EU dậy sóng: Đức, Pháp bất ngờ đối đầu căng thẳng vì 90 tỷ euro viện trợ vũ khí cho Ukraine
 

Đức và Hà Lan đang bất đồng với Pháp trong nỗ lực bảo đảm Ukraine có thể sử dụng khoản vay 90 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) để mua vũ khí do Mỹ sản xuất.

Các nước EU đã nhất trí về “phao cứu sinh” tài chính quan trọng dành cho Kiev tại Hội nghị Thượng đỉnh Hội đồng châu Âu hồi tháng 12. Tuy nhiên, các nước này vẫn phải tiếp tục đàm phán các điều kiện chính thức của gói tài chính này sau khi Ủy ban châu Âu công bố đề xuất vào tuần này.

Điều đó mở ra những cuộc thương lượng căng thẳng với Paris - quốc gia đang dẫn đầu nỗ lực “chặn hậu” nhằm ngăn dòng tiền của EU chảy sang Washington, trong bối cảnh rạn nứt xuyên Đại Tây Dương ngày càng sâu sắc.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn dành ưu đãi cho các doanh nghiệp quốc phòng EU để tăng cường năng lực công nghiệp quốc phòng của khối - ngay cả khi điều đó đồng nghĩa Ukraine không thể ngay lập tức mua những gì họ cần để cầm chân lực lượng Nga.

Ngược lại, đa số các nước EU, do Đức và Hà Lan dẫn dắt, cho rằng Kiev cần có nhiều quyền tự chủ hơn trong cách chi tiêu gói tài chính quốc phòng của EU.

Những bất đồng này là đỉnh điểm của nhiều năm tranh cãi về việc có nên đưa Mỹ vào các chương trình mua sắm quốc phòng của EU hay không. Sự chia rẽ càng trầm trọng hơn sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đe dọa can thiệp quân sự vào Greenland.

Các nhà phê bình cho rằng đề xuất của Pháp về việc áp dụng điều khoản “Mua hàng châu Âu” nghiêm ngặt sẽ trói tay Ukraine, làm suy yếu khả năng tự vệ trước Nga.

“Ukraine hiện cũng rất cần các trang bị do các nước ngoài EU sản xuất, đặc biệt là hệ thống phòng không và tên lửa đánh chặn của Mỹ, đạn dược và phụ tùng cho F-16, cũng như năng lực tấn công tầm sâu”, chính phủ Hà Lan viết trong một lá thư gửi các nước EU, theo Politico.

Trong khi hầu hết các nước - bao gồm Đức và Hà Lan - ủng hộ nguyên tắc chung “Mua hàng châu Âu”, thì chỉ Hy Lạp và Cyprus (hiện giữ vai trò trung lập vì đang chủ trì các cuộc đàm phán trong nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU) ủng hộ nỗ lực của Pháp nhằm giới hạn chương trình này cho các công ty EU, theo lời nhiều nhà ngoại giao am hiểu đàm phán.

Khoản vay lớn cho Kiev
Tháng trước, các lãnh đạo EU đã đồng ý phát hành 90 tỷ euro nợ chung để hỗ trợ Ukraine, sau khi Bỉ và một số nước khác làm đổ vỡ kế hoạch riêng nhằm huy động tài sản nhà nước Nga bị phong tỏa.

Theo hai nhà ngoại giao EU nắm rõ thảo luận, hơn hai phần ba nguồn vốn của Ủy ban châu Âu dự kiến sẽ được dành cho chi tiêu quân sự, thay vì hỗ trợ ngân sách thông thường.

Khi chỉ còn vài ngày trước lúc Ủy ban chính thức công bố kế hoạch, các thủ đô EU đang tìm cách tác động tới những điều khoản nhạy cảm nhất.

Đức đã đối đầu với Pháp khi đề xuất mở cửa mua sắm cho các doanh nghiệp quốc phòng ngoài EU.

“Đức không ủng hộ các đề xuất giới hạn việc mua sắm từ nước thứ ba cho một số sản phẩm nhất định, và lo ngại điều này sẽ áp đặt các ràng buộc quá mức lên khả năng tự vệ của Ukraine", chính phủ Đức viết trong lá thư gửi các nước EU hôm thứ Hai, theo Politico.

Trong khi đó, Hà Lan đề xuất dành riêng ít nhất 15 tỷ euro để Ukraine mua vũ khí nước ngoài mà châu Âu chưa thể cung cấp ngay.

“Ngành công nghiệp quốc phòng EU hiện chưa thể sản xuất các hệ thống tương đương, hoặc không kịp thời gian theo yêu cầu”, Hà Lan nêu rõ trong thư.

Phía Pháp phản biện rằng Brussels cần tối đa hóa giá trị thu được từ nguồn tiền hỗ trợ Ukraine. Tuy nhiên, các nhà phê bình nhấn mạnh rằng tăng cường năng lực phòng thủ cho Ukraine trước Nga phải là ưu tiên số một.

“Thật sự rất bức xúc. Chúng ta đang đánh mất trọng tâm - mà mục tiêu của chúng ta không phải là làm ăn kinh doanh”, một nhà ngoại giao EU thứ ba nói.

Một nhà ngoại giao khác cho biết khả năng Pháp phủ quyết không đáng ngại, vì đề xuất này có thể được thông qua theo nguyên tắc đa số đơn giản.

Trong một điểm gây tranh cãi khác, dù phản đối ưu tiên EU như Pháp mong muốn, chính phủ Đức lại đề xuất ưu tiên cho các công ty thuộc những quốc gia đã hỗ trợ tài chính nhiều nhất cho Ukraine - điều sẽ có lợi cho Berlin, một trong những nhà tài trợ lớn nhất.

“Đức đề nghị áp dụng logic thưởng cho các quốc gia có hỗ trợ song phương mạnh mẽ (như đề xuất ban đầu của Ủy ban dành cho nước thứ ba) đối với cả các nước thành viên EU”, Berlin viết trong thư.

Các nhà ngoại giao cho rằng đây là cách lách luật nhằm thúc đẩy doanh nghiệp Đức đồng thời khuyến khích các nước khác tăng chi tiền cho quốc gia đang bị chiến tranh tàn phá.

Vietbf @ Sưu tầm

xạo ke, bá láp