Psoriasis (vảy nê’n) thuòng không nặng đê’n nổI phảI điều trị ỏ bịnh viện nên phần lo’n đuọc điều trị ỏ ca’c phòng kha’m; No’ là một trong nhũng bịnh thuòng gặp nhâ’t của bịnh về da (dermatologic diseases), chiê’m khoảng 1-2% dân sô’ thê’ gio’I; no’ là một rô’I loạn da viêm nhiễm mạn ti’nh biểu hiện bỏI nhũng nhu’ hay nhũng mảng da đỏ bò rỏ ràng đuọc phủ bỏI nhũng vảy da màu bạc (gọi là vảy nê’n ???); Nhũng san thuong ỏ da này thuòng gây ngu’a; hay xảy ra ỏ cùI chỏ, đầu gô’I, và da đầu;
Nhũng yê’u tô’ bên ngoàI co’ thể làm nặng thêm psoriasis bao gồm: nhiễm trùng, căng thẳng(stress) và thuô’c (Lithium, beta blockers, ACEI, NSAIDs, and antimalarials)
Khoảng 50% bịnh vảy nê’n co’ ảnh huỏng to’I mo’ng và 5-10% ảnh huỏng to’I kho’p
Nguyên nhân thì không hiểu rỏ, nhung rỏ ràng co’ yê’u tô’ di truyền, do sụ tăng sản và biệt hoa’ bâ’t bình thuòng của lo’p thuọng bì (epidermis), cộng vo’I sụ Xâm nhập của nhũng tê’ bào viêm và thay đổI của mạch ma’u gây da đỏ và tạo vảy; NgoàI ra cũng co’ thể do liên quan to’I rô’I loạn hệ thô’ng miễn dịch của co thể
Hầu hê’t nguòI bị vảy nê’n sẽ co’ bịnh suô’t đòI, tuy nhiên co’ nhũng thay đổI về mu’c độ nặng vo’I thòI gian,và bịnh giảm nặng vo’I một vàI mu’c độ Khoảng 25% truòng họp; Ngu’a co’ thể dũ dội và viêm kho’p co’ thể Gây tàn tật; Co’ nhiều loại vảy nê’n fair1 không nêu ra nhung ỏ dạng mung mủ (Pustular Psoriasis) và nhũng đọt bùng pha’t đỏ da co’ thể gây rô’I loạn nuo’c và điện giảI; Depression và suicidal ideation cũng hay xảy ra ỏ nguòI bị Vảy nê’n so vo’I nguòI bình thuòng; Tuy nhiên ngoại trù viêm kho’p vảy nê’n (psoriatic arthritis) vàvảy nê’n mung mủ nặng, vảy nê’n không ảnh huỏng to’I su’c khỏe và tuổI thọ
Fair1 không no’I sâu vào điều trị , nhung tổng qua’t co’ râ’t nhiều thuô’c xàI trong điều trị: nhu thuô’c bôI, thuô’c uô’ng, dùng phototherapy,…..tùy thuộc vào mu’c độ nặng nhẹ
Nê’u bịnh nặng quy’ vị Nên đi kha’m ba’c sĩ về da
Nê’u quy’ vị Muô’n biê’t rỏ Thêm co’ thể Vào web site-
http://www.psoriasis.org hay gọi 1-800-723-9166
Nhân đây fair1 cũng xin no’I thêm về ca’ch đọc tàI liệu trong y khoa của fair1; quy’ vị Nên biê’t rằng tàI liệu ỏ Mỹ hay châu Âu… co’ râ’t là nhiều và không phảI ca’I nào cũng đu’ng hay đuọc châ’p nhận; sau khi đọc xong mà thâ’y không đồng y’ hay y’ kiê’n gì bạn co’ thể Viê’t lên hay liên lạc vo’I ta’c giả Để Bàn luận; Đo’ là ly’ do tại sao khi viê’t một tàI liệu nghiên cu’u ca’c ta’c giả Đều phảI liệt kê nhũng con sô’ hay y’ kiê’n tham khảo của nhũng ta’c giả Kha’c để Tra’nh truòng họp ăn că‘p y’ kiê’n của nguòI kha’c và làm rỏ Ràng thêm bàI viê’t của mình; Qua kinh nghiệm của fair1, khi đọc một tàI liệu chu’ng ta nên để Y’ nhũng điểm sau để một phần nào tin tuỏng vào sụ Chi’nh xa’c của tàI liệu:
BàI viê’t này ỏ tạp chi’ nàỏ? (chẳng hạn Time thì tin hon là Tabloid)
Ai là ta’c giả Hay bảo trọ BàI viê’t này (NguòI nổI tiê’ng thì tin hon)
Xem nhũng tàI liệu tham khảo co’ gia’ trị Hay không
Và sau cùng đến nội dung của bàI viê’t