Có một ông ‘Ba Tàu’ ở Chái Tây, Tòa Bạch Ốc

[nguoiduatinabc]

Ngoài cô thư ký báo chí “tóc vàng xinh xắn” Karoline Leavitt, một nhân vật phát ngôn thậm chí đáng chú ý hơn nữa của Tổng Thống Donald Trump là Steven Cheung. Nói theo ngôn ngữ bình dân đại chúng, Steven Cheung “đã xấu còn đóng vai ác.” Hệt như ông chủ mình, Steven Cheung, giám đốc truyền thông Tòa Bạch Ốc, luôn mắng chửi bằng lời lẽ cay độc và thấp kém nhất có thể nhằm vào tất cả những ai được xem là kẻ thù hoặc đối thủ của Trump…

Ngôn ngữ giang hồ của gương mặt đại diện Tòa Bạch Ốc

Ngày 13 Tháng Ba, khi dẫn link một video phát biểu của Dân Biểu Dân Chủ Adam Schiff (California), Steven Cheung viết trên X (Twitter): “Camera không thể giữ ổn định được bởi cái đầu dưa hấu (của Adam Schiff) lắc lư một cách nguy hiểm trên cái cổ hình bút chì.” Ba ngày trước, “bình luận” về buổi phát hình về kinh tế của nữ ký giả CNN Erin Burnett, Steven Cheung nói “giống như xem một con lừa cố giải một khối Rubik [sic].”

Năm 2024, khi Ron DeSantis tranh cử giành vé đại diện phe Cộng Hòa với ứng cử viên Donald Trump, Steven Cheung viết: “Ron xê dịch đôi chân và thận trọng bước qua trường quay buổi tranh luận truyền hình giống y như một cô bé 10 tuổi vừa đột nhập vào tủ quần áo mẹ mình và lần đầu tiên phát hiện ra giày cao gót.” Cheung còn gọi DeSantis là “tên hoạn quan thảm hại” (“desperate eunuch”).

Với Nikki Haley, cựu thống đốc South Carolina và là cựu đại sứ của Trump tại Liên Hợp Quốc, “người đã trơ tráo không rời khỏi cuộc đua” giành vé đại diện Cộng Hòa trong cuộc tranh cử với Trump, Steven Cheung gọi là bà “thứ não chim.” Với ứng cử viên Chris Christie, Steven Cheung nói ông “giống như một con đĩ xụi lơ” (“weak bitch”)…

Ngày 9 Tháng Ba, 2024, Steven Cheung đăng tấm hình Tổng Thống Joe Biden lên X, với chú thích: “CỨU TÔI VỚI, TÃ CỦA TÔI ĐẦY QUÁ RỒI!” (HELP! MY DIAPER IS FULL!). Trong một tweet khác vào năm ngoái, Steven Cheung nói Tổng Thống Biden “trông y chang một Roomba (máy hút bụi hình tròn) bị chập mạch mà ngay cả khi được giúp, ông ấy cũng chẳng biết chuyện gì đang xảy ra hoặc mình đang ở đâu.” Và với Kalama Harris, Steven Cheung gọi bà là “bitch”…

Vốn là cựu phát ngôn viên giải đấu bạo lực UFC (Ultimate Fighting Championship), Steven Cheung vẫn giữ lại ngôn ngữ “hàng tôm hàng cá” khi ngồi ghế giám đốc truyền thông Tòa Bạch Ốc. Sử dụng chiến thuật hạ nhục đối thủ, dùng ngôn từ thô lỗ khi miệt thị và không ngại lôi ra những từ hạ cấp, “võ sĩ sumo” (từ của Trump) Steven Cheung sẵn sàng tuyên chiến và “đá bể hàm” bất kỳ ai đụng đến Trump.

Cuộc tấn công của Trump vào các thể chế lâu đời của nước Mỹ được thực hiện bằng chiến dịch truyền thông tàn khốc; và Steven Cheung đang là kiến trúc sư của chiến lược truyền thông này.

Sinh ngày 23 Tháng Sáu, 1982, tại Sacramento, California, Steven Cheung học tại California State University, Sacramento, ngành khoa học máy tính và khoa học chính trị, nhưng không lấy được bằng. Cha của Steven Cheung là người Hoa; mẹ là người Hoa nhưng trưởng thành ở Nhật. Hai người gặp nhau khi học đại học ở Sacramento.

Thời sinh viên, Cheung làm thực tập sinh tại văn phòng truyền thông của Thống Đốc Arnold Schwarzenegger; sau đó đến Washington, DC năm 2008 để làm việc trong bộ máy tranh cử tổng thống của John McCain (dẫn lại từ bài viết của Elaine Godfrey trên The Atlantic, 31 Tháng Ba, 2025).

Thích thể thao, từng chơi bóng bầu dục thời trung học, Cheung hâm mộ võ thuật và tập taekwondo và quyền Anh Muay Thái. Năm 2013, Cheung bỏ chính trị và làm giám đốc truyền thông cho UFC, Las Vegas. Ông kết thân với chủ tịch UFC Dana White, người bạn lâu năm của Trump và là nhà tài trợ lớn của UFC. Đến năm 2016, khi Trump tranh cử, Cheung đầu quân cho Trump.

Sau khi Trump thắng cử (lần thứ nhất), Cheung được bổ nhiệm làm phụ tá đặc biệt cho tổng thống và phụ tá giám đốc truyền thông Tòa Bạch Ốc năm 2017. Trong cuốn “Sinking in the Swamp: How Trump’s Minions and Misfits Poisoned Washington,” hai tác giả Lachlan Markay và Asawin Suebsaeng gọi Steven Cheung (cùng ba người khác) là “nhóm sát thủ” trong Tòa Bạch Ốc, sẵn sàng hành động trung thành với Trump bằng mọi giá. Năm 2018, sau cuộc đấm đá nội bộ dữ dội, Steven Cheung bị Chánh Văn Phòng John Kelly đá văng khỏi Tòa Bạch Ốc.

Bài viết của Clare Malone (The New Yorker, 25 Tháng Ba, 2025) cho biết thêm, năm 2020, Steven Cheung trở lại “võ đài,” giúp Trump tranh cử với Joe Biden, cũng với vai trò sếp truyền thông bộ máy vận động tranh cử. Tuy nhiên, hợp đồng của Cheung hết hạn vào ngày sau khi Trump thua Joe Biden.

Thời Tổng Thống Biden, Cheung dành phần lớn thời gian làm việc cho các khách hàng doanh nghiệp, chuyên xử lý khủng hoảng truyền thông; đồng thời tư vấn cho chiến dịch tranh cử thống đốc California của Caitlyn Jenner và cuộc chạy đua vào Thượng Viện của Thống Đốc Missouri Eric Greitens.

Trong quyền Anh, người ta không thể đánh một đối thủ đã bị đo ván và bất động dưới sàn. Tuy nhiên, trong UFC, võ sĩ được quyền đứng lên đè một đối thủ nằm bẹp và tiếp tục đấm đá túi bụi. Đó cũng là cách của Steven Cheung khi ông đánh đối thủ của mình trên võ đài truyền thông. Cách tiếp cận truyền thông gay gắt của Cheung đã định hình nên giọng điệu của chiến dịch tranh cử cũng như cách “diễn ngôn” của Tòa Bạch Ốc hiện tại. “Ông ấy cực kỳ hung hăng,” cố vấn cấp cao của Trump, Chris LaCivita, nhận xét.

Cliff Sims, bạn của Cheung và cựu đồng nghiệp trong chiến dịch tranh cử, gọi Steven Cheung là “một kẻ man rợ tuyệt đối” luôn “sống để chiến đấu.”

Trong một thế giới ít nhiều mang màu sắc như tổ chức mafia, Steven Cheung được xem là một “trùm cuối” (“ultimate capo”), kẻ trung thành luôn sẵn sàng tận hiến cho “bố già.”

Lời của Trump là “đủ”

Trong quỹ đạo truyền thông của Trump, Steven Cheung tất nhiên có vai trò lớn hơn thư ký báo chí Karoline Leavitt. Cùng với Karoline Leavitt, Steven Cheung là gương mặt đại diện cho “nền dân chủ hóa thông tin theo kiểu Trump.”

Như Steven Cheung, Karoline Leavitt cũng luôn phản bác và cùng lúc nỗ lực đè bẹp báo chí dòng chính. Năm 2016, trong bài xã luận đăng trên tờ St. Anselm Crier, Karoline viết “báo chí thực sự gian dối, bất công và đôi khi chỉ đơn giản là sai sự thật.”

Cần nói thêm, phòng họp báo Tòa Bạch Ốc thời Trump 2.0 – dưới sự chỉ đạo của Steven Cheung – đã khác một trời một vực với hoạt động báo chí truyền thống. Mới đây, Hiệp Hội Thông Tín Viên Tòa Bạch Ốc (White House Correspondents’ Association – WHCA) lên tiếng rằng chính quyền Trump nên từ bỏ “nỗ lực sai lầm” khi kiểm soát sơ đồ chỗ ngồi trong phòng họp báo.

Trong bản ghi nhớ gửi cho gần 900 thành viên ngày 31 Tháng Ba, 2025, WHCA cáo buộc Tòa Bạch Ốc “gây áp lực lên các nhà báo về phạm vi đưa tin mà họ không đồng tình.”

Từ đầu nhiệm kỳ hai, Trump và các phụ tá trong bộ máy truyền thông của ông đã muốn xóa bỏ các chuẩn mực và truyền thống của WHCA và họ thực hiện điều này một cách công khai, chẳng hạn phe báo chí cánh hẩu được xếp ngồi hàng đầu và được ưu tiên đặt câu hỏi, trong khi những ký giả, có lẽ nằm trong danh sách “sổ đen” vì thường đặt những câu hỏi “chướng tai,” thì bị tống xuống phía sau.

Hoạt động báo chí Mỹ nói chung tiếp tục sống trong không khí nghẹt thở, từ việc Trump yêu cầu đóng cửa VOA/RFA đến việc ông chỉ trích nhà báo Jeffrey Goldberg của The Atlantic bởi tội vạch trần những sai sót về an ninh quốc gia mà thành viên nội các Trump mắc phải (liên quan Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth, Cố Vấn An Ninh Quốc Gia Mike Waltz…). “Quý vị phải xem đây là một phần của cuộc tấn công có hệ thống trên diện rộng mà tổng thống và chính quyền của ông đã tiến hành kể từ khi ông trở lại…” (phát biểu của Matthew Gertz, thành viên cấp cao thuộc tổ chức giám sát truyền thông Media Matters, The Guardian, 31 Tháng Ba).

Ngày 4 Tháng Ba, trong diễn văn Thông Điệp Liên Bang, Trump tuyên bố: “Tôi đã chấm dứt mọi sự kiểm duyệt của chính phủ và mang lại quyền tự do ngôn luận trên nước Mỹ. Quyền này đã trở lại.” Chưa đầy ba tuần trước đó, Trump đã ra lệnh cấm phóng viên Associated Press vào Phòng Bầu Dục bởi hãng thông tấn này từ chối sử dụng “Gulf of America” (mà Trump muốn thay cho cách dùng lịch sử “Gulf of Mexico.”)

Với Trump bây giờ, một mình “capo” Steven Cheung với “một khẩu súng” cũng đủ để gây ra một “trường đẫm máu.” Cùng nhau, bộ đôi song kiếm hợp bích Steven Cheung-Karoline Leavitt đang đóng vai “cớm tốt, cớm tồi” (good cop, bad cop), cùng tung hứng dẫn dắt dư luận – một người thể hiện sự “duyên dáng” một cách đanh đá, một người thể hiện sự hung hăng bặm trợn quá khích.

Trong thế giới truyền thông thời Trump, báo chí và vai trò phản biện của họ là “đồ bỏ.” Trong bài báo gần đây về Karoline Leavitt, tờ The Washington Post (24 Tháng Ba) viết: “Trong thế giới của Karoline Leavitt, chỉ cần lời của Trump là đủ.”

Và trong văn phòng làm việc của Steven Cheung ở Chái Tây, Tòa Bạch Ốc – như được thuật từ The Atlantic, ngoài màn hình tivi phát một lúc bốn kênh CNN, Fox, MSNBC và Newsmax, ở góc phòng có một cái nón đỏ thêu hàng chữ “TRUMP WAS RIGHT ABOUT EVERYTHING.”