[PinaColada]

Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã cùng nhau tạo nên một kỳ tích đáng chú ý về nghệ thuật lãnh đạo nhà nước. Họ có thể đã ngăn chặn được một thảm họa chiến lược cấp độ đầu tiên ở Ukraine, và cùng với đó là thiệt hại không thể khắc phục được đối với uy tín của phương Tây, tờ báo Anh Telegraph nhận định.

Theo Telegraph, thỏa thuận khoáng sản kéo dài giữa Mỹ và Ukraine được ký kết tại Washington - thực chất là một thỏa thuận khí đá phiến - là một tài liệu hoàn toàn khác so với yêu cầu ban đầu của ông Donald Trump về khoản "bồi thường" nợ chiến tranh trị giá 350 tỷ đô la (262 tỷ bảng Anh) và việc Mỹ tiếp quản cơ sở hạ tầng của quốc gia này.

Thế cờ đã đảo ngược: đột nhiên Tổng thống Nga Putin lại gặp rắc rối, cố gắng duy trì nền kinh tế chiến tranh khi giá dầu thô Ural giảm xuống còn 56 đô la một thùng – từ mức 77 đô la vào giữa tháng 1 – và khi suy thoái kinh tế toàn cầu đẩy toàn bộ phức hợp hàng hóa vào một thị trường giá xuống liên tục. Giá giao ngay của khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại Châu Á đã giảm 30% trong hai tháng.

Sự việc xảy ra khi Trung Quốc cố gắng quyến rũ châu Âu, khẩn trương tìm cách ngăn chặn bất kỳ động thái nào của EU nhằm nâng cao rào cản của riêng mình trước làn sóng chuyển hướng hàng xuất khẩu của Trung Quốc bị Mỹ cấm. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể phải giảm bớt "tình bạn không giới hạn" của mình với Putin nếu Bắc Kinh muốn đạt được mục tiêu.

Thỏa thuận khoáng sản vẫn là một viên thuốc đắng đối với Kiev, nhưng ít nhất nó có thể tương thích với hiến pháp Ukraine và không cản trở tư cách thành viên EU. Phó thủ tướng Yulia Svyrydenko cho biết Ukraine vẫn giữ toàn quyền sở hữu "tất cả các nguồn tài nguyên trên lãnh thổ của chúng tôi".

Ukraine sẽ có thể mua vũ khí của Mỹ theo hình thức "cho mượn-cho thuê" bán phần. Khoản hỗ trợ quân sự đầu tiên trị giá 50 triệu đô la đã được phê duyệt vào đêm qua.

Đồng hồ nợ bắt đầu tích tắc từ hôm nay, xóa sạch khoản viện trợ trị giá 120 tỷ đô la của Mỹ kể từ khi chiến tranh bắt đầu, phần lớn được chi cho sản xuất trong nước Mỹ hoặc bao gồm hàng tồn kho gần như lỗi thời sắp bị loại bỏ.

Không bên nào có quyền bỏ phiếu kiểm soát đối với quỹ đầu tư. Mỹ cam kết giúp Ukraine huy động vốn thông qua Tập đoàn Tài chính Phát triển, nhánh địa chính trị của bộ tài chính và thương mại Mỹ.

Điều này mở đường cho việc đầu tư nghiêm túc vào các nguồn khí đá phiến của mỏ Yuzivska. Cũng theo Telegraph, một nghiên cứu nội bộ của các chuyên gia Ukraine đã kết luận rằng tỷ lệ carbon, độ xốp và độ dày phù hợp với các lưu vực đá phiến tốt nhất của Mỹ ở Marcellus và Permian.

"Chúng tôi có thể thay thế một nửa lượng khí đốt bị mất của Nga xuất khẩu sang châu Âu", Andríy Kóbolyev, cựu giám đốc công ty năng lượng khổng lồ Naftogaz của Ukraine, cho biết. Nếu vậy, Nga có thể vĩnh viễn nói lời tạm biệt với thị trường khí đốt châu Âu. Đường ống dẫn khí đốt của Ukraine và LNG của Mỹ sẽ đủ.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã cảnh báo Tổng thống Putin rằng thỏa thuận này cam kết Washington sẽ "tiến hành một tiến trình hòa bình tập trung vào một nước Ukraine tự do, có chủ quyền và thịnh vượng".

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa và đối tác chơi golf của Trump Lindsey Graham đang nhắm vào điểm yếu. Ông có thể sớm có 67 phiếu chống phủ quyết tại Thượng viện cho luật áp đặt mức thuế trừng phạt 500% đối với bất kỳ quốc gia nào mua năng lượng hoặc khoáng sản chiến lược của Nga, nếu Điện Kremlin "từ chối đàm phán thỏa thuận hòa bình, vi phạm thỏa thuận hòa bình hoặc tấn công Ukraine một lần nữa trong tương lai".

Nga được cho là đã cạn kiệt nguồn dự trữ thanh khoản và có thể sử dụng được của quỹ dự phòng. Chi tiêu quân sự gần như chắc chắn vượt quá 10% GDP theo cách này hay cách khác và đang được tài trợ ngoài sổ sách bằng cách ép buộc các ngân hàng cho các nhà thầu quốc phòng vay khoảng 250 tỷ đô la, tích trữ một cuộc khủng hoảng cho hệ thống ngân hàng.

"Đó có phải là điều mà Bộ trưởng tài chính Nga Anton Siluanov đã nhắc đến trong tuần này khi ông khuyên người Nga đọc Dead Souls của Nikolai Gogol và Cherry Orchard của Anton Chekhov, cuốn đầu tiên nói về tài chính gian lận, cuốn thứ hai nói về nợ nần chồng chất?", tờ Telegraph bình luận. Ông Anton Siluanov đã đưa ra một loạt các loại thuế mới trong năm nay. Hiện ông đang soạn thảo các biện pháp khẩn cấp mới.

Sự đánh đổi giữa súng và bơ không thể trì hoãn được nữa. Chính sách thắt lưng buộc bụng nghiêm túc đang diễn ra lần đầu tiên kể từ khi cuộc chiến ở Ukraine bắt đầu.

Nga không còn là “trạm xăng trá hình như một quốc gia” nữa nhưng vẫn dựa vào xuất khẩu nguyên liệu thô để tài trợ cho một phần tư ngân sách. Xuất khẩu dầu tài trợ cho chiến tranh. Theo BCS, các lệnh trừng phạt chặt chẽ hơn của Mỹ và Anh đối với đội tàu ngầm của Nga đã đẩy mức chiết khấu cho dầu thô Urals lên khoảng 15 đô la.

Điều đó làm giảm giá trị thị trường thực tế của xuất khẩu dầu thô của Nga xuống còn 45 đô la. Một đợt giảm lớn khác từ đây, có thể xảy ra khi Saudi Arabia tiếp tục bổ sung thêm dầu vào thị trường đang dư cung, sẽ khiến Nga cực kỳ khó khăn trong việc tiếp tục theo đuổi cuộc chiến sau mùa hè.

Cuộc tấn công mới nhất của Nga đã phần lớn kết thúc, với cái giá khủng khiếp về con người. "Những động thái trên bản đồ rất nhỏ và không có giá trị chiến lược nào. Ukraine đủ lớn để đổi không gian lấy thời gian", một chuyên gia quân sự phương Tây trên thực địa cho biết.

“Người Ukraine không thể lấy lại lãnh thổ đã mất, nhưng họ cũng sẽ không bị lật đổ. Điều này đã dẫn đến một cuộc chiến tranh tiêu hao kinh tế. Chính những gì đang xảy ra ở hậu phương Nga quyết định điều này".

Trong khi đó, ông Trump có thể lại thay đổi quyết định. Thỏa thuận khoáng sản không mang lại cho Ukraine sự đảm bảo an ninh có thể thanh toán được. Mặc dù châu Âu đang chia rẽ và mệt mỏi, nhưng khả năng cao là Tổng thống Putin cũng sẽ không hoàn toàn chinh phục được Ukraine.

VietBF@ sưu tập