"Kỷ nguyên mới vàng son" của nước Mỹ VĨ ĐẠI, ai vui ai buồn?

[trungthuc]

Người cao niên sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề từ việc cắt giảm ngân sách Medicaid sau khi Quốc Hội Mỹ thông qua "Dự Luật Lớn, Đẹp", sẽ làm cho 11 triệu đến 18 triệu người bị mất bảo hiểm về y tế. (Ảnh minh họa: Pixabay)

Chiều hôm trước ngày Lễ Độc Lập 4/7, sau nhiều nỗ lực thuyết phục và dọa dẫm các dân biểu đồng viện bỏ phiếu thông qua "Dự Luật Lớn, Đẹp" (Big, Beautiful Bill–BBB), Dân biểu Mike Johnson (CH-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện, đã đọc bài diễn văn lịch sử, trong đó ông tuyên bố: "Hôm nay, chúng ta đặt nền móng cho một kỷ nguyên mới vàng son của nước Mỹ" ("Today we are laying a key cornerstone of America’s new golden age")

Rồi ông Johnson nhấn mạnh tiếp: "Nếu các bạn muốn biên giới vững chắc hơn, cộng đồng an toàn hơn, quân đội mạnh mẽ hơn thì dự luật này dành cho bạn. Nếu bạn là người có trách nhiệm về ngân sách hợp lý, giảm thâm thủng thì dự luật này dành cho bạn. Nếu bạn muốn thuế thấp hơn, công bằng hơn, muốn tiền lương cao hơn, xăng dầu và thực phẩm giá rẻ hơn, muốn khôi phục phẩm giá của lao động chăm chỉ thì dự luật này dành cho bạn"

Nghe qua thật là cảm động, giống như lời cam kết một "kỷ nguyên vươn mình của dân tộc" mà một ông Cộng Sản ở bên kia đại dương vẫn thường rêu rao với thần dân của mình. Dự luật BBB được biết sẽ được ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, ký thành luật và ban hành vào lúc 5 giờ chiều 4 tháng Bảy, đúng vào ngày kỷ niệm 249 năm ngày bản Tuyên Ngôn Độc Lập ra đời.

Không dành cho người nghèo

Trong quá trình Quốc Hội họp để tranh cãi, qua giới truyền thông và phân tích của các tổ chức chuyên môn, hầu hết người Mỹ đã biết được những nội dung chính của dự luật BBB và tác động của nó đến đời sống của từng gia đình.

Chung quy, dự luật BBB mở đầu cuộc chuyển dịch tài sản từ người nghèo sang người giàu, gia tăng gánh nợ của quốc gia. Và ngôn từ hoa mỹ đã không che giấu được sự thật, đạo luật BBB này không "đẹp" như ông Trump ra sức quảng cáo, không mở ra "kỷ nguyên mới vàng son" như lời ông dân biểu Johnson, cho nên trong các cuộc thăm dò ý kiến có đến 2/3 người dân Mỹ đã lên tiếng phản đối.

Nếu luật BBB mở ra một "kỷ nguyên mới" như lời ông Johnson bộc bạch thì kỷ nguyên đó dứt khoát không dành cho người nghèo, người yếu thế. Một số người giàu và trung lưu lớp trên đang vui mừng vì luật BBB sẽ giảm cho họ một khoản thuế thu nhập kếch xù phải đóng, nhưng đổi lại phần lớn người nghèo sẽ bị thiệt hại nặng do không còn được chính phủ hỗ trợ về nhiều mặt trong đó có việc chăm sóc sức khỏe.

Luật BBB sẽ cắt giảm 1,000 tỷ USD ngân sách trong 10 năm của chương trình Medicaid, sẽ làm cho khoảng 11 triệu đến 18 triệu người bị mất đi bảo hiểm y tế. Theo sự tính toán của Kaiser Family Foundation (KFF), 3 tiểu bang có số người bị mất Medicaid nhiều nhất là Florida (2.4 triệu người), California (1.9 triệu người) và Texas (1.9 triệu người). Không nhất thiết là "xanh" hay "đỏ", Dân Chủ hay Cộng Hòa, nhiều bệnh viện và nhà dưỡng lão sẽ phải cho đóng cửa và nhiều sinh mạng sẽ bị mất đi một cách oan uổng do số tiền tài trợ lớn bị cắt giảm.

Có người lập luận rằng, các chương trình trợ cấp y tế như Medicaid, Obamacare có đầy các hành vi gian lận, lãng phí và bị những kẻ lười biếng lợi dụng nên cần phải cho cải cách lại để tiết kiệm. Từ nay, người trong độ tuổi đi làm (19 đến 64 tuổi), muốn được hưởng Medicaid phải làm việc tối thiểu là 80 giờ mỗi tháng và việc xét duyệt điều kiện này xảy ra hai lần mỗi năm. Vài năm qua đã có ít nhất 2 tiểu bang đã áp dụng quy định này và thực tế điều đó không làm tăng số người đi làm mà chỉ làm giảm số người mất quyền lợi y tế và quy định này đã từng bị tòa án liên bang bác bỏ.

Không có chỗ cho di dân da màu

"Kỷ nguyên mới" này của ông dân biểu Johnson dường như cũng không có chỗ cho người da màu thông qua việc đi trấn áp và trục xuất người nhập cư, chủ yếu là người từ các nước Trung và Nam Mỹ, Á Châu và Phi Châu. Ít có người để ý rằng luật BBB phân bổ 170,7 tỷ USD cho Bộ Nội An để mở rộng và tăng cường các lực lượng an ninh biên giới và trục xuất di dân lậu. Trong số này có 51,6 tỷ USD dành cho lực lượng biên phòng (Customs and Border Protection – CBP) và xây tường biên giới giáp Mexico; 29,9 tỷ USD mở rộng hoạt động truy lùng và trục xuất di dân của lực lượng Cảnh Sát Di Trú (Immigration and Customs Enforcement – ICE) và 45 tỷ USD để xây dựng các trại giam giữ người nhập cư kiểu "Alligator Alcatraz" ở Florida mới cho mở cửa hôm thứ Tư, 2/7 vừa qua.

"Bán anh em xa, mua láng giềng gần", thay vì đàm phán và phối hợp chặt chẽ với Canada, Mexico để giải quyết gốc rễ tệ nạn ma túy và buôn người thì chính quyền Trump lại chọn cách hạ sách là xây tường dù ai cũng biết không có bức tường biên giới nào có thể làm cho nước Mỹ được an toàn hơn.

Riêng ICE, ngoài ngân sách hàng năm là 9,3 tỷ USDhiện hành sẽ được luật BBB cho bổ sung thêm 150 tỷ USD từ nay đến năm 2029 để có ngân sách hàng năm khoảng 37,5 tỷ USD, chỉ ít hơn ngân sách quốc phòng của 15 quốc gia và gần bằng tổng ngân sách quốc phòng của năm nước lớn nhất Đông Nam Á (Singapore 12 tỷ USD, Indonesia 8,8 tỷ USD, Việt Nam 7,8 tỷ USD, Thái Lan 5,5 tỷ USD và Philippines 4,4 tỷ USD).

Đất nước không có chiến tranh, không loạn lạc, vì sao chính phủ lại phải dành số tiền lớn như vậy cho các hoạt động trị an? Trên thế giới, chỉ những nước độc tài toàn trị như TQ, Nga, Việt Nam, Iran, Bắc Hàn… mới dám đổ hàng núi tiền để lập ra và vận hành một lực lượng đàn áp chìm nổi khổng lồ nhằm bóp chết mọi mầm mống phản kháng của người dân. Chẳng lẽ chính quyền Mỹ cũng "sợ dân hơn sợ giặc" như các quốc gia vừa kể, nên phải ra sức củng cố và mở rộng ICE trở thành công cụ đắc lực để đàn áp?

Mục đích của ICE là sẽ cho trục xuất khoảng 11 triệu người nhập cư không giấy tờ đang sinh sống ở Mỹ. Nhưng sẽ không dừng lại ở đó. Theo thống kê dân số, nước Mỹ hiện có khoảng 47 triệu người sinh ra ở nước ngoài, trở thành công dân Mỹ sau quá trình nhập cư hợp pháp, gọi là những "naturalized citizens", trong đó có hơn 2 triệu người gốc Việt đang sinh sống.

Gần đây chính quyền Trump đã úp mở về ý đồ cho tước quốc tịch (de-naturalization) những người này và cho trục xuất họ về nguyên quán nếu họ vi phạm pháp luật, dù lớn nhỏ, hoặc bị phát hiện gian dối trong hồ sơ xin nhập tịch. Trong nhiệm kỳ đầu, chính quyền Trump đã cho trục xuất 66 công dân Mỹ nhập tịch chỉ vì họ phạm phải những tội tiểu hình.

ICE chính là công cụ thực hiện một chiến lược trục xuất sâu rộng, làm thay đổi cơ cấu dân số, biến nước Mỹ trở thành quốc gia của người da trắng, theo đạo Tin Lành, có gốc gác từ Âu Châu mà giới học giả vẫn gọi tắt là WASP (White, Anglo-Saxon, Protestant). Người da màu, người nhập cư từ "thế giới thứ ba", sẽ không có chỗ đứng trong "kỷ nguyên mới" của nước Mỹ cho dù họ đã từng ở đây qua bao nhiêu thế hệ, hợp pháp hay không có giấy tờ. Họ không được phép làm ô nhiễm dòng máu Mỹ, không được thay thế dòng giống da trắng thượng đẳng, vốn là chủ nhân ông của đất nước tươi đẹp này.

Chủ nghĩa dân tộc cộng với sự kỳ thị chủng tộc đến mức cực đoan chính là cốt lõi của "kỷ nguyên mới" mà ông dân biểu Johnson nhắc đến và sử dụng lực lượng ICE để thực thi "nhiệm vụ cao cả" này. Một ví dụ, trong lúc truy lùng và trục xuất tùy tiện người nhập cư da màu, chính quyền Trump cũng đã hân hoan đón tiếp những người da trắng Nam Phi, gọi là người Afrikaners, con cháu của các thực dân Anh và Hòa Lan từng thiết lập "chế độ apartheid" (phân biệt chủng tộc) nổi tiếng ở xứ sở này, bất chấp trên thực tế họ không hề bị ngược đãi ở xứ sở mà người da trắng chỉ chiếm có 5,7% dân số nhưng lại thủ đắc đến 61% diện tích đất canh tác và 70% số công ty giao dịch trên thị trường chứng khoán Johannesburg!

Ở nước Mỹ bây giờ màu da là yếu tố quyết định ai là người được chào đón và ai là kẻ phải bị trục xuất!

Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất trên thế giới không có hình thành từ một chủng tộc, một ngôn ngữ mà xây dựng trên một lý tưởng được áp dụng để mở đầu bản Tuyên Ngôn Độc Lập: "Tất cả mọi người đều sinh ra bình đẳng; Tạo hóa cho họ những quyền bất khả xâm phạm: quyền sống, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc". Với lý tưởng đó mà trong 250 năm vừa qua, nước Mỹ như "một thành phố trên đồi", luôn thu hút những con người khao khát tự do từ mọi nơi trên thế giới. Nhưng nay lý tưởng bình đẳng này dường như đã bắt đầu bị phai nhạt.

Không dành cho tương lai

"Kỷ nguyên mới" của đạo luật BBB cũng không dành cho… tương lai! Cuộc khủng hoảng thật sự mà nước Mỹ đang đối mặt không phải là khủng hoảng biên giới hay khủng hoảng về nhập cư mà là khủng hoảng về công nợ do ngân sách đã chi nhiều hơn thu, phải liên tục vay tiền để chính phủ có thể hoạt động. Khối công nợ của Mỹ đã tích lũy qua nhiều đời tổng thống, hiện đã lên đến 37,000 tỷ USD, bằng 121% tổng sản lượng quốc gia (GPD) trong một năm, và đang tiếp tục tăng thêm. Chỉ riêng tiền lời phải trả cho khối công nợ này đã tiêu tốn mỗi năm đến 1,000 tỷ USD, nhiều hơn cả tiền chi cho bộ máy quốc phòng.

Trong hoàn cảnh đó, nếu "là người có trách nhiệm về ngân sách hợp lý, cắt giảm thâm thủng" như lời ông Johnson biện bạch thì việc đầu tiên chính phủ cần phải làm tìm cách tăng số thu vào ngân sách quốc gia; nếu không tăng thuế thì ít ra cũng không nên cho giảm thuế, nhất là khi việc giảm thuế đó chỉ có lợi cho một nhóm người vốn đã thừa mứa tiền bạc.

Sau khi trừ đi 1,200 tỷ USD tiết kiệm từ việc cho cắt giảm Medicaid, trợ cấp thực phẩm SNAP, đạo luật BBB vẫn làm cho công nợ tăng thêm đến 3,300 tỷ USD, nếu tính cả tiền lời thì lên đến 4,500 tỷ USD, theo sự tính toán của Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO).

Các thế hệ người Mỹ trong tương lai phải gánh khoản nợ này và các chính phủ tương lai sẽ không có cách nào khác hơn là cho tăng thuế, tăng bán tài nguyên quốc gia và giảm mức trợ cấp xã hội để giúp trả nợ. Thế hệ người Mỹ trẻ đang vật vã lo âu khi đời sống ngày càng khó, ước mơ mua nhà vượt ngoài tầm tay, tiền lương tăng không kịp mức lạm phát, việc làm ngày càng hiếm và cạnh tranh gay gắt với các kỹ thuật mới như robot, trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence–AI) nay lại thêm mối lo áp lực từ công nợ, tương lai quả là không hề sáng sủa như lời biện bạch của ông chủ tịch Hạ Viện.

Thêm nữa, trong lúc cả thế giới đang hối hả đi đến tương lai với những phát minh mới thì đạo luật BBB lại kéo nước Mỹ trở về với quá khứ: thay thế năng lượng sạch và tái tạo được với nhiên liệu hóa thạch gây ra ô nhiễm. Năm 2022 Quốc Hội đã thông qua đạo luật Inflation Reduction Act, tăng đầu tư vào các lĩnh vực kỹ thuật cao và năng lượng sạch để đuổi kịp và vượt qua TQ; đến nay các doanh nghiệp đã đầu tư 321 tỷ USD vào các dự án năng lượng sạch và còn 522 tỷ USD tiếp tục được cho triển khai thêm, nhưng nay thì đạo luật BBB đang đi ngược lại, cho cắt giảm 543 tỷ USD tín dụng thuế cho các dự án điện gió, điện mặt trời; cắt giảm khoản 7,500 USD khuyến khích người tiêu dùng mua xe điện, cắt luôn cả phần hỗ trợ tài chính để thiết lập mạng lưới trạm sạc xe điện khắp cả nước.

Thiên tai ngày càng khủng khiếp do biến đổi khí hậu và nhân loại chỉ có một Trái Đất duy nhất để sinh sống, cho nên việc quay lại với dầu mỏ và khí đốt, sẽ góp phần làm cho Trái đất nóng lên, đó không phải là một lựa chọn hợp lý.

Cái gọi là "kỷ nguyên vàng son" mà ông chủ tịch Hạ Viện huênh hoang trong đạo luật BBB nghe ra khá là cay đắng và nghiệt ngả cho người dân Mỹ!