BRUSSELS, Bỉ
Các vị nguyên thủ quốc gia Liên Âu đã đồng ý cấp một khoản vay khổng lồ không tính lãi suất cho Ukraine để đáp ứng với nhu cầu quân sự và kinh tế của nước này trong hai năm sắp tới, nhưng họ không thể thu hẹp khác biệt với Bỉ trong việc cho trưng dụng tài sản của Nga đang bị đóng băng để lấy tiền, theo NPR cho biết hôm thứ Năm ngày 18 tháng Mười Hai.
Sau gần bốn năm chiến tranh, Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế ước tính rằng, Ukraine sẽ cần khoảng 137 tỷ euro, tương đương với 161 tỷ USD vào năm 2026 và 2027. Chính phủ Kyiv đang trên bờ vực bị phá sản và hết sức cần số tiền này vào mùa xuân năm 2026.
(Ảnh minh hoa: Clemens Bilan Pool/Getty Images)
Kế hoạch của các vị lãnh đạo Châu Âu là cho sử dụng một phần khối tài sản trị giá 210 tỷ euro, tức 246 tỷ USD của Nga đang bị đóng băng ở Châu Âu, chủ yếu là ở Bỉ.
Họ đã làm việc đến tận khuya hôm thứ Năm để trấn an Bỉ rằng họ sẽ bảo vệ Brussels trước các hành động trả đũa của Nga nếu nước này ủng hộ kế hoạch "cho vay bồi thường" nhưng cuối cùng họ đã không áp dụng cách đó, nhưng khi các cuộc đàm phán bị sa lầy, cuối cùng họ đã chọn đi vay trên thị trường vốn.
"Chúng tôi có một sự thỏa thuận lớn. Quyết định cấp 90 tỷ euro (106 tỷ USD) cho Ukraine trong giai đoạn từ 2026-2027 đã được thông qua. Chúng tôi đã cam kết, chúng tôi sẽ cho thực hiện cam kết này", Chủ tịch Hội Đồng EU, ông António Costa, đã viết trên mạng xã hội.
Tuy nhiên không phải bất cứ quốc gia thành viên EU nào cũng đồng ý với gói cho vay này.
Hungary, Slovakia và Cộng Hòa Séc từ chối hỗ trợ cho Ukraine, nhưng họ đạt được một sự thỏa thuận mà theo đó họ không chặn gói hỗ trợ này để đổi lại là được bảo vệ trước bất cứ hậu quả về tài chính nào, nếu có.
Thủ Tướng Viktor Orbán của Hungary, đồng minh thân cận nhất của Tổng Thống
Vladimir Putin của Nga ở Châu Âu vốn tự cho mình là người kiến tạo hòa bình, nói: "Tôi không muốn Liên Minh Châu Âu bị dính líu vào chiến tranh. Cấp tiền có nghĩa là chiến tranh", ông Orban nói. Ông cũng gọi kế hoạch sử dụng tài sản bị đóng băng của Nga là
"ngõ cụt".
Tổng thống Pháp, ông Emmanuel Macron, cho rằng sự thỏa thuận này là một bước tiến lớn, và rằng
"vay trên thị trường vốn là cách thực tế và thiết thực nhất để tài trợ cho Ukraine và các nỗ lực chiến đấu của họ".
Thủ Tướng Friedrich Merz của Đức cũng lên tiếng ca ngợi quyết định này.
"Gói hỗ trợ tài chính cho Ukraine đã được hoàn tất", ông Merz nói, lưu ý
"Ukraine sẽ được cấp khoản vay không tính lãi suất".
"Số tiền này sẽ đủ để trang trải nhu cầu về quân sự và ngân sách của Ukraine trong hai năm sắp tới", ông Merz nói thêm. Ông cho biết các tài sản bị đóng băng sẽ vẫn bị phong tỏa cho đến khi Nga bồi thường chiến tranh cho Ukraine. Tổng Thống Volodymyr Zelenskyy của Ukraine cho biết cuộc chiến này sẽ tiêu tốn hơn 600 tỷ euro (700 tỷ USD).
"Nếu Nga không chịu trả tiền bồi thường chiến tranh, chúng tôi sẽ trả bằng cách sử dụng tài sản cố định của Nga và điều này hoàn toàn phù hợp với luật pháp quốc tế", ông Merz nói.
Thủ tướng Ba Lan ông Donald Tusk cảnh cáo vào sớm ngày thứ Năm rằng
"Nếu không cấp tiền ngày nay để giúp Ukraine, chúng ta sẽ còn đổ máu nhiều hơn trong ngày mai".
Tuy nhiên, kế hoạch sử dụng tài sản đóng băng của Nga đã bị sa lầy sau khi Thủ Tướng Bart De Wever của Bỉ, bác bỏ kế hoạch này vì rủi ro về mặt pháp lý và cảnh cáo rằng điều đó có thể sẽ gây tổn hại hoạt động kinh doanh của hãng Euroclear có trụ sở tại Brussels, nơi đang nắm giữ 193 tỷ euro (226 tỷ USD) tài sản bị đóng băng của Nga.
Hôm thứ Sáu tuần trước, Brussels lo lắng sau khi Ngân Hàng Trung Ương Nga khởi kiện Euroclear để ngăn chặn công ty này lấy tiền bị đóng băng của họ đem cho Ukraine vay.