Vào tháng 4/2010 Nga đã ký kết một bản thỏa thuận trả cho Ukraine một khoản tiền hơn 40 tỷ USD để thuê căn cứ hải quân tại cảng Sevastopol trên bán đảo Crimea thuộc lãnh thổ Ukraine trong vòng 10 năm, sau khi thời hạn thuê hiện tại sẽ kết thúc vào năm 2017.
Lúc đó ông Putin nói: “Mức giá thuê mà Ukraine đề ra là quá cao. Tuy nhiên, đối với Nga, đây không chỉ là vấn đề về tiền bạc mà còn là một vấn đề liên quan tới mối quan hệ hợp tác với Ukraine, cụ thể là hợp tác trong lĩnh vực quân sự - một vấn đề được cho là sẽ góp phần tăng cường lòng tin cũng như thúc đẩy mối quan hệ hợp tác rộng hơn trong lĩnh vực kinh tế-xã hội giữa hai bên”.
Hãy nghe lời bình luận của bạn Lương Vĩnh Kim thật chí lý về vấn đề này như sau : Khi đọc được tiêu đề "Nga chấp nhận thuê căn cứ hải quân trên lãnh thổ Ukraine với một mức giá cao hơn thực tế", được đăng trên báo điện tử của Đảng Cộng sản Việt Nam, tôi (LVK) nhận ra Nga đã xâm lược Crimea một cách trắng trợn.
Bởi từ năm 2010, Tổng thống Putin đã chấp nhận thuê căn cứ hải quân Sevastopol với giá 40 tỉ đô la trong thời hạn 10 năm, nhưng đến năm 2014 thì sáp nhập Crimea vào lãnh thổ Nga, để rồi không trả tiền thuê là bước đi có tính toán, tham lam của Putin. Thù hận giữa người Ukraine và người Nga phát sinh, bị đẩy lên cao là từ sự thôn tính mê muội này. Sau đó, lại còn thêm vùng Donbas ly khai để chuẩn bị sáp nhập vào Nga.
Không một chính phủ nào có thể đứng vững lâu dài, nếu như, chấp nhận từ bỏ lãnh thổ và chủ quyền quốc gia. Hành xử của nước Nga dưới thời Putin là 'bớt bạn thêm thù'. Trong hoàn cảnh yếu thế và cô thế, lại ở sát nách một tên tham lam về lãnh thổ, phần đông người dân Ukraine, dưới sự dẫn dắt của tầng lớp tinh hoa, tìm kiếm sự che chở của EU và NATO là một điều tự nhiên.
Việt Nam cũng đã từng dựa vào Liên Xô, Trung Quốc để kháng chiến chống Pháp, rồi chống Mỹ. Và sau này, cũng phải dựa vào Liên Xô để chống bá quyền Trung Quốc, nên cũng dễ hiểu cho hoàn cảnh của Ukraine hiện nay. Ukraine không thể đương đầu với sự xâm lược của Nga nếu như không có sự ủng hộ EU và Mỹ.
Câu chuyện hôm nay chỉ bàn một việc là giữa Ukraine và Nga thì bên nào là chính nghĩa. Các cuộc chiến trước đây, ai đúng ai sai, ai chính nghĩa, thì không phải bàn, vì nó không phải là tiêu chuẩn để phán xét chính nghĩa của cuộc chiến Ukraine. Trước đây, có thể nước Nga đã chính nghĩa hàng chục lần, nhưng lần này, nước Nga đã tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược thì vẫn phải kết luận đây là cuộc chiến tranh phi nghĩa. Nước Mỹ, dù có thể đã từng gây chiến tranh xâm lược, hoặc thiếu trách nhiệm đối với hòa bình thì lần này, nước Mỹ dưới thời tổng thống Joe Biden đã hành xử có trách nhiệm, kip thời, chừng mực, trong việc giúp Ukraine chống lại quân xâm lược Nga. Các nước EU viện trợ mọi mặt cho Ukraine. Nhìn dòng người tị nạn Ukraine đến các nước châu Âu, được đùm bọc, chúng ta phải ghen tị với họ. Trong quá khứ, chưa có dân tộc nào của châu Á, châu Phi, tị nạn mà được chở che, đùm bọc như dân Ukraine hiện nay. Đây là cuộc chiến tranh lớn, giữa châu Âu, ở thời đại Internet. Nó rất khác với các cuộc chiến tranh đã từng diễn ra nửa sau thế kỷ 20 đến nay. Phản ứng của thế giới, như vừa qua, là rất nhanh. Chính nghĩa thuộc về bên nào cũng đã rõ ràng. Kết quả của cuộc chiến này cũng chỉ có thể tính bằng tháng, chứ không thể tính bằng năm, kéo dài như các cuộc chiến tranh trước đây.
Nga xâm lược Ukraine là hết sức rõ ràng. Đây là một quá trình xâm chiếm lãnh thổ, từ thuê tới chiếm đoạt, là một thực tế. Những vấn đề khác chỉ là chiêu bài của Putin để đạt được mục đích chiếm đoạt lãnh thổ. Thế giới không thể ngu muội nghe theo lời biện bạch của Putin về 'chiến dịch quân sự đặc biệt'. Cũng không thể đem chuyện hào hiệp ngày xưa của Liên Xô, để biện bạch cho hành động xâm lược hôm nay của Putin. Chuyện nào ra chuyện đó.
Nguồn: Lương Vĩnh Kim.