Chính quyền Trump mới được trao quyền có thể sớm thử nghiệm quyền lực làm tê liệt bộ máy hành chính sau phán quyết mang tính đột phá của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ trao cho tổng thống quyền rộng rãi trong việc sa thải các lãnh đạo của Ủy ban Thương mại Liên bang.
Sau quyết định đó là một quyết định khác đang xem xét liệu Tổng thống Donald Trump có đủ thẩm quyền để sa thải năm thành viên của nhiều cơ quan độc lập khác nhau hay không, một kết quả có thể mở rộng quyền lực của ông và có những tác động sâu rộng đến quyền hành pháp.
Tuần trước, Tòa án tối cao đã thông báo rằng họ sẽ xem xét lại phán quyết năm 1935 của Humphrey's Executor kiện Hoa Kỳ, phán quyết đã mở đường cho FTC, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch và nhiều hội đồng lao động khác được miễn trừ khỏi sự can thiệp của tổng thống.
Hans von Spakovsky, một thành viên pháp lý tại Heritage Foundation bảo thủ, nói với Fox News rằng quyết định này đang được "duy trì sự sống".
“Hiến pháp quy định tổng thống là người đứng đầu nhánh hành pháp,” von Spakovsky nói với Fox News Digital. “Điều đó có nghĩa là, giống như CEO của một tập đoàn lớn, họ được quyền giám sát và điều hành toàn bộ tập đoàn, hay trong trường hợp này là toàn bộ nhánh hành pháp, và Quốc hội không thể tước bỏ một phần quyền đó của tổng thống và nói rằng, 'Được rồi, họ sẽ tiếp tục làm những việc của nhánh hành pháp, bao gồm cả việc thực thi pháp luật, nhưng các vị sẽ không có quyền kiểm soát họ.'”
Tuần trước, Trump tuyên bố sa thải một người được Biden bổ nhiệm vào Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC). Người này đã kiện, khiến Tòa án Tối cao phải xem xét lại vụ Humphrey.
Phán quyết ban đầu với tỷ lệ 6-3 cho phép Ủy viên Rebecca Slaughter tiếp tục giữ chức vụ trong khi các thẩm phán xem xét lại quyết định năm 1935, trong đó phát hiện Franklin D. Roosevelt đã vượt quá thẩm quyền khi sa thải một ủy viên tại FTC.
Slaughter đã trích dẫn vụ việc này để bào chữa, nói rằng các ủy viên không thể bị tổng thống sa thải mà không có lý do, chẳng hạn như hành vi sai trái hoặc cẩu thả.
Joshua Blackman, giáo sư tại Trường Luật Nam Texas, nói với Fox News rằng việc lật đổ Humphrey sẽ ảnh hưởng đến các khu vực khác của chính quyền hành chính, những nơi cho đến nay vẫn khẳng định được sự độc lập của mình.
“Tôi nghĩ phán quyết này chắc chắn sẽ vượt ra ngoài phạm vi của FTC,” Blackman nói. “Câu hỏi duy nhất là liệu họ có duy trì quan điểm rằng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khác biệt hay không.”
Đầu tháng này, Tòa án Tối cao đã phán quyết Cục Dự trữ Liên bang là một thực thể "bán tư nhân". Phán quyết thứ hai liên quan đến Thống đốc Lisa Cook, người mà Trump đang cố gắng bãi nhiệm, vẫn đang chờ xử lý.
Xét đến lịch sử gần đây của tòa án về các phán quyết làm suy yếu quyền lực của các cơ quan độc lập, Von Spakovsky cho biết việc Humphrey cuối cùng phải ra hầu tòa không có gì đáng ngạc nhiên. Ông cho biết một phán quyết năm 2019 đã thu hẹp Đạo luật Sarbanes-Oxley bằng cách tước bỏ quyền độc lập của một hội đồng giám sát hành chính, cũng như phán quyết năm 2019 cho phép Trump sa thải giám đốc Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng, là những gợi ý về hướng đi mà tòa án đang hướng tới.