Một bước tiến lịch sử trong công nghệ giao diện não - máy tính vừa được các nhà khoa học Trung Quốc công bố. Không còn nằm trong phòng thí nghiệm, công nghệ này đã giúp một bệnh nhân bại liệt hoàn toàn làm việc kiếm tiền và điều khiển robot trong đời thực.
Trong cuộc đua công nghệ thần kinh toàn cầu, Trung Quốc vừa thực hiện một cú bứt phá ngoạn mục, được cho là đã vượt qua tầm nhìn hiện tại của Elon Musk và công ty Neuralink.
Vào ngày 17 tháng 12, Trung tâm Xuất sắc về Khoa học Não bộ và Công nghệ Trí tuệ (CEBSIT) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc công bố họ đã giúp một người đàn ông liệt tứ chi khôi phục khả năng tương tác với thế giới, không phải qua các trò chơi điện tử đơn giản, mà qua công việc thực tế và điều khiển các cỗ máy phức tạp.
Nhân vật chính của câu chuyện kỳ diệu này là ông Zhang, người gặp tai nạn nghiêm trọng vào năm 2022 dẫn đến chấn thương tủy sống cao độ, khiến ông mất hoàn toàn khả năng vận động từ cổ trở xuống. Sau nhiều nỗ lực phục hồi chức năng truyền thống thất bại, ông Zhang đã tham gia vào cuộc thử nghiệm lâm sàng mang tính cách mạng này.
Các bác sĩ tại Bệnh viện Hoa Sơn (Thượng Hải) đã cấy ghép hệ thống giao diện não - máy tính (BCI) không dây mang tên WRS01 vào não bộ của ông. Khác với những hệ thống cồng kềnh trước đây, thiết bị này bao gồm các cảm biến siêu nhỏ và một chip xử lý nằm gọn trong hộp sọ. Kết hợp với một chiếc mũ thu phát tín hiệu bên ngoài, ông Zhang chỉ mất vài tuần để học cách biến suy nghĩ thành mệnh lệnh kỹ thuật số.
Điều đáng kinh ngạc nhất không chỉ dừng lại ở việc di chuyển con trỏ chuột. Ông Zhang hiện đang làm việc như một nhân viên phân loại thực tập, kiểm soát các máy bán hàng tự động từ xa để kiếm thu nhập. Đây là trường hợp đầu tiên được ghi nhận trên thế giới về một người tham gia thử nghiệm BCI có thể thực hiện công việc được trả lương, đánh dấu bước chuyển mình từ thử nghiệm y khoa sang ứng dụng kinh tế xã hội.
Vượt qua giới hạn phòng thí nghiệm
Trong khi các thử nghiệm "Telepathy" của Neuralink (công ty của tỷ phú Elon Musk) vẫn đang tập trung vào việc giúp bệnh nhân chơi cờ vua hay trò chơi điện tử, các nhà khoa học Trung Quốc đã đưa công nghệ này vào đời sống vật lý. Ông Zhang có thể điều khiển một chiếc xe lăn thông minh di chuyển ngoài trời, thậm chí đi xuống cầu thang mà không cần người hỗ trợ. Ông cũng có thể ra lệnh cho chó robot đi lấy thức ăn.
"Điều khiến tôi phấn khích nhất là âm thanh kết nối này - dường như nó đã nối liền lại những gì đã bị cắt đứt trong những năm qua", ông Zhang chia sẻ đầy xúc động.
Thành công này không chỉ dựa vào y học mà còn là sự kết hợp của hệ sinh thái công nghệ Hùng mạnh của Trung Quốc, bao gồm mạng 5G tốc độ cao, trí tuệ nhân tạo (AI) và ngành sản xuất robot tiên tiến.
Tốc độ xử lý vượt trội so với tự nhiên
Về mặt kỹ thuật, nhóm nghiên cứu đã đạt được một thông số ấn tượng: độ trễ từ tín hiệu não đến hành động của robot được giảm xuống dưới 100 mili giây. Con số này thậm chí còn nhanh hơn tốc độ truyền tín hiệu thần kinh tự nhiên của cơ thể người (khoảng 200 mili giây), mang lại cảm giác điều khiển mượt mà và trực quan.
Không dừng lại ở đó, nhóm nghiên cứu đã công bố kế hoạch cho hệ thống thế hệ tiếp theo, WRS02, với 256 kênh tín hiệu. Công nghệ mới này hứa hẹn sẽ mở ra cánh cửa cho những ứng dụng phức tạp hơn nữa, bao gồm khả năng giải mã trực tiếp giọng nói từ suy nghĩ, tiếp tục nới rộng khoảng cách trong cuộc đua công nghệ thần kinh toàn cầu.
VietBF@sưu tập