BẢN CHẤT CỦA CHÍNH SÁCH THUẾ “TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT”
Một hành động của Quốc hội “bù nhìn” csVN khiến dư luận sửng sốt, chính quyền XHCNVN vừa chính thức xếp xăng, nước ngọt và thậm chí cả máy điều hòa nhiệt độ vào diện hàng hóa "chịu thuế tiêu thụ đặc biệt". Núp dưới danh nghĩa là vì sức khỏe cộng đồng và môi trường, nhưng trên thực tế, đây là một bước leo thang trong chính sách tận thu từ đời sống dân thường, khi cả việc "uống nước giải khát" hay "tránh nóng" cũng bị liệt vào hàng xa xỉ.
Nhà nước csVN đã áp đặc một hệ thống thuế dày đặc, lắt léo, và... bội thực. Người dân Việt Nam hiện đang sống trong một ma trận thuế phí, nơi gần như mọi sản phẩm và dịch vụ – từ bữa ăn, phương tiện, đến giấc ngủ – đều gắn với một loại thuế hoặc phí nào đó. Đáng ngại hơn, là hiện tượng “thuế chồng thuế” các mặt hàng như xăng: chịu thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế môi trường, Nước ngọt: vừa bị đánh VAT, nay thêm “thuế sức khỏe” rồi “thuế đặc biệt”. Máy điều hòa: vừa bị áp thuế nhập khẩu, nay lại thêm thuế đặc biệt vì… "tốn điện". Thực chất, đây là hình thức bóc lột hợp pháp hóa dưới cái bóng chính sách. Khi nhà nước không đủ năng lực tạo ra thặng dư kinh tế từ sản xuất, sáng tạo hay quản lý hiệu quả tài nguyên quốc gia, thì phương thức duy nhất còn lại là quay sang vắt kiệt sức dân.
Việc đưa máy điều hòa nhiệt độ vào diện "tiêu thụ đặc biệt" là một tín hiệu hết sức nguy hiểm. Nó phản ánh một hệ thống cầm quyền coi nhu cầu cơ bản về sức khỏe và sinh tồn trong môi trường khí hậu khắc nghiệt như Việt Nam là "xa xỉ". Trong khi đó, nhiều quốc gia khác đang hỗ trợ giá điện trong mùa nóng hoặc giúp đở người thu nhập thấp tiếp cận thiết bị làm mát để bảo vệ tính mạng. Có lẽ duy nhất trên thế giới chỉ có csVN áp đặc cái nóng trở thành... đối tượng đánh thuế.
Nước ngọt, dù không tốt cho sức khỏe nếu dùng quá mức, nhưng vẫn là thứ giải khát phổ thông, rẻ tiền – đặc biệt với lao động nghèo, công nhân làm việc giữa trưa hè. Đánh thuế tiêu thụ đặc biệt lên nước ngọt, nếu không đi kèm giáo dục sức khỏe và thay thế bằng các lựa chọn lành mạnh, chỉ đơn thuần là một cách đánh vào túi tiền của người thu nhập thấp mà thôi. Đây có phải là kế sách từ “giải khát” đến “trừng phạt” người dân nghèo?
Trong bối cảnh người dân ngày càng nghi ngờ tính minh bạch trong chi tiêu ngân sách, việc gia tăng thuế không còn là một hành vi tài khóa trung lập, mà trở thành biểu tượng của sự xa rời nhân dân và mất kết nối thực tế của bộ máy lãnh đạo. Chính quyền luôn nói "lấy dân làm gốc", nhưng giờ đây, họ không đánh vào giới tư bản, không cải cách khu vực doanh nghiệp nhà nước yếu kém, mà lại nhắm vào những lon nước, lít xăng và luồng gió mát của từng hộ dân. Chính quyền csVN đã tận thu khi lòng tin của người dân đã cạn.
Khi thu thuế không còn chỉ là công cụ tài chính – mà là chỉ số của khủng hoảng thể chế. Một chính quyền không dám đối mặt với tham nhũng nội bộ, không cải cách cấu trúc chi tiêu công, không minh bạch tài sản quan chức – thì chỉ còn con đường vơ vét trong câm lặng từ tầng lớp thấp nhất của xã hội. Nhưng lịch sử đã chứng minh: mọi triều đại tận thu đều đi đến tận diệt.
Việc đánh thuế đặc biệt lên những thứ cơ bản như xăng, nước ngọt và điều hòa không chỉ là một dấu hiệu của khủng hoảng kinh tế, mà còn là lời cảnh báo cho một khủng hoảng niềm tin nghiêm trọng. Khi quyền được “thở mát”, được “giải khát” cũng bị đánh thuế, thì rõ ràng là không phải người dân đang sống – mà là đang bị trừng phạt trong chính cuộc sống của mình. Với một mô hình quản trị lỗi thời, bất lực trong phát triển và lệ thuộc vào tận thu thay vì cải cách thực chất. Một khi "hít thở mát" và "giải khát" cũng bị đánh thuế đặc biệt, thì câu hỏi không còn là "thuế gì tiếp theo", mà là: người dân còn gì để mất?
Lão Thất