[Hanna]

Trong cuộc nội chiến Ukraine giữa quân chính phủ với quân ly khai ở miền đông, thanh niên Ukraine phải "chạy" 1.000 USD để trốn lính, theo lời kể của Vladimir (xin giấu tên họ) một “kẻ đào ngũ” và đang chiến đấu cho quân ly khai ở vùng Donbass.Vladimir kể chuyện thanh niên Ukraine phải "chạy" 1.000 USD để trốn lính như sau:

Lính Ukraine thường không được trả lương đầy đủ, thiếu ăn và thiếu mặc, nên lạnh cóng trong mùa đông giá buốt hiện tại.

Họ chẳng được đối xử tử tế, nên hầu hết thanh niên đều không muốn đi lính, rất sợ phải ra chiến trường. Nên họ tìm đủ mọi lý do để trốn lính.

Hiện chính phủ Ukraine trông cậy vào quân đội chính quy, các tiểu đoàn quân tình nguyện, lính biên phòng được triển khai ra chiến tuyến, cùng cảnh sát và các đơn vị phường-quận đội.

Luật nghĩa vụ quân sự Ukraine nêu: nam công dân đủ sức khỏe, trên 18 tuổi và lớn hơn nhưng không quá 25, không có quyền miễn nghĩa vụ quân sự thì phải đi lính, để “bảo vệ tổ quốc đang bất ổn ở miền đông và miền nam Ukraine".

Nhưng phường đội cũng biết cách làm tiền, theo Vladimir:

“Họ đến thẳng nhà tôi, nói tôi phải đút 1.000 USD thì tôi được miễn nghĩa vụ quân sự. 4 người đến chỉ nói một câu: một là anh đưa tiền cho chúng tôi, hai là theo chúng tôi tới văn phòng tuyển quân trong 5 phút nữa”.

Không có tiền, 3 giờ sau, Vladimir thấy mình mặc quân phục, vì anh từng học quân sự ở đại học và có bằng khen của sĩ quan huấn luyện. Anh nói:

“Họ không có quyền bắt tôi đi lính, vì tôi chưa bao giờ thực sự phục vụ quân đội Ukraine”, và Vladimir nói thêm: những ai không thể “chung chi” thì phải đi lính:

“Đó là những thanh niên không có việc làm, không biết trốn đi đâu. 90 % quân đội là như thế. Những ai biết chuyện đều ráng trốn lính bằng được”.

Vladimir đi lính một tháng, rồi phải nhập viện vì bị sưng phổi. Anh chẳng hề biết mùi chiến tranh, nhưng khẳng định: lính ra trận chẳng hề tuân lệnh chỉ huy:

“Đấy đâu phải quân đội. Tôi còn không biết gọi là gì. Quân đội chỉ tồn tại nhờ quân tình nguyện. Nếu không phải quân tình nguyện thì mọi người chỉ muốn chạy về nhà.

Họ chỉ nghĩ đơn giản là thà đi lính hơn ở nhà, lại còn được lãnh lương, khi ở làng quê họ làm gì có tiền”.
Nhưng Vladimir nói lương lính rất “bèo”, chỉ lãnh được một nửa, nên nhiều lính đào ngũ, giả bệnh để ở nhà và có tiền lương.Theo Vladimir, Bộ Quốc phòng cũng chẳng hỗ trợ gì. Chủ yếu là người dân tình nguyện gom góp thức ăn, quần áo, nhu yếu phẩm.

Tình hình kinh tế Ukraine đang rất căng, đồng hryvnia mất một nửa giá trị trong năm 2014. Kiev đang phải chật vật tránh bị phá sản, bằng cách trông nhờ vào sự giúp đỡ tài chính của bên ngoài.

Đa số lính không được huấn luyện sử dụng vũ khí. Chỉ có 1/3 quân nhân chiến đấu vì lý tưởng, số còn lại phải chiến đấu vì bị dọa bỏ tù.

Đã có những cuộc ẩu đả giữa lính tình nguyện với người bị bắt đi lính: “Khi say rượu, họ còn giương súng bắn nhau”, theo Vladimir.

Anh cũng cho biết có khoảng 30 % số lính bị bắt quân dịch đào ngũ, đem theo vũ khí để bán. Một số thoát nhưng một số khác bị bắt.

Vladimir thừa nhận chưa thấy quân nước ngoài trong quân đội Ukraine, nhưng có thể có lính đánh thuê Ba Lan.

Rồi Vladimir đào ngũ, đến vùng Donetsk trong bộ quần áo dân sự và giấy tờ tùy thân hợp lệ. Quân ly khai cho anh qua chốt kiểm soát, và anh chiến đấu chống lại quân đội Ukraine:
“Quân đội Ukraine sẵn sàng bắn tôi vì cha tôi là người Donetsk".
Mai Hà (theo The Peoples Voice)