Trong kinh, Đức Phật dạy:
Không phải tất cả lậu hoặc đều đoạn trừ bằng một cách.
Mỗi loại ô nhiễm – cần một phương thuốc riêng.
Giống như bác sĩ không thể cho cùng một toa thuốc cho mọi bệnh nhân,
Người tu cũng phải biết:
– Cái gì cần thấy rõ để buông.
– Cái gì cần tránh xa để giữ tâm.
– Cái gì cần nhẫn chịu để qua.
– Cái gì cần đoạn tận gốc.
– Cái gì cần bền bỉ tu tập lâu dài.
Có những lậu hoặc chỉ cần thấy rõ – là tự rơi.
– Thấy rõ danh vọng chỉ là bong bóng – thì không còn đeo đuổi.
– Thấy rõ nhan sắc là vô thường – thì không còn mê say.
Tri kiến đúng – như ánh đèn soi thẳng vào những gì vốn mờ mịt.
Có những lậu hoặc phải phòng hộ từng giây.
– Biết mắt dễ động – thì bớt nhìn.
– Biết tai dễ dao động – thì chọn lọc điều nghe.
Không phải vì yếu đuối mà phòng hộ,
Mà vì biết trân trọng tâm mình – nên không để nó bị rác rưởi cuốn đi.
Có những lậu hoặc phải thọ dụng đúng mức mới không sinh thêm rối.
– Ăn đủ nuôi thân, không đắm vị.
– Mặc đủ che thân, không chạy theo kiểu cách.
– Ở đủ trú mưa nắng, không dính mắc vào cái gọi là “của tôi”.
Sống vừa đủ – là sống nhẹ.
Có những lậu hoặc chỉ có thể qua được bằng kham nhẫn.
– Có những lời chê không cần đáp trả, chỉ cần im lặng chịu đựng.
– Có những nỗi đau không thể chữa ngày một ngày hai, chỉ có thể ôm lấy bằng tâm từ.
Nhẫn – không phải vì thua,
Nhẫn – là để giữ mình không tự thiêu đốt mình bằng sân hận.
Có những lậu hoặc cần tránh xa, không được dây vào.
– Biết nơi nào dễ sinh chuyện – thì đừng tới.
– Biết ai làm mình dễ nổi sân – thì nên giữ khoảng cách.
Tránh không phải yếu đuối,
Tránh là biết tự thương mình trước khi lửa cháy lan.
Có những lậu hoặc phải đoạn tận gốc, không khoan nhượng.
– Thói quen gian dối, hại người – phải dứt ngay, không chờ ngày mai.
– Tâm xấu xa biết là sai – phải như người nhổ cỏ độc, không để sót rễ.
Thương mình thật sự – là dám cắt đứt những gì đang giết chết đời mình trong âm thầm.
Và có những lậu hoặc chỉ có thể tu tập dài lâu mới gỡ hết được.
– Có những cố chấp ăn sâu từ vô lượng kiếp.
– Có những tham ái như rễ cây quấn tận đáy lòng.
Không thể mong giải quyết trong một tuần, một tháng.
Nhưng mỗi ngày tu – mỗi ngày tâm sáng ra một chút.
Mỗi lần vấp ngã mà đứng lên được – là đã bớt khổ một phần.
Người khéo tu – là người biết kết hợp bảy cách đoạn trừ ấy.
Không nóng vội.
Không thả trôi.
Không tự cao.
Không tự ti.
Chỉ kiên nhẫn, nhẹ nhàng, nhưng bền bỉ như giọt nước nhỏ xuyên qua đá.
Con đường giải thoát – không dành cho người chỉ biết mơ ước, mà dành cho người biết cúi xuống,
biết kiên trì đi –
dù phải gỡ từng sợi dây khổ một.
VietBF@sưu tập