Trong khi Boeing và Cargill có thể đạt thỏa thuận mua hàng, Nvidia, Meta và Tesla lại đến Trung Quốc để giải quyết các rào cản chính sách tại đây.

Theo thông báo của Nhà Trắng, hơn 10 CEO và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu Mỹ đi cùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc ngày 14-15/5. Không như năm 2017 với nhiều thỏa thuận lớn, đoàn doanh nghiệp Mỹ lần này có quy mô nhỏ hơn, gồm các công ty muốn thúc đẩy ưu tiên kinh doanh lâu nay tại Trung Quốc, nguồn tin của Reuters cho biết.

"Ngoài Boeing và Cargill có thể công bố hợp đồng mua hàng, các công ty khác chủ yếu ở đây để trao đổi về nhu cầu với nguồn cung thiết yếu", Reva Goujon - chiến lược gia chính trị tại Rhodium Group đánh giá. Việc này có thể củng cố thông điệp của Mỹ, rằng để thảo luận về đầu tư quy mô lớn, Trung Quốc cần phải là đối tác đáng tin cậy.

Các doanh nghiệp Mỹ hy vọng cuộc gặp thượng đỉnh sẽ tạo ra thiện chí để gỡ bỏ rào cản chính sách, tiếp cận thị trường và cơ hội đầu tư. Jacob Thaysen - CEO công ty giải trình tự gen Illumina cho biết "đây là cơ hội để hai nước củng cố quan hệ và định hình tương lai của y học chính xác".


Tổng thống Donald Trump phát biểu trong cuộc họp báo với Elon Musk tại Phòng Bầu dục Nhà Trắng tháng 5/2025. Ảnh: AP

Nguồn tin khác cho biết một trong các điều kiện quan trọng để doanh nghiệp được tham gia chuyến đi là có "yêu cầu cụ thể". Họ phải cam kết đạt kết quả rõ ràng hoặc một thỏa thuận trong hoặc sau hội nghị. Trong khi đó, không ít doanh nghiệp Mỹ coi chuyến đi này là cơ hội đẩy nhanh các cuộc thảo luận đang tiến hành ở Trung Quốc.

Ví dụ, Meta cần giải quyết một yêu cầu tháng trước của giới chức Trung Quốc, về việc hủy thương vụ mua lại startup AI Manus trị giá hơn 2 tỷ USD. Bắc Kinh gần đây siết đầu tư của Mỹ vào các startup công nghệ nước này.

Chip H200 của Nvidia cũng chưa được bán sang Trung Quốc do gặp khó khi xin cấp phép, theo Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick. Vì thế, việc CEO Nvidia Jensen Huang được bổ sung vào giờ chót trong chuyến công du của ông Trump tới Bắc Kinh cho thấy H200 có thể là một chủ đề của cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai lãnh đạo Mỹ - Trung Quốc.

Trung Quốc cũng đang cân nhắc siết xuất khẩu thiết bị sản xuất pin năng lượng mặt trời sang Mỹ. Việc này có thể đe dọa kế hoạch của nhiều doanh nghiệp Mỹ, như Tesla. Hãng xe này cần xây nhiều nhà máy mới và mở rộng nhà máy hiện tại để tăng sản lượng.

Hồi tháng 3, Tesla tìm cách mua 2,9 tỷ USD thiết bị làm pin năng lượng mặt trời từ các doanh nghiệp Trung Quốc, như Suzhou Maxwell Technologies. Công ty này vẫn đang xin giấy phép xuất khẩu từ Bộ Thương mại. Tesla cũng muốn giới chức Trung Quốc phê duyệt hệ thống hỗ trợ lái tự động Full Self-Driving tại thị trường ôtô lớn nhất thế giới này.

CEO Larry Fink của công ty quản lý tài sản BlackRock cũng tới Bắc Kinh. Liên danh do BlackRock dẫn đầu đang đối mặt với rào cản pháp lý do kế hoạch mua hệ thống cảng trị giá 23 tỷ USD từ tập đoàn CK Hutchison (Hong Kong), gồm hai cảng gần kênh đào Panama. Bắc Kinh đến nay vẫn chỉ trích thương vụ này.

Hãng sản xuất linh kiện quang học Coherent thì đang đối mặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu với indium và vật liệu liên quan - vốn quan trọng với chip quang học hiệu suất cao. Còn Illumina tham gia chuyến đi trong bối cảnh công ty muốn gây dựng lại việc kinh doanh sau khi Bắc Kinh dỡ lệnh cấm xuất khẩu với hãng năm ngoái.

Với các gã khổng lồ thanh toán, như Mastercard và Visa, họ kỳ vọng chuyến đi lần này cải thiện vị thế trong thị trường thanh toán bị quản lý chặt tại Trung Quốc. Trong đó, Mastercard hy vọng chính phủ sẽ vận động để hãng được nâng tỷ lệ sở hữu trong liên doanh tại đây.

Visa chưa được cấp phép xử lý giao dịch thẻ nội địa tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới như Mastercard và American Express. Vì thế, họ muốn gia nhập thị trường này với tỷ lệ sở hữu 100% trong giấy phép liên doanh tương lai.

CEO Jane Fraser của Citigroup và CEO David Solomon của Goldman Sachs cũng có mặt, trong bối cảnh các ngân hàng tiếp tục tìm cách tăng hiện diện tại thị trường vốn Trung Quốc. Citigroup hiện vẫn chờ nước này cấp phép cho công ty môi giới chứng khoán họ sở hữu hoàn toàn tại đây, sau khi rút khỏi liên doanh trước đó.

Ngoài các lĩnh vực trên, Mỹ và Trung Quốc có thể đạt một thỏa thuận về nông sản, nhằm tăng kim ngạch xuất khẩu thịt và ngũ cốc sang Bắc Kinh. Dù vậy, giới quan sát không kỳ vọng Bắc Kinh sẽ mua thêm nhiều đậu nành ngoài khối lượng đã thống nhất trong thỏa thuận tháng 10 năm ngoái.

VietBF@sưu tập

link
https://photos.app.goo.gl/6enuFhfCZEVvX3UC6

link
https://photos.app.goo.gl/LLV3nWsdZhpz6vQZA

Với 1 triệu USD và lệ phí 15,000 USD ghi danh (không được hoàn trả lại), gần như bất cứ công dân nước nào cũng được cho phep đến và sống hợp pháp ở Mỹ. Một "tấm bùa" được cho thiết kế thất óng ánh vàng sẽ không chỉ giúp cho người mua có cơ hội để đổi đời mà bản thân chương trình "thẻ vàng Trump" (Trump Gold Card) cũng sẽ giúp "đổi đời" cho nước Mỹ khi nguồn doanh thu từ việc bán thẻ sẽ góp phần trả công công quốc gia…

Tổng Thống Trump giới thiệu "Trump Gold Card" tại Tòa Bạch Ốc hôm 19/12/2025. (Ảnh: Getty Images)
Đã có ...một người mua!

Hồi tháng 4/2025, Tổng Thống Trump có tiết lộ về chương trình thẻ vàng khi khoe với giới báo chí trên chuyên cơ tổng thống Air Force One, bản mẫu chiếc thẻ có in chân dung và chữ ký của ông. "Chỉ với 5 triệu USD, chiếc thẻ này có thể thuộc về quý vị. Đây là chiếc thẻ đầu tiên thuộc loại này. Quý vị có biết chiếc thẻ này là gì không? Đó chính là thẻ vàng".

Ngày 19/9/2025, Trump chính thức hiện thực hóa ý tưởng trên khi ký sắc lệnh hành pháp cho thiết lập chương trình nhập cư cho phép người nước ngoài được ưu tiên duyệt nhanh hồ sơ xin cấp thẻ thường trú hợp pháp. Mức giá mua thẻ được rút xuống còn 1 triệu USD, cộng thêm lệ phí duyệt hồ sơ trị giá 15,000 USD không được hoàn trả lại.

Ý tưởng về loại "thẻ vàng" thật ra chỉ là một phần của nền văn hóa ở Mỹ. Người Mỹ rất khoái xài thẻ. Dân nhà giàu sẵn sàng bỏ ra hàng ngàn hoặc thậm chí hơn để mua thẻ thành viên một hội quán nào đó. Cách đây chưa lâu, Starbucks đã cho phát hành ra "thẻ vàng" cho các khách hàng quen thuộc. Tại New Jersey, thậm chí có loại "thẻ vàng" được cấp giới hạn cho người thân hoặc bạn bè giới công lực nếu bị cảnh sát tuýt còi, người ta thường đưa ra với hy vọng cầu may được xí xóa lỗi vi phạm. Năm 2024, United Healthcare cũng cho công bố loại "thẻ vàng" cho phép một số bác sĩ cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân nhanh hơn, thay vì phải chờ trải qua các thủ tục thông thường.

Cuối thập niên 1960, American Express đã phát hành ra loại thẻ gọi là "Executive Card". American Express tung ra quảng cáo, một khi được duyệt cấp thẻ này, coi như bạn thuộc về nhóm thượng lưu đẳng cấp, với tiềm lực tài chính dồi dào và được xếp hạng tín dụng nằm trong top 5% hàng đầu của nước Mỹ. Vào nhà hàng mà móc thẻ này ra thì thiên hạ có mà bị lé mắt, trầm trồ.

Tương tự, chiếc thẻ vàng AmEx (American Express) cũng đã trở thành biểu tượng văn hóa.

Năm 1995, khi bước lên sân khấu nhận giải Oscar cho hạng mục thiết kế phục trang, chuyên gia thiết kế Lizzy Gardiner đã xuất hiện trong bộ váy được kết từ 254 chiếc thẻ vàng AmEx. Đó không phải là thẻ để trang trí. Chúng là thẻ thật, được phát hành dưới tên Lizzy Gardiner.

Với TT Trump, trong chiến dịch tranh cử 2024, Trump chũng cho phát hành một "thẻ vàng đặc biệt" dành riêng cho "cử tri đặc biệt". Trong tin nhắn kêu gọi người ủng hộ quyên góp, Trump có viết: "TÔI LÀ TỔNG THỐNG TRUMP. Tôi muốn đích thân liên lạc với quý vị để thông báo rằng tôi vừa chính thức ra mắt một chương trình thành viên vô cùng danh giá. Hãy đóng góp ít nhất 47 USD, tôi sẽ chỉ đạo đội ngũ chiến dịch tranh cử gửi tặng bạn chiếc THẺ VÀNG TRUMP CHÍNH THỨC của tôi và nó được chuyển thẳng đến nhà bạn!"

"Thẻ vàng" tiếp tục ám ảnh ông Trump khi ông trở thành tổng thống. "Thẻ xanh" giờ đây chẳng là thứ giá trị gì. Phải là "thẻ vàng Trump". Với loại "thẻ vàng này, đó mới thật sự là một điều tuyệt vời. Toàn bộ số tiền thu được từ những tấm thẻ vàng sẽ được sử dụng để giảm công nợ. Số tiền này sẽ được nộp vào ngân khố quốc gia", ông Trump nói. Với không ít người, trong bối cảnh nhập cư và sống hợp pháp trên đất Mỹ ngày càng phức tạp, chương trình "thẻ vàng thường trú" thật sự là một ý tưởng hấp dẫn. Việc lận lưng chiếc "thẻ vàng" có in hình Trump chẳng khác gì đang nắm trong tay tấm bùa hộ mệnh vô giá.

Tháng 12/2025, Bộ trưởng Thương Mại Howard Lutnick dự đoán chính quyền Trump sẽ cấp ra 80,000 "thẻ vàng" và sẽ thu về hơn 100 tỷ USD. Tháng 2/2025, Bộ trưởng Lutnick lại cho biết, có đến 250,000 người đang háo hức xếp hàng xin cấp thị thực "thẻ vàng" này.

Tuy nhiên, từ ngày đưa rachào hàng, "thẻ vàng" bị bán ế một cách thảm hại. Tháng 4/2026, cũng Bộ trưởng Lutnick cho biết chương trình "thẻ vàng Trump" đã mang lại 1,3 tỷ USD doanh thu. Trên thực tế, trong hồ sơ pháp lý nộp lên tòa, Tòa Bạch Ốc thừa nhận số người nộp đơn lác đác không đáng kể, với 338 yêu cầu cấp thị thực thẻ vàng; trong số đó, chỉ 165 người đã nộp khoản lệ phí không hoàn lại 15,000 USD để tiếp tục quy trình kiểm tra lý lịch, và vỏn vẹn có 59 người khác chuyển sang bước tiếp theo là hoàn tất các thủ tục giấy tờ theo yêu cầu của Bộ Nội An.

Cuối tháng Tư, Bộ trưởng Lutnick lại thông báo cho biết, cuối cùng đã tìm được một cá nhân được phê duyệt cấp thị thực thẻ vàng. Có người đồn đó là một ông người Hoa. Tuy nhiên, chính quyền từ chối cung cấp bất cứ thông tin nào có liên quan danh tính của "kẻ may mắn" này. Giới thạo tin về di trú cho rằng, đó là "tin đểu" không có thật.

"Thẻ vàng Trump" hiện đang đối mặt nhiều đơn kiện tụng. Trong đơn khiếu nại trình lên Tòa án liên bang ở Washington D.C., Quỹ Bảo Vệ Dân Chủ (Democracy Defenders Fund) nhấn mạnh rằng quyền thường trú hợp pháp không nên chỉ dành riêng cho giới lắm tiền nhiều của. Ông Kevin Bell, người đồng sáng lập Free Information Group cho biết, "thị thực nhập cư không phải là suất thành viên câu lạc bộ Mar-a-Lago trị giá hàng triệu USD". Điều gây ra bất bình nữa là chương trình "thẻ vàng Trump" đang gây ảnh hưởng khi chiếm chỗ những người nộp đơn thuộc các chương trình thị thực hiện hành như EB-1 và EB-2.

"Vàng ...mã"!
Như được tường thuật trên The Washington Post ngày 10/5, "thẻ vàng Trump" là một chương trình… "tào lao xịt bụp". Chính vị luật sư di trú Michael Wildes, người từng đại diện pháp lý cho Melania Trump và cha mẹ của bà, cho biết chương trình này có quá nhiều điều không ổn về mặt pháp lý và do đó việc "gửi gấm" cuộc đời cùng với số tiền không nhỏ cho nó là một cuộc phiêu lưu kiểu "tiền mất tật mang" đối với bất cứ ai. Ông Michael Wildes kể lại, khi nhận được những cuộc gọi xin góp ý về vụ "thẻ vàng", ông thẳng thắn có nói, "sẽ là hành vi thiếu đạo đức nếu tôi nhận làm đại diện cho họ".

Nhìn chung, giới luật sư di trú đại diện cho giới có tiền có của cảnh cáo rằng, không nên dại dột bỏ ra khoản lệ phí 15,000 USD làm hồ sơ, vì đơn giản, chương trình "thẻ vàng Trump" chưa hề được Quốc Hội chấp thuận cho thông qua. Nói cmột ách khác, cho đến thời điểm này, "thẻ vàng Trump" không khác gì là "thẻ vàng… mã".

Trong các hội thảo về đầu tư vào Mỹ, chẳng hạn hội nghị "Invest In the USA" đã diễn ra hồi thượng tuần tháng Năm tại Washington, D.C., với sự tham dự của đông đảo các luật sư di trú đại diện cho giới đầu tư nước ngoài, chủ đề về "thẻ vàng Trump" hầu như không hề được bất cư đề cập đến. Aaron Grau, giám đốc điều hành hội thảo "Invest In the USA" có nói rằng, vụ "thẻ vàng Trump" chỉ được nhắc đến như một chủ đề tán gẫu "được mọi người đem ra làm chuyện phiếm khi cùng nhau nhâm nhi ly bia".

"Invest In the USA" vốn là nơi chuyên vận động chương trình thị thực EB-5 vốn được Quốc Hội cho ban hành từ năm 1990. Theo Aaron Grau, các thành viên của "Invest In the USA" đã từng nhiều lần tiếp xúc giới lập pháp, và mỗi khi vụ "thẻ vàng" này được nhắc thì họ thường chỉ nhận được những cái "đảo mắt ngán ngẩm". Các vị dân cử khẳng định Quốc Hội nói chung, Cộng Hòa lẫn Dân Chủ, không hề có bất cứ sự quan tâm nào đối với việc đưa sắc lệnh hành pháp của Trump trở thành luật chính thức.

Với những ai còn bị "lấn cấn" và chưa thật sự tin chẳng lẽ chính quyền Trump chỉ "buôn nước bọt", cần nên nắm biết thêm về sự khác biệt giữa thị thực EB-5 và "thẻ vàng Trump". Với chương trình EB-5, đương đơn được yêu cầu có khoản đầu tư trị giá 800,000 USD. Nếu hồ sơ được xét duyệt, chính quyền Mỹ sẽ cấp quyền cư trú cho vợ/chồng và con cái chưa thành niên của đương đơn. Mọi thứ liên quan khác chỉ có thể thay đổi thông qua các đạo luật do chính cơ quan lập pháp ban hành.

Trong khi đó, "thẻ vàng Trump" có yêu cầu phải nộp 1 triệu USD, cộng thêm 1 triệu USD cho mỗi thành viên gia đình, và hoàn toàn có thể bị bãi bỏ chỉ qua một sắc lệnh hành pháp. Có nghĩa, nếu vị tổng thống kế nhiệm cho hủy bỏ thì "thẻ vàng Trump" trở thành "kỷ vật". Yếu tố phiêu lưu nhất của "thẻ vàng Trump" như đã nói, là nó hoàn toàn không có giá trị pháp lý phù hợp với luật nhập cư và định cư của nước Mỹ, vì nó chưa hề được bất cứ đạo luật hay quy định chính thức nào xác thực tính cách hợp pháp.

Cần nói thêm, Tối Cao Pháp Viện xác định rằng, chỉ Quốc Hội mới có "quyền lực tuyệt đối" ("plenary power") đối với vấn đề nhập cư; và Quốc Hội có quyền cao hơn nhánh hành pháp trong việc thiết lập chính sách nhập cư. 35 năm qua, Quốc Hội đã không hề thay đổi các loại thị thực này.

Đáng lý vụ "thẻ vàng Trump" phải bị Quốc Hội ngăn chặn từ đầu. Cần biết, Quốc Hội từng không ít lần phản đối việc Tòa Bạch Ốc tự tiện thực hiện các bước mà họ cho là cản trở quyền lực mình. Trong quá khứ, một số nghị viên Cộng Hòa đã phản ứng gay gắt khi cho rằng nhánh Hành pháp đã vượt quá thẩm quyền cho phép, chẳng hạn vụ Tổng Thống Barack Obama tìm cách cấp quy chế pháp lý cho trẻ em được đưa đến Mỹ; hoặc vụ Bộ trưởng Nội An Alejandro Mayorkas thời Biden mở rộng các chương trình tạm tha di dân lậu mà không có sự chấp thuận Quốc Hội.

WASHINGTON, D.C.

Bác sĩ Marty Makary từ chức Giám đốc Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) hôm thứ Ba, 12/5, đã trở thành giới chức cao cấp thứ tư bị loại ra khỏi chính quyền Tổng Thống Donald Trump trong năm nay, theo NBC News có đưa tin.

"Ông ta là bác sĩ giỏi. Ông tuy có đôi chút khó khăn, nhưng ông sẽ đi tiếp và sẽ làm tốt", ông Trump có nói về ông Makary hôm chiều thứ Ba.

Ông Marty Makary, giám đốc FDA. (Ảnh: Getty Images)
Trên mạng Truth Social, Tổng Thống Trump loan báo ông Kyle Diamantas, giới chức hàng đầu FDA phụ trách về thực phẩm, sẽ tạm thời làm giám đốc cơ quan này. Ông Diamantas vốn là luật sư và không có bằng y khoa nào.

Hồi tuần trước, NBC News có đưa tin Tổng Thống Trump đang dự tính sa thải ông Makary sau nhiều tháng không hài lòng với một số việc mà ông Makary đã cho làm ở FDA.

Vao thứ Ba tuần trước, FDA cho công bố chấp thuận cho sử dụng thuốc lá điện tử có hương vị trái cây dành cho người Mỹ trưởng thành sau nhiều tháng bị Tổng Thống Trump và kỹ nghệ này gây ra áp lực. Đưa thuốc lá điện tử có hương vị trái cây trở lại là một trong những lời hứa chính của ông Trump lúc ra vận động tái tranh cử hồi năm 2024.

Ông Makary còn bị phía Cộng Hòa ở Quốc Hội chú ý sau khi hứa hẹn trong quá trình chấp thuận cho ông làm Giám đốc FDA rằng ông sẽ cho cơ quan này kiểm tra sự an toàn của thuốc phá thai mifepristone. Thời gian vừa qua, phía Cộng Hòa tìm cách để hủy bỏ đạo luật thời Tổng Thống Joe Biden, theo đó, phụ nữ được phép mua thuốc phá thai mifepristone qua thư và trực tuyến, không cần phải trực tiếp đi gặp bác sĩ.

Hôm 4 /5, Tối Cao Pháp Viện tạm thời cho phép tiếp tục mua thuốc phá thai mifepristone theo 2 cách đó sau khi tòa cấp dưới phán quyết bệnh nhân phải trực tiếp đến gặp bác sĩ để xin toa mua thuốc phá thai này.

Cho đến nay, FDA vẫn chưa cho công bố ra kết quả kiểm tra mifepristone, và Bloomberg News có đưa tin nói rằng ông Makary yêu cầu giới chức FDA tạm hoãn công bố cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng Mười Một.

Ông Makary từng là bác sĩ giải phẫu lâu năm tại bệnh viện Johns Hopkins và là giáo sư danh dự tại trường Y Khoa Johns Hopkins.

Ông là giới chức cao cấp thứ tư bị Tổng Thống Trump loại bỏ ra trong năm nay. Kể từ tháng Giêng vừa qua, Bộ trưởng Nội An Kristi Noem và Bộ trưởng Tư Pháp Pam Bondi đã bị cho sa thải. Hồi tháng trước, Bộ trưởng Lao Động Lori Chvez DeRemer cũng đã từ chức trong lúc bị điều tra về tội lạm quyền.