Ông Warsh muốn vừa giảm lãi suất ngắn hạn vừa bắt đầu bán bớt lượng trái phiếu mà Fed đang nắm giữ để chống lạm phát, tuy nhiên, tình hình hiện nay khiến điều đó trở nên rất khó khăn.


Ông Kevin Warsh. (Ảnh: The Straits Times/TTXVN)

Theo The New York Post ngày 17/5, cựu Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Ben Bernanke từng được xem là người đã thực hiện “phép màu” trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và 2009 bằng các biện pháp chưa từng có nhằm cứu hệ thống ngân hàng Mỹ khỏi nguy cơ sụp đổ.

Giờ đây, ông Kevin Warsh bước vào ghế Chủ tịch Fed trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác nhưng cũng đầy nguy hiểm.

Trong thời kỳ khủng hoảng tài chính, ông Bernanke cùng các nhân vật như Tim Geithner đã giảm lãi suất xuống gần 0%, bơm thanh khoản khổng lồ vào hệ thống ngân hàng và thực hiện chính sách “Quantitative Easing,” tức in tiền để ngăn chặn nguy cơ Mỹ rơi vào một cuộc Đại Suy Thoái mới như thập niên 1930.

ADVERTISEMENT


Các chính sách đó tới nay vẫn còn gây tranh cãi. Nhiều người cho rằng Fed đã cứu những ngân hàng đáng lẽ phải phá sản theo quy luật thị trường tự do. Một số khác cho rằng sai lầm lớn nhất là để Lehman Brothers sụp đổ. Ngoài ra, nhiều chỉ trích nói việc in tiền quá mức đã gieo mầm cho lạm phát sau này và tạo bong bóng tài sản tài chính.

Tuy nhiên, ông Bernanke khi đó có một nhiệm vụ rất rõ ràng: làm mọi thứ để cứu nền kinh tế Mỹ khỏi một cuộc đại suy thoái mới.

Ông Kevin Warsh hiện bắt đầu nhiệm kỳ Chủ tịch Fed trong bối cảnh hoàn toàn khác. Trong khi Fed dưới thời ông Bernanke từng in tiền suốt nhiều năm, ông Warsh hiện không có được sự đồng thuận ngay cả cho việc giảm lãi suất ngắn hạn như điều Tổng thống Donald Trump đang yêu cầu.

ttxvn-fed-chua-voi-dieu-chinh-chinh-sach-lai-suat-2905.jpg
Trụ sở Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tại Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)
Tình hình càng phức tạp hơn khi ông Jerome Powell, người vừa rời ghế Chủ tịch Fed và từng nhiều lần đối đầu với Tổng thống Trump, vẫn tiếp tục ngồi trong Hội đồng Thống đốc Fed và có quyền bỏ phiếu về lãi suất.

Ông Powell tuyên bố ông sẽ không rời vị trí cho tới khi cuộc điều tra liên quan tới lời khai của ông trước Thượng viện về chi phí xây dựng trụ sở mới của Fed được giải quyết.

Cuộc điều tra này do Tổng thống Trump thúc đẩy và từng làm chậm quá trình phê chuẩn ông Kevin Warsh vào vị trí người đứng đầu Fed.

Chính sách lãi suất của ông Kevin Warsh hiện trở thành tâm điểm lớn nhất cho tương lai của ông. Dù ông Warsh muốn giảm lãi suất để đáp ứng mong muốn của Tổng thống Trump, ông từ lâu được biết đến là một “inflation hawk,” tức người cực kỳ cứng rắn với lạm phát.

Sau khi rời Fed năm 2011 và trở thành học giả, ông Warsh thường xuyên chỉ trích chính sách “easy money” của các đời Chủ tịch Fed Bernanke, Janet Yellen và Jerome Powell.

Ông cho rằng việc Fed kéo dài thời kỳ tiền rẻ quá lâu sau khủng hoảng tài chính đã góp phần tạo ra áp lực lạm phát hiện nay.

Ông Warsh từng kêu gọi Fed theo đuổi chính sách “kỷ luật hơn” và thu hẹp bảng cân đối kế toán khổng lồ của Fed. Nếu có thể, ông Warsh muốn vừa giảm lãi suất ngắn hạn vừa bắt đầu bán bớt lượng trái phiếu mà Fed đang nắm giữ để chống lạm phát.

Tuy nhiên, tình hình hiện nay khiến điều đó trở nên rất khó khăn. Lạm phát tiêu dùng tại Mỹ vừa đạt mức 3,8% tính theo năm, cao nhất kể từ tháng 5/2023. Nguyên nhân chính là chiến sự ở Trung Đông cùng giá năng lượng tăng mạnh.

Tuần qua, giá bán sỉ còn tăng nhanh hơn. Đến ngày 15/5 thị trường tương lai bắt đầu đặt cược rằng Fed có thể phải tăng lãi suất vào cuối năm nay thay vì giảm lãi suất như dự đoán trước đó.

Ở chiều tích cực, nền kinh tế Mỹ hiện vẫn khá mạnh. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra làn sóng đầu tư và việc làm mới, đặc biệt trong các ngành lao động tay chân liên quan tới hạ tầng AI.

Nhiều người lạc quan cho rằng chiến sự ở Trung Đông sẽ không kéo dài mãi mãi và khi xung đột kết thúc, giá năng lượng sẽ giảm trở lại giúp giảm áp lực lạm phát.

Tuy nhiên, cũng có nhiều người nghi ngờ viễn cảnh này. Chiến sự ở Trung Đông hiện đã bước sang tháng thứ 3 trong lúc Tehran tiếp tục đưa ra các tín hiệu mâu thuẫn về chương trình nguyên tử và eo biển Hormuz.

Nhiều chuyên gia lo ngại nếu dầu tăng lên mức 200 USD/thùng, nền kinh tế Mỹ có thể rơi vào tình trạng “stagflation,” tức vừa lạm phát cao vừa tăng trưởng chậm như thập niên 1970.

Tóm lại, người đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ Kevin Warsh hiện đang phải gánh trên vai một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất trong lịch sử Fed./.

VietBF@ sưu tập

videos:
https://photos.app.goo.gl/T6pgRNzCZRZHho5U7

Có một sự thật cay đắng đang hiện hữu ngay giữa lòng Hà Nội mà không một ai còn xa lạ: hình ảnh những con người quấn cờ, quấn vải xô trắng xóa như nhà có đám, miệng gào thét khóc lóc trong tuyệt vọng. Có lúc họ quỳ lạy, có lúc lăn lộn ra đất, thậm chí có người còn trần truồng giữa thanh thiên bạch nhật để cố gắng kéo sự chú ý của công luận vào nỗi oan khuất của mình. Ở đây, chúng ta tạm thời chưa bàn đến chuyện đúng sai trong quy hoạch hay những bất công pháp lý, mà chỉ muốn nói tới một phản xạ rất "người". Người xưa có câu "Lá lành đùm lá rách" hay "Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ", ấy là đạo lý làm người tối thiểu. Thông thường, khi thấy đồng loại, đồng bào của mình rơi vào cảnh than khóc thảm thiết, người ta sẽ dừng lại quan tâm, hỏi han xem có chuyện gì, thấy bất công thì lên tiếng giúp đỡ. Thế nhưng, thật đáng tiếc và xót xa khi số lượng người thực sự quan tâm tới sự bất công và nỗi bất hạnh của đồng loại trong xã hội Việt Nam hiện nay lại vô cùng nhỏ nhoi. Đa phần đám đông ngoài kia chọn cho mình cách ứng xử "khôn ngoan" nhưng lạnh lùng kiểu như: "Có phải việc của mình đâu mà tham gia!" hay "Thôi lo việc của mình cho tốt đi, việc ấy là của người ta, dính vào làm gì cho rước họa vào thân...". Chỉ có một số rất ít những tấm lòng hiếm hoi gom góp tiền bạc, đồ dùng, lương thực tới để tiếp tế, giúp đỡ cho dân oan.

Và có một nghịch lý trớ trêu khác: đa phần những người đang ngồi than khóc, buồn bã vì phải xa ngôi nhà thân thương của mình ngày hôm nay do bị giải tỏa, từng là những người chẳng hề mảy may quan tâm tới những vụ án của những người nông dân mất đất trước đây – những người chỉ vì thấp cổ bé họng, đấu tranh đòi quyền lợi chính đáng mà phải vướng vào vòng lao lý. Những người "dại dột" dám đứng lên lên tiếng vì bất công xã hội, vì những việc chẳng liên quan gì tới lợi ích sát sườn của mình, thường bị xã hội xa lánh, kỳ thị vì người ta sợ bị ảnh hưởng, sợ bị vạ lây. Với một quốc gia một trăm triệu dân, những người dám lên tiếng ấy chỉ là một số nhỏ vô cùng hiếm hoi. Dẫu biết rằng mỗi người đều có quyền chọn cho mình một cách ứng ứng xử riêng để bảo vệ bản thân, nhưng một xã hội theo kiểu "mạnh ai nấy sống", nhìn thấy người khác vật vã đau khổ mà ngoảnh mặt quay đi, ấy là một xã hội ích kỷ và xấu xí. Việt Nam vốn có câu ca dao sâu sắc: "Ăn mày là ai, ăn mày là ta / Đói cơm rách áo hóa ra ăn mày!". Nỗi khổ của người khác, sự bất công mà người khác đang chịu đựng ngày hôm nay, biết đâu một lúc nào đấy, cũng có thể ập xuống và trở thành nỗi khổ của chính bản thân mình. Một xã hội văn minh thực sự phải là nơi con người thấy đồng loại chịu bất công sẽ sẵn sàng lên tiếng, mặc dù sự bất công ấy còn ở xa và chưa trực tiếp chạm đến họ. Đó mới là một xã hội mang tính Người cao cả và là một xã hội đáng sống. Mong rằng các vị lãnh đạo, những người luôn ra rả khẩu hiệu muốn chấn hưng văn hoá Việt Nam sẽ nhìn vào những bức ảnh đầy nước mắt của bà con Thủ Thiêm để nỗi đau của họ không bị chôn vùi vào quên lãng.

Xây "Trường Học Kiểu Mẫu Xã Hội Chủ Nghĩa" Hơn 252 Tỷ: Cái Đuôi Hình Thức Thừa Thãi

Thành ngữ dân gian có câu "Vẽ rắn thêm chân", và điều này dường như đang vận vào dự án giáo dục mới nhất tại Hải Phòng. Thành phố này vừa công bố kế hoạch dự chi hơn 252 tỷ đồng từ ngân sách để xây dựng 9 "trường học kiểu mẫu xã hội chủ nghĩa" giai đoạn 2026 – 2030. Theo những lời quảng cáo, các ngôi trường này sẽ đạt tiêu chí cực kỳ hiện đại như giáo viên phải biết sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh và ứng dụng công nghệ số tối tân nhằm tạo ra môi trường giáo dục tiên tiến và hội nhập quốc tế. Ngay lập tức, dư luận và các nhà chuyên môn đã đặt ra một dấu hỏi lớn về cách dùng tên gọi “xã hội chủ nghĩa” đầy khiên cưỡng này. Hệ thống giáo dục Việt Nam vốn dĩ đã được định hướng xã hội chủ nghĩa theo luật định và chịu sự quản lý tuyệt đối của Nhà nước từ bấy lâu nay. Vì vậy, việc cố tình gắn thêm cái nhãn “trường học xã hội chủ nghĩa” vào 9 ngôi trường điểm thực chất chỉ tạo ra sự thừa thãi, rườm rà về mặt ngôn từ, dễ gây hiểu lầm về vai trò quản lý chung của Nhà nước đối với toàn bộ hệ thống giáo dục còn lại.

Điều quan trọng nhất của giáo dục chưa bao giờ nằm ở cái tên gọi hay những khẩu hiệu bóng bẩy, mà phải nằm ở chất lượng giáo dục thực tế. Giáo dục cốt lõi là phải tập trung vào việc trang bị kỹ năng thực tế, rèn luyện đạo đức nhân bản, nâng cao chất lượng giảng dạy và đặc biệt là tạo ra cơ hội tiếp cận công bằng cho mọi học sinh, bất kể giàu nghèo. Nếu chỉ nhấn mạnh vào cái tên gọi định hướng chính trị mà thiếu đi nội dung cốt lõi cụ thể, thì mô hình trăm tỷ này rốt cuộc cũng chỉ là một phong trào mang tính hình thức hoặc một khẩu hiệu xa xỉ để lấy thành tích. Phải chăng, việc chính quyền phải bỏ ra hàng trăm tỷ để xây riêng vài ngôi “trường học xã hội chủ nghĩa” kiểu mẫu đang vô tình gián tiếp thừa nhận rằng: hệ thống giáo dục đại trà hiện nay hoàn toàn chưa đạt được những giá trị công bằng, nhân văn và định hướng xã hội chủ nghĩa như những mục tiêu vĩ mô đã đề ra trên giấy tờ?

Bom Hẹn Giờ Nợ Xấu Bất Động Sản: Chiêu Trò "Hoãn Binh" Và Hậu Quả Người Dân Phải Gánh

Nhìn vào bức tranh kinh tế vĩ mô, Việt Nam đang đứng trước một thử thách cực kỳ lớn về nợ xấu, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản (BĐS), với những dấu hiệu lâm nguy mang nhiều điểm tương đồng kinh ngạc như cuộc khủng hoảng tại Trung Quốc. Thứ nhất, bản chất của nợ xấu bất động sản hiện nay tại Việt Nam chỉ đang bị “trì hoãn” bằng các mệnh lệnh hành chính chứ chưa hề được giải quyết tận gốc. Chính quyền cho phép các doanh nghiệp địa ốc được giãn nợ và giữ nguyên nhóm nợ để tránh một cú đổ vỡ dây chuyền ngay lập tức. Điều này có thể giúp hệ thống ngân hàng tạm thời ổn định về mặt số liệu trên các bản báo cáo, nhưng rủi ro thực tế tích tụ trong lòng nền kinh tế vẫn còn là một ẩn số vô cùng lớn. Thứ hai, hàng nghìn dự án bất động sản trên khắp cả nước đang lâm vào cảnh đình trệ, xây dựng dở dang hoặc bỏ hoang lạnh lẽo vì thiếu vốn nghiêm trọng, vướng mắc thắt nút về mặt pháp lý hoặc hoàn toàn đóng băng không thể bán được hàng. Hệ quả là một lượng tiền khổng lồ của hệ thống ngân hàng lẫn các nhà đầu tư đang bị “chôn sống” trong các đống bê tông này, không thể luân chuyển và không thể chảy sang các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thiết thực khác để tạo ra giá trị thặng dư cho xã hội.

Thứ ba, một thực trạng đáng báo động là nhiều doanh nghiệp bất động sản hiện nay đang sống thoi thóp theo kiểu "xác sống" (zombie) nhờ vào việc vay mới để trả nợ cũ. Họ hoàn toàn thiếu vắng doanh thu thật từ hoạt động kinh doanh nhưng vẫn tồn tại trên thị trường nhờ được gia hạn nợ liên tục hoặc dùng các thủ thuật tài chính để đảo nợ; sự tồn tại này không hề tạo ra giá trị thực mà chỉ làm trầm trọng thêm gánh nặng tài chính quốc gia. Thứ tư, hậu quả gián tiếp của đống nợ xấu này rốt cuộc lại bị đổ lên đầu người dân và các doanh nghiệp ở ngành nghề khác. Do rủi ro nợ xấu toàn hệ thống tăng cao, mặt bằng lãi suất vay buộc phải duy trì ở mức cao để bù đắp rủi ro; những người mua nhà đen đủi tại các dự án vướng pháp lý thì bị kẹt cứng dòng vốn, không thể bán lại và cũng chẳng thể thế chấp để vay vốn ngân hàng. Thứ năm, nếu tình trạng này cứ tiếp tục kéo dài, nền kinh tế Việt Nam có nguy cơ rơi vào kịch bản tăng trưởng chậm, trì trệ trong nhiều năm liền do mạch máu dòng vốn bị tắc nghẽn ở đầm lầy địa ốc. Một khi Nhà nước buộc phải bơm thêm tiền để hỗ trợ, cứu vớt tăng trưởng, nguy cơ lạm phát phi mã và sự mất giá của đồng tiền tiết kiệm của người dân là điều khó tránh khỏi. Qua những điểm chí mạng nêu trên, các cá nhân và nhà đầu tư khôn ngoan cần phải đặc biệt lưu ý: mọi chính sách giãn nợ chỉ là giải pháp tình thế tạm thời chứ không phải là thuốc đặc trị tận gốc nợ xấu; tuyệt đối không phải mọi dự án bất động sản đều an toàn, nhất là những dự án mập mờ về pháp lý hoặc có chủ đầu tư đang hấp hối về tài chính. Trong giai đoạn đầy biến động này, nguyên tắc tối thượng vẫn là ưu tiên an toàn tài chính, giữ tiền mặt hợp lý và tỉnh táo trước những lời mời gọi đầu tư cam kết lợi nhuận cao nhưng pháp lý không rõ ràng.

Đất Vàng Tây Hồ Tây Xây Nhà Cho Công An: Đặc Quyền Thuộc Về Ai?

Tục ngữ có câu: "Nước chảy chỗ trũng", của cải và đặc quyền dường như luôn tìm đường chảy về nơi có quyền lực tuyệt đối. Giữa lúc hàng trăm ngàn người dân lao động nghèo tại Hà Nội vẫn đang phải sống trong tâm trạng thấp thỏm, lo âu từng ngày vì các dự án quy hoạch, giải phóng mặt bằng, đối diện với nguy cơ bị đẩy ra khỏi nơi chôn nhau cắt rốn với những khoản tiền đền bù bèo bọt không biết có đủ mua nổi một góc nhà mới hay không, thì chính quyền thành phố lại tỏ ra vô cùng hào phóng. Họ vừa quyết định giao hơn 1,6 ha đất vàng tại khu vực Tây Hồ Tây cho doanh nghiệp để triển khai dự án xây dựng nhà ở xã hội phục vụ riêng cho lực lượng Công an nhân dân. Khi nghe đến hai chữ "nhà ở xã hội", người ta thường liên tưởng ngay đến những người công nhân tăng ca mệt mỏi, những người lao động nghèo khổ đang phải chen chúc trong những căn phòng trọ ẩm thấp, chật hẹp ở vùng ven. Nhưng không, ở đây, giữa một trong những khu đô thị đắt đỏ, sang trọng và thượng lưu bậc nhất của thủ đô Hà Nội, suất ưu tiên ở vị trí đắc địa nhất lại tiếp tục được dâng tận tay cho một lực lượng vốn đã nắm giữ quá nhiều đặc quyền đặc lợi trong xã hội.

Cần phải hiểu rằng Tây Hồ Tây đâu phải là vùng ngoại ô heo hút, đây là mảnh đất kim cương với giá bất động sản thuộc hàng đắt đỏ, phi lý nhất cả nước. Khu nhà ở xã hội dành cho công an này nằm chễm chệ giữa trung tâm đắc địa, từ cửa sổ nhà có thể nhìn thẳng sang bên kia Hồ Tây – nơi tọa lạc của dự án Nhà hát Opera Ngọc trai xa hoa trong tương lai. Đó là một cuộc sống đẳng cấp đúng nghĩa của giới thượng lưu: đi làm về có thể thong thả ghé nghe nhạc giao hưởng, thưởng thức không gian văn hóa nghệ thuật đỉnh cao ngay bên bờ hồ lộng gió. Trái ngược với bức tranh nhung lụa ấy, cuộc sống của người dân thường lại là một gam màu xám xịt: có người bị treo quyền lợi bởi những quy hoạch dở dang suốt hàng chục năm trời, có người bị cưỡng chế giải tỏa phải ngậm ngùi rời bỏ mảnh đất gắn liền với bao thế hệ, còn những người trẻ tuổi đi làm công ăn lương cả đời cũng chẳng dám mơ mua nổi một mét vuông đất ở Hà Nội. Dự án nhà ở xã hội thực sự dành cho dân nghèo thì luôn trong tình trạng nhỏ giọt, thủ tục phê duyệt rườm rà như mê cung trận, và mỗi lần bốc thăm quyền mua còn gian nan, hy hữu hơn cả trúng số độc đắc. Ấy thế mà với lực lượng công quyền, những mảnh đất vàng béo bở nhất dường như luôn được dọn sẵn một cách nhanh chóng và dễ dàng. Mỗi khi có dự án, người dân luôn bị kêu gọi phải hy sinh, phải chia sẻ quyền lợi cá nhân vì "lợi ích chung" của quốc gia, của xã hội. Nhưng đến cuối cùng, cái gọi là lợi ích chung ấy đang thực sự chảy về túi ai và phục vụ cho giai cấp nào, thì có lẽ bất kỳ người dân nào có mắt cũng đều đã nhìn thấy rõ.

Báo Cáo 90% Đẹp Như Mơ Của Bộ Nội Vụ Và Trận Mưa "Haha" Của Lòng Dân

Thành ngữ có câu "Mèo khen mèo dài đuôi", tự mình báo cáo thành tích cho mình thì lúc nào chẳng lung linh, hoàn hảo. Một bản báo cáo với những con số đẹp như tranh vẽ vừa được Bộ Nội vụ long trọng công bố trước công luận. Theo kết quả khảo sát năm 2025, có tới gần 90% người dân được hỏi khẳng định rằng không có tình trạng công chức gây phiền hà, sách nhiễu khi giải quyết thủ tục. Đồng thời, cũng gần 90% ý kiến cho biết họ hoàn toàn không phải đưa tiền "bôi trơn" ngoài quy định để công việc được giải quyết. Đọc xong bản báo cáo này, những ai ngây thơ có lẽ sẽ ngỡ tưởng bộ máy hành chính công của Việt Nam đã lột xác thành công và sắp sửa trở thành hình mẫu liêm chính, hiện đại hàng đầu của thế giới. Thế nhưng, điều khiến người ta chú ý và cười ra nước mắt nhất lại không phải là những tỷ lệ phần trăm đẹp đẽ kia, mà chính là những trận mưa cảm xúc "haha" khổng lồ tràn ngập bên dưới tất cả các bài đăng chia sẻ bản báo cáo này trên các nền tảng mạng xã hội. Người dân không phản ứng bằng sự đồng tình hay tự hào, mà họ đáp lại bằng tiếng cười đầy mỉa mai, cay đắng.

Bởi vì giữa những con số trên giấy lộn của báo cáo và thực tế cuộc sống đời thường là một khoảng cách diệu vợi, một trời một vực. Bất kỳ người dân nào từng phải tự mình đi làm các loại giấy tờ hành chính đều hiểu rất rõ cái cảm giác kinh hoàng khi bị hành lên hành xuống, bổ túc hồ sơ năm lần bảy lượt. Sau các chiến dịch sáp nhập bộ máy, ở nhiều nơi thủ tục hành chính thậm chí còn trở nên rườm rà, quan liêu hơn trước, thời gian chờ đợi kéo dài hơn và người dân phải chạy qua chạy lại nhiều cửa hơn trước. Có những bộ hồ sơ đáng lẽ chỉ mất vài ngày theo luật định thì bị kéo dài thành vài tuần, vài tháng, và ai ai cũng ngầm hiểu với nhau một quy luật bất thành văn: muốn nhanh chóng, gọn gàng thì bắt buộc phải có tiền "bôi trơn".

Dư luận hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi về tính khách quan của cuộc khảo sát này khi nó mang đậm tính chất “vừa đá bóng vừa thổi còi”: Khảo sát được thực hiện ở cơ quan nào, bao nhiêu người thực sự tham gia, phương pháp chọn mẫu ra sao, và liệu có người dân nào dám thẳng thắn nói thật về hành vi tiêu cực của cán bộ khi họ đang phải đứng khúm núm trước cửa cơ quan công quyền hay không? Nếu thực tế đúng là gần 90% công chức đều liêm chính, không phiền hà sách nhiễu, thì tại sao người dân lại luôn mang tâm lý ám ảnh, sợ hãi mỗi lần có việc phải đi làm thủ tục hành chính? Vì sao cứ nhắc đến hai chữ "giấy tờ" là người ta lại nghĩ ngay đến cảnh xếp hàng chờ đợi, xin xỏ và chạy vạy cửa sau? Và cũng thật kỳ lạ thay, báo cáo thì cam kết 90% cán bộ trong sạch, không vòi vĩnh, nhưng ngoài đời thực lại mọc lên nhan nhản những khu biệt phủ nguy nga, xe sang lấp lánh và những khối tài sản khổng lồ của các quan chức mà nếu chỉ dựa vào những đồng lương công chức ba cọc ba đồng thì có giải thích đến Tết cũng chẳng thể nào hợp lý hóa nổi. Một bộ máy hành chính tốt và thực tâm vì dân không bao giờ được đo đếm bằng những tỷ lệ phần trăm được tô vẽ đẹp đẽ trên các báo cáo tổng kết, mà phải được đo bằng sự hài lòng và cảm nhận thực tế của người dân khi bước chân vào cửa công quyền. Trận mưa biểu tượng "haha" của người dân trên mạng xã hội đôi khi mới chính là bản khảo sát trung thực, chính xác và có giá trị nhất về lòng dân đối với bộ máy công quyền hiện nay.

Videos:
https://photos.app.goo.gl/T6pgRNzCZRZHho5U7

"Pháp bất vị thân", luật pháp nghiêm minh thì không phân biệt một ai. Ấy thế mà ở thời điểm hiện tại, một nghịch lý trớ trêu đang hiện hữu: người dân đi làm thủ tục hành chính trễ một ngày thì bị phạt tiền, doanh nghiệp chậm nộp thuế một hôm thì bị hành lên hành xuống, phong tỏa hóa đơn, thanh tra đủ đường. Trái lại, các ông Bộ trưởng lại đang ung dung “nợ” của nhân dân hàng trăm văn bản hướng dẫn luật từ năm này qua năm khác mà chẳng hề mảy may suy suyển ghế ngồi. Theo các số liệu thực tế, có tới 173 văn bản pháp quy bị ban hành chậm trễ, trong đó có những nghị định bị “ngâm tôm” từ 6 tháng đến tận 2 năm trời. Tính đến nay, 19 quyết định đã có hiệu lực từ trước ngày 1 tháng 5 năm 2026 và 78 văn bản khác sắp tới hạn ngày 1 tháng 7 năm 2026 vẫn hoàn toàn nằm trên giấy. Trước tình trạng trì trệ này, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã liên tục ra Công điện 36 vào ngày 25 tháng 4 và Thông báo 245 ngày 12 tháng 5 để thúc ép, ra hạn định, nhưng tất cả đều bị các bộ ngành ngó lơ, xem như gió thoảng bên tai. Thực tế cay đắng cho thấy, cái gì liên quan đến tận thu thuế phí hay siết chặt quản lý để giữ ghế thì các bộ làm với vận tốc ánh sáng, còn cái gì cần cởi trói, tạo điều kiện cho dân sinh, thúc đẩy kinh tế tư nhân thì cứ thế mà đùn đẩy trách nhiệm, "sống chết mặc bay". Khi người dân sai sót nhỏ thì bị chế tài lập tức, còn quan chức trễ nải cả trăm văn bản suốt hai năm trời vẫn ung dung hưởng bổng lộc, gia đình vinh hiển. Cái gọi là công lý và thượng tôn pháp luật đang thực sự phục vụ cho lợi ích của nhân dân hay chỉ là công cụ để cai trị và áp đặt?

Mô Hình Hai Cấp Và Lời Nói Dối Cay Đắng Mang Tên "Tinh Gọn"

Thành ngữ có câu "Treo đầu dê bán thịt chó", và điều này dường như đang vận vào chiến dịch cải cách hành chính hiện nay. Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền hai cấp kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, hai chữ "tinh gọn" được tung hô trên các phương tiện truyền thông thực chất chỉ là một lời nói dối cay đắng đối với người dân tại Hưng Yên và Bắc Ninh. Thay vì giúp người dân làm thủ tục nhanh chóng, thuận tiện hơn, chính sách độc đoán này lại biến cơ quan công quyền thành những cái bẫy giam hãm hồ sơ của dân trong nhiều ngày dài. Tại Trung tâm hành chính công xã Như Quỳnh (Hưng Yên), tình trạng quá tải diễn ra trầm trọng với 250 đến 400 hồ sơ đổ về mỗi ngày; những thủ tục thiết yếu từ đất đai, kinh doanh cho đến an sinh xã hội bị ngâm từ ngày này qua ngày khác khiến người dân mệt mỏi chực chờ. Điều đáng nói là chiến dịch sáp nhập và cắt giảm nhân sự thực chất chỉ là chiêu trò lấy thành tích "tinh gọn bộ máy" của giới quan liêu. Họ chỉ nhắm vào cắt giảm chỗ làm việc của những người trực tiếp phục vụ dân nghèo ở cấp cơ sở, còn bộ máy quan liêu phình to ngồi phòng điều hòa ở trên cao thì tuyệt nhiên không ai dám đụng đến. Với tư duy "vẽ dự án lấy tiền" của giới chóp bu, họ thậm chí đưa ra dự án mới nhưng không hề khảo sát năng lực đáp ứng thực tế. Điển hình như tại phường Việt Yên (Bắc Ninh), họ bắt vỏn vẹn 49 cán bộ phải gánh vác, phục vụ tới 66.000 người dân, tính bình quân một người phải gánh đầu việc của 1.347 người dân. Đây hoàn toàn không phải là cải cách hay hiện đại hóa, đây chính là sự bức tử hệ thống từ bên trong. Nếu mô hình chính quyền hai cấp thực sự ưu việt như những lời quảng cáo đường mật trên tivi, tại sao càng cải cách thì hồ sơ của dân càng bị ùn ứ, và người dân lại phải khốn khổ, trầy trật hơn trước đây?

Chiến Dịch Gom 500 Tấn Vàng Trong Dân - Bản Chất Của Lời Kêu Gọi Huy Động

Ca dao Việt Nam có câu: "Thương dân dân đổ máu ra / Mượn dân dân phải bán nhà cho mượn". Từ cuối năm 2025, giới chức trách bắt đầu ra rả trên truyền thông về kế hoạch huy động 500 tấn vàng còn rải rác trong dân để “phát triển kinh tế”, đồng thời không tiếc lời chê bai số vàng cất trong két của các gia đình là "vàng chết", là lãng phí nguồn lực. Nhưng nhìn thẳng vào bản chất, đây thực chất là một nỗ lực nhằm "giấy tờ hóa" tài sản thực của người dân, một chiêu trò chiếm dụng tài sản tinh vi núp bóng những từ ngữ hoa mỹ. Chính quyền muốn người dân nộp vàng thỏi, vàng miếng thật để đổi lấy một tờ giấy gọi là "chứng chỉ giữ vàng" hoặc nhận về vài phần trăm lãi suất bằng tiền VND – thứ tiền tệ đang mất giá hàng năm vì lạm phát. Đây là chiêu trò "mượn vốn không bao giờ trả" của giới độc quyền trị. Khi các nguồn thu truyền thống từ thuế, tiền bán đất đai và các doanh nghiệp nhà nước không còn đủ để nuôi bộ máy cồng kềnh, ăn tàn phá hại, họ lập tức quay sang dòm ngó vào tài sản tích cóp phòng thân của công dân. Lịch sử đã dạy cho người dân quá nhiều bài học xương máu, từ những đợt đổi tiền làm trắng tay bao thế hệ cho đến việc ngân hàng mua lại doanh nghiệp, tổ chức tín dụng với giá 0 đồng. Đưa vàng thật cho người khác giữ, đến lúc hệ thống vỡ nợ, người dân chỉ có nước "lên tivi mà đòi". Nếu việc "huy động vàng" thực sự là an toàn, minh bạch và mang lại lợi ích cho quốc gia, tại sao giới quan chức không tiên phong đem toàn bộ số vàng, số ngoại tệ đang cất giấu ở các tài khoản ngân hàng nước ngoài hoặc trong các biệt phủ xa hoa của họ ra nộp trước làm gương, mà lại cứ rắp tâm đòi lột sạch hũ vàng phòng thân của người dân nghèo?

Lãnh Đạo Than Khóc Rất Đúng Quy Trình Và Sự Vô Can Đến Mỉa Mai

"Bán tựa ve chai, mua bằng vàng khối", câu nói của dân gian phản ánh đúng thực trạng bất công của thị trường đất đai hiện tại. Khi Tô Tổng đăng đàn than thở rằng giá đất hiện nay bị “thổi lên kinh khủng quá”, dư luận thoạt đầu ngỡ như đó là một lời cảm thông, bênh vực cho người dân nghèo không có nổi tấc đất cắm dùi. Nhưng ngẫm lại mới thấy sự mỉa mai tột độ: Ai đã tạo ra cái thị trường đất đai méo mó, dị dạng ấy? Ai nắm quyền độc quyền làm luật, duyệt quy hoạch, giao đất, thu hồi đất của dân với giá rẻ mạt rồi đem đấu giá, phê duyệt dự án cho các tập quyền kinh tế và xử lý cán bộ sai phạm? Không thể có chuyện một hệ thống vừa nắm giữ độc quyền tuyệt đối về quản lý đất đai, lại vừa có thể đứng ngoài cuộc than thở một cách vô can như một người khách qua đường như vậy. Tô Tổng nói giá đất bị thao túng, cò đất thổi giá, có nơi đấu giá đất nhỏ để kéo giá khu vực xung quanh; cả nước còn gần 3.000 dự án treo, hàng trăm nghìn ha đất bị bỏ hoang, mới tháo gỡ hơn 1.000 dự án với giá trị gần 1 triệu tỷ đồng. Những con số giật mình ấy không chỉ tố cáo tầng lớp “cò đất”, mà thực chất đang tự tố cáo năng lực quản trị yếu kém, tham nhũng của chính hệ thống đã tự nhận mình là "đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai". Người dân không cần thêm những khẩu hiệu sáo rỗng kiểu “đất đai là của nhân dân”. Cái họ cần là cơ hội thực tế để mua được một ngôi nhà che mưa che nắng, không bị đẩy ra khỏi quê hương xứ sở bởi giá đất tăng phi lý. Họ cần biết đích danh ai chịu trách nhiệm khi những mảnh đất vàng bị bỏ hoang 10-20 năm, khi quy hoạch biến thành công cụ làm giàu cho nhóm lợi ích núp dưới bóng “phát triển đô thị”. Cứ mỗi lần khủng hoảng, lãnh đạo chỉ cần nói vài câu “phải chấn chỉnh”, “phải lập lại trật tự”, “phải xử lý lãng phí” rất đúng quy trình, còn hậu quả nặng nề thì mặc định dân tự gánh. Nói thì rất hay, còn tiền thuê nhà tăng, tiền mua đất đỏ, tiền trả nợ ngân hàng hàng tháng thì người dân phải tự bơi, tự lo liệu.

Con Số Tăng Trưởng 6,8% Và Sự Xảo Trá Của Bộ Máy Truyền Thông

Kinh tế Việt Nam liên tục được hệ thống tuyên giáo ca ngợi là điểm sáng của khu vực khi Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng đạt mức 6,8% trong năm 2026, tiếp nối sau mức tăng trưởng 8% của năm 2025. Tuy nhiên, nếu lột trần bản chất thật sự của câu chuyện thì câu hỏi cần đặt ra là: Ai tạo ra tăng trưởng, ai đang giữ giá trị thực, và ai đang bị bỏ lại phía sau? Bộ máy tuyên truyền luôn khoe khoang “xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ”, nhưng cố tình né tránh một sự thật phũ phàng rằng nền kinh tế đang bị tách đôi một cách nghiêm trọng. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và các doanh nghiệp gắn với chuỗi giá trị toàn cầu chỉ chiếm khoảng 5% tổng số doanh nghiệp, nhưng lại nắm giữ tới một nửa giá trị gia tăng, tạo ra phần lớn việc làm và chiếm đến 73% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, khu vực kinh tế trong nước hoàn toàn phân mảnh và suy yếu khi 98% là doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ hoặc thuộc khu vực phi chính thức, và chỉ có vỏn vẹn 17% doanh nghiệp nội địa tham gia được vào hoạt động xuất khẩu. Sau cú sốc thuế đối ứng gần đây, xuất khẩu của khối FDI tăng trưởng mạnh mẽ thì doanh nghiệp nội địa lại lao dốc; các ngành kinh tế nội lực như dệt may, da giày, sản xuất gỗ phải chịu mức thuế đối ứng từ 15% đến 38%, cao hơn rất nhiều so với ngành điện tử, máy móc – nơi các tập đoàn FDI đang thống trị tuyệt đối. Vì vậy, việc tung hô “kinh tế tăng trưởng” mà cố tình lập lờ, không nói rõ “tại sao tăng và ai tăng” là một hành vi đánh tráo khái niệm trơ trẽn. Tăng trưởng cao trên số liệu nhưng lại đi đôi với năng lực nội địa yếu kém, các doanh nghiệp nội địa kiệt sức, phá sản hàng loạt và toàn bộ giá trị gia tăng thực tế đều chảy ngược ra nước ngoài. Rủi ro hệ thống còn nằm chực chờ ở lĩnh vực tài chính khi tỷ lệ tín dụng trên GDP đã vọt lên mức báo động 145%, và dòng vốn bất động sản chiếm tới khoảng một phần tư tổng dư nợ toàn hệ thống. Sự xảo trá của bộ máy tuyên truyền chính là biến những con số dự báo của các tổ chức quốc tế thành thành tựu tự thân, biến sức mạnh của khối FDI thành sức mạnh nội tại của quốc gia, và biến nợ nần, bơm tín dụng cùng đầu tư công vô tội vạ thành phép màu tăng trưởng. Việt Nam có thể đang tăng trưởng nhanh trên những bảng báo cáo, nhưng bản chất vẫn là một nền kinh tế lệ thuộc, cực kỳ dễ tổn thương và chưa hề chứng minh được nền kinh tế nội địa đủ mạnh để có thể tự đứng vững trên đôi chân của mình khi giông bão kéo đến.

Từ bao đời nay, người Á Đông luôn khắc cốt ghi tâm câu tục ngữ "An cư rồi mới lạc nghiệp". Một ngôi nhà không đơn thuần là những mảng tường gạch vô tri, mà là cái nôi của hạnh phúc, là thước đo cho sự thành bại và vị thế xã hội của một con người. Suốt ba thập kỷ qua, triết lý ấy đã biến Trung Quốc trở thành một quốc gia của những chủ sở hữu nhà đất, tạo bệ phóng thần tốc cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và hiện thực hóa giấc mơ đổi đời của hàng triệu con người. Kể từ khi chính sách phân phối nhà ở phúc lợi dần lùi vào dĩ vãng vào những năm 1990, sự quy hoạch của chính phủ đã hòa quyện hoàn hảo với các chuẩn mực văn hóa ăn sâu bám rễ, tạo nên một tỷ lệ sở hữu nhà tư nhân cao đến mức kinh ngạc – điều mà thế giới phương Tây nằm mơ cũng không thể tưởng tượng nổi.

Trong khi hàng chục triệu người trẻ Mỹ đang oằn mình gánh trên vai những khoản nợ học phí khổng lồ, chật vật nuôi thân đến tận tuổi 30 và chấp nhận kiếp thuê trọ như một lẽ tất yếu, thì những người đồng trang lứa tại Trung Quốc đã bắt đầu lên kế hoạch mua căn nhà đầu tiên ngay khi vừa bước chân ra khỏi cánh cổng đại học. Thế nhưng, guồng quay của thời gian và những biến động khôn lường của thời cuộc đang vẽ nên một gam màu xám xịt. Nền kinh tế giảm tốc cùng cuộc khủng hoảng bất động sản liên tiếp giáng những đòn nặng nề, đe dọa lật nhào mọi giá trị vàng son một thời.

Khi Những Con Số Biết Nói Lên Tiếng Cảnh Báo

Cơn lốc khủng hoảng đã càn quét qua thị trường bất động sản Trung Quốc, để lại những vết thương rỉ máu được minh chứng bằng các số liệu thống kê lạnh lùng. Năm ngoái, doanh số bán nhà mới đã chạm đáy, lao dốc xuống mức thấp nhất kể từ năm 2014. Tổng giá trị giao dịch chỉ vỏn vẹn đạt 7,3 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 1,06 nghìn tỷ USD), một sự sụt giảm thê thảm nếu nhìn lại con số hoàng kim 16,2 nghìn tỷ nhân dân tệ (2,3 nghìn tỷ USD) vào thời kỳ đỉnh cao năm 2021. Xét về khối lượng, các nhà kinh tế từ tập đoàn tài chính Macquarie đã chỉ ra rằng doanh số bán nhà mới đã giảm tới 8,7% vào năm ngoái, kèm theo lời dự báo đầy cay đắng: "Chưa thấy hồi kết" cho xu hướng lao dốc này.

Đứng trước bức tranh ảm đạm ấy, làn sóng người mua tiềm năng giờ đây đều mang tâm lý chim sợ cành cong, e dè và sợ hãi khi nghĩ đến việc đặt bút ký vào hợp đồng vay thế chấp ngân hàng. Anh Cai Youcheng, một nhà thiết kế đồ họa 36 tuổi tại Bắc Kinh, là một minh chứng điển hình cho làn sóng rút lui này. Dù trong thâm tâm, anh luôn cảm thấy cuộc sống thuê nhà thật bấp bênh, giống như kiếp sống du mục "nay đây mai đó", lại chẳng thể tự do trang hoàng tổ ấm theo ý thích của mình, nhưng anh vẫn ngậm ngùi gác lại kế hoạch mua nhà. Anh chia sẻ: "Đối với cá nhân tôi, nếu thực sự làm một bài toán kinh tế, việc thuê nhà lúc này rõ ràng là hợp lý hơn. Nhưng sâu thẳm bên trong, tôi vẫn khát khao có một chốn đi về của riêng mình".

Nền Tảng Văn Hóa Khổng Tử Và Khát Vọng "Mảnh Đất Cắm Dùi"

Nỗi niềm của anh Cai cũng là tâm sự chung của hàng triệu con người tại quốc gia 1,4 tỷ dân này, nơi mà việc sở hữu một bất động sản mang ý nghĩa thiêng liêng hơn rất nhiều so với một tờ giấy chứng nhận quyền sở hữu đất. Trong dòng chảy văn hóa Trung Hoa, ngôi nhà không chỉ là sự đảm bảo về tài chính hay địa vị xã hội, mà nó còn là biểu tượng của trách nhiệm và chữ hiếu. Giáo sư Eric Fong, Trưởng khoa Xã hội học tại Đại học Hồng Kông, phân tích: "Giá trị Nho giáo truyền thống nhấn mạnh rất nhiều vào gia đình, và mọi thứ đều phải bắt nguồn từ nền tảng gia đình. Người đàn ông có bổn phận chăm lo cho gia đình, và ngôi nhà chính là minh chứng rõ ràng nhất".

Sự trỗi dậy mạnh mẽ này được tiếp thêm sức mạnh từ những năm 1980, khi chính phủ Trung Quốc tiến hành công cuộc tự do hóa kinh tế thần tốc. Sự phụ thuộc vào nhà ở do cơ quan cấp phát giảm dần, thay vào đó là những chính sách khuyến khích mạnh mẽ quyền sở hữu tư nhân. Đến những năm 1990, làn sóng này càng được đẩy nhanh nhờ các khoản trợ cấp khổng lồ. Giáo sư Hoàng Hữu Tần từ Đại học Albany nhận định: "Chỉ sau một đêm, rất nhiều người đã trở thành chủ sở hữu nhà với mức giá cực kỳ rẻ. Điều đó đã biến một bộ phận lớn những người vốn chỉ quen đi thuê nhà trở thành những gia chủ thực thụ".

Chính sách này đã chạm đúng vào một đức tính truyền thống khác của người Trung Quốc: thói quen tích cóp, tiết kiệm. Người xưa có câu "Buôn tàu bán bè không bằng ăn dè hà tiện", và khi giá bất động sản tăng phi mã, ngôi nhà đã trở thành kênh đầu tư quốc dân, nơi trú ẩn an toàn nhất cho dòng vốn tư nhân trong bối cảnh các kênh đầu tư khác còn quá hạn chế. Không dừng lại ở đó, việc sở hữu nhà còn mang lại những giá trị vô hình: những người di cư từ nông thôn lên thành thị cảm thấy mình được xã hội công nhận và tiếp nhận hơn, trong khi các bậc cha mẹ sẵn sàng dốc hết vốn liếng mua căn hộ cho con cái để gia tăng "vốn liếng" trên thị trường hôn nhân, giúp con dễ dàng dựng vợ gả chồng.

Khoảng Cách Diệu Vợi So Với Phương Tây Và Bước Ngoặt Nghiệt Ngã

Nhờ những bệ đỡ vững chắc từ cả chính sách lẫn lòng dân, Trung Quốc đã vươn lên trở thành một trong những quốc gia có tỷ lệ sở hữu nhà cao nhất thế giới: trung bình cứ 10 hộ gia đình thì có tới 9 hộ sở hữu nhà riêng. Suốt hai thập kỷ qua, những căn hộ rộng rãi trên 100 mét vuông nằm trong các tòa tháp chọc trời thuộc các khu đô thị biệt lập luôn trong tình trạng "cháy hàng" chỉ trong nháy mắt. Nhìn sang nước Mỹ, nơi giá bất động sản ngày càng đắt đỏ vượt tầm tay và giới trẻ bị bủa vây bởi các khoản nợ, tỷ lệ sở hữu nhà chỉ lẹt đẹt ở mức 65%. Ở nhiều quốc gia phương Tây khác, thế hệ trẻ gần như đã buông xuôi, chấp nhận kiếp sống thuê nhà suốt đời mà không có chút hy vọng nào được nối gót cha ông leo lên nấc thang bất động sản.

Thế nhưng, "hoa nở có thời, thịnh cực tất suy", bữa tiệc nào rồi cũng đến lúc tàn và thị trường bất động sản Trung Quốc không thể nằm ngoài quy luật nghiệt ngã ấy. Trong những năm tháng bùng nổ, các nhà phát triển đã điên cuồng vay mượn, tích tụ những khoản nợ khổng lồ như những quả bom hẹn giờ. Sự cung vượt quá cầu đã làm mọc lên hàng loạt "thành phố ma", những dự án bỏ hoang lạnh lẽo không một bóng người. Các chính quyền địa phương, vì áp lực chạy theo thành tích tăng trưởng và tìm đầu ra cho lượng bê tông, sắt thép khổng lồ, đã vô tình đổ thêm dầu vào lửa, khiến bong bóng ngày một phình to.

Đứng trước nguy cơ đổ vỡ mang tính hệ thống, vào năm 2020, chính phủ trung ương đã phải ra tay tung những đòn đòn chí mạng nhằm siết chặt và chấn chỉnh lĩnh vực từng chiếm tới 30% hoạt động kinh tế này. Biện pháp mạnh tay tuy ngăn chặn được làn sóng xây dựng vô tội vạ, nhưng vô tình giáng một đòn sấm sét vào chính các chủ nhà, khiến giá trị tài sản của họ rơi tự do. Người mua nhà lâm vào cảnh tiến thoái lưỡng nan khi phải ôm những căn hộ dở dang, chậm tiến độ do hàng loạt đại gia bất động sản vỡ nợ hoặc sụp đổ. Gã khổng lồ Evergrande ngập trong nợ nần đã bị tòa án Hồng Kông ra lệnh thanh lý vào năm 2024. Những cái tên đình đám khác như Country Garden cũng trầy trật chống đỡ đơn yêu cầu thanh lý, hay Vanke đang mòn mỏi chờ đợi gói cứu trợ trị giá 11,6 tỷ USD từ chính quyền địa phương.

"Không Ai Dám Vay Tiền Mua Nhà Nữa!"

Trận cuồng phong tài chính này càng trở nên tồi tệ hơn khi chịu tác động từ hàng loạt bất ổn kinh tế, từ sức mua nội địa suy yếu đến bóng đen của cuộc chiến thương mại lịch sử với Mỹ. Năm năm kể từ làn sóng vỡ nợ đầu tiên của các đại gia địa ốc, vết sẹo trên thị trường vẫn chưa thể lành lặn. Giá nhà mới tiếp tục đà lao dốc trên phạm vi cả nước, bất chấp việc một số thành phố lớn đã có những dấu hiệu cải thiện nhẹ theo từng tháng. Dù giới lãnh đạo Trung Quốc đã đưa việc ổn định thị trường nhà ở vào chương trình nghị sự hàng đầu, nhưng các nhà phân tích nhận định rằng, Bắc Kinh hiện đang dồn toàn lực cho cuộc đua công nghệ cao và không còn mặn mà với việc biến bất động sản trở thành động lực tăng trưởng chính như trước.

Bà Zhang Xiaoduan, giám đốc bộ phận phát triển dịch vụ kinh doanh khu vực phía Nam và miền Trung Trung Quốc tại công ty bất động sản Cushman & Wakefield, thẳng thắn chỉ ra sự vênh nhau giữa ý chí của chính quyền và thực tế thị trường: "Vẫn có một khoảng cách lớn giữa các tín hiệu giải cứu của chính quyền và sức mua thực tế trên thị trường. Người dân không còn mặn mà hoặc không đủ sức để tạo ra một sự phục hồi thần tốc". Dù năm ngoái, bất chấp các mối đe dọa thuế quan từ Mỹ, Trung Quốc vẫn đạt thặng dư thương mại kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD và hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế 5%, nhưng thành quả xuất khẩu ấy vẫn chưa thể thẩm thấu xuống tầng lớp bình dân để biến thành sức mua giúp đảo ngược tình thế ảm đạm của ngành địa ốc.

Chị Mandy Feng, một nhiếp ảnh gia 30 tuổi đang sống cùng chồng và con gái tại thành phố Côn Minh, bộc bạch rằng các gói kích cầu của chính phủ hoàn toàn bất lực trước nỗi lo sợ của người dân về một tương lai kinh tế bấp bênh: "Dù giá nhà đang rất thấp, nhưng kinh tế lại quá khó khăn. Không phải người dân không muốn mua, mà khi ai ai cũng đối mặt với thu nhập bấp bênh, đồng tiền kiếm được chẳng đáng là bao, thì thử hỏi có ai dám dũng cảm gánh trên vai khoản nợ mua nhà?".

Trận đại địa chấn này đã dạy cho một thế hệ rằng, ngay cả kênh đầu tư được coi là "vua" như bất động sản cũng ẩn chứa những rủi ro chí mạng. Giới trẻ ngày nay đang có những suy nghĩ rất khác so với thế hệ cha ông họ. Chị Zoe Zhang, một giám đốc quan hệ công chúng 35 tuổi tại Bắc Kinh, cho biết chị "gần như chắc chắn" sẽ không mua nhà cho con cái sau này, dù bản thân chị từng phải dựa vào sự hỗ trợ tài chính của cha mẹ để mua căn hộ hiện tại. Chị chiêm nghiệm: "Thị trường Trung Quốc đang dần chuyển dịch theo hướng của các nước phương Tây, nơi mà trong tương lai, việc đi thuê nhà có lẽ sẽ trở thành xu hướng chủ lưu của xã hội". Câu nói "Đời người như bóng câu qua cửa sổ", việc chạy đua vũ trang để sở hữu một khối bất động sản đè nặng lên cả thanh xuân giờ đây đã không còn là sự lựa chọn duy nhất của thế hệ mới.

Nếu chua là vị gây kích thích nhẹ, thì cay chính là cảm giác mạnh. Cay không phải là vị cốt lõi, vì lưỡi không có nụ vị giác để tiếp nhận vị cay để truyền lên não bộ.

(Minh họa)
Cay là cảm giác, do chất gây cay gắn vào các "thụ thể" (receptor) chuyên nhận diện ra độ nóng, độ cay trong miệng, lưỡi, họng, vòm miệng,… rồi liền báo cho não bộ biết. Não nhận tín hiệu thì chúng ta mới có cảm giác bị cay.

Ớt và tiêu đều cay, nhưng chất gây cay lại khác nhau, tạo ra cảm giác cay, gây tác động về sinh lý và lợi ích sức khỏe cũng sẽ khác nhau. Bài này sẽ nói về cay do ớt và cay do tiêu.

Cay do ớt
Ớt có nhiều loại, cay cũng có nhiều kiểu.

Ớt ở Việt Nam có nhiều loại. Tôi xin kể ra vài loại ớt tiêu biểu: ớt chỉ thiên, ớt hiểm, ớt sừng trâu, ớt chuông. Độ cay cũng theo thứ tự như trên mà sẽ giảm dần. Ớt chỉ thiên có độ cay cỡ 200,000 SHU, đến ớt chuông chỉ còn…zero. Ớt càng có nhiều chất capsaicin thì càng cay. Ớt chuông làm gì có chất capsaicin đâu mà gây cay.
Cái cay của loại ớt Việt mình không gắt như loại ớt Hàn, mà nó lan tỏa từ từ, ngọt hậu, cay mà dễ chịu. Ăn ớt để thưởng thức cảm giác cay, vì nếu không cay thì ăn ớt để làm gì?

Còn cay có nhiều kiểu là sao? Là cay xuýt xoa, cay chảy nước mắt, cay đổ mồ hôi, tim đập nhiều, cay đau, cay sướng… Vừa đau vừa sướng. Mà sướng thiệt chứ không phải chơi. Cái cảm giác đau "nóng rát" này khiến vùng não tiết ra kích thích tố loại endorphins, làm cho con người có cảm giác "sướng" lâng lâng, giảm đau, sảng khoái… Có người nghiện cảm giác đó như nghiện cà phê sáng, nếu không cay thì chưa thấy Mặt trời mọc. Có người còn lâng lâng đến độ cho rằng, ớt cay làm tăng… bản lĩnh của đàn ông.

Còn nếu cay quá thì sao?

Không phải ai cũng chịu được cay. Cay vừa vừa thì còn thấy sướng. Cay quá, chỉ còn nước bụm miệng lại (để khỏi la làng). Khi ranh giới giữa cực sướng và cực đau không còn nữa, thì phản ứng của mỗi người sẽ mỗi khác đi.

Uống nước sẽ chẳng giải quyết được gì trong trường hợp rơi vảo cảnh "cực lạc" này, có khi còn tệ hại hơn khi cảm giác cay nóng rát lại lan ra khắp vòm họng.

Uống ly sữa hay ăn vài muỗng yogurt có thể làm dịu lại, vì casein trong sữa kết dính với capsaicin và sẽ "bóc" chất này ra khỏi thụ thể.

Một cách để làm dịu khác hấp dẫn hơn, đó là nhấp một ngụm rượu mạnh. Rượu mạnh, chứ bia bọt sẽ chẳng ăn thua gì đâu. Capsaicin không tan trong nước, nhưng sẽ tan trong rượu mạnh, nên rượu sẽ "cuốn"capsaicin đi.

Capsaicin cũng có thể gây nóng làm rát da, thử rờ tay vào ớt bằm là sẽ biết ngay. Trường hợp này nên cho rửa bằng xà phòng, bột giặt hay dầu gội đầu đều có thể rửa sạch hết.

Ăn ớt có lợi cho sức khỏe như thế nào?

- Vitamin C và A: Ớt có chứa nhiều vitamin C và A, cao gấp 5-10 lần so với các loại trái cây khác. Nhưng chúng ta ăn ớt rất ít, nên vitamin C và A đóng góp vào vào khẩu phần dinh dưỡng hàng ngày cũng không đáng kể.

- Giảm cân: Có nghiên cứu cho rằng, ăn ớt sẽ hỗ trợ việc cho giảm cân. Điều này được giải thích là do chất capsaicin kích thích quá trình sinh nhiệt trong cơ thể, làm tiêu hao bớt năng lượng. Ngoài ra, capsaicin còn thúc đẩy việc cho oxid hóa chất béo.

Đúng là capsaicin có những công dụng như vậy, nhưng cũng chỉ tương tự như vitamin C và A trong ớt, sẽ đóng góp khá khiêm tốn vào mức dinh dưỡng. Tại sao? Vì capsaicin chỉ giúp làm tiêu hao calo và đốt chất béo rất nhỏ và tạm thời, không đủ để tạo ra sự khác biệt lớn về cân nặng, nếu không cho kết hợp với chế độ ăn kiêng và tập luyện.

- Giảm mỡ trong máu: Ớt có sự liên quan khá rõ ràng trong việc hỗ trợ giảm cholesterol và triglycerides. Điều này được giải thích là do capsaicin thúc đẩy việc đốt cháy chất béo, và ức chế men lipase của tuyến tụy làm giảm bớt sự hấp thu triglycerides.

Đã có nhiều cuộc nghiên cứu về lợi ích này của ớt trong những năm gần đây. Được xác nhận là ớt có tiềm năng hỗ trợ làm giảm mỡ máu, nhưng chưa đủ mạnh để thay thế thuốc hạ mỡ máu.

- Kháng viêm: Đây cũng là lợi ích khá rõ ràng của chất capsaicin trong ớt. Điều này được giải thích là capsaicin sẽ ức chế việc phóng thích yếu tố gây ra viêm và đau. Khoa học vẫn còn đang nghiên cứu việc sử dụng chất capsaicin trong trị liệu. Hiện nay capsaicinoids mới chỉ được dùng trong thuốc mỡ hay bột giúp làm giảm đau, chống kích ứng… Còn chuyện ớt bột hay capsaicin dạng thực phẩm chức năng thì xin miễn bàn.

Ăn cay quá cũng có hại

Ớt cay tuy không làm hại gì đến thực quản, nhưng ăn quá cay có thể gây phản ứng bất lợi. Acid trào ngược từ bao tử, nôn mửa sẽ làm rát cuống họng. Cay quá mức chịu đựng có thể gây ra khó thở, tiêu chảy… Ăn ớt không làm viêm loét bao tử, nhưng nếu đã bị bị loét bao tử thì nếu ăn quá cay, có thể gây kích ứng niêm mạc bao tử và sẽ làm cho đau thêm.

Vũ Thế Thành

Các hãng sản xuất ô tô Đức bắt đầu xem xét khả năng tham gia lĩnh vực quốc phòng giữa lúc ngành ô tô suy yếu còn nhu cầu quốc phòng tại châu Âu tăng mạnh.


Dây chuyền sản xuất xe ô tô của hãng Volkswagen tại nhà máy ở Wolfsburg, Đức. Ảnh tư liệu: DPA/TTXVN

Theo Euronews ngày 17/5, tập đoàn ô tô Đức Mercedes-Benz cho biết sẵn sàng tham gia hỗ trợ lĩnh vực quốc phòng châu Âu, trong bối cảnh ngành công nghiệp xe hơi của Đức đối mặt áp lực ngày càng lớn còn các doanh nghiệp quốc phòng lại bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh.

Trong cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal, CEO Mercedes-Benz Ola Kallenius cho biết công ty không loại trừ khả năng tham gia vào các hoạt động liên quan tới quốc phòng nếu có thể đóng vai trò tích cực đối với năng lực phòng thủ của châu Âu.

Ông Kallenius nhận định thế giới đang trở nên khó lường hơn và châu Âu cần tăng cường khả năng quốc phòng. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh mọi hoạt động liên quan tới quân sự, nếu có, sẽ chỉ mang tính bổ trợ quy mô nhỏ so với mảng sản xuất ô tô cốt lõi của Mercedes-Benz. Hiện tập đoàn chưa công bố bất kỳ kế hoạch cụ thể nào.

Động thái này phản ánh xu hướng ngày càng rõ tại Đức khi nhiều doanh nghiệp quốc phòng tìm cách tận dụng cơ sở hạ tầng, đội ngũ kỹ sư và chuỗi cung ứng sẵn có của ngành ô tô, lĩnh vực vốn đang chịu tác động từ chi phí sản xuất cao, nhu cầu yếu tại châu Âu, cạnh tranh gia tăng từ Trung Quốc và nguy cơ áp thuế từ Mỹ.

Không chỉ Mercedes-Benz, Volkswagen cũng đang xem xét khả năng tham gia vào lĩnh vực quốc phòng. CEO Oliver Blume cho biết hãng dự kiến quyết định trong năm nay liệu có sản xuất các phương tiện vận tải quân sự tại nhà máy Osnabruck hay không. Tuy vậy, Volkswagen khẳng định sẽ không sản xuất xe tăng hay vũ khí.

Ở chiều ngược lại, các tập đoàn quốc phòng Đức cũng đang đẩy mạnh tiếp cận ngành ô tô. Rheinmetall cho biết đang đánh giá khả năng chuyển đổi một số cơ sở sản xuất linh kiện ô tô tại Berlin và Neuss sang phục vụ quốc phòng. Công ty cũng được cho là cân nhắc tiếp quản một số nhà máy ô tô đang gặp khó khăn, trong đó có nhà máy Osnabruck của Volkswagen.

Dù vậy, CEO Rheinmetall Armin Papperger tỏ ra thận trọng khi cho rằng các nhà máy ô tô hiện tại chỉ phù hợp một phần với nhu cầu sản xuất quốc phòng và chi phí chuyển đổi sẽ rất lớn. Theo ông, phương án tận dụng nhà máy sẵn có vẫn nên được đánh giá trước khi xây dựng cơ sở hoàn toàn mới.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp quốc phòng khác cũng đang hưởng lợi từ làn sóng cắt giảm nhân sự trong ngành ô tô Đức. Công ty hàng không - quốc phòng Hensoldt được cho là tích cực tuyển dụng lao động kỹ thuật từ các nhà cung cấp phụ tùng như Continental AG và Bosch.

Ngành ô tô Đức hiện đối mặt giai đoạn khó khăn kéo dài. Mercedes-Benz hồi tháng 2 cho biết lợi nhuận năm 2025 giảm khoảng 49%, từ 10,4 tỷ euro xuống còn 5,3 tỷ euro, trong khi doanh thu giảm khoảng 9%. Ngoại trừ BMW, hầu hết các hãng xe lớn của Đức đều đã công bố kế hoạch cắt giảm việc làm trong nước trong những tháng gần đây.

Trái ngược với bức tranh ảm đạm của ngành ô tô, lĩnh vực quốc phòng toàn cầu tiếp tục tăng trưởng mạnh. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), 100 tập đoàn vũ khí lớn nhất thế giới đã ghi nhận doanh thu kỷ lục trong năm 2024.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng ngành quốc phòng khó có thể bù đắp hoàn toàn sự suy giảm của lĩnh vực ô tô do quy mô hai ngành chênh lệch rất lớn. Riêng ngành công nghiệp ô tô Đức đã tạo ra hơn 540 tỷ euro doanh thu trong năm 2024, trong khi tổng doanh thu của năm công ty quốc phòng lớn nhất nước này chỉ đạt chưa tới 30 tỷ euro vào năm 2023.

VietBF@sưu tập