MỘT NĂM NHIỆM KỲ HAI CỦA DONALD TRUMP : NHỮNG CAM KẾT GÂY SỬNG SỐT ĐI TỚI ĐÂU ?
 

MỘT NĂM NHIỆM KỲ HAI CỦA DONALD TRUMP : NHỮNG CAM KẾT GÂY SỬNG SỐT ĐI TỚI ĐÂU ?


Washington – Tròn một năm kể từ ngày Tổng thống Donald J. Trump trở lại Tòa Bạch Ốc trong nhiệm kỳ thứ hai, chính trường Hoa Kỳ chứng kiến một giai đoạn hiếm hoi mà ranh giới giữa “ý tưởng”, “lời hứa” và “hiện thực” bị xóa nhòa một cách đáng lo ngại.





Từ đối ngoại đến nội trị, từ luật pháp đến biểu tượng quốc gia, ông Trump đã không ngần ngại thử thách các chuẩn mực chính trị vốn được xây dựng suốt hơn hai thế kỷ.


- “ Tôi đã giữ tất cả lời hứa của mình – và còn hơn thế nữa ,” ông Trump khẳng định trong một buổi diễn văn tại Detroit tuần qua.

Nhưng thực tế, khi nhìn lại từng cam kết lớn nhỏ, bức tranh hiện ra vừa hỗn độn, vừa mang đậm dấu ấn cá nhân, vừa cho thấy giới hạn của quyền lực tổng thống trong một thể chế còn sót lại các cơ chế kiềm chế.

Những cái đang triển khai :

1. Không Lực Một từ Qatar.

Tháng Năm vừa qua, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ chấp nhận một chiếc Boeing 747 hạng sang do Qatar trao tặng để cải hoán thành Không Lực Một mới cho Tổng thống Trump.

Quyết định này lập tức dấy lên tranh cãi dữ dội về hiến pháp, đạo đức và nguy cơ “ngoại giao bằng quà tặng”

Chi phí cải hoán, theo Không quân Mỹ, khoảng 400 triệu Mỹ kim, nhưng giới chuyên môn cho rằng :

- Có thể lên đến gần 1 tỷ.

Trái với lời khoe khoang ban đầu của ông Trump rằng :

- Chỉ cần sáu tháng, công trình này nhiều khả năng sẽ hoàn tất… sau khi ông rời nhiệm sở năm 2029.






2. Ý đồ thôn tính Greenland


Sau khi chính quyền Trump hậu thuẫn việc lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, ông Trump bất ngờ “hâm nóng” lại tham vọng chiếm Greenland – lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch.

Ông tuyên bố Hoa Kỳ :

- “ Sẽ có Greenland bằng cách này hay cách khác ”.

Đan Mạch lập tức bác bỏ, nhấn mạnh rằng :

- Greenland không phải món hàng , và bất kỳ hành động quân sự nào cũng sẽ gây hệ quả địa-chính trị nghiêm trọng vì Đan Mạch là hội viên NATO.





3. Mở cửa lại nhà tù Alcatraz

Ông Trump tuyên bố muốn tái thiết và mở rộng nhà tù Alcatraz để giam giữ di dân bất hợp pháp.

Cục Quản lý Trại giam Liên bang đã cử đoàn khảo sát, đang lập các phương án thiết kế, ngân sách và tiếp liệu – dù chi phí và tính khả thi vẫn là dấu hỏi lớn.


https://www.youtube.com/watch?v=Nh9oaMY5KY8



***

MỘT NĂM NHIỆM KỲ HAI CỦA DONALD TRUMP : NHỮNG CAM KẾT GÂY SỬNG SỐT ĐI TỚI ĐÂU ?
 

Những ý tưởng mờ dần.

1. Canada – tiểu bang thứ 51.

Dù nhiều lần gọi Canada là “Great State of Canada”, ý tưởng này trên thực tế không tiến triển.

Thủ tướng Canada Mark Carney thẳng thắn tuyên bố :

- “Canada không bán, và sẽ không bao giờ bán.”

Kể từ đó, ông Trump nhắc lại ý tưởng này ngày càng thưa thớt.


https://www.youtube.com/watch?v=KLc4uuHPmzg




2. Gửi hàng chục ngàn di dân đến Guantanamo

Lời hứa đưa 30.000 “ tội phạm ngoại quốc nguy hiểm ” đến Guantanamo rốt cuộc chỉ dừng ở con số khoảng 500 người, rồi giảm dần về gần bằng không.

Chi phí cao, kiện tụng pháp lý và phản đối quốc tế khiến kế hoạch này gần như bị bỏ ngỏ.


https://www.youtube.com/watch?v=gPTkWtt2Qq4




3. Biến Gaza thành khu nghỉ mát.

Ý tưởng biến Dải Gaza thành “ Riviera Trung Đông ” sau khi di dời người Palestine đã bị các nước Ả Rập đồng loạt bác bỏ.

Gần đây, chính ông Trump cũng không còn nhắc tới.


https://www.youtube.com/watch?v=2m58gYyyTrY


Những điều làm được nhưng chưa hoàn tất !

1. Đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh.

Ông Trump ký sắc lệnh đổi tên Bộ Quốc phòng thành “Department of War” .

Tuy nhiên, để có giá trị pháp lý, quyết định này vẫn cần Quốc hội phê chuẩn.

2. Giảm ảnh hưởng Trung Quốc tại kênh đào Panama.

Dưới áp lực của Washington, Panama rút khỏi sáng kiến “Vành đai – Con đường” của Trung Cộng, đồng thời các cảng do doanh nghiệp Hong Kong quản lý được chuyển nhượng cho liên danh Mỹ.

Đây được xem là thắng lợi chiến lược hiếm hoi của nhiệm kỳ hai.

3. “Thẻ vàng Trump”

Chương trình “gold card” cho phép cá nhân bỏ 1 triệu USD – doanh nghiệp bỏ gấp đôi – để có quy chế cư trú hợp pháp , thay thế visa EB-5.

Chính quyền coi đây là biện pháp “bán quyền cư trú để thu hút vốn”.


https://www.youtube.com/watch?v=xhZKubBSs1s



4. Phòng dạ tiệc Tòa Bạch Ốc

Sau khi cho phá bỏ Cánh Đông, ông Trump xúc tiến xây dựng đại sảnh dạ tiệc khổng lồ, chi phí từ 200 lên 400 triệu USD.

Danh sách mạnh thường quân được giữ kín một phần, với lý do 'an ninh quốc gia” .


https://www.youtube.com/watch?v=OwTE9APwW88



Những điều còn phải theo dõi.


1. Khả năng can thiệp quân sự tại Colombia, Mexico và Iran; tương lai của Cuba hậu-Venezuela;

2. Hệ thống phòng thủ “Golden Dome” trị giá 175 tỷ USD.

3. Chuyện… đưa huyền thoại bóng chày Pete Rose vào Hall of Fame

– Tất cả đều phản ảnh phong cách cầm quyền rất riêng của ông Trump :

- Pha trộn giữa quyền lực , cảm hứng cá nhân và tính trình diễn :

- Hát cương, nói cho sướng miệng !

Kết :

Sau một năm nhiệm kỳ hai, Donald Trump đã chứng minh một điều :

- " Ông ta không phải là tổng thống của sự ổn định, mà là tổng thống của thử nghiệm – nơi các thể chế phải liên tục tự chứng minh sức chịu đựng của mình.

Những lời hứa gây sốc có cái thành hiện thực, có cái rơi vào quên lãng, và có cái vẫn lơ lửng như thanh gươm Damocles trên nền chính trị Hoa Kỳ.

Câu hỏi còn lại không chỉ là Trump sẽ làm gì tiếp, mà là Hiến pháp Hoa Kỳ còn chịu đựng được đến mức nào ?

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.

****