Lương y Đỗ Minh Tuấn (Hội Đông y Hà Nội) từng chia sẻ với Vietnamnet, trứng và khoai lang là hai thực phẩm quen thuộc trong các chế độ ăn lành mạnh bởi vừa cung cấp năng lượng vừa hỗ trợ giữ vóc dáng.

Khoai lang: Ít calo, giàu chất chống oxy hóa

Không chỉ hỗ trợ giảm cân, khoai lang còn được đánh giá cao nhờ khả năng tăng cường sức khỏe và làm đẹp da. Loại củ này chứa nhiều beta-carotene, vitamin C, vitamin B6 và acid folic — những dưỡng chất có khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ phòng ngừa bệnh tim mạch và một số nguy cơ ung thư.

Chỉ với khoảng 100g khoai lang, cơ thể đã được bổ sung lượng vitamin A vượt nhu cầu hằng ngày, cùng lượng vitamin C và chất xơ dồi dào tương đương một bát yến mạch. Chất xơ trong khoai lang giúp kích thích nhu động ruột, hạn chế táo bón và hỗ trợ bảo vệ hệ tiêu hóa.

Đặc biệt, khoai lang có lượng calo thấp hơn cơm trắng nên tạo cảm giác no lâu mà không gây tích tụ năng lượng dư thừa. Một số hoạt chất tự nhiên trong khoai lang còn giúp làm chậm quá trình lão hóa và hỗ trợ duy trì làn da khỏe đẹp.

Đáng chú ý trong Đông y, khoai lang có vị ngọt, tính bình, giúp bồi bổ cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường chức năng gan thận và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Trứng gà: Nguồn protein chất lượng cao

Trong khi đó, trứng gà được xem là "kho dinh dưỡng tự nhiên" với hàm lượng protein chất lượng cao cùng nhiều vitamin như A, D, E, B1, B6, B12 và các khoáng chất cần thiết như sắt, kẽm, magie, canxi.

Lòng trắng trứng đặc biệt giàu protein, giúp duy trì cơ bắp, tăng cảm giác no và hỗ trợ quá trình đốt mỡ. Bên cạnh đó, lecithin trong trứng còn góp phần hỗ trợ chức năng gan và giảm nguy cơ tích tụ cholesterol trong thành mạch.

Ăn thế nào để giảm cân hiệu quả?
Sự kết hợp giữa trứng và khoai lang không chỉ tạo nên bữa sáng đủ chất mà còn giúp kiểm soát cơn đói, hạn chế nạp quá nhiều calo trong ngày.

Thời điểm lý tưởng để sử dụng bộ đôi này là vào bữa sáng hoặc bữa trưa. Ăn trứng luộc vào buổi sáng giúp cơ thể no lâu, giảm cảm giác thèm ăn và hạn chế tiêu thụ thực phẩm nhiều năng lượng về sau. Trong khi đó, khoai lang cung cấp tinh bột tốt và chất xơ giúp duy trì năng lượng ổn định.

Ngược lại, không nên ăn quá nhiều trứng và khoai lang vào buổi tối vì có thể gây đầy bụng, khó tiêu.

Ngoài ra, để giảm cân bền vững, nên kết hợp thêm rau xanh, trái cây ít ngọt, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, thịt nạc, ức gà và uống đủ nước mỗi ngày.

10 lợi ích tuyệt vời của bữa sáng đối với sức khỏe
Nhiều người bắt đầu ngày mới chỉ với một ly cà phê vội vàng mà bỏ qua bữa sáng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, đây lại là bữa ăn đóng vai trò quan trọng nhất trong ngày, giúp cơ thể nạp năng lượng, duy trì sự tỉnh táo và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Theo The Times of India, một bữa sáng đầy đủ dưỡng chất không chỉ giúp cơ thể hoạt động hiệu quả mà còn tạo nền tảng cho lối sống lành mạnh. Dưới đây là những lợi ích nổi bật của việc duy trì thói quen ăn sáng mỗi ngày.

Khởi động quá trình trao đổi chất: Một bữa sáng cân bằng giúp "đánh thức" hệ trao đổi chất sau nhiều giờ nghỉ ngơi, từ đó hỗ trợ cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả hơn và hạn chế tích tụ mỡ thừa.

Duy trì năng lượng ổn định suốt ngày dài: Sự kết hợp giữa protein và tinh bột hấp thu chậm trong bữa sáng giúp cơ thể duy trì nguồn năng lượng bền vững, giảm cảm giác mệt mỏi và tăng khả năng tập trung khi làm việc.

Cải thiện hệ tiêu hóa: Bữa sáng giàu chất xơ giúp kích thích hoạt động đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa khỏe mạnh, đồng thời giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.

Tăng cường miễn dịch và phục hồi cơ thể: Các thực phẩm giàu protein vào buổi sáng góp phần hỗ trợ tái tạo mô, phục hồi cơ bắp và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Hạn chế cảm giác thèm ăn: Ăn sáng đầy đủ, đặc biệt là các thực phẩm giàu protein, giúp kiểm soát cơn đói và giảm xu hướng ăn quá nhiều vào các bữa sau trong ngày.

Tăng cường hoạt động não bộ: Não bộ cần năng lượng để hoạt động hiệu quả. Một bữa sáng lành mạnh giúp cải thiện trí nhớ, khả năng học tập và duy trì tinh thần tỉnh táo, tích cực.

Thúc đẩy quá trình tạo máu: Các nghiên cứu cho thấy cơ thể hấp thu sắt tốt hơn vào buổi sáng. Vì vậy, lựa chọn thực phẩm giàu sắt trong bữa sáng sẽ hỗ trợ sản xuất hồng cầu và vận chuyển oxy hiệu quả hơn.

Bảo vệ tế bào khỏi lão hóa: Những chất chống oxy hóa như vitamin A, C, E cùng kẽm và đồng có vai trò bảo vệ tế bào, giảm nguy cơ viêm nhiễm và hỗ trợ phòng ngừa bệnh tật.

Duy trì hoạt động của cơ và thần kinh: Protein và magie không chỉ hỗ trợ phát triển cơ bắp mà còn giúp hệ thần kinh vận hành ổn định, cải thiện khả năng vận động và giảm cảm giác mệt mỏi.

Hỗ trợ xương và răng chắc khỏe: Protein, canxi cùng các khoáng chất thiết yếu trong bữa sáng góp phần duy trì mật độ xương và bảo vệ sức khỏe răng miệng sau một đêm dài cơ thể tái tạo.

Dạo một vòng qua các sạp hàng ở chợ truyền thống hay kệ đồ khô trong siêu thị, không khó để bắt gặp những hũ mắm, những gói xúc xích hay các loại bánh kẹo ngọt lịm - vốn là những món khoái khẩu trong mâm cơm người Việt. Chúng ta thường quan tâm đến việc 'ăn gì cho bổ' mà quên mất việc 'tránh gì cho lành'.

Trong khi đó, tại Việt Nam, tỉ lệ mắc ung thư đang trẻ hóa một cách đáng báo động, mà nguyên nhân lớn nhất xuất phát từ chính thói quen ăn uống và sinh hoạt. Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên của thực phẩm siêu chế biến và đồ uống nhiều đường – những thứ vốn được coi là 'nhiên liệu' thượng hạng để tế bào ác tính nhân bản thần tốc. Để không rơi vào tình cảnh 'bệnh từ miệng mà vào', bác sĩ nội khoa Kang Hyung-chang (tại Hàn Quốc) đã chỉ đích danh danh sách những thực phẩm tối kỵ, trong đó có cả những món đồ uống bổ dưỡng mà chúng ta vẫn lầm tưởng là có thể dùng bao nhiêu cũng được.

Trong chương trình sức khỏe trên kênh YouTube "Smart Spoon" vừa qua, bác sĩ nội khoa Kang Hyung-chang đã chỉ đích danh những nhóm thực phẩm "tệ nhất" đối với cơ thể, đặc biệt là với những người đang lo ngại về căn bệnh ung thư.

1. Đồ ngọt: "Bữa ăn thịnh soạn" của tế bào ung thư
Bác sĩ Kang nhấn mạnh: "Tế bào ung thư cực kỳ ưa thích đồ ngọt". Thực tế, các tế bào ung thư tiêu thụ lượng đường (glucose) cao gấp khoảng 20 lần so với tế bào bình thường.

Khi chúng ta tiêu thụ thực phẩm chứa nhiều đường, đường huyết sẽ tăng vọt, vô tình trở thành nguồn "tiếp tế" thức ăn trực tiếp cho các tế bào ác tính. Bên cạnh đó, lượng đường trong máu cao kéo dài khiến máu trở nên "đặc" và dính hơn, đẩy cơ thể vào trạng thái viêm nhiễm mãn tính - môi trường lý tưởng để ung thư khởi phát và di căn.

2. Thịt chế biến sẵn: Tác nhân gây ung thư nhóm 1
Thịt xông khói, xúc xích, thịt nguội... là những cái tên nằm trong danh sách đen. Theo bác sĩ Kang, các loại thịt này được WHO xếp vào nhóm tác nhân gây ung thư loại 1.

Trong quá trình sản xuất, người ta thường cho thêm Natri Nitrit để bảo quản. Chất này khi phản ứng với protein trong thịt sẽ tạo ra Nitrosamine - một chất gây ung thư cực mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến gan và hệ tiêu hóa. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh việc lạm dụng thịt chế biến sẵn làm tăng đáng kể nguy cơ mắc ung thư phổi, ung thư đầu và cổ, ung thư thực quản và đại trực tràng.

3. Đồ muối chua (mắm, dưa muối): "Rác thải" đắt đỏ nếu dùng sai cách
Tại Hàn Quốc và các nước châu Á, các loại mắm và thực phẩm muối chua (như mắm tép, dưa mắm...) thường được coi là đặc sản quý. Tuy nhiên, bác sĩ Kang thẳng thắn chia sẻ: "Nói hơi quá một chút, nếu không cẩn thận, bạn đang bỏ tiền mua 'rác' về nuôi bệnh".

Vấn đề nằm ở hàm lượng muối cực cao và các chất phụ gia bảo quản. Bác sĩ khuyên nếu vẫn muốn ăn, người tiêu dùng nên chọn những sản phẩm có quy trình sản xuất minh bạch, ít phụ gia hóa học và hạn chế tối đa tần suất sử dụng trong bữa ăn hàng ngày.

4. Uống quá nhiều sữa dù cơ thể nhạy cảm: Cẩn trọng với các bệnh ung thư nội tiết
Sữa là nguồn cung cấp Vitamin D và Canxi rất tốt, nhưng bác sĩ Kang cảnh báo không nên lạm dụng quá mức, đặc biệt là với những nhóm đối tượng nhạy cảm.

Cụ thể, đối với những người có tiền sử gia đình hoặc đang mắc các bệnh ung thư chịu ảnh hưởng của hormone (như ung thư vú, ung thư buồng trứng), việc tiêu thụ quá nhiều sữa và chế phẩm từ sữa có thể gây kích thích các tế bào bệnh. "Nếu bạn lo lắng về ung thư vú hay buồng trứng, tốt nhất chỉ nên giới hạn ở mức tối đa 2 ly sữa mỗi ngày", bác sĩ Kang khuyến nghị.

Lời khuyên: Một chế độ ăn uống lành mạnh không nhất thiết phải kiêng khem tuyệt đối, nhưng việc nhận diện và hạn chế các loại thực phẩm "tiếp tay" cho tế bào ung thư là bước quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe dài lâu.

Thịt lợn là nguyên liệu quen thuộc trong bữa cơm của người Việt, nhưng không phải ai cũng biết mỗi phần thịt lại có giá trị dinh dưỡng và hương vị khác nhau. Có những phần vừa mềm ngon, vừa giàu dưỡng chất hơn hẳn, được chuyên gia ẩm thực khuyên dùng thường xuyên.

Dưới đây là 4 phần thịt lợn được đánh giá vừa ngon vừa bổ dưỡng nhất.

Thịt đùi trước phần thịt "vàng" giàu collagen

Thịt đùi trước là phần được đánh giá rất cao nhờ độ mềm, thơm và ít mỡ. Do lợn vận động nhiều ở hai chân trước nên phần thịt này săn chắc nhưng không quá béo, phù hợp nhiều cách chế biến.

Không chỉ ngon, thịt đùi trước còn chứa nhiều collagen, giúp hỗ trợ xương khớp, da và tóc, đồng thời bổ sung năng lượng và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Móng giò trước giàu dinh dưỡng, tốt cho phục hồi sức khỏe

Trong các loại móng giò, phần chân trước thường được ưa chuộng hơn vì nhiều nạc, ít mỡ hơn chân sau. Đây là thực phẩm giàu protein, chất béo, sắt, phốt pho và nhiều vitamin thiết yếu.

Móng giò được xem là món ăn giúp bồi bổ cơ thể, hỗ trợ phục hồi sau ốm, sau phẫu thuật và đặc biệt phù hợp với phụ nữ sau sinh. Ngoài ra, lượng collagen tự nhiên trong móng giò còn giúp da săn chắc và đàn hồi hơn.

Thịt vai mềm ngon, cân bằng giữa nạc và mỡ

Thịt vai có đặc điểm là nạc xen kẽ lớp mỡ mỏng, tạo độ mềm và ngọt tự nhiên khi chế biến. Đây là phần thịt rất linh hoạt, có thể dùng để xào, nướng hoặc nấu lẩu đều ngon.

Về dinh dưỡng, thịt vai cung cấp protein, lipid và vitamin nhóm B, giúp hỗ trợ quá trình trao đổi chất, tăng năng lượng và cải thiện khả năng tập trung của cơ thể.

Thịt thăn phần nạc tinh, giàu đạm

Thịt thăn là phần gần như không có mỡ, thớ thịt mịn và mềm, rất dễ chế biến. Đây là phần thịt nằm dọc theo sống lưng nên ít vận động, giúp giữ được độ mềm tự nhiên.

Thịt thăn giàu protein, sắt và vitamin nhóm B, hỗ trợ tạo hồng cầu, tăng cường miễn dịch và cung cấp năng lượng cho cơ thể. Tuy nhiên, do có thể chứa cholesterol tương đối cao, nên cần sử dụng hợp lý để đảm bảo sức khỏe.

Thịt lợn (thịt heo) là thực phẩm phổ biến trong bữa ăn hàng ngày nhờ hương vị thơm ngon, dễ chế biến và giá trị dinh dưỡng cao. Khi lựa chọn đúng phần thịt và chế biến hợp lý, đây có thể là nguồn thực phẩm mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho sức khỏe.

Thịt lợn là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, chứa đầy đủ các axit amin thiết yếu giúp xây dựng, phục hồi cơ bắp và duy trì hoạt động của cơ thể.

Bên cạnh đó, thịt lợn giàu vitamin nhóm B, đặc biệt là B1 (thiamine) hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, và B12 dưỡng chất quan trọng đối với hệ thần kinh và quá trình tạo hồng cầu.

Ngoài ra, thịt lợn còn cung cấp các khoáng chất thiết yếu như kẽm giúp tăng cường miễn dịch, và sắt heme dạng sắt dễ hấp thu, góp phần phòng ngừa thiếu máu.

Trong 100g thịt lợn nạc đã nấu chín có chứa:

Năng lượng: 242 kcal

Protein: 27,3 g

Carbohydrate: 0 g

Đường: 0 g

Chất béo: 13,9 g

Theo các chuyên gia việc bổ sung thịt lợn hợp lý trong chế độ ăn có thể giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định, tăng sức bền và hỗ trợ quá trình tái tạo cơ bắp hiệu quả.

Chanh leo là loại trái cây nhiệt đới được nhiều người ưa chuộng nhờ hương vị đặc trưng và thành phần dinh dưỡng đa dạng.

Quả chín vị chua ngọt hài hòa, hương thơm nhẹ giống nhóm trái cây họ cam quýt. Bên trong lớp vỏ cứng là phần ruột mềm cùng nhiều hạt nhỏ có thể ăn trực tiếp, dùng để pha nước uống hoặc kết hợp với các loại nước ép khác.

Theo một số dữ liệu dinh dưỡng, một quả chanh leo (không tính phần vỏ bỏ đi) chứa:

Vitamin A: 11.5 mcg RAE

Kali: 63 mg

Magie: 5 mg

Vitamin C: 5,4 mg

Canxi: 2 mg

Sắt: 0.29 mg

Chất xơ: 1.9 g

Ngoài ra, chanh leo còn chứa phốt pho, niacin và vitamin B6 - những dưỡng chất cần thiết cho cơ thể

Theo trang Medical News Today , việc bổ sung chanh leo hợp lý trong mùa hè có thể mang lại một số lợi ích cho sức khỏe.

Hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh

Phần ruột chanh leo chứa nhiều chất xơ - thành phần quan trọng đối với chế độ ăn uống hằng ngày. Chất xơ giúp hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa, góp phần duy trì đường ruột khỏe mạnh và hạn chế tình trạng táo bón.

Một số nghiên cứu cũng cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol và góp phần tốt cho sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa bổ sung đủ lượng chất xơ cần thiết mỗi ngày.

Theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), lượng chất xơ khuyến nghị mỗi ngày là 34 g đối với nam giới từ 19-30 tuổi và 28 g đối với nữ giới cùng độ tuổi.

Nhờ chứa nhiều chất xơ, chanh leo có thể góp phần hỗ trợ tiêu hóa, hạn chế táo bón và duy trì sức khỏe tổng thể khi được bổ sung hợp lý vào chế độ ăn uống.

Hỗ trợ kiểm soát đường huyết

Mặc dù phần lớn các loại trái cây có chỉ số đường huyết (GI) thấp, một số loại như dứa, dưa hấu hay dưa vàng vẫn có mức GI trung bình hoặc cao hơn. Trong khi đó, chanh leo là loại trái cây nhiệt đới có chỉ số GI thấp, nên thường không làm đường huyết tăng quá nhanh sau khi ăn. Vì vậy, loại quả này có thể là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn uống cân bằng, kể cả với người cần kiểm soát đường huyết.

Hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch

Chanh leo chứa vitamin C - chất chống oxy hóa có vai trò hỗ trợ bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.

Vitamin C cũng góp phần hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn và giúp cơ thể hấp thụ sắt từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật tốt hơn. Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung đủ vitamin C có thể liên quan đến khả năng tăng cường sức đề kháng của cơ thể.

Hỗ trợ cơ thể thư giãn

Chanh leo chứa magie - khoáng chất có liên quan đến nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể, bao gồm chức năng thần kinh và thư giãn cơ bắp. Một số nghiên cứu cho thấy magie có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát căng thẳng và cảm giác lo âu.

Hỗ trợ quá trình tạo máu

Chanh leo chứa sắt - vi chất có vai trò tham gia vào quá trình tạo máu và vận chuyển oxy trong cơ thể. Bên cạnh đó, vitamin C trong chanh leo còn hỗ trợ cơ thể hấp thụ sắt tốt hơn.

Ngoài ra, vitamin C cũng tham gia vào quá trình tổng hợp collagen, góp phần hỗ trợ duy trì làn da khỏe mạnh và quá trình phục hồi vết thương.

Củ cải đường là loại rau củ có màu sắc rực rỡ, vị ngọt nhẹ. Không chỉ đẹp mắt, củ cải đường còn là "kho báu" dinh dưỡng với nhiều lợi ích bất ngờ.

Loại củ này không chỉ tạo nên sắc đỏ bắt mắt cho món ăn mà còn được xem là nguồn dinh dưỡng tự nhiên dồi dào, giàu vitamin, khoáng chất và các hợp chất thực vật có lợi, giúp hỗ trợ phòng ngừa nhiều bệnh lý và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Giàu dinh dưỡng, ít calo

Trong 100g củ cải đường luộc chỉ chứa khoảng 44 kcal nhưng lại giàu chất xơ, folate, mangan, kali, magie cùng vitamin C, B6 và sắt. Đặc biệt, folate và mangan đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng tế bào, sức khỏe tim mạch và chuyển hóa năng lượng.

Hỗ trợ kiểm soát huyết áp

Nhờ hàm lượng nitrat tự nhiên cao, củ cải đường có thể giúp giãn mạch máu, cải thiện lưu thông và hỗ trợ giảm huyết áp. Một số nghiên cứu cho thấy việc uống nước ép củ cải đường có thể giúp cải thiện chỉ số huyết áp, góp phần giảm nguy cơ tim mạch và đột quỵ.

Giảm viêm, bảo vệ cơ thể

Củ cải đường chứa betalain – sắc tố thực vật có đặc tính chống viêm mạnh. Một số nghiên cứu ghi nhận việc tiêu thụ nước ép củ cải đường có thể giúp giảm các dấu hiệu viêm trong cơ thể, hỗ trợ kiểm soát các bệnh mạn tính liên quan đến viêm.

Rất tốt cho hệ tiêu hóa

Hàm lượng chất xơ dồi dào giúp củ cải đường nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón và góp phần phòng ngừa các bệnh lý đường ruột. Đồng thời, chất xơ còn giúp giảm nguy cơ bệnh tim và tiểu đường type 2.

Hỗ trợ chức năng não bộ


Không chỉ giúp tim mạch, nitrat trong củ cải đường còn tăng lưu lượng máu lên não, đặc biệt là vùng thùy trán, nơi kiểm soát trí nhớ và ra quyết định. "Đây là lý do củ cải đường được nghiên cứu như một thực phẩm hỗ trợ chống suy giảm trí nhớ khi lớn tuổi", theo bác sĩ Jonathan Burdette, chuyên gia thần kinh tại Đại học Wake Forest, Mỹ.

Hỗ trợ kiểm soát cân nặng

Ít calo, giàu nước và chất xơ giúp củ cải đường tạo cảm giác no lâu, hỗ trợ kiểm soát khẩu phần ăn và cân nặng hiệu quả. Đây là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh và giảm cân.

Tóm lại, củ cải đường là thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng với nhiều lợi ích sức khỏe, song cần sử dụng hợp lý để đạt hiệu quả tốt nhất.gười từ đủ 18 tuổi trở lên.

Tiềm năng chống ung thư

Củ cải đường chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa như betaine, rutin, kaempferol… có thể giúp ức chế sự phát triển của tế bào bất thường. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện vẫn cần thêm nghiên cứu để khẳng định rõ hơn trên người.

Ăn củ cải đường có thể khiến nước tiểu hoặc phân chuyển sang màu đỏ hồng – hiện tượng hoàn toàn vô hại và thường tự biến mất sau 1–2 ngày.

Tuy nhiên, người có nguy cơ sỏi thận nên sử dụng ở mức vừa phải, do củ cải đường chứa oxalat – một hợp chất có thể góp phần hình thành sỏi.

Mẹo chế biến củ cải đường ngon, dễ ăn:

Luộc, hấp, nướng hoặc xay sinh tố.

Thêm vào salad, bánh mì, bánh ngọt, súp hoặc bát ngũ cốc.

Lá củ cải đường cũng rất giàu dinh dưỡng, có thể xào hoặc luộc giống như rau cải.

Trong không gian sống của người Việt, cây đinh lăng từ lâu đã trở nên vô cùng quen thuộc. Loại cây này xuất hiện từ góc sân, vườn, hàng rào cho đến những chậu cây cảnh tinh tế trước hiên, trên ban công hay ngay cả bên trong nhà. Không chỉ dừng lại ở vai trò cây cảnh hay thực phẩm, lá đinh lăng còn được ưu ái gọi bằng cái tên "nhân sâm của người nghèo" nhờ sở hữu bảng thành phần dược tính quý báu.

Kho dược tính trong loại lá bình dân
Giá trị bồi bổ của lá đinh lăng được tạo nên từ sự tổ hợp của nhiều nhóm hoạt chất sinh học phong phú. Loại lá này chứa các thành phần có lợi như Vitamin nhóm B (đặc biệt là B1, B6, B12) Glucozit, Ancaloit và Flavonoid, Saponin. Lá đinh lăng còn chứa hơn 20 loại axit amin thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được như lysine, threonine, methionine... và vitamin C dồi dào.

Vì vậy, lá đinh lăng thậm chí được ví như "nhân sâm của người nghèo", có thể biến tấu linh hoạt trong đời sống hàng ngày với nhiều cách sử dụng. Phổ biến như:

- Trong ẩm thực: Lá tươi thường được dùng làm rau sống, ăn kèm gỏi cá để tiêu hóa tốt và khử mùi tanh.

- Đồ uống: Có thể dùng lá tươi sắc nước uống ngay hoặc phơi khô, sấy nhẹ làm trà dùng dần.

- Y học cổ truyền: Xuất hiện trong các bài thuốc sắc kết hợp cùng các vị thảo dược khác để chữa bệnh.

- Sử dụng ngoài da: Lá tươi được giã nát để đắp trị mụn nhọt hoặc nấu nước tắm giải độc da.

- Làm gối: Lá khô được lót vào gối giúp ngủ ngon, giảm tình trạng giật mình ở trẻ nhỏ.

8 lợi ích sức khỏe và làm đẹp từ lá đinh lăng
Khi được sử dụng đúng cách, lá đinh lăng mang lại những thay đổi tích cực cho cả thể chất lẫn diện mạo nhờ cơ chế tác động sâu. Nổi bật như:

Tăng cường thể lực và giảm mệt mỏi

Nhờ các hoạt chất saponin, lá đinh lăng tác động lên hệ thần kinh trung ương, giúp tăng sức dẻo dai và khả năng thích nghi của cơ thể với áp lực. Điều này đặc biệt có lợi cho những người lao động cường độ cao hoặc cần phục hồi thể trạng sau khi ốm dậy.

"Cứu tinh" cho giấc ngủ và hệ thần kinh

Lá đinh lăng giúp đả thông kinh lạc, làm tăng biên độ điện thế não và hỗ trợ an thần. Sử dụng đúng liều lượng sẽ giúp bạn dễ ngủ hơn, ngủ sâu giấc và giảm đáng kể các cơn đau đầu kinh niên.

Hỗ trợ hệ tiêu hóa vượt

Ít ai biết lá đinh lăng là bài thuốc hữu hiệu để điều trị tiêu chảy, đầy hơi và khó tiêu. Các hoạt chất flavonoid trong lá giúp ức chế vi khuẩn gây bệnh, bảo vệ niêm mạc đường ruột và cải thiện khả năng hấp thụ dinh dưỡng.

Bồi bổ khí huyết và tăng cường miễn dịch

Với hàm lượng acid amin và vitamin nhóm B dồi dào, loại lá này giúp cải thiện tuần hoàn máu, hỗ trợ hệ tim mạch và thị giác. Đây được xem là nguồn cung cấp dưỡng chất tự nhiên giúp hệ miễn dịch hoạt động trơn tru hơn.

Giải pháp lợi sữa cho phụ nữ sau sinh

Trong dân gian, lá đinh lăng là vị thuốc quý giúp thông tia sữa, kích thích tuyến sữa hoạt động mạnh mẽ. Đồng thời, nó còn hỗ trợ phục hồi sức khỏe nhanh chóng cho người mẹ sau kỳ vượt cạn.

Giảm đau nhức xương khớp do thời tiết

Các hoạt chất trong lá đinh lăng giúp giảm đau và hỗ trợ điều trị phong thấp. Uống nước sắc từ lá giúp làm dịu các cơn đau lưng, mỏi gối thường xuất hiện khi thời tiết thay đổi đột ngột.

"Thải độc" và làm đẹp da

Nhờ tính mát và khả năng giải độc, lá đinh lăng hiệu quả trong việc điều trị các bệnh ngoài da như mề đay, vảy nến và viêm da dị ứng. Nó giúp làm dịu cơn ngứa, chống viêm và mang lại làn da khỏe mạnh từ bên trong.

Điều hòa kinh nguyệt và giảm đau bụng kinh

Sử dụng lá đinh lăng giúp cải thiện quá trình lưu thông máu tại tử cung, từ đó giảm thiểu các cơn đau bụng kinh và hỗ trợ điều hòa chu kỳ kinh nguyệt cho chị em phụ nữ.

5 sai lầm cần tránh để không "rước họa vào thân"
Dù là dược liệu tốt, việc sử dụng lá đinh lăng sai cách có thể dẫn đến những phản ứng ngược nguy hiểm. Vì vậy, bạn cần tránh:

- Lạm dụng liều lượng quá mức: Saponin liều cao có thể gây vỡ hồng cầu, hoa mắt, chóng mặt và buồn nôn. Mỗi ngày bạn chỉ nên dùng tối đa 200g lá tươi hoặc 30g lá khô.

- Dùng thay nước lọc hàng ngày: Không nên uống liên tục trong thời gian dài vì có thể gây tích lũy hoạt chất, làm cơ thể mệt mỏi và mất cân bằng.

- Nhóm đối tượng "chống chỉ định": Trẻ em không nên uống nước lá đinh lăng vì có thể ảnh hưởng xấu đến tim mạch. Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu và người có hệ tiêu hóa yếu, hay tiêu chảy cũng cần tránh dùng.

- Sử dụng cùng chất kích thích mạnh: Tránh uống đinh lăng cùng lúc với rượu, cà phê đậm vì có thể gây rối loạn nhịp sinh học và khó chịu cho cơ thể.

- Chế biến sai cách làm mất dưỡng chất: Phơi lá dưới nắng gắt trực tiếp có thể làm phân hủy các hợp chất saponin quý giá. Nên phơi trong bóng râm hoặc sấy nhẹ ở nhiệt độ thấp để bảo toàn dược tính.

Ngoài lá, đinh lăng còn có thể sử dụng được thân và rễ với nhiều lợi ích khác.

Chuối chuyển sang màu nâu thường khiến nhiều người nghĩ trái cây đã hỏng và phải bỏ đi.

Thực tế, chuối chín chuyển sang nâu vẫn an toàn cho sức khỏe nếu chưa xuất hiện dấu hiệu thối hỏng, theo trang NDTV (Ấn Độ).

Chuối càng chín, phần tinh bột chuyển thành đường tự nhiên nên quả mềm và ngọt hơn.

Một nghiên cứu đăng trên International Journal of Food Science vào năm 2019 cho biết chuối giải phóng khí ethylene trong quá trình chín. Loại khí này làm lớp vỏ vàng dần chuyển sang màu nâu. Đây là thay đổi tự nhiên của trái cây, không phải dấu hiệu hư hỏng.

Chuối chín kỹ vẫn có lợi cho sức khỏe
Chuối xuất hiện đốm nâu hoặc có vỏ nâu gần hết vẫn có thể ăn được nếu phần ruột bên trong còn màu kem hoặc nâu nhạt. Chuối an toàn khi không có mùi chua, không nhớt và không xuất hiện nấm mốc.

Nghiên cứu đăng trên PLOS One cho thấy chuối chín chứa nhiều đường hòa tan tự nhiên, giúp bổ sung năng lượng nhanh và hỗ trợ chống oxy hóa cho cơ thể. Chuối chín kỹ cũng dễ tiêu hóa hơn chuối còn xanh.

Chuối quá chín thường phù hợp để làm sinh tố, bánh chuối, ăn với yến mạch. Vị ngọt tự nhiên của chuối giúp món ăn đậm vị hơn mà không cần thêm quá nhiều đường.

Chuối quá chín có thể làm tăng đường huyết nhanh hơn
Khi chuối chín kỹ, lượng đường tự nhiên trong nó tăng lên. Người mắc tiểu đường hoặc đang kiểm soát lượng đường nên chọn chuối chín vừa hoặc còn hơi xanh.

Chuối chín tự nhiên không gây hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, chuối bị lên men hoặc nhiễm nấm mốc có thể gây đau bụng và khó chịu đường tiêu hóa.

Dấu hiệu cho thấy chuối đã hỏng
Chuối cần bỏ đi khi có mùi chua nồng hoặc mùi giống rượu lên men. Phần vỏ hoặc cuống xuất hiện nấm mốc cũng là dấu hiệu cho thấy trái cây đã hỏng.

Ngoài ra, chuối chảy nước, ruột đen hoàn toàn hoặc có kết cấu nhớt cũng không còn an toàn để ăn. Đây là dấu hiệu thối hỏng chứ không còn là quá trình chín tự nhiên.

Cách bảo quản chuối lâu chín hơn
Chuối nên được bảo quản ở nhiệt độ phòng và tránh ánh nắng trực tiếp. Việc để chuối gần các loại trái cây chín khác có thể khiến chuối nhanh chuyển nâu hơn.

Khi chuối đã chín, có thể cho vào tủ lạnh để kéo dài thời gian sử dụng. Vỏ chuối có thể sẫm màu nhưng phần ruột bên trong vẫn giữ được độ tươi trong thời gian dài hơn.

Những loài động vật gây chết người nhiều nhất không phải là sư tử, nhện hay rắn, mà là những con muỗi nhỏ bé hút máu, gây ngứa ngáy và truyền bệnh cho chúng ta, theo AFP hôm nay 13.5.

AFP dẫn số liệu từ trang nghiên cứu Our World in Data cho hay muỗi giết chết khoảng 760.000 người/năm. Theo đó, muỗi đứng đầu danh sách động vật gây chết người nhiều nhất, còn con người đứng thứ hai với khoảng cách khá xa.

Lý do là muỗi chiếm 17% tổng số các bệnh truyền nhiễm, trong đó có sốt rét, sốt xuất huyết, sốt vàng, chikungunya và Zika.

Và khi trái đất ấm lên vì biến đổi khí hậu do con người gây ra, muỗi đang di chuyển đến những khu vực mới trong những mùa hè dài hơn, làm dấy lên lo ngại rằng chúng có thể gây ra các cuộc khủng hoảng sức khỏe trong tương lai.

Vậy làm thế nào nhân loại có thể chống lại vật trung gian truyền bệnh nguy hiểm nhất? Có cách nào an toàn để chúng ta có thể tiêu diệt những con muỗi sát thủ - và việc này sẽ gây hại như thế nào cho môi trường?

Không cần phải diệt hết muỗi
Trước hết, chúng ta không cần phải tiêu diệt tất cả muỗi. Trong số khoảng 3.500 loài muỗi, chỉ có khoảng 100 loài hút máu người.

Chỉ có 5 loài muỗi chịu trách nhiệm cho khoảng 95% các ca bệnh ở người, theo bà Hilary Ranson, nhà sinh học nghiên cứu về vật trung gian truyền bệnh tại Trường Y học Nhiệt đới Liverpool (Anh).

Nhìn chung, bà Ranson cho rằng việc mất đi 5 loài muỗi "có thể chấp nhận được nếu xét đến sự tàn phá khủng khiếp" mà chúng gây ra cho thế giới, từ cái chết hàng loạt đến những hậu quả kinh tế nghiêm trọng.

Ông Dan Peach, nhà côn trùng học nghiên cứu về muỗi tại Đại học Georgia (Mỹ), nhìn chung đồng ý, nhưng nhấn mạnh cần thêm thông tin để so sánh việc tiêu diệt 5 lòa muỗi truyền bệnh với những phương án thay thế.

Còn về môi trường thì sao?
Nhà sinh học Ranson giải thích rằng 5 loài muỗi truyền bệnh "đã tiến hóa để gắn bó rất chặt chẽ với con người", bao gồm cả việc hút máu và sinh sản gần chúng ta.

Điều này có nghĩa là việc tiêu diệt chúng sẽ không có tác động lớn đến hệ sinh thái rộng lớn hơn - và các loài muỗi khác, có cấu trúc gen tương tự nhưng ít gây chết người hơn, có thể sẽ nhanh chóng "lấp đầy vị trí sinh thái đó", theo bà Ranson.

Nhà côn trùng học Peach không tin rằng chúng ta đã biết đủ "về hệ sinh thái của hầu hết các loài muỗi để tự tin theo một hướng nào đó", nhưng ông cũng đồng ý phần nào với lập luận của bà Ranson.

Muỗi "vận chuyển chất dinh dưỡng từ môi trường sống dưới nước của ấu trùng" đến các khu vực khác và là thức ăn cho côn trùng, cá và các động vật khác, theo ông Peach. Ông nói thêm rằng chúng cũng thụ phấn cho thực vật, nhưng điều này "chưa được hiểu rõ và có thể khác nhau tùy theo loài".

Bà Ranson thừa nhận có một cuộc tranh luận về đạo đức của việc con người tiêu diệt hoàn toàn một loài sinh vật, nhưng cũng chỉ ra rằng hiện nay chúng ta đang vô tình xóa sổ một số lượng lớn các loài.

Thực hiện việc đó như thế nào?
Một trong những lựa chọn công nghệ mới nổi bật nhất được gọi là gene-drive (tạm dịch: dẫn truyền gen), liên quan đến việc biến đổi gen động vật để chúng truyền lại một đặc điểm cụ thể cho con cái của chúng.

Khi các nhà khoa học điều chỉnh gen của muỗi Anopheles gambiae cái mang mầm bệnh sốt rét để làm cho chúng vô sinh, qua đó xóa sổ một quần thể trong phòng thí nghiệm chỉ sau vài thế hệ.

Dự án Target Malaria, được Quỹ Gates tài trợ, vẫn chưa thử nghiệm công nghệ điều khiển gen ở châu Phi, nhưng có kế hoạch tiến hành thử nghiệm tại một quốc gia có dịch sốt rét vào năm 2030.

Tuy nhiên, dự án Target Malaria đã gặp phải trở ngại vào năm ngoái khi chính quyền quân sự của Burkina Faso chấm dứt các thử nghiệm riêng biệt liên quan đến muỗi biến đổi gen trong nước. Dự án bị các nhóm xã hội dân sự ở Burkina Faso chỉ trích và trở thành mục tiêu của những chiến dịch thông tin sai lệch.

Một chiến lược khác liên quan đến việc lây nhiễm vi khuẩn Wolbachia vào muỗi Aedes aegypti, có thể làm giảm mạnh quần thể muỗi - hoặc đơn giản là giảm khả năng truyền bệnh sốt xuất huyết của chúng. Điều này đặt ra một câu hỏi khác: Chúng ta có thực sự cần phải tiêu diệt chúng?

Điều gì xảy ra nếu chúng ta làm cho muỗi trở nên vô hại?
Khi muỗi vô sinh nhiễm Wolbachia được thả ở thành phố Niteroi của Brazil, nghiên cứu năm ngoái cho thấy số ca mắc sốt xuất huyết đã giảm 89%.

Hơn 16 triệu người ở 15 quốc gia hiện đã được bảo vệ bởi những con muỗi này, mà "không có hậu quả tiêu cực nào", theo ông Scott O'Neill, sáng lập Chương trình Muỗi thế giới.

Trong khi đó, một dự án có tên Transmission Zero đang cố gắng sử dụng công nghệ điều khiển gen để khiến muỗi Anopheles gambiae không còn lây lan bệnh sốt rét nữa.

Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm được công bố trên tạp chí Nature vào cuối năm ngoái cho thấy các nhà khoa học đang tiến gần hơn đến mục tiêu này, với kế hoạch khởi động thử nghiệm tầm quốc gia vào năm 2030.

"Giải pháp toàn diện"
Thay vì chỉ dựa vào một "phép màu" công nghệ, thường được Quỹ Gates tài trợ, bà Ranson kêu gọi một "giải pháp toàn diện" hơn cho những căn bệnh do muỗi gây ra.

Điều này đòi hỏi phải cung cấp cho người dân ở các quốc gia bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh nhiều hơn nữa khả năng tiếp cận với việc điều trị, chẩn đoán, nhà ở tốt hơn và vắc xin tốt hơn.

Tuy nhiên, các tổ chức nhân đạo cảnh báo rằng việc cắt giảm viện trợ nước ngoài mạnh mẽ của các nước phương Tây đã đe dọa tiến trình chống lại hầu hết các bệnh do muỗi lây bệnh trong năm qua, theo AFP.

Ngoại trưởng Thái Lan Sihasak Phuangketkaeow thông báo nước này sẽ rút ngắn thời gian lưu trú miễn thị thực cho khách du lịch từ 93 quốc gia từ 60 ngày xuống còn 30 ngày.

Ngoại trưởng Thái Lan Sihasak Phuangketkaeow hôm 12.5 thông báo bộ này sẽ trình kế hoạch lên Nội các để phê duyệt việc giảm thời gian lưu trú miễn thị thực cho khách du lịch nước ngoài tại Thái Lan từ 60 ngày xuống còn 30 ngày, theo Reuters.

Thái Lan đã áp dụng thời gian miễn thị thực cho khách du lịch từ 93 quốc gia kể từ tháng 7.2024.

Ông Sihasak cho hay ông dự đoán sẽ gặp ít sự phản đối đối với kế hoạch trên. Ông cho biết thêm giới chức cũng đang xem xét lại toàn bộ khung pháp lý về thị thực để xác định xem liệu số lượng lớn các loại thị thực hiện nay có còn cần thiết hay không và có thể hợp nhất một số loại hay không.

Trong vài tháng qua, các nhà chức trách Thái Lan đã liên tục lên tiếng về sự cần thiết phải thay đổi chính sách miễn thị thực vì chính sách này đã gây ra những hậu quả không mong muốn kể từ khi được mở rộng vào tháng 7.2024, theo tờ Bangkok Post.

Cũng theo Ngoại trưởng Sihasak, Bộ Ngoại giao Thái Lan tin rằng thời gian lưu trú miễn thị thực hiện tại là 60 ngày, với một lần gia hạn 30 ngày, có thể là quá nhiều và có thể cho phép những cá nhân không có ý định du lịch lạm dụng chính sách này.

Cư dân của những điểm du lịch như Koh Samui và Koh Phangan cho rằng việc nới lỏng điều kiện về thị thực dẫn đến sự bùng nổ tình trạng người nước ngoài sở hữu bất hợp pháp các doanh nghiệp, thông qua người đại diện là người Thái Lan, theo Bangkok Post.

Từ ngày 1.1 đến ngày 10.5.2026, Thái Lan đã đón 12,4 triệu khách du lịch nước ngoài, giảm 3,43% so với cùng kỳ năm ngoái.

Du lịch là động lực quan trọng của nền kinh tế Thái Lan, với lượng khách nước ngoài đạt đỉnh điểm gần 40 triệu người vào năm 2019, theo Reuters.

Chỉ ăn một bữa mỗi ngày, ưu tiên thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cân hay các phương pháp giảm mỡ ngoài da là những sai lầm thường gặp khi giảm mỡ bụng.

Mỡ thừa xuất hiện khi năng lượng nạp vào nhiều hơn năng lượng tiêu hao. Lượng mỡ dư thừa chủ yếu tập trung ở vùng bụng, làm mất cân đối vóc dáng. Bác sĩ Võ Trần Như Thảo, Đơn vị Nội tiết - Đái tháo đường, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, chỉ ra những sai lầm nhiều người gặp phải khi giảm mỡ.

Ăn mỗi ngày một bữa

Nhiều người cho rằng cắt giảm calo tối đa giúp giảm mỡ nhanh hơn. Tuy nhiên, ăn quá ít trong thời gian dài có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái tiết kiệm năng lượng, làm chậm quá trình trao đổi chất, thúc đẩy tích trữ mỡ nhiều hơn, nhất là mỡ nội tạng.

Người bệnh khó đạt được mục tiêu giảm cân giảm mỡ nếu ăn một bữa mỗi ngày nhưng tổng lượng calo nạp vào cao hơn lượng tiêu hao. Bác sĩ Như Thảo khuyên người giảm cân nên ăn đầy đủ ba bữa chính mỗi ngày và điều chỉnh lượng calo nạp thấp hơn tổng calo tiêu hao. Cách này vừa bảo vệ sức khỏe, vừa hỗ trợ giảm cân bền vững.

Ăn thoải mái tất cả trái cây

Một số trái cây có lượng đường cao như chuối, mít, bơ, sầu riêng, xoài, nho, lê... khi ăn nhiều có thể làm tăng lượng đường trong máu. Để hạ đường huyết, cơ thể huy động toàn bộ năng lượng dẫn đến đói bụng dữ dội. Lượng lớn đường fructose trong trái cây có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, tạo điều kiện thuận lợi cho mỡ tích tụ, gây tăng cân.


Ăn quá nhiều trái cây ngọt như sầu riêng dễ tăng cân. Ảnh: Huyền Nguyễn

Phụ thuộc vào những phương pháp giảm béo ngoài da

Bác sĩ Thảo cho biết gel nịt bụng, đai quấn nóng, massage hay phương pháp hút mỡ, về cơ bản chỉ có tác dụng ngoài da và duy trì được trong một thời gian ngắn. Nếu sử dụng không đúng cách có thể còn gây ra những biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.

Ăn uống thoải mái sau khi giảm đủ cân

Để duy trì cân nặng ổn định lâu dài, đốt mỡ bụng hiệu quả, bạn cần tạo được thói quen ăn uống lành mạnh, luyện tập khoa học và đều đặn. Nhiều người sau khi ăn kiêng và giảm được đến số cân mong muốn thì ăn uống thoải mái quá mức khiến cân nặng tăng nhanh hơn trước.

"Sau khi từng tăng cân rồi giảm, cơ thể thường dễ tăng cân trở lại và khó giảm cân hơn trước", bác sĩ Thảo nói, qua đó khuyến cáo mỗi người nên duy trì vận động thường xuyên, ăn uống khoa học để đạt được cân nặng lý tưởng.

VietBF@sưu tập