Nguỵ biện trong Thượng Viện Mỹ

[vuitoichat]

Theo như các ứng viên Pete Hegseth (Bộ Quốc Phòng), Bobby Kennedy (Bộ Y Tế), Kash Patel (Giám đốc FBI) và Tusli Gabbard (Giám đốc Tình báo Quốc gia). Phiên điều trần "đáng xem" nhất là của ông RFK Jr. Coi mấy thấy cái tiếng Anh gọi là "hypocrisy", nhất là Sanders và Warren, 2 người trong tốp 3 nhận nhiều donation nhất của Big Pharma. Mấy hôm ở dưới quê, tôi theo dõi các phiên điều trần (gọi là 'confirmation hearings') trong Thượng Nghị Viện Mĩ rất thú vị.

Từ trái qua phải: Pete Hegseth (Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng), Marco Rubio (Bộ Trưởng Bộ Ngoại Giao), và Robert F Kenney, Jnr. Hai ông Hegseth và Kennedy bị chất vấn gay gắt nhứt, còn ông Rubio thì rất êm xuôi. (Hình của CNN).

Mấy hôm ở dưới quê, tôi theo dõi các phiên điều trần (gọi là 'confirmation hearings') trong Thượng Nghị Viện Mĩ rất thú vị. Đặc biệt là đối với các ứng viên Pete Hegseth (Bộ Quốc Phòng), Bobby Kennedy (Bộ Y Tế), Kash Patel (Giám đốc FBI) và Tusli Gabbard (Giám đốc Tình báo Quốc gia).

Đó là những người bị chất vấn nhiều và gay cấn nhứt. Nghe qua những cuộc tranh luận -- có khi phải nói đúng ra là cãi lộn -- giữa các thượng nghị sĩ và ứng viên, tôi thấy họ nguỵ biện rất nhiều. Cả hai phe Dân Chủ và Cộng Hoà đều dùng nguỵ biện, nhưng phe Dân Chủ nhiều hơn. Ngay cả ứng viên cũng có nguỵ biện nhưng rất ít.

Tôi chú ý đến 5 loại nguỵ biện phổ biến trong các buổi điều trần:

• Công kích cá nhân (Ad Hominem)

• Kết tội theo mối quan hệ (Guilt by Association)

• Người rơm (Straw Man Argument)

• Lợi dụng cảm tính (Appeal to Emotion)

• Ngụy biện trắng đen (False Dilemma)

1. Công kích cá nhân

Đây là loại nguỵ biện rất rất phổ biến trong tất cả các phiên điều trần. Các thượng nghị sĩ thay vì bàn luận về chánh sách và viễn kiến của ứng viên, họ tập trung vào việc tấn công cá nhân. Họ bơi móc đời tư cá nhân trong quá khứ (chưa biết thật giả ra sao) và những cáo buộc cũng chưa biết đúng sai.

Trong trường hợp Hegseth và Kennedy, họ nêu những cáo buộc về ngoại tình và uống rượu quá mức (mà hai ông ấy đều bác bỏ), thay vì đánh giá năng lực chuyên môn và viễn kiến của hai ông ấy.

Phe Dân Chủ hoàn toàn không đề cập đến những thành tựu của họ, càng không bàn đến những chánh sách mà họ (nếu được chuẩn thuận) sẽ làm. Chẳng hạn như không hề đề cập đến ý tưởng MAHA và chánh sách y tế công cộng của Kennedy. Họ chỉ xoáy vào đời tư cá nhân và cắt xén vài phát biểu rời rạc trước đây để tô vẽ một hình ảnh xấu xí của các ứng viên.

Nhưng đối với hai ứng viên nữ (Gabbard và Noem), các thượng nghị sĩ không tấn công vào đời tư của họ.

2. Kết tội theo mối quan hệ

Đây cũng là một dạng nguỵ biện khá phổ biến. Một số thượng nghị sĩ cho rằng vì ứng viên làm cho một tổ chức nào đó, và từ đó phán xét rằng họ không đủ tư cách để lãnh đạo.

Ví dụ: Trong phiên điều trần xác nhận đối với bà Tulsi Gabbard, một số thượng nghị sĩ chỉ trích bà vì đã gặp Tổng thống Syria Bashar al-Assad vào năm 2017, ngụ ý rằng cuộc gặp này khiến bà không đủ tư cách cho vị trí này.

Đối với Hegseth, họ chỉ ra rằng ông này từng làm việc tại Fox News, rồi cho rằng cái 'tiền sử' đó cho thấy là ông ấy không đủ tư cách để lãnh đạo Bộ Quốc Phòng.

Tại sao nguỵ biện? Tại vì chỉ dựa vào mối quan hệ để phán xét ứng viên mà không xem xét bối cảnh hoặc quan điểm thực sự của họ là không công bằng.

3. Nguỵ biện 'Người rơm'

Đây là loại nguỵ biện bằng cách xuyên tạc hay làm sai lệch quan điểm của người ta. Chẳng hạn như ứng viên đề nghị tập trung vào A, người ngụy biện sẽ nói ứng viên bỏ quên B (tức 'người rơm').

Ví dụ: Trong phiên điều trần của Kash Patel, một số thượng nghị sĩ tuyên bố rằng việc ông ấy từng chỉ trích FBI đồng nghĩa với việc ổng có ý định giải thể cơ quan này! Trong thực tế quan điểm của ông không phải là giải thể FBI. Các thượng nghị sĩ biết Patel không bao giờ nghĩ đến giải thể FBI, nhưng họ cố tính lái vấn đề để đánh lạc hướng.

Một số thượng nghị sĩ còn bóp méo quan điểm của ông Pete Hegseth, cho rằng ông phản đối hoàn toàn phụ nữ tham gia quân đội, trong khi thực tế ông chỉ đề cập đến vai trò chiến đấu trong quân đội.

Xuyên tạc lập trường giúp dễ dàng công kích hơn nhưng không phản ánh đúng quan điểm thực sự của ứng viên. Đây là loại ngụy biện rẻ tiền, nhưng có khi nó có hiệu quả thuyết phục người nhẹ dạ.

Từ trái qua phải: Kash Patel (ứng viên Giám Đốc FBI), Robert F Kenney, Jnr và Tulsi Gabbard (ứng viên Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia). Cả ba người đều trải qua những phiên điều trần đầy kịch tính và gây cấn. (Hình của Yahoo).

4. Lợi dụng cảm tính

Đây là loại nguỵ biện dùng cảm tính để chiếm lãnh cuộc bàn luận. Ứng viên có thể đặt nghi vấn về hiệu quả của vaccine, người tranh luận chánh trực thay vì bàn về vấn đề, họ quay sang hỏi 'Bộ ông muốn người ta phải c.h.ế.t hay sao?'

Trong phiên điều trần của ông Kennedy, một số thượng nghị sĩ đã nhấn mạnh những câu chuyện cảm động từ những người bị ảnh hưởng bởi các bệnh có thể phòng ngừa bằng vaccine để phản bác quan điểm hoài nghi vaccine của ông ấy.

Đối với Hegseth, vài thượng nghị sĩ đã sử dụng lời khai đầy cảm xúc của các nạn nhân bị quấy rối tình dục trong quân đội để phản đối Hegseth, rồi liên kết vấn đề này với các cáo buộc về ông mà chưa có bằng chứng xác thực.

Vấn đề ở đây là sử dụng cảm xúc thay vì lí luận và logic có thể làm lu mờ đánh giá khách quan về năng lực và chánh sách của ứng viên.

5. Ngụy biện trắng đen

Đây là loại nguỵ biện mà người tranh luận hỏi ứng viên trả lời là YES hay NO. Tức là họ chỉ đưa ra 2 lựa chọn, trong khi thực tế thì phức tạp hơn 2 lựa chọn. Rất nhiều thượng nghị sĩ phe Dân Chủ chơi trò này với các ứng viên.

Chẳng hạn như một số thượng nghị sĩ lập luận rằng hoặc xác nhận Hegseth có nghĩa là chấp nhận các hành vi sai trái của ông, hoặc từ chối ông để bảo vệ đạo đức quân đội, mà không xem xét các lựa chọn khác như bổ nhiệm ông kèm theo giám sát chặt chẽ.

Khi thẩm vấn bà Tulsi Gabbard, một số thượng nghị sĩ đã đặt vấn đề theo cách hoặc bà hoàn toàn ủng hộ các cơ quan tình báo Mĩ, hoặc bà chống lại họ, bỏ qua những quan điểm trung lập hoặc phức tạp hơn.

Ngoài 5 nguỵ biện trên, tôi còn thấy họ dùng các nguỵ biện khác như 'Red Herring' (đánh lạc hướng vấn đề), 'Hasty Generalization' (khái quát hoá một cách hồ đồ), 'Apeeal to Authority' (nguỵ biện uy quyền), v.v.

Trong phiên điều trần của Kash Patel, các cuộc thảo luận đã chuyển sang những vấn đề không liên quan như quá khứ xuất hiện trên truyền thông của ông, thay vì tập trung vào năng lực của ông cho vị trí Giám đốc FBI.

Trong phiên điều trần của Kennedy, một số thượng nghị sĩ cho rằng ông ấy từng có phát ngôn phản đối vaccine, và từ đó phán xét rằng điều đó có nghĩa là ông không thể quản lí các chương trình y tế công cộng.

Thật ra, họ cắt câu nói của ông ấy rồi 'đổ tội' rằng ông ấy chống vaccine. Trong một podcast, khi được hỏi có vaccine nào an toàn không, ông ấy nói một số vaccine là an toàn, rồi thêm rằng không có vaccine nào an toàn và có hiệu quả cho mọi người:

”Some of the live virus vaccines are. [...] There are no vaccines that are safe and effective … for every person.”

Vậy mà một ông thượng nghị sĩ khẳng định rằng ông ấy nói

“No vaccine is safe and effective.” (không có vaccine nào là an toàn và có hiệu quả).

Trích dẫn kiểu này rất ... ác độc.

Ngay cả cái này cũng là nguỵ biện vì không thể đưa ra một kết luận rộng lớn dựa trên một số ít ví dụ riêng lẻ.

Ông Patel nói rất đúng về một thượng nghị sĩ cắt xén câu nói của Patel trước đây: "ông không nêncắt đầu cắt đuôi phát biểu của tôi để gán ghép tôi. Làm như vậy là thiếu thành thật."

Đúng quá.

Trong phiên điều trần của bà Tulsi Gabbard, một số thượng nghị sĩ nói rằng vì bà không có sự ủng hộ từ các cơ quan tình báo lớn, rồi suy đoán rằng điều này khiến bà không đủ tư cách cho vị trí Giám đốc Tình báo Quốc gia. Nhưng đây là nguỵ biện, bởi vì chỉ dựa vào ý kiến của một nhóm có quyền lực mà không xem xét bằng chứng khách quan có thể dẫn đến đánh giá sai lệch.

Rồi có những câu hỏi lẩn quẩn rất buồn cười, như: 'Với những cuộc gặp gỡ đầy tranh cãi của bà với các lãnh đạo nước ngoài, làm thế nào chúng tôi có thể tin tưởng bà?'
Và, còn nhiều nguỵ biện như thế nữa.

***

Tôi hơi ngạc nhiên là những sai sót sơ đẳng về ngụy biện trên được mấy thượng nghị sĩ sử dụng rất thường xuyên! Hoá ra, họ cũng chỉ là những con người 'tham sân si' và vô minh. Họ có thể rất thông minh, nhưng họ sử dụng cái thông minh sai chỗ.

Và, họ để lại những ấn tượng xấu.

Những nguỵ biện của họ làm suy yếu sự đánh giá khách quan. Việc tập trung vào công kích đời tư cá nhân mà bỏ qua quan điểm của ứng viên có thể làm giảm uy tín của các phiên điều trần xác nhận.

Thậm chí tệ hơn, những nguỵ biện sơ đẳng đó biến phiên điều trần thành một sân khấu chánh trị hơn là một đánh giá dựa trên năng lực.

Sự nguỵ biện trong thượng nghị viện, theo tôi, làm suy giảm niềm tin của công chúng. Lần đầu tiên tôi theo dõi khá nhiều các phiên điều trần, và tôi thật sự mất niềm tin vào các thượng nghị sĩ, đặc biệt là phe Dân Chủ.

Những lần la hét (như bà Elizabeth Warren), những chỉ trỏ ngón tay (như ông Bernie Sanders và Adam Schiff), những cái giống như đập bàn (Bernie Sanders và bà gì bên phe Cộng Hoà) cho thấy họ mất sự điềm tĩnh cần thiết của một người trường thành.

Họ có vẻ thích thể hiện cái tôi và quyền lực được ngồi trên cái ghế chất vấn người khác, chớ những gì họ hỏi rất ư là hời hợt (superficial).

Về tánh điềm tĩnh, tôi phục bà Tusli Gabbard. Bà nói thẳng và rất rõ ràng rằng bà cảm thấy bị xúc phạm với câu hỏi của một thượng nghị sĩ. Bà nói một cách bình tĩnh chứ không lớn tiếng. Kash Patel cũng vậy, rất bình tĩnh trước những câu hỏi có thể nói là xúc phạm cá nhân. Về điểm này, tôi nghĩ các ứng viên hành xử tốt hơn những kẻ chất vấn họ.

Nghe qua các phiên điều trần như thế này, thú thiệt, tôi thấy niềm tin vào thể chế dân chủ kiểu Mĩ có phần bị suy giảm. Tôi tự hỏi với những con người nguỵ biện và có khi 'trẻ con' này, công chúng có lí do để hoài nghi về các quyết định của họ. (Thì tôi biết rằng thể chế dân chủ không phải là tốt nhứt, nhưng nó là cái tốt nhứt mà chúng ta đang có -- nói như Winston Churchill).

Qua các phiên điều trần, rõ ràng là có sự chia rẽ sâu sắc giữa hai phe Cộng Hoà và Dân Chủ. Phe Dân Chủ thì quyết chống các ứng viên, còn phe Cộng Hoà thì nhứt định ủng hộ. Tuy sự chia rẽ không đến nỗi bế tắc, nhưng nó làm giảm sự hợp tác lưỡng đảng, vì mỗi bên chỉ tập trung vào công kích thay vì thảo luận thực chất về năng lực của ứng viên.

Nhưng nhận ra những nguỵ biện đó để làm gì? Tôi nghĩ để học. Học về nghệ thuật và khoa học tranh luận.
Và, biết rằng những phiên điều trần như thế này rất ư là hời hợt và có khi phường tuồng, chớ chẳng giải đáp những câu hỏi quan trọng về bản chất của chánh sách. GS Nguyễn Tuấn