Văn phòng Ban Chấp hành Trung ương (BCH TƯ) đảng CSVN vừa loan báo kết quả hội nghị lần thứ chín của BCH TƯ đảng CSVN nhiệm kỳ 13. Theo đó, các thành viên trong BCH TƯ đảng nhiệm kỳ này “thống nhất rất cao” về việc “giới thiệu” để các đại biểu Quốc hội khóa 15 “bầu” ông Tô Lâm (Ủy viên Bộ Chính trị, Đại tướng Bộ trưởng Công an) làm Chủ tịch chính thức thứ 12 của Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (1).
Từ 1976 (thời điểm đảng CSVN quyết định đổi quốc hiệu Việt Nam thành Cộng hòa XHCN Việt Nam), có 14 cá nhân đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Nhà nước (CTNN), trong đó có ba người chỉ giữ vai trò này theo kiểu... tạm điền vào chỗ trống: Người thứ nhất là ông Nguyễn Hữu Thọ - làm Quyền CTNN một năm và 96 ngày sau khi ông Tôn Đức Thắng (CTNN đầu tiên) qua đời và bị thay thế bởi ông Trường Chinh (CTNN thứ hai).
Người thứ hai giữ vai trò CTNN theo kiểu tạm điền vào chỗ trống là bà Đặng Thị Ngọc Thịnh – làm Quyền CTNN 32... ngày sau khi ông Trần Đại Quang (CTNN thứ tám qua đời) và bị thay thế bởi ông Nguyễn Phú Trọng (CTNN thứ chín). Người thứ ba giữ vai trò CTNN theo kiểu tạm điền vào chỗ trống là bà Võ Thị Ánh Xuân. Bà Xuân có tới hai lần phải “thế thân”. Lần đầu bà Xuân làm Quyền CTNN trong 43... ngày sau khi ông Nguyễn Xuân Phúc (CTNN thứ mười “từ chức”) và trong vòng chưa đầy sáu tuần bị thay thế bởi ông Võ Văn Thưởng (CTNN thứ 11). Lần sau, bà Xuân làm Quyền CTNN trong 58 ngày và sẽ bị thay thế bởi ông Tô Lâm (CTNN thứ 12). Giới lãnh đạo Việt Nam vẫn thường vỗ ngực tự hào vì chính trị... “ổn định” nhưng cứ nhìn vào vị trí CTNN trong tám năm vừa qua thì tự nhiên sẽ thấy chính trị Việt Nam “ổn định” tới mức nào...
Bốn mươi năm sau khi Cộng hòa XHCN Việt Nam trình làng, từ 2016 tới nay, việc thay đổi CTNN diễn ra như thiên hạ thay áo. Ông Quang – CTNN thứ tám - chỉ tại nhiệm hai năm 172 ngày rồi đột tử. Bà Thịnh làm Quyền CTNN chỉ 43... ngày và được thay thế bởi ông Trọng. Tuy nhiên ông Trọng – CTNN thứ chín chỉ tại nhiệm hai năm 164 ngày rồi thôi. Thời gian tại nhiệm của ông Phúc – CTNN thứ mười – còn ngắn hơn (chỉ một năm 288 ngày). Giống như bà Thịnh, khi đảm nhiệm vai trò Quyền CTNN thay ông Phúc “từ chức”, bà Xuân chỉ tại vị 43... ngày. Thời gian tại vị của ông Võ Văn Thưởng - CTNN thứ 11 – còn ngắn hơn nữa (một năm 18 ngày) nên bà Xuân mới bị đẩy ra “thế thân” lần hai. Chẳng ai dám chắc sau khi Việt Nam có CTNN thứ 12, bà Xuân có bị đẩy đến chỗ phải “thế thân” lần ba hay không!
***
Ai cũng thấy chính quyền Việt Nam phải đổi CTNN xòanh xoạch bởi “dường như” các CTNN đã bảo kê cho một số doanh nghiệp thuộc loại thân hữu. Nếu ông Trần Đại Quang không đột tử, có lẽ ông Phan Văn Anh Vũ (Vũ “Nhôm”) vẫn còn “chọc Trời, khuấy nước”. Việc điều tra – xét xử hàng loạt vụ án liên quan tới ông Phan Văn Anh Vũ cho thấy, may mà CTNN thứ tám đột tử chứ không thì ít nhất ông cũng phải “từ chức” như ông Nguyễn Xuân Phúc (CTNN thứ mười), ông Võ Văn Thưởng (CTNN thứ 11). Dẫu nguyên nhân dẫn đến viêc ông Phúc, ông Thưởng “tự nguyện” xin “thôi giữ tất cả các chức vụ trong đảng và chính quyền” không được thông báo cụ thể nhưng việc họ “tự nguyện” thoái lui đã xác nhận tất cả “tin đồn” về việc họ đỡ cả... đầu lẫn... đuôi cho một số doanh nghiệp, khiến những doanh nghiệp này lớn nhanh như... thổi là hoàn toàn chính xác. Đó cũng là lý do không thể đoan chắc chính trị sẽ “ổn định”...
Khác với ông Quang, ông Phúc và ông Thưởng – trở thành CTNN giữa làn sóng về “tin đồn”, sau đó “sự nghiệp chính trị” mới tan tành, phải tự kết liệu “sinh mạng chính trị” vì “dường như” tin đồn hoàn toàn chính xác - ít nhất có một “tin chính thức” về trách nhiệm của ông Tô Lâm trong việc thổi doanh nghiệp thành “Thánh Gióng” nhưng ông vẫn được BCH TƯ đảng khóa 13 “thống nhất rất cao” để giới thiệu làm CTNN thứ 12...
Năm 2018, theo đề nghị của Thanh tra chính phủ (TTCP), công an Việt Nam khởi tố vụ án “đưa hối lộ, nhận hối lộ, vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra khi Mobifone (một doanh nghiệp nhà nước) mua 95% cổ phần của An Viên Group (AVG – doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thông tin, truyền thông do ông Phạm Nhật Vũ, em ông Phạm Nhật Vượng là Chủ tịch Hội đồng Quản trị). Thương vụ ấy trở thành “đại án” vì giá trị 95% cổ phần của AVG chỉ chừng 1.900 tỉ nhưng được thổi lên thành... 8.900 tỉ, khiến công quỹ thiệt hại khoảng... 7.000 tỉ. Vụ án vừa đề cập có nhiều điểm ly kỳ, chẳng hạn, hai năm sau khi thương vụ hoàn tất, AVG đột nhiên “tự nguyện” hoàn trả 8.900 tỉ đã nhận của Mobifone. Chẳng hạn TTCP chỉ công bố Kết luận thanh tra (KLTT) sau khi hai bên (Mobifone và AVG) hoàn tất việc hủy “thỏa thuận chuyện nhượng cổ phần” một... ngày, nhờ vậy, ông Vũ người “đưa hối lộ” chỉ bị phạt ba năm tù, còn ông Nguyễn Bắc Son (cựu Ủy viên BCH TƯ đảng, cựu Bộ trưởng Thông tin Truyền thông – TTTT) bị phạt tù chung thân, Ông Lê Nam Trà (Chủ tịch Hội đồng thành viên Mobifone bị phạt 23 năm tù), ông Trương Minh Tuấn (Ủy viên BCH TƯ đảng, Bộ trưởng TTTT tại nhiệm) bị phạt 14 năm tù...
Song đáng chú ý nhất là Mobifone không thể trả hớ cho AVG khoản tiền lên tới... 7.000 tỉ nếu như Bộ Công an không nhân danh “an ninh quốc gia”, khuyến cáo Bộ TTTT nên chỉ đạo Mobifone mua lại 95% cổ phần của AVG, không đề nghị Bộ TTTT chỉ đạo các bên có liên quan và báo chí xếp thương vụ này vào loại “Mật” để cấm thông tin và bình luận, thậm chí Bộ Công an còn khẳng định, khoản tiền 8.900 tỉ mà Mobifone bỏ ra để mua 95% cổ phần của AVG là... “thấp hơn so với định giá của các đơn vị định giá”, bởi vậy, bất chấp đơn tố cáo bay như bươm bướm đến các cá nhân, cơ quan hữu trách, thương vụ Mobifone mua 95% cổ phần của AVG vẫn hoàn tất. Cũng vì vậy, trong KLTT, TTCP mới xác định, ba công văn của Bộ Công an (Công văn số 4352/BCA-A81 ngày 08/12/2014, Công văn số 418/BCA-TCAN ngày 9/3/2015, Công văn số 2889/BCA-A61 ngày 21/12/2015) “không phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền theo quy định” và đề nghị “Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật các tổ chức, cá nhân thuộc Bộ Công an trong việc tham mưu ban hành ba văn bản tham gia ý kiến với Bộ TTTT mà TTCP đã nêu tại Điểm 6, Mục 2 của KLTT” (2).
Cả ba công văn mà TTCP đề cập đều do ông Tô Lâm - khi ấy là Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an ký. Có thể xem cả ba công văn này trên website của tờ Tiếng Dân (3) và nếu chịu khó tham khảo sẽ thấy ông Tô Lâm hết sức nhiệt tình trong việc thúc đẩy thương vụ Mobifone mua 95% cổ phần của AVG sớm hoàn tất. Liệu CTNN thứ 12 có tiếp tục “bình an vô sự” hay sẽ phải ngậm ngùi giã biệt chính trường như CTNN thứ 11?
Bên cạnh “tin chính thức” cho thấy ông Tô Lâm vẫn “bình an, vô sự” trong vụ Mobifone trả hớ 7.000 tỉ đồng khi mua 95% cổ phần của An Viên Group (AVG) là “chuyện khó tin nhưng có thật”, còn có một số “tin đồn” về Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Xuân Cầu (Xuân Cầu Holdings), có trụ sở chính tại phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội do các em, các cháu của ông Tô Lâm điều hành.
Theo đó, từ một doanh nghiệp chuyên kinh doanh xe hai bánh gắn máy nhãn hiệu Piaggio, Xuân Cầu Holdings đã trở thành chủ đầu tư nhiều dự án bất động sản cao cấp (nhà vườn, biệt thự) ở Hòa Bình, Hưng Yên, Hà Nội, Hải Phòng, Bình Định,... Những dự án này có diện tích từ vài chục đến vài trăm héc ta và vốn đầu tư từ hàng trăm đến hàng ngàn, thậm chí hàng chục ngàn tỉ. Xuân Cầu Holdings còn là chủ nhiều tổ hợp trung tâm thương mại – khách sạn, resort, sân golf,... và vói tay vào lĩnh vực năng lượng bằng cách liên kết với một số tập đoàn ngoại quốc để xây dựng hoặc chuẩn bị xây dựng các nhà máy điện mặt trời ở Tây Ninh, Sóc Trăng, Bình Thuận, Quảng Trị,...
“Tin đồn” nhấn mạnh chuyện thân nhân ông Tô Lâm chính là chủ Xuân Cầu Holdings, trong đó ông Tô Dũng (em trai Tô Lâm) nắm giữ 61,76% vốn điều lệ, bà Tô Thị Thu Hiền (em gái Tô Lâm) nắm giữ 16,15% vốn điều lệ, ông Tô Duy (con trai Tô Dũng) nắm giữ 11,1% vốn điều lệ, bà Tô Hồ Thu (con gái Tô Dũng) nắm giữ 7,77% vốn điều lệ,... và nếu không có ông Tô Lâm chống lưng, Xuân Cầu không thể lớn mạnh như vậy (1).
Dẫu “tin đồn” luôn có trước và hiếm khi sai, thậm chí khiến công chúng có cảm giác “tin đồn”... định hướng cho hoạt động của cả Ủy ban Kiểm tra thuộc BCH TƯ đảng lẫn các quyết định của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và toàn thể BCH TƯ đảng, thậm chí “tin đồn” là nguồn duy nhất thỏa mãn quyền được biết của công chúng nhưng phải lưu ý, “tin đồn” vẫn chỉ là tin đồn, cần chờ thực chứng.
***
Thử tìm kiếm thông tin về Xuân Cầu Holdings trên Internet thì đúng là sự nghiệp kinh doanh của Xuân Cầu Holdings rất đáng nể (2). Hiếm có doanh nghiệp tư nhân nào tại Việt Nam nuôi tham vọng trồng đủ thứ (lúa, bắp và các loại cây có hạt khác, cây lấy củ có chất bột, rau đậu các loại, hoa và cây cảnh, gia vị và dược liệu, cây giống, rừng, dịch vụ trồng trọt), nuôi đủ thứ (trâu, bò heo, gia cầm, chăn nuôi khác, thủy sản nội địa, dịch vụ chăn nuôi), khai thác đủ thứ (quặng sắt, quặng kim loại khác không chứa sắt, đá, cát, sỏi, đất sét, khoáng hoá chất và khoáng phân bón, lâm sản), xây dựng không chừa thứ gì (nhà để ở, nhà không để ở, công trình đường sắt, công trình đường bộ, công trình cấp thoát nước, công trình viễn thông và thông tin liên lạc, phá dỡ, chuẩn bị mặt bằng), bán đủ thứ (xe hai bánh gắn máy và phụ tùng, đồ ăn, đồ uống, thuốc lá. thuốc lào, bất động sản), muốn cung cấp đủ loại dịch vụ (vận tải hành khách, vận tải hàng hóa, lưu trú, nhà hàng, du lịch, tư vấn quản lý, tư vấn kỹ thuật, vui chơi giải trí, cho thuê máy móc thiết bị, đào tạo) như... Xuân Cầu Holdings (3) và đến giờ dường như không những không gặp bất kỳ rắc rối nào từ thuế, thanh tra, chính quyền địa phương, chính quyền trung ương mà còn được ưu ái đặc biệt.
Chẳng hạn hồi tháng 9/2019, khi Công ty Cổ phần Năng lượng Dầu Tiếng Tây Ninh tổ chức khánh thành cụm nhà máy điện mặt trời Dầu Tiếng DT1 và DT2, ngoài ông Nguyễn Minh Triết, cựu CTNN, còn có “Trưởng ban Kinh tế trung ương Nguyễn Văn Bình, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cùng nhiều lãnh đạo các các tỉnh, thành phía Nam” cùng tìm đến chúc mừng. Báo chí Việt Nam cho biết, Công ty Cổ phần Năng lượng Dầu Tiếng Tây Ninh là “liên doanh giữa Công ty TNHH Xuân Cầu (Việt Nam) và Công ty TNHH B. Grimm Power Public (Thái Lan) với số vốn đầu tư hơn 9.100 tỉ đồng” (4). Cho dù trên Internet có nhiều thông tin ấn tượng như chỉ tính riêng giá trị khối tài sản trong lĩnh vực bất động sản của Xuân Cầu Holdings đã là hàng tỷ USD (5), tính đến tháng 10/2023, vốn điều lệ của Xuân Cầu Holdings là 8.800 tỷ đồng (5) nhưng Xuân Cầu Holding vẫn được xếp vào loại “kín tiếng”. Sau 15 năm hoạt động (2000 – 2015), vốn điều lệ của Xuân Cầu Holdings nằm ở mức 150 tỷ đồng nhưng bảy năm sau (2022), con số này tăng lên, thành 4.580 tỷ đồng và thêm một năm nữa (2023) thì là 8.800 tỷ. Năm 2016, Thượng tướng Tô Lâm đặt chân vào BCH TƯ đảng, được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Công an. Năm 2019, tướng Tô Lâm là Đại tướng và được bầu vào Bộ Chính trị.
***
Cứ như những gì đã biết và đang thấy, “tin đồn” có thể không tạo ra hậu quả nào cụ thể cho đến ngày... xấu trời, các đương sự vốn là đối tượng của những “tin đồn” ngậm ngùi xin “thôi tất cả chức vụ trong đảng và chính quyền”. Ông Võ Văn Thưởng - CTNN thứ 11 – đột nhiên “nhận thức rõ trách nhiệm trước đảng, nhà nước và nhân dân” vì những “vi phạm, khuyết điểm gây dư luận xấu, làm ảnh hưởng đến uy tín của đảng, nhà nước” cách nay... hơn một thập niên chính là ví dụ mới nhất! Ngày.... xấu trời ấy hoàn toàn có thể xảy ra với ông Tô Lâm bởi ngoài những “tin đồn”, còn có “tin chính thức” về trách nhiệm (không trực tiếp thì cũng là gián tiếp) của ông trong việc bơm...7.000 tỉ công quỹ vào AVG. Chắc chắn không phải ngẫu nhiên mà ông Tô Lâm vừa làm Chủ tịch Nhà nước, vừa kiêm nhiệm vai trò Bộ trưởng Công an, buộc ông Bùi Văn Cường – Tổng Thư ký Quốc hội, ấp úng: “Trong Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 chưa giới thiệu chức danh Bộ trưởng Bộ Công an. Vì thế tại Kỳ họp lần thứ bảy này, Quốc hội chưa phê chuẩn hoặc miễn nhiệm chức danh Bộ trưởng Bộ Công an” (7). Khi BCH TƯ đảng CSVN bất chấp điều lệ đảng của chính mình, nhất trí trong việc để ông Nguyễn Phú Trọng làm Tổng Bí thư nhiệm kỳ thứ ba (thì việc bất kể Hiến pháp, “thống nhất rất cao” để CTNN kiêm nhiệm Bộ trưởng Công an là chuyện chẳng có gì đáng ngạc nhiên!
Tuy nhiên thực tế cho thấy, “thống nhất rất cao” vẫn không thể loại trừ vĩnh viễn... tai nạn chính trị. Tổ chức đã từng “thống nhất rất cao” trong việc đưa ông Nguyễn Xuân Phúc, ông Võ Văn Thưởng, ông Vương Đình Huệ vào Bộ Chính trị, rồi “thống nhất rất cao” với đề nghị giới thiệu họ làm CTNN, Chủ tịch Quốc hội cũng đổi ý rất sớm và tiếp tục “thống nhất rất cao” trong việc gây áp lực để các ông này “tự nguyện” từ bỏ mọi thứ.
“Tin đồn” từ đâu mà ra? Chắc chắn không phải từ dân lại càng không phải từ “các thế lực thù địch, phản động”. Dân và “các thế lực thù địch, phản động” đâu có thạo tin và rành rẽ ngọn ngành đến mức đáng ngạc nhiên như vậy. “Tin đồn” đều từ “ruột gan” mà ra và “tin đồn” là tin báo cuồng phong. Cứ cho là ông Tô Lâm có thể kiêm nhiệm Bộ trưởng Công an đến hết nhiệm kỳ này nhưng sau đó thì sao? Chính trị sẽ.... ổn định? Ai tin?