Hòa Thân là nhân vật tầm cỡ dưới thời Càn Long nhưng ông vẫn sợ tái mặt khi gặp người này.
Trong số các binh sĩ xông pha cho ông, có một người vừa giỏi văn vừa giỏi võ. Ông đã nổi tiếng từ khi còn trẻ, dưới triều đại Càn Long, ông đã là một cao thủ và cai trị quân đội Mãn Thanh, ông được biết đến là vị tướng đầu tiên của nhà Thanh, ông chính là tướng quân A Quế.
Tướng quân A Quế sinh năm 1717 và làm quan từ thời Ung Chính, A Quế đã lập được rất nhiều công trạng, giúp Càn Long dẹp yên các cuộc phản loạn và sự quấy nhiễu của những bộ tộc vùng biên giới.
A Quế – kỳ phùng địch thủ của Hòa Thân (ảnh từ phim truyền hình Trung Quốc)
Hòa Thân kém A Quế 33 tuổi. Điều này đồng nghĩa với việc khi Hòa Thân mới chập chững bước vào quan trường thì A Quế đã trở thành trụ cột không thể thay thế trong triều.
Một trong những chiến công hiển hách nhất của A Quế là vào năm Càn Long thứ 24 (1759), khi ông nhận lệnh đánh dẹp cuộc phản loạn Đại Tiểu Hòa Trác, Tân Cương.
Thanh sử chép, A Quế dẫn vài trăm tinh binh, trực tiếp xông vào đội hình quân địch đông gấp nhiều lần, khiến kẻ thù khiếp sợ, hàng ngũ tan vỡ. Trong trận chiến này, A Quế cũng bắt sống tướng địch và thu được rất nhiều hàng binh, được Càn Long đặc biệt khen ngợi về võ nghệ và sự dũng cảm.
Thanh sử miêu tả A Quế là người "tính tình cởi mở, trung thực, thương yêu binh sĩ, đã quyết là đánh".
A Quế từng được nhậm chức Thống lĩnh Quân cơ xứ, Nhất đẳng Thành Mưu Anh Dũng công, Đại học sĩ, Đô thống Mãn Châu Chính Hồng kỳ. A Quế vừa có quyền lực chính trị, vừa nắm binh quyền trong tay, đây là vị trí mà Hòa Thân chưa bao giờ vươn tới.
Trong đời Hòa Thân chỉ có một lần cầm quân, từ đó về sau ông ta không bao giờ dám nhắc tới hai chứ "đánh trận" nữa. Nguyên nhân cũng bởi A Quế.
Năm Càn Long thứ 46 (1781), khởi nghĩa Tô Tứ Thập nổ ra ở Cam Túc, A Quế và Hòa Thân cùng được điều đi trấn áp. Tuy nhiên, khi đó A Quế còn đang bận giám sát công trình đê điều ở Hà Nam, Hòa Thân nhân cơ hội này muốn cướp công đầu, bèn không đợi A Quế mà dẫn quân đi trước.
Vốn không am hiểu cách dùng binh, cho rằng chỉ cần dùng lực lượng số đông là có thể nhanh chóng áp đảo kẻ địch, Hòa Thân thúc quân lao vào chiến trường, bất chấp sự can ngăn của tướng lĩnh dưới quyền. Kết quả, do người ngựa mệt nhọc, hàng ngũ lại lộn xộn, đội quân do Hòa Thân chỉ huy bị đánh cho tan tác, thiệt hại hàng nghìn binh sĩ.
A Quế tới nơi, muốn làm rõ trách nhiệm về thất bại này. Hòa Thân bao biện rằng do tướng sĩ quyền không phụng mệnh, vừa thấy giặc đã bỏ chạy, cần phải lấy đầu. A Quế nghe xong không nói không rằng, lập tức tổ chức duyệt binh.
Mỗi khi A Quế phát lệnh, tướng sĩ dưới quyền răm rắp nghe theo, hàng lối chỉnh tề, Hòa Thân đứng xem chỉ biết cúi đầu thán phục. A Quế hỏi Hòa Thân:
"Binh sĩ ai cũng phụng mệnh, vậy nên chém kẻ nào?"
Hòa Thân bị A Quế hỏi vặn, vừa sợ vừa tức không biết đối đáp ra sao. Câu chuyện nhanh chóng đến tai Càn Long, Hòa Thân lập tức bị triệu về Bắc Kinh, quyền chỉ huy thuộc về một mình A Quế.
Không thể đối đầu trực diện với A Quế, Hòa Thân buộc phải tìm cách khác. Sau khi A Quế dẹp yên cuộc khởi nghĩa ở Cam Túc, trước mặt Càn Long, Hòa Thân thừa nhận mình kém cỏi, xin cho A Quế ở lại điều tra án tham ô của Vương Đan Vọng – tri phủ Cam Túc.
Liền sau đó, Hòa Thân lại tâu với Càn Long điều A Quế đi trị thủy ở Hoàng Hà, Hà Nam. Không lâu sau lại điều ông đến điều tra vụ tham ô của tuần phủ Trần Huy Tổ tại Chiết Giang.
Không chỉ có tài cầm quân, A Quế cũng tỏ ra mình là người có tài điều tra phá án. Từng vụ án tham ô đều được ông xử lý nhanh gọn, trừng phạt nghiêm minh. Điều này lại càng khiến Hòa Thân lo sợ.
Trong những năm cuối đời, A Quế ở lại kinh đô để giải quyết công việc, luc này tham quan họ Hòa đã có chỗ đứng vững chắc trong triều, lại luôn được Càn Long che chở. Tuy nhiên, trước mặt A Quế, Hòa Thân vẫn bị lấn át, không dám tỏ ra hống hách. Hòa Thân luôn tìm cách lôi khéo A Quế nhưng A Quế nhất định kiên quyết giữ mình trong sạch.
Trong lịch sử Hòa Thân chỉ đại biểu cho một lộng thần, nhà của ông bị Gia Khánh lục soát trong vòng 4 năm, ông được ban cho cái chết, lúc đó ông 49 tuổi.
A Quý là người rất có trách nhiệm trong công việc, trải qua bao thăng trầm, ông vẫn không thay đổi bản lĩnh, phụng sự đất nước, tuy ở địa vị cao nhưng không tham ô, hối lộ, cuối cùng ông đã ra đi thanh thản ở ngoài bát tuần (80 tuổi).
VietBF@ sưu tập