Những chuyện hài hước nhất hôm nay
 

Bộ phim tài liệu The General: Vietnam in the Age of To Lam của đạo diễn Laura Brickman vừa được công chiếu tại Trung tâm Cộng đồng quận Mason, Annandale, Virginia, đã gây ấn tượng mạnh với cộng đồng người Việt tại khu vực thủ đô Washington, DC. Trái với những lo ngại ban đầu, khán giả nhanh chóng nhận ra đây không phải là một bộ phim “thiên tả” hay tuyên truyền chính trị, mà là một tác phẩm báo chí, nhân quyền nghiêm túc, trực diện và thẳng thắn.
Bộ phim không đi theo lối kể tiểu sử hay xây dựng hình ảnh cá nhân Tô Lâm như một nhân vật lịch sử. Trọng tâm của đạo diễn là phơi bày thực trạng xã hội Việt Nam dưới mô hình công an trị, nơi quyền lực an ninh chi phối toàn bộ đời sống chính trị và dân sự. Tô Lâm xuất hiện như biểu tượng của một hệ thống, chứ không phải là nhân vật chính theo nghĩa truyền thống.
Ngay từ đầu, phim gợi lại vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh tại Berlin năm 2017, một sự kiện gây chấn động quốc tế và dẫn tới khủng hoảng ngoại giao giữa Đức và Việt Nam. Đây được xem như dấu mốc quan trọng cho thấy việc chính quyền Việt Nam sẵn sàng vi phạm luật pháp quốc tế để truy bức người bất đồng chính kiến, mở đầu cho thời kỳ đàn áp mang tính xuyên quốc gia.


Phần lớn thời lượng phim dành cho tiếng nói của các nạn nhân: những tù nhân lương tâm như Phạm Đoan Trang, Bùi Tuấn Lâm, Lê Hữu Minh Tuấn; những nhà báo, luật sư đang sống lưu vong như Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài; những người đang lẩn trốn ở Thái Lan; và gia đình các tù nhân chính trị đang chịu áp lực nặng nề trong nước. Họ kể lại bằng chính trải nghiệm của mình về một xã hội nơi tự do ngôn luận bị hình sự hóa và pháp luật trở thành công cụ đàn áp.
Luật sư Đặng Đình Mạnh, người từng bảo vệ nhiều tù nhân chính trị, cho rằng chỉ vài phút đầu của bộ phim đã phản ánh gần như đầy đủ bức tranh Việt Nam hiện tại: “Đó là ký ức kinh hoàng của những người bị coi là ‘chống chế độ’ chỉ vì nói lên sự thật.”
Nhận định này cho thấy sức nặng của tác phẩm: chỉ cần vài khung hình cũng đủ gợi ra một xã hội nơi người dân luôn sống trong tâm thế bị theo dõi, bị đe dọa, và có thể bị trừng phạt chỉ vì nói lên sự thật.
Bộ phim cho thấy kiểm soát không còn dừng ở bạo lực công khai, mà đã được pháp lý hóa, bình thường hóa và hệ thống hóa. Những điều luật mơ hồ, những vụ bắt bớ “đúng quy trình”, những bản án nặng nề dành cho tiếng nói phản biện đã tạo thành một mạng lưới khiến toàn xã hội tự kiểm duyệt. Con người bị buộc phải im lặng không phải vì họ không có suy nghĩ, mà vì cái giá của việc nói ra quá đắt.
Qua lời kể của các tù nhân lương tâm, các nhà báo lưu vong và thân nhân người bị giam cầm, bộ phim khắc họa rõ ràng một mô hình cai trị trong đó nỗi sợ được sử dụng như công cụ quản trị. Sự kiểm soát không cần ồn ào, không cần tuyên bố, nhưng hiện diện trong từng lựa chọn sống của người dân.
Như lời Luật sư Đặng Đình Mạnh gợi ra, bộ phim không chỉ tái hiện ký ức đau đớn của những người bị đàn áp, mà còn vạch trần một thực tế đáng sợ hơn:
Việt Nam hôm nay là một xã hội nơi sự kiểm soát đã trở thành không khí để thở, và im lặng bị biến thành điều kiện để tồn tại.

Tham dự Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của Đài Truyền hình Việt Nam ngày 10/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho VTV, đồng thời đánh giá cao VTV đã “giữ vững bản lĩnh chính trị”, “chủ động dẫn dắt thông tin”, “định hướng dư luận”.
Ông khẳng định “truyền thông và định hướng tư tưởng” là nhiệm vụ chính trị “quan trọng, xuyên suốt” của VTV.
Đài truyền hình quốc gia, đáng lý ra phải đại diện cho người dân của quốc gia đó, phản ánh hiện trạng thực tế xã hội, giám sát quyền lực chính trị hoặc dùng để đưa tin đa chiều; thì nay lại được dùng để "định hướng dư luận", tức là: nếu muốn dắt toàn dân đi theo hướng A, thì không ai được phép suy nghĩ theo hướng ngược lại, bởi như vậy sẽ bị quy chụp là "có tư tưởng chống phá" đất nước.
Thế nên, dân đừng lấy ngạc nhiên nếu sau này lại có các thông tin về "tỷ lệ đồng thuận toàn dân là 100%" mặc dù chẳng ai được khảo sát. Bởi thủ tướng đã chỉ định VTV với “bản lĩnh chính trị vững vàng”, đã làm rất tốt vai trò chủ động dẫn dắt thông tin, nghĩa là dẫn đi đâu thì dân theo đó; dư luận nên nghĩ gì đã có người nghĩ hộ rồi.
Còn sự thật thì thôi, từ nay chắc cũng loại ra khỏi đầu óc về việc xem VTV để "hiểu rõ bản chất xã hội", vì tất thảy các tin tức sẽ phải hợp "ý đảng", còn nếu chưa hợp thì "lòng dân" có xáo động thế nào VTV cũng phải lo mà sắp xếp lại tư tưởng cho...ngay hàng thẳng lối.
Cuối cùng, VTV như một con robot được lập trình sẵn, phải biết nói sao cho "vui tai" lãnh đạo, thì thiết nghĩ tên "đài truyền hình quốc gia" cũng cần phản thay đổi theo; Có lẽ nên cân nhắc một cái tên phản ánh đúng chức năng hơn, chẳng hạn “Đài Truyền hình Định hướng Tư tưởng”, hay ngắn gọn, dễ hiểu: “Đài Truyền hình Cộng sản”.

“Con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa thì quét lá đa.” Câu này chưa bao giờ lỗi thời trong chính trị Việt Nam.
Sau một thế hệ lãnh đạo đã già cỗi, mòn mỏi về tư duy như Tô Lâm, Lương Cường…, tưởng chừng sẽ có một cuộc chuyển giao mang hơi thở mới. Nhưng không, thay vào đó là một lớp “hạt giống đỏ” đang được ươm mầm rất bài bản, rất đúng quy trình gia đình trị.
Tương lai của đất nước, xem ra khó thoát khỏi vòng luẩn quẩn ấy.
Tô Long - con trai Tô Lâm không nổi bật vì học thuật hay thành tích chuyên môn, nhưng lại có một lộ trình thăng tiến đáng mơ ước. Từ một cái tên mờ nhạt, nay đã ngồi ghế Cục trưởng Cục An ninh đối ngoại. Ở một lĩnh vực mà thông thường phải tích lũy hàng chục năm kinh nghiệm, con đường đi lên lại ngắn đến bất ngờ.
Nguyễn Thanh Nghị - con trai cả của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hiện giữ chức Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương. Một vị trí then chốt, chuyên vẽ đường, đặt khung cho toàn bộ định hướng phát triển quốc gia trong giai đoạn tới.
Trong khi đó, Nguyễn Minh Triết - người con trai còn lại của ông Dũng đang giữ chức Bí thư Trung ương Đoàn. Một ghế ươm mầm kinh điển, nơi từng sản sinh ra không ít gương mặt lãnh đạo cấp cao sau này.
Lương Hoàng Giang - con trai Lương Cường, sinh năm 1991, gương mặt còn rất trẻ, nhưng đã mang hàm Thượng tá, giữ chức Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Thọ. Trong khi nhiều sĩ quan cùng lứa vẫn đang loay hoay với cấp úy, thì có người đã sẵn ghế chính ủy.
Nguyễn Tuấn Anh - con trai Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình, 43 tuổi, từ Phó Chủ tịch tỉnh Gia Lai được điều động làm Phó Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu.
Trần Đức Anh - con trai Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, từ một chuyên viên Vụ Tổ chức cán bộ, chỉ sau một bước đã ngồi ghế Phó Chánh Văn phòng Bộ Khoa học & Công nghệ.

Một Đại biểu Quốc hội thật có “tâm” khi nhìn ra việc công chức không đủ ăn. Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, Dương Thanh Bình trình bày báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 12/2025 tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội: “Tiền lương, chế độ đãi ngộ đối với cán bộ, công chức và người nghỉ hưu chưa đáp ứng yêu cầu bảo đảm đời sống do tác động của lạm phát, giá hàng hóa ngày càng tăng”.
Thật đáng thương, cán bộ, công chức lương không đủ ăn “bò dát vàng”, không được uống “rượu tây” và không được ở villa triệu đô! Ông Bình đã chỉ ra tiếng lòng của công chức thời kỳ “kỷ nguyên vươn mình”, trên sao dưới vậy, anh em cùng thuyền, sao anh ăn mà tôi phải húp cháo? Có người hỏi, sao ông Bình không nhìn vào đời sống khốn khó của lao động, công nhân, những người đang hằng ngày bỏ tiền thuế nuôi công chức, bộ máy nhà nước, mà lại nghĩ về chuyện “công chức không đủ ăn”? Xin thưa, ông cũng là công chức!
Một bộ phận mang danh là Đại biểu Quốc hội, đang trong tình trạng “có cũng được, mà bỏ đi càng hay” như ông Bình. Đầu năm, ông Bình than, ông kể khổ, nhưng điều cuối cùng ông cần cũng chỉ là tiền, tăng lương thưởng là ông vui. Ông Bình công tác dân nguyện, thực ra là ông làm thì “dân cầu nguyện”!

Như một cái lệ, Ban Thường vụ Thành ủy Thành Hồ lại yêu cầu cán bộ Đảng viên không tổ chức thăm, chúc Tết cấp trên! Năm nào cũng vậy, một vở tấu hài dành cho các cán bộ Đảng viên mang tên “Không thèm quà Tết” lại ra rạp cho toàn dân.
Chuyện thì ai cũng hiểu, tham nhũng, văn hóa “phong bì” đã ăn sâu vào máu cán bộ Đảng viên, nhưng hễ đến dịp Tết, thì lại ra thông báo không nhận quà, tỏ vẻ thanh cao trong sạch, nhưng cũng chẳng nói đến chuyện qua Tết nhận bù?
Với toàn dân, Tết là để nghỉ ngơi, thăm nhau, thì với cán bộ đó là dịp “diễn tuồng thanh cao” cho toàn dân xem. Nói là Tết “không thăm, chúc Tết”, nhưng thực ra cũng hiểu là cán bộ “nghỉ phép nhận phong bì. Một năm nhúng chàm, 365 ngày thì hết hơn 300 ngày nghĩ đến chuyện vòi vĩnh, xin đểu, bảo kê, nhận hối lộ, thì còn vài ngày cuối cũng phải cho cán bộ “nghỉ tay” để còn kiểm đếm kho quỹ và nghĩ được chạy án.
Tết năm nay thật lạ, sắp Đại hội nên vở tuồng “thanh cao” còn phải diễn dài dài. Diễn hay diễn dở cũng phải diễn, không diễn thì thành củi, nên bằng bất cứ giá nào, liêm sỉ gì tầm này, cũng diễn cho có lệ. Với quan thì đó là “vai diễn cứu đời”, còn dân thì xem tuồng ngày Tết!

Có lẽ không có nơi đâu mà nhiều khẩu hiệu như xứ Đông Lào. Tạo khẩu hiệu đã trở thành một thú chơi “tao nhã” của các quan, cán bộ sống bằng khẩu hiệu, còn dân nghe khẩu hiệu như “truyện cười”.
Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại Hội nghị triển khai công tác năm 2026 của khối Bưu chính - Viễn thông vào chiều 10/1, “ Từ nay, lĩnh vực bưu chính, viễn thông bắt đầu tham gia dẫn dắt toàn cầu”. Còn nhớ lúc khai trương Mạng xã hội “Ma dê in Việt Nam”, ông Hùng từng tuyên bố sẽ “vươn tầm thế giới”, nhưng đến nay thì số phận LOTUS thế nào, thì ai cũng rõ. Mong rằng ngành bưu chính, viễn không không cùng chung số phận này sau phát biểu của ông Hùng.
Ông Hùng cũng là người có nhiều phát ngôn “để đời”, như năm 2020 đặt mục tiêu mỗi hộ gia đình Việt Nam một đường truyền cáp quang, mỗi người dân một điện thoại thông minh, hạ tầng di động 4G/5G phủ rộng cả nước, năm 2024, kỳ vọng cung cấp cho mỗi công chức một '"trợ lý ảo" để "người kém nhất của mỗi tổ chức ít nhất cũng bằng người khá giỏi". Nhưng đến nay vẫn chưa thấy kết quả gì!
Ngoài việc “nổ” lời, thì Hùng cũng kế thừa “tinh hoa” của Đảng, “mang khác vọng sánh vai cường quốc năm châu và đóng góp cho sự phát triển của nhân loại.", trong đó có công nghệ “phân lô bán nền”, và “bóc tem dán nhãn” để cống hiến?

TAND Tối cao vừa ban hành Quy tắc ứng xử của người có chức vụ, quyền hạn trong hệ thống tòa án, nhưng có một điều khiến người đọc vẫn khó hiểu đó là “cấm không dùng ma chay để vụ lợi”. Liệu đây là sự tưởng tượng phong phú của Tòa án tối cao, hay đạo đức của các cán bộ đã xuống tối thiểu?
Có một thực tế trong những năm qua trong bộ máy Nhà nước, các quan thường sử dụng những dịp như đám cưới, thôi nôi, nói chung là tiệc để làm dịp, cái cớ đưa và nhận hối lộ. Thôi thì đã có quyết tâm thì tất cả chỉ là cái cớ, từ tiệc tân niên, tất nhiên, đám cưới, đến cả lễ tân gia, mừng thọ bố mẹ vợ, rồi thôi nôi đứa con bà dì bên ngoại, đủ mọi kiểu tiệc, đám lễ.
Nhưng có một điều là đám tang vốn đòi hỏi sự trang nghiêm, thành kính, nó đánh dấu sự kết thúc của một đời người, đúng theo nghĩa “nghĩa tử là nghĩa tận”, vậy mà cũng trở thành dịp để mua quan bán tước, dọn đường công danh? Có lẽ người chết cũng không ngờ, cái câu “hạnh phúc của một tang gia” là có thật ở thời nay, con cháu tổ chức đám tang, thực chất là nhận phong bì, đếm tiền, tạo dựng quan hệ. Đằng sau những lời hỏi thăm động viên, lại thêm vào vài câu như “Anh nhớ em nhé!”
Nhưng để một ngày, khi đám tang trở thành dịp “thăng quan phát tài”, thì có lẽ hai chữ luân thường và đạo lý, đã bị chôn vùi bởi chế độ pháp trị XHCN.

Tinh gọn bộ máy đang được ca ngợi như một cuộc cách mạng. Nhưng cái giá của cuộc cách mạng ấy là 163.000 tỷ đồng ngân sách chi trả cho cán bộ nghỉ hưu non, nghỉ trước tuổi, rời ghế sớm nhưng không hề rời quyền lợi.
Người ta gọi đó là tinh gọn, còn dân thì gọi đúng tên hơn là trả lương trước, trả thêm trợ cấp, rồi lại tiếp tục trả lần nữa. Bởi sau khi tinh gọn, không ít người ôm một cục tiền đủ sống sung túc nhiều năm, rồi chính họ lại được mời quay lại làm việc với danh nghĩa chuyên gia, cố vấn, hợp đồng đặc thù. Lương cao hơn và không còn ràng buộc công vụ.
Tinh gọn kiểu đó khác gì dọn bàn rồi bày lại mâm khác, còn to hơn.
Sáng 11/1, tại hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ 2026 của Đảng bộ Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp tục yêu cầu các cơ quan sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy ở cả Trung ương lẫn địa phương. Khẩu hiệu vẫn vậy, quyết tâm vẫn vậy, nhưng vì sao không tinh gọn ngay từ Chính phủ?
Một Chính phủ có tới 9 Phó Thủ tướng, phình to thấy rõ. Vậy tinh gọn bắt đầu từ đâu, nếu không phải từ nơi quyền lực tập trung nhất.
Tinh gọn mà người ra đi không mất gì, thậm chí được nhiều hơn. Tinh gọn mà ngân sách không nhẹ đi, chỉ chuyển từ khoản lương sang khoản trợ cấp. Tinh gọn mà dân phải gánh hậu quả bằng tăng thuế, tăng phí, tăng mức phạt để bù ngân sách.
Đó không phải cải cách, mà là chuyển gánh nặng từ bộ máy sang vai người dân. Cán bộ thì nghỉ dưỡng có tiền, ngân sách thì rỗng dần, còn dân thì ngày càng phải thắt lưng buộc bụng.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng (trước tinh gọn là Bộ trưởng Bộ 4T) phát biểu tại Hội nghị triển khai công tác năm 2026 của khối Bưu chính – Viễn thông vào chiều 10/1: “Chúng ta chính thức tuyên bố điều này. Từ nay, lĩnh vực bưu chính, viễn thông bắt đầu tham gia dẫn dắt toàn cầu” …thay vì chỉ tập trung “bán SIM, bán dung lượng” mạng.
Ông Hùng từ lâu nổi tiếng với những phát ngôn đầy tham vọng về khoa học – công nghệ của Việt Nam. Nhưng cho tới nay chẳng đâu vào đâu khiến người ta đặt cho ông biệt danh là “HÙNG N.Ổ“.
Vào năm 2020, ông Hùng đã đặt mục tiêu mỗi hộ gia đình Việt Nam một đường truyền cáp quang, mỗi người dân một điện thoại thông minh, hạ tầng di động 4G/5G phủ rộng cả nước. Ông thậm chí còn đánh giá Việt Nam có khả năng đi đầu thế giới trong lĩnh vực internet vạn vật.
Vào đầu năm 2022, ông tuyên bố Việt Nam sẽ nằm trong nhóm dẫn đầu về công nghệ 6G trên toàn cầu. Đến cuối năm 2024, khi cả thế giới xôn xao về sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo (AI), Bộ trưởng Hùng phát biểu rằng nên cung cấp cho mỗi công chức một ‘”trợ lý ảo” để “người kém nhất của mỗi tổ chức ít nhất cũng bằng người khá giỏi”.
Tại Diễn đàn quốc gia về doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam lần thứ 6 vào tháng 1/2025, ông Hùng tiếp tục khẳng định Việt Nam không còn là nước nhỏ, mà phải sánh vai cường quốc năm châu và phải đóng góp cho sự phát triển của nhân loại.

Nhân Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 14, có thông tin cho rằng Đảng muốn ông Tô Lâm làm Tổng Bí thư. Tuy nhiên, trên mạng xã hội, nhiều ý kiến lại cho thấy người dân nghiêng về Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng. Chỉ riêng điều này đã cho thấy “ý Đảng” rất khác với “lòng dân”.
Đó mới chỉ là chuyện trong nội bộ Đảng. Còn nếu xét đến nguyện vọng thực sự của người dân, thì sự khác biệt còn rõ nét hơn và trái ngược hoàn toàn. Đảng muốn tiếp tục duy trì quyền lực thông qua Quốc hội khóa 16 và Đại hội 14, trong khi người dân mong muốn quyền lực phải được trả lại cho nhân dân: người dân được tham gia việc nước, được tự do bầu chọn lãnh đạo, chứ không phải bị áp đặt ai làm Tổng Bí thư, dù là ông Lâm hay ông Giang.
Điều đó đồng nghĩa với việc Đảng phải chấp nhận đa đảng, tổ chức bầu cử tự do với sự tham gia của các chính đảng khác. Đảng Cộng sản, nếu tự tin, vẫn có thể liên danh ứng cử; được dân bầu thì tiếp tục lãnh đạo, không được thì rút lui. Nhân dân ngày nay đã đủ tỉnh táo và hiểu biết, không còn u mê, dễ tin như trước đây. Hơn 80 năm sống dưới chế độ này, chịu đựng và trải nghiệm đã quá đủ!
Việc cố bám giữ quyền lực bằng mọi giá chỉ là “cố đấm ăn xôi”. Như bà Nguyễn Thị Quyết Tâm từng nói: “Con lãnh đạo làm lãnh đạo là hồng phúc của dân tộc” — Thực tế đã chứng minh điều đó không đúng. Khẩu hiệu “học tập và làm theo gương Bác” bị nhai đi nhai lại, nhưng càng học thì càng nhiều cán bộ tha hóa.
Trường hợp Nguyễn Xuân Anh, cựu Bí thư Đà Nẵng, con của Ủy viên Bộ Chính trị Nguyễn Trần Chí, bị cách chức vì vi phạm nghiêm trọng, cho thấy “con lãnh đạo” không hề là hồng phúc. Gần đây hơn là Nguyễn Tuấn Anh, chuẩn bị làm Chủ tịch Lai Châu, không phải nhờ cạnh tranh lành mạnh hay năng lực vượt trội, mà chủ yếu vì là con của Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình (Bình dao thớt). Chính ông Bình từng gây tranh cãi lớn trong vụ án Hồ Duy Hải, với những phát ngôn và hành xử khiến dư luận phẫn nộ.
Tất cả những điều đó đã quá đủ để chứng minh một sự thật lãnh đạo kiểu cha truyền con nối không hề là “hồng phúc dân tộc” mà chỉ khi nào người dân thực sự được hỏi ý kiến, được cầm lá phiếu đi bầu, khi đó mới là hồng phúc dân tộc.
Cho nên ý Đảng không phải là lòng dân, và lòng dân khác rất xa ý Đảng, xin đừng lấy chữ nhét vào mồm dân như thế.
Bắp Già

Quyết định số 69-QĐ/TW ngày 6/7/22 về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm, trong đó điều 11: Vi phạm trong công tác tổ chức, cán bộ và công tác đảng viên.
Mục đ khoản 2 điều 11: “Thiếu trách nhiệm trong việc nhận xét, đánh giá, thẩm định, kết luận dẫn đến đề xuất, giới thiệu cán bộ lãnh đạo, quản lý; giới thiệu người ứng cử, cán bộ, đảng viên không đủ điều kiện, tiêu chuẩn”. Mức kỷ luật: Cảnh cáo.
Ngày 10/11/2025, Lê Minh Hưng ký quyết định điều động Nguyễn Đức Trung về làm Phó Bí thư Hà Nội, sau đó giới thiệu để bầu làm Chủ tịch UBND.
Ngày 28/11, Trung bị sa thải do dính vào vụ án Mailisa.
Ngày 3/3/2025, Hưng ký quyết định bổ nhiệm Trương Quốc Huy làm Bí thư Hà Nam. Ngày 1/7 Bí thư Ninh Bình, ngày 30/9 Bí thư Phú Thọ.
Ngày 9/1/2026, Huy bị sa thải vì liên quan đến sân sau là Cty Việt Phát Hà Nam.
Chưa kể đến các quyết định bổ nhiệm khác, chỉ tính riêng hai trường hợp gần nhất là Nguyễn Đức Trung & Trương Quốc Huy, Trưởng ban tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng đã có sai phạm mang tính hệ thống, cần phải xem xét kỷ luật.
Hoàng Dũng

Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị tập đoàn Thái Bình Dương (Trung Quốc) nghiên cứu tiếp tục tham gia các dự án tại Việt Nam nhằm khai thác hiệu quả hơn các không gian phát triển, trong đó có dự án tàu điện ngầm từ sân bay Tân Sơn Nhất tới sân bay Long Thành.
Vâng, một sự nhất quán chính sách đáng ngưỡng mộ từ lãnh đạo Việt Nam đối với chính quyền Trung Cộng. Cứ hễ có dự án nào béo bở ngon ăn, là không thể thiếu phần của "anh hai" được. Dù cho các tập đoàn Trung Cộng có tham gia làm dở đến đâu, đội vốn lớn thế nào, thời gian lâu ra sao đi nữa, thì Việt Nam vẫn nhất định không đổi đối tác.
Nhìn vào đường sắt Cát Linh - Hà Đông, có 20km nhưng phải thi công tận 10 năm, đội vốn đến 18.000 tỷ đồng; thì dân cũng dễ dàng nhẩm đếm với 50km TSN - LT, chắc cũng phải ngót ngét gần 25 năm là ít, còn khoản đội vốn thì...không dám tưởng tượng.
Người ta sẽ nói: Trung Quốc có kinh nghiệm, có công nghệ, có vốn. Đúng, và còn có thêm một thứ quý giá nữa: sự kiên nhẫn. Kiên nhẫn kéo dài tiến độ, kiên nhẫn điều chỉnh tổng mức đầu tư, và kiên nhẫn chờ ngân sách nước bạn tiếp tục rót thêm với tinh thần “đã lỡ rồi thì lỡ cho trót”.
Rồi dân vẫn lại được nghe những bài phát biểu đầy cảm xúc về thành tựu nếu tuyến đường này làm xong. Còn cần thiết cho ai, thì chắc vẫn là câu hỏi… để dành cho thế hệ sau, những người có thể sẽ còn đang chờ chuyến tàu đầu tiên lăn bánh.

Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Theo đó, từ 1/7, hơn 70 triệu xe máy trên cả nước sẽ nô nức xếp hàng đi… thở thử. Không phải để khám sức khỏe cho người dân, mà để kiểm định khí thải cho phương tiện, bởi theo lý luận của lãnh đạo và chính quyền, thủ phạm gây ra ô nhiễm không khí là xe máy, chứ chẳng phải những ống xả khói cao vút từ các nhà máy công nghiệp hay những dự án bê tông dày đặc.
Nghe thì thật văn minh, vì môi trường chung, vì nguồn sống xanh và chất lượng cho đất nước. Nhưng nhìn vào thực tế mà xem: tại một đất nước nghèo nàn như Việt Nam, với thu nhập bình quân lẹt đẹt mãi dưới đáy, xe máy không phải là tài sản xa xỉ, mà nó là "tay chân" của hàng chục triệu người; dùng để chạy xe ôm, giao hàng, đi làm ca sáng, chở rau ra chợ, chở con đi học.... Vậy nếu đưa cho nó mức "trừng phạt" là cấm sử dụng lưu hành, thì có phải đang cắt đi nồi cơm của hầu hết toàn dân hay không?
Điều thú vị là trong khi thành phố bị xẻ thịt bởi quy hoạch chắp vá, mảng xanh bị “hy sinh” cho những dự án nghìn tỷ, cây cổ thụ trăm năm tuổi bị đốn gọn trong vài đêm, thì xe máy của anh xe ôm đầu hẻm lại trở thành đối tượng cần kiểm soát gắt gao. Nhà máy xả khói đen mù mịt thì được gọi là “phát triển kinh tế”, còn chiếc xe cà tàng của người lao động nghèo thì bị gọi là “nguồn gây ô nhiễm”.
Khi đồng lương ít ỏi vẫn phải chia năm xẻ bảy cho tiền nhà, tiền học, tiền ăn, tiền khám chữa bệnh, thậm chí tiền thuế phạt đắt đỏ của chính quyền, nay lại được cộng thêm một khoản nữa vào việc kiểm định sửa chữa, thậm chí phải đổi xe khi mới mua dùng được vài năm. Quả là một “động lực” lớn để người dân… thêm khổ mà vẫn xanh.

- Lê Minh Điền -
Việc Nicolás Maduro bị Hoa Kỳ bắt giữ ngày 3 tháng 1 vừa qua là một biến cố mang tính biểu tượng lớn, nhưng không phải theo cách mà nhiều người nghĩ. Thông thường người ta có chung một suy nghĩ là khi bắt được một nhà lãnh đạo độc tài thì chế độ đó tất nhiên sẽ sụp đổ. Nhưng lịch sử cho thấy điều ngược lại thường đúng hơn. Các chế độ độc tài hiếm khi sụp đổ vì mất một cá nhân, mà sụp đổ khi mạng lưới bảo trợ, nguồn sống vật chất và trụ cột ý thức hệ của chúng bị cắt đứt.
Trong trường hợp này, Venezuela có thể không phải mắt xích yếu nhất sau cú bắt giữ Maduro. Trớ trêu thay, Cuba lại là chế độ cộng sản lâu đời nhất ở Tây bán cầu, mới là nơi dễ rung chuyển nhất, bởi Havana đang sống thoi thóp nhờ dòng dầu mỏ trợ cấp từ Caracas. Nếu dòng chảy đó bị bóp nghẹt, chấn động sẽ không chỉ dừng ở Caribe, mà có thể lan tới cả Hà Nội, Bắc Kinh và Moscow, dưới dạng một cú sốc ý thức hệ âm ỉ nhưng sâu sắc.
Trong những ngày sau khi Maduro bị bắt, người Venezuela ở hải ngoại ăn mừng coi như một kỷ nguyên độc tài đã kết thúc. Nhưng bên trong đất nước, phản ứng lại lặng lẽ đến đáng ngờ. Không có làn sóng nổi dậy, không có sự tan rã dây chuyền của bộ máy nhà nước. Lý do rất đơn giản là vì Hoa Kỳ không phá bỏ chế độ Maduro; Washington chỉ thay “người cầm chìa khóa”.
Việc Mỹ nhanh chóng công nhận Delcy Rodríguez làm tổng thống lâm thời, trước cả khi bà chính thức nhận chức cho thấy một lựa chọn có tính toán. Đó là giữ nguyên khung quyền lực, đổi nhân sự để đạt mục tiêu chiến lược, đặc biệt là dầu mỏ và kiểm soát địa chính trị. Với ông Trump, dân chủ Venezuela là thứ yếu; năng lượng, trục xuất người di cư và loại bỏ ảnh hưởng của Iran và Cuba mới là cốt lõi.
Trong kịch bản này, Venezuela không sụp đổ mà được “tái cấu trúc quyền lực”: bớt đối đầu Mỹ hơn, thực dụng hơn, nhưng vẫn là một nhà nước hậu Chávez với bộ máy an ninh, quân đội và kinh tế thân hữu còn nguyên vẹn. Đó không phải một chiến thắng của dân chủ, mà là một thỏa hiệp quyền lực kiểu Mỹ Latinh cổ điển.
Nếu Venezuela chỉ bị “chấn động”, thì Cuba mới đứng trước nguy cơ “mất oxy”.
Trong nhiều năm, dầu mỏ Venezuela là huyết mạch năng lượng của Cuba. Đổi lại, Havana cung cấp cố vấn an ninh, tình báo và hỗ trợ chính trị cho Caracas. Mô hình này từng giúp cả hai chế độ tồn tại trước cấm vận Mỹ. Nhưng năm 2026, cán cân đó đã thay đổi căn bản.
Cuba hiện ở trong cuộc khủng hoảng sâu nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Du lịch là nguồn ngoại tệ chủ lực đã không thể phục hồi sau COVID. Lưới điện dù chỉ cung cấp từ 2 đến 4 giờ mỗi ngày cũng đang bên bờ sụp đổ, vì không có năng lượng. Bệnh viện, công an, giao thông công cộng hoàn toàn thiếu tiền để vận hành.
Trong bối cảnh ấy, chỉ cần nguồn dầu từ Venezuela giảm mạnh, Cuba có thể rơi vào mất điện trêm diện rộng kéo dài, điều mà chế độ Havana từ trước tới nay luôn cố tránh bằng mọi giá. Nếu thủ đô chìm trong bóng tối, biểu tình kiểu tháng 7 năm 2021 chắc chắn sẽ quay lại và bùng nổ dữ dội như Iran hiện nay.
Khác với Venezuela, Cuba không có dầu mỏ để mặc cả, không có không gian địa chính trị để “xoay trục”. Nga đang sa lầy ở Ukraine, Trung Quốc không muốn gánh một nền kinh tế kiệt quệ không sinh lợi, Mexico và Brazil và cả Việt Nam đều có giới hạn chính trị riêng, nhất là không muốn đối đầu với nước Mỹ dưới thời ông Trump. Chưa bao giờ Cuba đơn độc với một tương lại bất định.
Trong bối cảnh đó, mối quan hệ giữa Vietnam và Cuba từ lâu được bọc trong một thứ ngôn ngữ vừa trang trọng vừa siêu hình. Câu nói nổi tiếng của ông nguyên chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết rằng: “Việt Nam và Cuba cùng gìn giữ hòa bình thế giới; Cuba ngủ, Việt Nam gác”, từng được nhắc lại như một chân lý đạo đức hơn là một mô tả chính sách. Trong nhiều thập kỷ, Việt Nam đã gửi gạo, viện trợ, và những cử chỉ đoàn kết mang tính biểu tượng để giúp Cuba vượt qua khó khăn.
Nhưng biểu tượng không thay thế được năng lực. Cuba hôm nay đối mặt với khủng hoảng cơ cấu: thiếu ngoại tệ, sụp đổ năng lượng, di cư hàng loạt và một mô hình kinh tế đã hoàn toàn phá sản. Trước thực tế đó, câu hỏi đặt ra không phải là Việt Nam có muốn giúp hay không, mà là Việt Nam có thể giúp gì.
Câu trả lời, một cách lạnh lùng, là: rất ít. Việt Nam không còn là nước dư thừa lương thực để “quyên lúa” theo nghĩa cũ; cũng không phải là cường quốc tài chính hay năng lượng. Việt Nam đang phải ưu tiên ổn định trong nước, tăng trưởng, và cân bằng địa chiến lược phức tạp hơn nhiều so với thời của những khẩu hiệu đoàn kết.
Vì thế, quan hệ Việt Nam–Cuba hôm nay tồn tại chủ yếu trong ký ức chính trị và ngôn ngữ nghi lễ. Nó vẫn được tôn trọng, vẫn được nhắc lại, nhưng trong thực tế, đó là một tình nghĩa không còn đủ nguồn lực để chuyển hóa thành hành động…

Báo chí trong nước đồng loạt đưa tin, theo báo cáo, năm 2025 kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8,02%, thuộc nhóm cao hàng đầu thế giới và gần gấp đôi mức tăng 4,8% của Singapore.
Nghe thì thật "mát lòng mát dạ", một đất nước đáng sống thực sự khi thu nhập bình quân đầu người hơn 5.000 usd, lại có thể vượt mặt một trung tâm tài chính toàn cầu, nơi người ta không cần phải làm tới ba, bốn công việc một lúc mới đủ sống.
Có điều, không hiểu số tăng trưởng ấy "trốn" đi đâu mất, chứ người dân vẫn ọp ẹp đói kém, lương bị cắt giảm, thất nghiệp triền miên, doanh nghiệp phá sản ngày càng nhiều, tiền mất giá nhanh hơn lời hứa, còn phí và phạt thì tăng trưởng đều đặn mỗi tuần.
Dễ nhận ra, cứ mỗi lần “sắp đại hội” là kinh tế bỗng nhiên… khỏe ra trông thấy trên giấy. Biểu đồ thì đi lên, còn người dân thì cúi xuống. Một sự song hành rất hài hòa: một bên là chỉ tiêu, một bên là chỉ… chịu.
Sự thật rất khó thể hiện qua những báo cáo đẹp đẽ của đảng, bởi cảm nhận người dân năm 2025 là một năm kinh tế xấu đi trông thấy, ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống hàng ngày. Hàng hoá ế ẩm, doanh nghiệp cầm cự, người lao động xoay xở từng tháng.
Ai cũng biết cuộc sống như thế nào ngoài đời thực, ngoại trừ đám cán bộ, lãnh đạo và lực lượng thân đảng, những kẻ chỉ biết ngồi phòng lạnh nghĩ đủ thứ thuế phí để phạt, rồi tiếp xúc với nền kinh tế qua tờ báo cáo mỗi năm là xong. Vậy nên xin chúc mừng GDP Việt Nam tiếp tục thăng hoa. Còn người dân? Thôi thì ráng chờ kỳ báo cáo sau, biết đâu trên giấy, chúng ta đã giàu từ lúc nào rồi.

Việc ông Nguyễn Tuấn Anh, con trai Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình chuẩn bị làm Chủ tịch tỉnh Lai Châu sắp tới, được mô tả là “đúng quy trình”, và tuyệt nhiên không liên quan gì đến năng lực cá nhân theo nghĩa thông thường của một xã hội có cạnh tranh chính trị. Ở đây, năng lực lớn nhất là sinh ra đúng nhà, đúng họ.
Khi không có bầu cử tự do, tư pháp độc lập và báo chí kiểm soát quyền lực, thì việc quyền lực được thừa kế là logic nội tại, không phải hiện tượng cá biệt.
Nhắc tới ông Nguyễn Hòa Bình, còn được biết đến với hổn danh “Bình dao thớt“, từng nổi tiếng với phát biểu để đời:
- “Nếu không có đủ căn cứ chứng minh là tội nặng thì phải quyết có tội nhưng phải xử ở khoản thấp”.
- “Khi khám nghiệm hiện trường, người ta không biết con dao và cái thớt là hung khí nên đã vứt nó đi” (khi NHBình là Chánh án Toà án Tối cao nói về vật chứng trong vụ án Hồ Duy Hải)
Một triết lý pháp quyền rất độc đáo: chưa chứng minh được thì cứ kết tội trước đã. Pháp luật trong tay quyền lực giống như cái cân — đặt sẵn quả nặng của “ý chí chính trị”, còn chứng cứ chỉ là phụ kiện trang trí. Với tinh thần ấy, việc con ông tiếp quản ghế quyền lực cũng hoàn toàn logic: cha đã quen quyết định số phận người khác không cần đủ căn cứ, thì con kế thừa quyền lực cũng không cần đủ lá phiếu./.

Không phải ngẫu nhiên mà lần đầu tiên trong lịch sử các kỳ đại hội, quân đội được đưa vào lực lượng kiểm phiếu tại Đại hội Đảng lần thứ 14. Đây là một tín hiệu chính trị rất rõ ràng: chiếc ghế Tổng Bí thư vẫn đang trong trạng thái giằng co, và mức độ nghi kỵ nội bộ đã lên đến ngưỡng không thể che giấu.
Kiểm phiếu để làm gì, nếu không phải để phòng ngừa có người giở trò? Khi quyền kiểm phiếu không còn được mặc nhiên giao cho một phía, điều đó cho thấy cuộc cạnh tranh giữa phe công an và phe quân đội đã chuyển sang thế đối đầu trực diện, không còn là những thỏa thuận hậu trường êm ái như trước.
Trong bối cảnh đó, việc Đại tướng Phan Văn Giang – “trường hợp đặc biệt thứ hai” vẫn tiếp tục nhập cuộc mang ý nghĩa rất lớn. Quân đội đã từng đưa Lương Cường vào vị trí Chủ tịch nước, nhưng nhanh chóng bị Tô Lâm vô hiệu hóa. Lần này, quân đội rõ ràng không muốn lặp lại kịch bản cũ.
Sáng ngày 8/1, 100% cử tri Văn phòng Bộ Quốc phòng giơ tay biểu quyết giới thiệu Đại tướng Phan Văn Giang ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI. Một con số tuyệt đối, mang tính thị uy nhiều hơn là thủ tục. Quân đội không những không rút lui mà còn đối đầu trực diện.
Ngược lại, tại Hội nghị trung ương 15, Tô Lâm vẫn chỉ dừng ở mức “ngầm khẳng định” sẽ tái ứng cử, tránh việc công bố mình là lựa chọn duy nhất. Sự dè chừng này cho thấy cán cân quyền lực chưa đủ an toàn để ông ta có thể tuyên bố chiến thắng sớm. Khi còn phải giữ kẽ, nghĩa là vẫn còn đối thủ đủ sức gây rủi ro.
Những động thái gần đây cho thấy quân đội không hề lép vế. Nắm quyền kiểm phiếu trong một đại hội mà nhân sự được xem là “đã an bài” chính là cách nhắc nhở rằng bàn cờ chưa kết thúc.
Trận chiến giành chiếc ghế Tổng Bí thư vì thế đang bước vào giai đoạn khốc liệt nhất. Và khi quyền kiểm phiếu nằm trong tay quân đội, không thể loại trừ khả năng bàn cờ sẽ bị lật vào phút chót.
Kịch hay, rõ ràng vẫn còn ở phía trước.

Ở Việt Nam, quyền lực trở thành đặc quyền sinh tồn. Có quyền là có tất cả, mất quyền đồng nghĩa với mất mạng lưới, mất che chắn, mất luôn sự an toàn chính trị. Vì thế, không ai tự nguyện rời khỏi những chiếc ghế tứ trụ, kể cả khi phải giẫm nát điều lệ Đảng.
Đại hội 14 đang phơi bày một sự thật trần trụi: khủng hoảng nhân sự nghiêm trọng. Không phải vì thiếu người, mà vì không ai chịu xuống. Cuộc đua nhân sự cao nhất vẫn xoay quanh những gương mặt cũ kỹ, đã quá tuổi nghỉ hưu: Tô Lâm, Phạm Minh Chính, Phan Văn Giang, Lương Cường… Ai cũng muốn ở lại, ai cũng tìm cách chui vào chiếc áo “trường hợp đặc biệt”.
Trong cuộc chơi này, Tô Lâm rõ ràng đang nắm lợi thế lớn nhất. Với quyền lực gần như tuyệt đối của phe công an, ông ta gần như chắc suất “đặc biệt”, và không giấu giếm tham vọng trở thành trường hợp đặc biệt duy nhất.
Nhưng bàn cờ không chỉ có một người chơi. Phe quân đội không chấp nhận đứng nhìn. Phan Văn Giang - người từng được cho là sẽ nghỉ hưu êm thấm bất ngờ quay trở lại đường đua, đối đầu trực diện với Tô Lâm, giữ phần quyền lực còn lại cho quân đội.
Vấn đề là, nếu Tô Lâm và Phan Văn Giang được quyền quá tuổi vẫn ở lại, thì Phạm Minh Chính có lý do gì phải ra đi? Ai cũng quá tuổi như ai. Ai cũng từng giữ vị trí then chốt. Xét về logic quyền lực, Phạm Minh Chính hoàn toàn có quyền đòi tiếp tục ngồi lại.
Nhưng sự cay đắng lộ rõ. Phạm Minh Chính không thua về tuổi, không thua về chức, mà thua ở chỗ bị nắm thóp. Tô Lâm nắm trong tay những hồ sơ đen đủ để biến bất kỳ ai thành con tin chính trị. Gần đến ngày Đại hội, cái tên Nguyễn Thị Thanh Nhàn AIC liên tục bị réo tên.
Đó là đòn đánh lạnh lùng nhưng hiệu quả đủ để đối phương câm lặng. Phạm Minh Chính hiểu điều đó. Và ông buộc phải hiểu.

Tưởng như Tô Lâm đã chiếm thế áp đảo tuyệt đối trên bàn cờ quyền lực, với tham vọng trở thành trường hợp đặc biệt duy nhất tại Đại hội Đảng XIV, thì sự xuất hiện trở lại của Phan Văn Giang trong danh sách ứng cử đại biểu Quốc hội đã làm bức tranh thay đổi đáng kể. Diễn biến này cho thấy Đại hội tới rất có thể sẽ tồn tại ít nhất hai trường hợp đặc biệt, chứ không phải một.
Ở tầng cao quyền lực, ứng cử Quốc hội không phải để làm đại biểu. Đó là bước giữ tư cách chính trị, là tấm vé hợp thức hóa cho chặng đường hậu Đại hội. Nếu Phan Văn Giang thực sự không còn cửa đi tiếp, ông đã có thể về hưu êm từ trước, không cần bước vào một vòng thủ tục vừa tốn lực, vừa lộ bài như vậy. Việc tiếp tục đi cho thấy quân đội đã quyết định giữ người, chứ không buông.
Chỉ riêng chi tiết đó cũng đủ để khẳng định cán cân quyền lực chưa hề nghiêng trọn về một phía.
Tô Lâm gần như chắc chắn nhắm tới chiếc ghế Tổng Bí thư. Nhưng trở thành Tổng Bí thư không đồng nghĩa với việc kiểm soát toàn bộ bàn cờ. Quyền lực ở Việt Nam chưa bao giờ là câu chuyện một người thắng tất cả, mà luôn là bài toán phân chia ảnh hưởng giữa các trụ cột. Tham vọng trở thành trường hợp đặc biệt duy nhất là có thật, nhưng để biến nó thành hiện thực thì không hề dễ.
Sự tiếp tục của Phan Văn Giang cho thấy quân đội không có ý định đứng ngoài cuộc. Ngược lại, họ đang chủ động giữ chỗ, giữ vai và giữ tiếng nói. Một Bộ trưởng Quốc phòng đi tiếp vào Quốc hội, với khả năng bước vào Ngũ trụ, lại trùng với việc lần đầu tiên quân đội tham gia đội ngũ kiểm phiếu, là tín hiệu rất rõ: quân đội không chấp nhận bị thu hẹp vai trò trong giai đoạn tái cấu trúc quyền lực sắp tới.
Thực tế này phản ánh công an có thể đang ở thế thượng phong, nhưng chưa đủ mạnh để nuốt trọn hệ thống. Quân đội, với truyền thống độc lập tương đối và mạng lưới ảnh hưởng sâu trong bộ máy, không phải là lực lượng dễ bị ép đứng sau.

Những ngày cuối năm, bức tranh kinh tế Việt Nam được truyền thông vẽ ra vô cùng rực rỡ. GDP tăng trên 8%, vượt mục tiêu đề ra. Ngành thuế bội thu hơn 30%. Thu nhập người dân được khẳng định là cải thiện rõ rệt. Việt Nam được ca ngợi đang bước vào “kỷ nguyên vươn mình”, trở thành một trong những nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh hàng đầu châu Á.
Nghe những con số đó, người ta có thể tin rằng xã hội đang đi lên, cơ hội việc làm phải dồi dào, và thanh niên hẳn đang được hưởng thành quả tăng trưởng. Nhưng thực tế lại phơi bày một bức tranh hoàn toàn khác. Chỉ trong ba tháng cuối năm 2025, cả nước có khoảng 1,4 triệu thanh niên rơi vào tình trạng không có việc làm, không học tập, không tham gia đào tạo nghề. Con số này chiếm gần 10% tổng số thanh niên cả nước.
1,4 triệu người trẻ bị đứng ngoài guồng máy kinh tế. Họ không tạo ra thu nhập, không tích lũy kỹ năng, không được chuẩn bị cho tương lai. Đáng nói hơn, họ hoàn toàn vắng bóng trong các bản tin thành tích và những bài ca tăng trưởng. “Kỷ nguyên vươn mình” vẫn được hô hào, nhưng với hàng triệu thanh niên, đó là một bức tranh mà họ đã bị loại ra ngoài.
Trong bối cảnh đó, Nhà nước liên tục cảnh báo nguy cơ già hóa dân số và kêu gọi người dân sinh thêm con. Thậm chí có những khẩu hiệu được đưa ra theo hướng đạo đức hóa, như “sinh đủ hai con là yêu nước”. Nhưng vấn đề căn bản lại bị né tránh: sinh con rồi lấy gì nuôi, con lớn lên học ở đâu, làm gì, và sẽ sống ra sao nếu thất nghiệp?