Đầu năm đến nay hơn 205.000 cơ sở SXKD đóng cửa, bình quân gần 20.000 cơ sở/ tháng (chưa tính buôn bán nhỏ lẻ). Đóng cửa nhiều nhất sau nghị quyết 68 ban hành xác định 5 triệu hộ làm ăn vừa và nhỏ 30% GDP 'sống còn' kinh tế nhưng khi thực thi thì không quan tâm điều kiện sống còn của chính họ
Nền kinh tế đã nhiều yếu tố bất thường và chịu nhiều tổn thương: gia công lắp ráp 80% hàng thô Trung Quốc, hàng giả - lậu - lừa, áp thuế doanh thu, thuế thu nhập cá nhân và thuế phí đất đai cao, 'bơm' 4 triệu tỉ đồng vào 'phao cứu sinh' bất động sản, hơn 104.000 CBCC nghỉ việc 2 tỉ đồng/ người, chôn vốn và lỗ 12 đại dự án cùng 3.000 dự án lớn nhỏ khác, lễ hội và hoạt động tiếp tục tốn ngân sách sau giảm biên chế, vàng bất kham, tiền mất giá, thay đổi đơn vị hành chính xáo trộn tắc nghẽn, 16 đợt thiên tai trong đó sức tàn phá khủng khiếp hơn do thủy điện...
Với tình trạng dày 'bệnh nền' đó, một thay đổi nhỏ chính sách điều hành đủ 'bứt dây động rừng' rúng động hàng loạt vấn đề kéo theo, dân oằn lưng chịu đựng. Nghị quyết 68 là 'giọt nước tràn ly', vì trước sau gì cũng tràn. TBT Tô Lâm có thể quen nghiệp vụ công an, nhưng cũng khó đổ tại ông một năm ban hành chục nghị quyết khiển thuộc hạ thi hành là nguyên nhân rối loạn. Ông nói: cơ chế là điểm nghẽn của mọi điểm nghẽn, rồi hô hào tháo gỡ vòng trói. Đúng hơn nữa cần thừa nhận thể chế đã tạo ra cơ chế. Mà thể do tư tưởng đặt để ra, không tự nhận lỗi lại đổ do quy định là không 'khiêm tốn, thật thà, dũng cảm'.
Trước rối loạn và trì trệ bung ra, thêm lý luận cách mạng thay cũ đổi mới yêu cầu cái mới phải tốt hơn, thì không có 'kỷ nguyên mới' nào tốt hơn trước đây. Đường văn minh không đi, hoà hợp sợ hoà tan vì không đủ bản lĩnh, áp dụng (nói rõ ra là ăn cắp) vẽ vời sửa lại chút ít tự khen sáng tạo... Kiên định cuối chân trời có XHCN, chỉ ảo ảnh. Cứ thế đi, lọt hố thì khoe 'lọt top', nghèo nàn tụt hậu thì nhận đang phát triển, té ngã bò dậy đi tiếp thì kể công dẫn đường vượt qua ngàn thử thách chông gai nên duy nhất đủ uy tín, năng lực, kinh nghiệm, tư cách đại diện tiếp tục dẫn đường nhằm lẩn tránh trưng cầu ý dân công khai chính thức trao quyền lãnh đạo.
Chỉ cần hỏi: dẫn dắt ra sao mà sau Đổi mới SXKD tư nhân thuần dân mãi nhỏ bé bị kinh tế nhà nước đè bẹp; nay nhìn ra vai trò xác định vực dậy mới mó tay vào đã 205.000 nghìn cơ sở đóng cửa? Phải chăng nghị quyết và cả văn kiện đại hội gần kề sẽ không thể (và không muốn) trả lời đúng thực trạng, nguyên nhân?
Thảo Ly