Có lẽ cô gái không hề lường trước được sự phức tạp từ hành động của mình.
Một bức ảnh tự chụp đơn giản ghi lại khoảnh khắc xúc động của một cô gái trẻ đã bất ngờ trở thành tâm điểm phẫn nộ trên mạng xã hội Trung Quốc, sau khi bị đánh cắp và sử dụng trái phép trong các quảng cáo sản phẩm tình dục và trên các trang web khiêu dâm. Nạn nhân, Liang, 19 tuổi, hiện là sinh viên năm nhất tại một trường đại học ở thành phố Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang, đông bắc Trung Quốc.
Sự việc bắt đầu cách đây hai năm, khi Liang đang đọc một cuốn tiểu thuyết buồn. Trong lúc xúc động rơi nước mắt, cô đã chụp lại hình ảnh khuôn mặt mình rồi đăng lên mạng xã hội. "Chỉ là một khoảnh khắc cảm xúc rất riêng, tôi không nghĩ bức ảnh đó lại trở thành nỗi ám ảnh kéo dài đến ngày hôm nay", cô nói trên mạng xã hội vào ngày 6/5.
Tuy nhiên, bức ảnh tưởng chừng vô hại ấy nhanh chóng bị lan truyền và sử dụng trái phép. Liang cho biết cô chỉ phát hiện ra sự việc khi một người bạn gửi cho cô hình ảnh quảng cáo một sản phẩm kích dục có sử dụng chính bức ảnh của cô đang khóc. Từ đó, cô liên tục bắt gặp khuôn mặt mình xuất hiện trên hàng loạt quảng cáo sản phẩm tình dục, mai mối, thậm chí là trên các trang web khiêu dâm.
Một quảng cáo có sử dụng hình ảnh cô đã thu hút đến 700.000 lượt xem trên mạng xã hội. Đặc biệt, Liang rất sốc khi phát hiện hình ảnh của mình bị gán cho một sản phẩm có tên “thuốc tiêm cực khoái” – loại thuốc được quảng cáo là giúp phụ nữ tăng ham muốn tình dục. “Tôi cảm thấy thật vô lý. Tôi không hiểu vì sao một bức ảnh bình thường như vậy lại có thể bị dùng trong những quảng cáo bẩn thỉu đó”, Liang bức xúc chia sẻ.
Tệ hơn, cô phải đối mặt với ánh nhìn soi mói và lời đàm tiếu của những người xung quanh. “Tôi nghe thấy có người nói sau lưng: ‘Đó chẳng phải cô gái bán thuốc kích dục sao?’ Tôi thật sự không biết phải đối diện với điều đó như thế nào”, Liang kể.
Mặc dù đã gửi khiếu nại đến nhiều nền tảng mạng xã hội và trang web liên quan, nhưng kết quả mà Liang nhận được chỉ là sự im lặng hoặc từ chối giải quyết. “Tôi đã chuẩn bị đủ loại giấy tờ, bằng chứng để chứng minh mình là nạn nhân. Nhưng phần lớn các nỗ lực đều vô ích. Một vài nền tảng có xóa bài, nhưng số khác thì không phản hồi gì".
Không còn cách nào khác, đầu tháng 5 vừa qua, Liang đã quyết định trình báo vụ việc với cảnh sát. Song song đó, cô lên tiếng kêu gọi các nền tảng truyền thông xã hội tăng cường cơ chế bảo vệ quyền lợi người dùng, đặc biệt là trong các trường hợp hình ảnh cá nhân bị sử dụng sai mục đích.
“Tôi vô tội quá. Tôi thậm chí còn không biết ‘cực khoái’ là gì. Trong bức ảnh đó, tôi không mặc hở hang, không có bất kỳ hành vi gợi cảm nào. Tôi không hiểu mình đã làm sai điều gì”, cô nói, giọng nghẹn ngào.
Vụ việc của Liang đã làm dấy lên làn sóng tranh luận gay gắt trên mạng xã hội Trung Quốc về quyền riêng tư cá nhân trong thời đại số. Nhiều người bày tỏ sự đồng cảm và ủng hộ Liang, cho rằng hành vi sử dụng hình ảnh của cô vào mục đích khiêu dâm là vi phạm nghiêm trọng quyền con người.
Luật sư Chen Pingfan, thuộc Công ty luật Furong ở tỉnh Hồ Nam, nhận định đây là một ví dụ điển hình cho thấy sự bất lực của các nạn nhân trong việc kiểm soát hình ảnh cá nhân trên không gian mạng. “Một khi hình ảnh đã bị phát tán, việc thu hồi hoặc xóa bỏ hoàn toàn là gần như không thể. Luật pháp hiện tại vẫn còn nhiều kẽ hở khiến kẻ xấu dễ dàng trục lợi từ danh tính của người khác”, ông nói với tờ Xiaoxiang Morning Herald.
Câu chuyện của Liang không chỉ là lời cảnh tỉnh về sự nguy hiểm của việc chia sẻ hình ảnh cá nhân trên mạng, mà còn là lời kêu gọi thiết lập một hành lang pháp lý chặt chẽ hơn để bảo vệ người dùng trong không gian số ngày càng dễ bị tổn thương.
VietBF@ Sưu tập