shale fracking là kỹ của mỹ để khai thác dầu và khí đốt có từ 2011. nhờ kỹ thuật này mỹ không còn lệ thuộc vào trung đông ... đã không phải nhập nhiều mà còn bán. thế giới không phải khát dầu và thiếu khí đốt.

nhiều nước ngừng khai thác không chỉ đơn thuần về môi trường. mà vì các nước muốn kỹ thuật này thì phải thuê mỹ. với giá dầu và gas rẻ nhiều nước ngừng khai thác cũng là chuyện bình thường. chính những hãng dầu hỏa và khí đốt đã phải thuê kho của chính phủ để dự trữ.

tàu+ cũng muốn mỹ giúp nhưng chưa hãng nào muốn hợp tác vì không muốn tiết lộ kỹ thuật thăm dò và khai thác.

trong đợt tranh luận cuối, biden lúc đầu khăng khăng chối không cấm khai thác, đã vậy còn đòi trump đưa bằng chứng .... nhưng lúc cuối không hiểu sao lại "thừa nhận". chắc thuốc kích thích hết hiệu nghiệm. xem ra biden kỳ này tiêu ở ohio và pennsylvania vì thợ mỏ là một trong những nghề chính ở 2 tiểu bang này.