VietBF - Trung Quốc biến thất bại của siêu dự án thành kỳ tích như thế nào?

Truyền thông nhà nước đưa tin, cuộc “hội ngộ” giữa hai máy khoan hầm (TBM) đã được thực hiện với sai số theo phương đứng chỉ 2mm và không có sai lệch theo phương ngang dưới đáy sông Trường Giang, từ đó thiết lập chuẩn mực mới về độ chính xác trong kỹ thuật ngầm sâu. Kỳ tích này đã cứu vãn một siêu dự án trước nguy cơ bị hủy bỏ.

Tháng 2/2023, một sự cố ngoài dự kiến đe dọa làm chệch hướng dự án đường hầm vượt sông Trường Giang dài 6,4km. Đây là công trình hạ tầng trọng điểm tại tỉnh Giang Tô, miền đông Trung Quốc, được thiết kế để kết nối hai khu công nghiệp theo tiêu chuẩn đường cao tốc hai ống, mỗi ống 6 làn xe.

Khi quá trình đào hầm đi được một nửa, ở độ sâu 54m, một máy đào hầm khổng lồ có đường kính 16m bất ngờ dừng hoạt động.

Không có cách nào sửa chữa hay kéo lùi chiếc máy này, trong khi nó phải chịu áp lực nước cực lớn, khiến cỗ máy trị giá khoảng 50 triệu USD gần như bị chôn vùi vĩnh viễn, khiến toàn bộ dự án rơi vào bế tắc. Sự cố xảy ra ngay bên dưới luồng hàng hải chính của sông Trường Giang.

Áp lực nước tại vị trí này lên tới gần 0,76 megapascal, gây ra lực ép khoảng 77 tấn trên mỗi mét vuông của máy.

Sau nhiều cuộc họp chuyên sâu do Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc chủ trì, một kế hoạch cứu hộ chưa từng có tiền lệ đã được vạch ra. Nhóm kỹ sư triển khai máy đào hầm thứ hai, đào từ hướng ngược lại để gặp nhau tại điểm giữa lòng sông.

Để bảo đảm an toàn, họ sử dụng công nghệ đóng băng nền đất tiên tiến, tạo ra “hàng rào băng” ở nhiệt độ âm 13 độ C nhằm ổn định toàn bộ khu vực kết nối.

“Thách thức lớn nhất là bảo đảm máy khoan mới có thể tiếp cận chính xác vị trí cần thiết trong điều kiện áp lực cao, nhiều nước và các tầng cát chảy,” ông Yao Zhanhu, chuyên gia kỹ thuật của Công ty Kỹ thuật Đường bộ số 1 Trung Quốc nói với báo Khoa học và Công nghệ .

Sáu tháng sau sự cố, máy khoan thứ hai bắt đầu tiến chậm rãi từ bờ đối diện về phía cỗ máy bị kẹt trong đường hầm. Để đạt được độ chính xác cần thiết, nhóm đã phát triển hệ thống dẫn hướng trực quan theo thời gian thực. Camera và cảm biến gắn trên máy khoan thu thập dữ liệu đào hầm và thông tin môi trường, cho phép giám sát toàn diện.

Để theo dõi vị trí và hướng đi của máy khoan theo thời gian thực, nhóm dựa vào công nghệ trắc địa tiên tiến, trong đó có máy toàn đạc điện tử – thiết bị quang điện tử được sử dụng trong đo đạc và xây dựng. Ngày 21/7/2025, hai máy khoan đường kính 16m đã kết nối thành công dưới đáy sông Trường Giang, với độ khớp gần như hoàn hảo.

Sai lệch theo phương ngang tại mối nối là 0mm, còn sai lệch theo phương đứng là 2mm, thấp hơn nhiều so với mức dung sai thiết kế 10cm và vượt xa mọi kỳ vọng. Tuy nhiên, việc kết nối thành công mới chỉ là bước đầu. Giai đoạn thứ hai là đóng băng khu vực mối nối.

Đóng băng điểm nối

Với cả hai máy khoan đều bị bao quanh bởi đất bão hòa nước và toàn bộ trọng lượng của dòng sông Trường Giang phía trên, việc ổn định khu vực tiếp giáp là tối quan trọng để tránh sụp đổ. Các lớp địa chất tại điểm xảy ra sự cố chủ yếu là cát mịn – một dạng địa tầng có độ thấm cao và chịu áp lực lớn. Chỉ cần một điểm rò rỉ cũng có thể khiến nước tràn ngập đường hầm và thiết bị.

“Một trong những cách hiệu quả nhất để kiểm soát nước là đóng băng nó”, ông Chen Xiangsheng, chuyên gia thuộc Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc, cho biết.

Hai năm sau sự cố, lớp vỏ chính tại hai đầu kết nối đã được ghép hoàn chỉnh, và các đội thi công từ hai phía chính thức gặp nhau. Đến cuối tháng 11, đoạn kết nối dưới nước của đường hầm vượt sông Trường Giang đã hoàn thành, khép lại 5 năm xây dựng phần kết cấu chính của đường hầm. Công trình dự kiến sẽ được đưa vào khai thác toàn tuyến vào giữa năm nay.

Được xây dựng theo tiêu chuẩn cao tốc 2 ống, mỗi ống 6 làn xe, đây sẽ là đường hầm có đường kính lớn nhất Trung Quốc, và khi hoàn thành cũng là công trình chịu áp lực nước lớn nhất nước này.