Ông Trump 'tất tay' với đồng minh để giành Greenland
 

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục nhấn mạnh Washington cần Greenland vì lý do an ninh, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ Đan Mạch và Greenland sau cuộc gặp cấp cao tại Nhà Trắng.

Theo Reuters, ngày 14/1 (giờ địa phương), ngay sau cuộc họp quan trọng giữa Phó Tổng thống Mỹ với Ngoại trưởng của Đan Mạch và Greenland, Tổng thống Trump tái khẳng định Mỹ cần Greenland.

Phát biểu trước báo giới tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng, ông Trump cho rằng Đan Mạch không thể bảo vệ Greenland trước các mối đe dọa từ những siêu cường đối thủ của Mỹ. Ông nói “rồi sẽ có cách giải quyết” liên quan đến tương lai quản trị vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch.

“Greenland rất quan trọng đối với an ninh quốc gia của Mỹ và Đan Mạch. Vấn đề là nếu những siêu cường khác muốn chiếm Greenland, Đan Mạch chẳng thể làm gì, còn chúng tôi thì có thể. Gần đây, các bạn đã thấy thực tế diễn ra như thế nào rồi”, ông Trump nói.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump khẳng định: "Mỹ cần Greenland vì mục đích an ninh quốc gia. Greenland có ý nghĩa sống còn đối với hệ thống Vòm Vàng mà chúng tôi đang xây dựng. NATO nên đi đầu trong việc giúp chúng tôi sở hữu hòn đảo này".

Phát biểu của ông Trump cho thấy những khác biệt cơ bản, thậm chí khó dung hòa, trong cách Washington, Copenhagen và Nuuk nhìn nhận về tương lai chính trị của hòn đảo.

Sau cuộc họp, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và người đồng cấp của Greenland, bà Vivian Motzfeldt, cho biết Mỹ và Đan Mạch sẽ thành lập một nhóm công tác để thảo luận nhiều vấn đề liên quan đến Greenland, dự kiến các cuộc họp sẽ diễn ra trong vài tuần tới.

Tuy nhiên, hai vị ngoại trưởng cũng chia sẻ rằng Washington không thay đổi lập trường về việc Mỹ phải giành quyền kiểm soát Greenland. Ông Rasmussen và bà Motzfeldt gọi đây là sự xâm phạm chủ quyền không thể chấp nhận.

“Chúng tôi không thể thay đổi quan điểm của phía Mỹ. Rõ ràng Tổng thống Trump muốn chinh phục Greenland”, ông Rasmussen nói với báo giới bên ngoài Đại sứ quán Đan Mạch tại Washington sau khi cuộc họp kết thúc.

Trước cuộc họp kéo dài khoảng hai giờ, ông Trump đã viết trên mạng xã hội rằng NATO sẽ trở nên mạnh mẽ và hiệu quả hơn rất nhiều nếu Greenland “nằm trong tay” Mỹ. “Bất cứ phương án nào thấp hơn kết quả này đều không thể chấp nhận”, ông Trump viết.

Trong những tuần gần đây, ông Trump liên tục lặp lại quan điểm rằng việc kiểm soát Greenland là yêu cầu cấp thiết về an ninh quốc gia đối với Mỹ, đồng thời nhấn mạnh rằng Đan Mạch không đủ khả năng ngăn chặn ảnh hưởng của các siêu cường đối thủ của Mỹ tại khu vực Bắc Cực.

Dù vậy, Greenland và Đan Mạch khẳng định hòn đảo không phải để bán, cho rằng các đe dọa sử dụng vũ lực là liều lĩnh. Nhiều quốc gia chủ chốt của Liên minh châu Âu đã lên tiếng ủng hộ Đan Mạch, một thành viên NATO.


Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Loekke Rasmussen và Ngoại trưởng Greenland Vivian Motzfeldt xuất hiện tại Đại sứ quán Đan Mạch trước cuộc gặp với Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tại Nhà Trắng ở Washington DC (Mỹ) ngày 14/1. Ảnh: Reuters.
Trước thềm cuộc họp, Greenland và Đan Mạch cho biết đã bắt đầu tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland với sự phối hợp chặt chẽ của các đồng minh NATO, nhằm củng cố năng lực phòng thủ. Theo Bộ Quốc phòng Đan Mạch, kế hoạch này bao gồm nhiều hoạt động tập trận diễn ra trong suốt năm 2026.

Trong cuộc họp báo, ông Rasmussen và bà Motzfeldt mô tả cuộc gặp diễn ra trên tinh thần tôn trọng. Theo các nhà phân tích, cuộc họp là cơ hội để Copenhagen và Nuuk hạ nhiệt căng thẳng, tìm con đường ngoại giao nhằm đáp ứng yêu cầu của Mỹ trong việc gia tăng vai trò kiểm soát tại Greenland.

Ban đầu, Đan Mạch và Greenland muốn gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio với hy vọng các nhà ngoại giao cấp cao của 3 bên sẽ cùng tìm cách giải quyết khủng hoảng giữa hai đồng minh NATO. Tuy nhiên, ông Rasmussen cho biết Phó Tổng thống Vance cũng muốn tham dự cuộc gặp và chính ông Vance đã chủ trì cuộc họp tại Nhà Trắng.

Các nhà ngoại giao châu Âu cho biết trong nhiều tháng, Nhà Trắng đã phớt lờ nỗ lực của Đan Mạch nhằm tiếp cận Mỹ để hội bàn cấp cao về Greenland. Cuộc họp ngày 14/1 là lần đầu tiên các quan chức cấp cao của Mỹ và Đan Mạch gặp nhau trực tiếp để bàn về vấn đề này.

Giới lãnh đạo Greenland dường như đang điều chỉnh cách tiếp cận trong xử lý khủng hoảng ngoại giao. Trước đây, Greenland từng nhấn mạnh lộ trình độc lập với Đan Mạch, nhưng gần đây, các phát biểu từ Greenland đặt trọng tâm vào sự gắn kết với Đan Mạch.

“Đây không phải lúc đánh cược quyền tự quyết của chúng tôi, khi một quốc gia khác đang nói về việc tiếp quản chúng tôi. Điều đó không có nghĩa chúng tôi không nghĩ đến tương lai. Nhưng vào thời điểm này, chúng tôi là một phần của Đan Mạch và chúng tôi đứng về phía Đan Mạch”, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen nói với nhật báo Sermitsiaq trong cuộc phỏng vấn ngày 14/1.

Mong muốn của ông Trump về Greenland đối lập với quan điểm của công chúng Mỹ. Theo cuộc khảo sát của Reuters/Ipsos, chỉ 17% người Mỹ ủng hộ nỗ lực của ông Trump nhằm giành quyền kiểm soát Greenland. Đa số cử tri của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa phản đối việc sử dụng vũ lực để sáp nhập hòn đảo.

VietBF@ sưu tập