Các nguồn thạo tin của SCMP tiết lộ dự án chế tạo máy bay chở khách CR-929 trị giá 50 tỉ USD giữa Nga và Trung Quốc đang có dấu hiệu rạn nứt vì bất đồng tỉ lệ ăn chia, và vì Bắc Kinh muốn có công ty phương Tây nhảy vào.
"Một trong những lý do chính là Bắc Kinh hy vọng máy bay chở khách CR-929 sẽ đáp ứng các tiêu chuẩn về hàng không của phương Tây", nguồn tin tiết lộ hôm 23.7.
Theo lý giải ban đầu, để một chiếc máy bay phản lực thân rộng như CR-929 có thể bay đến Mỹ và châu u, cách tốt nhất là làm các cơ quan quản lý hàng không ở những nơi này cảm thấy yên tâm về mức độ an toàn của máy bay.
Để chiếm được niềm tin đó, Trung Quốc cho rằng chìa khóa nằm ở việc các thành phần quan trọng của máy bay CR-929 nên do công ty phương Tây cung cấp. Tuy nhiên người Nga lại cảm thấy khó chịu với lối suy nghĩ đó và kiên quyết phản đối.
Chẳng hạn Trung Quốc muốn sử dụng hệ thống đáp máy bay do Mỹ hoặc Đức sản xuất, nhưng Nga lại kiên quyết yêu cầu chiếc CR-929 phải sử dụng hệ thống của nước này.
Một ví dụ khác là động cơ CR-929. Hiện Trung Quốc đang xem xét đưa các công ty phương Tây như Rolls-Royce và General Electric vào cùng bất chấp mong muốn đóng góp của Nga.
“Phía Nga coi việc Trung Quốc sử dụng các thành phần của phương Tây chẳng khác nào việc giơ cờ trắng đầu hàng trong bối cảnh Nga đang đối mặt với các lệnh trừng phạt của phương Tây vì đưa quân vào Ukraine", nguồn tin của SCMP tiết lộ thêm.
Một nguồn tin khác thì cho biết bất đồng đến từ cách ăn chia lợi nhuận bán máy bay.
Trung Quốc muốn 100% lợi nhuận thu được tại nước này thuộc về mình, bù lại Nga sẽ được 70% lợi nhuận từ việc bán máy bay ở tất cả các nước còn lại. Nhưng thị trường Trung Quốc lại có khả năng sinh lời cao hơn nhiều so với bất kỳ nơi nào khác. Theo ước tính, thị trường này sẽ cần ít nhất 3.000 máy bay thân rộng trong các năm tới.
Điều đó có nghĩa là Nga có khả năng thu được ít lợi nhuận hơn, thậm chí có nguy cơ lỗ nếu CR-929 không xuất khẩu được cho nước nào khác ngoài Nga và Trung Quốc.
"Người Nga nhận ra một điều là bên ngoài Trung Quốc, CR-929 rất khó thu hút khách hàng tiềm năng khi bị đặt lên bàn cân với đối thủ cạnh tranh như Boeing và Airbus".
Ngoài SCMP, một số chỉ dấu trên truyền thông Nga cũng cho thấy Matxcơva sắp rút khỏi dự án CR-929. Nếu Nga rút hoàn toàn, Trung Quốc sẽ bổ sung CR-929 vào danh sách các máy bay chở khách dân dụng chế tạo nội địa.