Ukraine bước vào đàm phán những vấn đề then chốt trong kế hoạch hòa bình
 

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết phái đoàn của ông sẽ chuyển sang thảo luận những vấn đề then chốt với các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, sau khi các nhà đàm phán đạt được bước đột phá quan trọng liên quan đến các bảo đảm an ninh cho Kiev.

''Ukraine không né tránh những vấn đề khó khăn nhất và sẽ không bao giờ trở thành trở ngại đối với hòa bình. Hòa bình phải là một nền hòa bình có phẩm giá”, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh trong một thông điệp đăng tải trên mạng xã hội X ngày 7/1.

Phát biểu này được đưa ra một ngày sau khi các nhà lãnh đạo châu Âu hoan nghênh việc Mỹ ủng hộ các bảo đảm an ninh cho Ukraine. Theo đó, các nhà đàm phán Mỹ và Ukraine dự kiến sẽ tiếp tục gặp nhau tại Paris. Theo Tổng thống Zelensky, hai vấn đề khó khăn nhất hiện nay là lãnh thổ ở miền Đông Ukraine và tương lai của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, nơi đã bị lực lượng Nga kiểm soát ngay trong những ngày đầu của cuộc xung đột.

Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cho biết ông đã chỉ đạo nhóm đàm phán xem xét các khuôn khổ khả thi cho các cuộc gặp cấp lãnh đạo giữa Ukraine, các quốc gia châu Âu và Mỹ. Trong những phát biểu được công bố cùng ngày, Tổng thống Zelensky bày tỏ kỳ vọng sẽ sớm gặp Tổng thống Trump để thảo luận trực tiếp về các bảo đảm an ninh, có thể tại Washington hoặc tại một địa điểm khác.



Về phía Mỹ, các đại diện của Tổng thống Trump, bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Jared Kushner, đã đạt được điều mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron mô tả là “sự hội tụ về mặt tác nghiệp” liên quan đến các bảo đảm an ninh nhằm ngăn chặn nguy cơ Nga tiến hành thêm các cuộc tấn công trong tương lai, sau các cuộc tiếp xúc với quan chức Mỹ và Ukraine tại Paris.

Tuy nhiên, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho đến nay vẫn chưa phát đi tín hiệu cho thấy Moscow sẵn sàng từ bỏ các mục tiêu quân sự, trong bối cảnh lực lượng Nga tiếp tục đẩy mạnh các cuộc tấn công dọc chiến tuyến và duy trì các đợt không kích bằng máy bay không người lái nhằm vào hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Zelensky kêu gọi Tổng thống Trump gia tăng sức ép đối với Nga và cho rằng Mỹ cần sử dụng toàn bộ các công cụ hiện có để buộc Moscow hợp tác. Ông dẫn lại việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và gợi ý Washington có thể tiến hành một chiến dịch tương tự nhằm vào lãnh đạo Chechnya Ramzan Kadyrov – đồng minh thân cận của Tổng thống Putin.

Liên quan tới vấn đề lãnh thổ, Ukraine tiếp tục từ chối rút khỏi vùng công nghiệp Donetsk, nơi Nga dù kiểm soát nhiều khu vực nhưng vẫn chưa giành được toàn bộ quyền kiểm soát. Tổng thống Zelensky cho biết phía Mỹ từng đề xuất ý tưởng biến Donetsk thành một khu kinh tế tự do nếu Ukraine rút khỏi những phần lãnh thổ còn đang nắm giữ. Ngày 7/1, ông Zelensky cho biết, các quan chức hai bên đã trao đổi về “một số ý tưởng” liên quan đến vấn đề lãnh thổ. Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff xác nhận các “phương án về đất đai” đã được đưa ra thảo luận và bày tỏ hy vọng hai bên có thể đạt được thỏa hiệp.

Liên quan tới nhà máy Zaporizhzhia, Tổng thống Zelensky cho biết Mỹ đã đề xuất phương án vận hành ba bên, với một giám đốc điều hành người Mỹ, đối với cơ sở hiện do Nga kiểm soát từ năm 2022 và đã được kết nối với lưới điện của Nga. Trong khi đó, Ukraine đề xuất phương án hợp tác song phương Ukraine – Mỹ, theo đó Washington sẽ quyết định cách sử dụng 50% lượng điện do nhà máy sản xuất.

Phát biểu sau đó tại Cyprus, Tổng thống Zelensky kêu gọi các đồng minh của Ukraine tiếp tục gia tăng sức ép đối với Moscow và tránh áp đặt thêm những nhượng bộ khó khăn đối với Kiev. “Chúng tôi đang làm tất cả những gì cần thiết trong tiến trình đàm phán. Và chúng tôi mong rằng sẽ không có thêm những yêu cầu mới hay quá mức đặt lên Ukraine”, ông nói.

Tổng thống Zelensky cũng cho rằng không loại trừ khả năng cuộc xung đột có thể kết thúc vào giữa năm 2026.