Hình ảnh bộ máy công an Việt Nam dùng tiền thuế của chính người dân để vận hành các hệ thống tự động theo dõi và trả lời bình luận trên mạng xã hội là một nỗi nhục cho “nền dân chủ số”, nơi tự do ngôn luận bị bóp méo thành trò chơi giám sát kiểu Big Brother.
Hãy tưởng tượng: những đồng tiền mồ hôi nước mắt của người lao động — từ các bà cụ bán hàng rong đến công nhân nhà máy — lại được đổ vào các thuật toán AI tinh vi, quét hàng triệu bình luận trên Facebook, TikTok hay X chỉ để phát hiện và “xử lý” những cá nhân bất mãn. Từ nhà hoạt động xã hội đến người dân bình thường dám lên tiếng về tham nhũng hay bất công đều có thể bị đưa vào “danh sách đen”. Không còn là bảo vệ an ninh quốc gia, mà trở thành công cụ đàn áp ý kiến trái chiều, nơi các bot tự động nhảy vào phản biện bằng ngôn từ sáo rỗng — đôi khi còn vụng về kiểu “bạn hiểu lầm rồi, Nhà nước luôn vì dân” — khiến ai cũng nhận ra bàn tay quyền lực đang siết chặt cổ họng dư luận. Đó không chỉ là lãng phí ngân sách mà còn là sự phản bội niềm tin, biến người dân thành đối tượng bị theo dõi bởi chính hệ thống họ đóng góp nuôi dưỡng.
Đau xót hơn, hình ảnh ấy phác họa một xã hội nơi công an không còn là lá chắn bảo vệ, mà thành những “người gác cổng” vô hình, dùng tiền thuế để nuôi dưỡng nỗi sợ và cô lập tiếng nói bất đồng. Một người chỉ trích chính sách đất đai hay một vụ việc gây tranh cãi — như trường hợp Trịnh Văn Quyết — có thể bất ngờ thấy bình luận của mình bị “đánh úp” bởi hàng loạt tài khoản ảo với phản hồi đồng bộ, như phát ra từ một trung tâm chỉ huy.
Tiền thuế lẽ ra phải xây trường học, bệnh viện, đường sá; nay lại tài trợ cho một cơ chế kiểm soát toàn diện, nơi AI học cách phân tích cảm xúc, dự đoán “nguy cơ” từ một cú like hay share, biến mạng xã hội thành chiến trường tâm lý. Điều đó không chỉ làm méo mó không gian công cộng mà còn giết chết sáng tạo và tranh luận lành mạnh, đẩy công dân vào vòng luẩn quẩn của im lặng hoặc rời bỏ. Bao giờ chúng ta mới có một bộ máy thực sự minh bạch — dùng tiền của dân để phục vụ dân — thay vì biến họ thành mục tiêu của giám sát?