Theo như lời yêu cầu kiểm duyệt điều tra đạo đức Matt Gaetz của Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đề nghị, chỉ vài giờ sau khi dự tiệc với Tổng thống đắc cử Donald Trump tại Mar-a-Lago, sau khi Trump thông báo sẽ bổ nhiệm Matt Gaetz làm Tổng Biện lý, và chỉ vài ngày trước khi Ủy ban bỏ phiếu công bố báo cáo kết luận điều tra những cáo buộc chống ông ta.
Báo cáo kết luận cuộc điều tra đạo đức Matt Gaetz sử dụng ma tuý và quan hệ tình dục với trẻ vị thành niên nên được giữ kín, theo Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đề nghị, chỉ vài giờ sau khi dự tiệc vơi Tổng thống đắc cử Donald Trump tại Mar-a-Lago.
Cuộc điều tra kéo dài của Ủy ban Đạo đức Hạ viện đã thẩm vấn nạn nhân tình dục vị thành niên. Người phụ nữ khai đã quan hệ tình dục với ông Gaetz khi 17 tuổi, còn học trung học. Lời khai này sẽ khiến con đường được chuẩn thuận làm Tổng trưởng Tư pháp của nhà lập pháp dính nhiều bê bối trở nên khó khăn hơn.
Ông Johnson vào thứ Sáu cho biết sẽ “mạnh mẽ yêu cầu” Uỷ ban Đạo đức Hạ viện giữ kín báo cáo cáo thể gây thiệt hại về cuộc điều tra cựu Dân biểu Cộng hoà Matt Gaetz có dùng ma tuý, hành vi tình dục sai trái và nhận hối lộ hay không.
Gaetz đệ đơn từ chức khỏi Quốc hội vào thứ Tư, vài tiếng đồng hồ sau khi Trump thông báo sẽ bổ nhiệm ông ta làm Tổng Biện lý, và chỉ vài ngày trước khi Ủy ban bỏ phiếu công bố báo cáo kết luận điều tra những cáo buộc chống ông ta. Uỷ ban Đạo đức Hạ viện dự tính sẽ bỏ phiếu vào thứ Sáu, nhưng bỏ phiếu bị huỷ vào tối khuya thứ 5. Việc từ chức đúng lúc như vậy có thể giúp Dân biểu đồng minh thân cận của ông Trump tránh đối mặt với báo cáo điều tra.
Gaetz cũng là đối tượng của cuộc điều tra liên bang trước đây của Bộ Tư pháp liên quan đến buôn bán tình dục và cản trở công lý. Nhà lập pháp phủ nhận việc làm sai trái, và Bộ Tư pháp vào năm 2023 quyết định không truy tố ông ta.
“Theo quy định của Hạ viện, cựu thành viên nằm ngoài quyền tài phán của Ủy ban Đạo đức,” Johnson (Cộng hoà -Louisiana) nói trước truyền thông. Chủ tịch Hạ viện cho rằng, công bố báo cáo sẽ tạo ra “tiền lệ kinh khủng” và mở ra “hộp Pandora.”
“Tôi tin, điều rất quan trọng là phải duy trì truyền thống của Hạ viện không công bố báo cáo đạo đức đối với những người không còn là thành viên,” Chủ tịch Hạ viện nói tiếp. “Thẩm quyền tài phán của Uỷ ban Đạo đức Hạ viện chỉ bao trùm các thành viên đang phục vụ Quốc hội. Đó là quy định quan trọng.”
Mặc dù Ủy ban Đạo đức Hạ viện hiếm khi công bố báo cáo sau khi một thành viên từ chức, nhưng điều này không phải là chưa từng có tiền lệ. Gần bốn thập niên trước, Ủy ban công bố báo cáo điều tra về Dân biểu William Boner (Dân chủ – Tennessee) sau khi ông rút lui khỏi Quốc hội.
Chánh cố vấn pháp lý Uỷ ban Đạo đức Hạ viện Tom Rust từ chối đưa ra ý kiến về việc liệu báo cáo có nên được công bố hay không.
Tuyên bố của Johnson vào thứ Sáu đánh dấu sự thay đổi chỉ hai ngày trước. Khi được hỏi liệu Ủy ban Đạo đức có công bố báo cáo hay không mặc dù không còn quyền tài phán đối với Gaetz, Johnson vào thứ Tư từ chối đưa ra ý kiến. “Chủ tịch Hạ viện không liên quan đến việc đó, không thể liên quan đến việc đó. Vì vậy, tôi không thực sự là người có thể trả lời câu hỏi đó,” Johnson nói.
Nhưng đó là trước khi ông ta gặp Trump tại Mar-a-Lago vào tối thứ Năm. Không rõ liệu hai người có nói chuyện về cuộc điều tra ở Hạ viện hay không, nhưng Johnson tuyên bố sẽ không tiết lộ những gì ông và Tổng thống đắc cử đã trao đổi.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Dick Durbin (Illinois) kêu gọi Ủy ban Đạo đức Hạ viện chia sẻ báo cáo, và “tất cả các tài liệu có liên quan” về Gaetz với Uỷ ban Tư pháp Thượng viện nơi ông làm Chủ tịch. Ủy ban Tư pháp Thượng viện chịu trách nhiệm tiến hành các phiên điều trần chuẩn thuận các ứng cử viên vào nội các.
“Trình tự và thời gian ông Gaetz từ chức khỏi Hạ viện đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về nội dung báo cáo của Ủy ban Đạo đức Hạ viện,” Durbin ghi trong tuyên bố gởi ra vào thứ Năm. “Chúng ta không thể để thông tin có giá trị này từ một cuộc điều tra lưỡng đảng bị che giấu khỏi đồng bào Mỹ. Chắc chắn thông tin này có thể liên quan đến câu hỏi về việc chuẩn thuận ông Gaetz làm Tổng trưởng Tư pháp kế nhiệm của Hoa Kỳ và trách nhiệm tư vấn và chấp thuận theo hiến pháp của chúng ta.”
Ngay cả đồng minh với ông Trump, Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Cornyn (Texas) – thành viên của Ủy ban Tư pháp Thượng viện – cũng cho biết muốn xem báo cáo.
“Chúng tôi nên được xem báo cáo, và chúng tôi nên có quyền truy cập vào báo cáo theo cách này hay cách khác, như thực hiện đối với tất cả đề cử khác,” Thượng nghị sĩ Cộng hòa Mike Rounds (South Dakota) chia sẻ trên CNN.
Các Thượng nghị sĩ Cộng hoà ôn hoà như Susan Collins và Lisa Murkowski chỉ trích gay gắt ý tưởng đưa Gates vào ghế lãnh đạo cơ quan thực thi công lực hàng đầu quốc gia. Một số nhà lập pháp khác như Thom Tillis (Cộng hoà – North Carolina) cho rằng, Gaetz có thể sẽ không được chuẩn thuận. Hương Giang