quan tâm đến kiếm lời “tại cột bơm”, việc tuồn dầu lậu sang các quốc gia láng giềng đem về lợi nhuận cao cho lái buôn người Syria và Iraq. Những người buôn lậu dầu Syria cho biết, những tháng gần đây doanh thu của họ đang giảm, không phải vì biên giới bị kiểm soát chặt hơn, mà do giá dầu thế giới hạ.
Hầu hết dầu được buôn lậu từ khu vực chính phủ Syria kiểm soát sẽ “chảy” sang khu vực của phe đối lập tại phía tây bắc. Người dân địa phương mua chúng tại cá khu chợ, đổ vào can nhựa và vận chuyển qua biên giới sang Thổ Nhĩ Kỳ, bằng ngựa, lừa hoặc mang vác.
Tại Iraq, phần lớn dầu lậu hiện không thể tuồn qua khu vực của người Kurd tại phía bắc. Do đó, người địa phương chuyển sang tuyến đường mới qua tỉnh Anbar để vào Jordan.
Khi giá dầu cao, các tay buôn lậu sẽ bơm dầu vào các can lớn (50 - 60lít) và đưa xuống các xuồng, cano để chở qua sông sang Thổ Nhĩ Kỳ. Đôi khi họ chỉ cần dùng dây thừng buộc những can này lại thành mảng và kéo qua sông, sang bên kia biên giới. Ở bờ bên kia, máy cày đã đợi sẵn sẽ kéo hàng lên và chuyển tới một khu chợ địa phương. Tại những chợ này, hàng được tập kết lại và bán cho thương lái xếp lên các xe tải lớn tiếp tục vào sâu nội địa.
Một số thị trấn vùng biên giữa Syria và Thổ Nhĩ Kỳ còn bắt tay nhau đặt những ống chuyển dầu bằng cao su, đường kính nhỏ chạy xuyên biên giới. Một trong số đó là tại Besaslan. Những tháng gần đây, lực lượng tuần tra biên giới của Thổ Nhĩ Kỳ thường đào bới và bóc gỡ những đường ống này.
vbf @ sưu tầm