Hiệu ứng Trump: Một ngày sau khi Maduro bị bắt, các báo cáo cho biết nhà lãnh đạo tối cao của Iran đang chuẩn bị trốn khỏi đất nước sang Mos
 

Hiệu ứng Trump: Một ngày sau khi Maduro bị bắt, các báo cáo cho biết nhà lãnh đạo tối cao của Iran đang chuẩn bị trốn khỏi đất nước sang Moscow.


Hãy gọi đó là Hiệu ứng Trump. Hoặc Hiệu ứng Maduro, nếu bạn không thích đặt tên theo "Người đàn ông màu cam xấu xa".

Tóm lại, nếu bài báo trên tờ Times of London số ra Chủ nhật là đáng tin cậy, thì đó là sự thật — và nó có thể đồng nghĩa với việc chế độ ở Iran sắp thay đổi theo cách tương tự như ở Venezuela.

Chỉ một ngày sau vụ bắt giữ táo bạo nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro trong một cuộc đột kích vào sáng sớm, tờ Times dẫn lời các nguồn tin tình báo cho biết Ayatollah Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao 86 tuổi của chế độ thần quyền Iran, đã vạch ra một kế hoạch dự phòng để rút lui (hay rời khỏi Tehran, trong trường hợp này) nếu các cuộc biểu tình chống lại chế độ của ông, bắt đầu từ cuối tháng 12, leo thang.

Các cuộc nổi dậy quy mô lớn ở Iran không phải là điều mới lạ, đặc biệt là dưới thời Khamenei. Vào các năm 1999, 2009, 2017, 2019 và 2022, chính phủ của Khamenei đã phải đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ của người dân; điều này xảy ra thường xuyên như việc chim én quay trở lại San Juan Capistrano, gần như vậy, chỉ khác là những con chim én bị ép phải đeo mạng che mặt và bị Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran bắn hạ nếu chúng không chịu phân tán.

Làn sóng biểu tình này được thúc đẩy bởi những lý do tương tự như các cuộc biểu tình trước đây: sự sụp đổ kinh tế và sự đàn áp chính trị. Nhưng, vì một số lý do, mọi thứ có thể đã khác.

Thứ nhất, vị thế "hổ giấy" của quốc gia này đã được khẳng định hoàn toàn trong Chiến tranh 12 ngày, trong đó lực lượng Israel và Mỹ có thể hoạt động mà không gặp bất kỳ sự kháng cự nào trong không phận Iran, làm tê liệt các cơ sở quân sự và hạt nhân của nước này .

Thứ hai, Trump đã thể hiện sự quan tâm tích cực đến các cuộc biểu tình , tuyên bố trên Truth Social rằng “[nếu Iran bắn và giết hại dã man những người biểu tình ôn hòa, điều mà họ thường làm, thì Hoa Kỳ sẽ đến giải cứu họ].”

Thứ ba — chắc hẳn bạn đã biết rồi.


Và mặc dù có thể cần đến nhiều hơn một vài chiếc trực thăng và những quả bom được đặt đúng vị trí để đưa lão già Khamenei và bè lũ của ông ta ra khỏi Iran và vào Gitmo, nhưng rõ ràng vị giáo chủ này không muốn mạo hiểm và đang cân nhắc đi theo con đường của Bashar al-Assad.

Theo tờ Times:

Ông Khamenei, 86 tuổi, dự định sẽ rời Tehran cùng một nhóm thân cận gồm tối đa 20 phụ tá và người thân trong gia đình, nếu ông nhận thấy quân đội và lực lượng an ninh được huy động để dẹp loạn đang đào ngũ, phản bội hoặc không tuân lệnh.

“Kế hoạch B là dành cho Khamenei và nhóm thân cận gồm các cộng sự và gia đình ông, trong đó có con trai và người thừa kế được chỉ định của ông, Mojtaba,” một nguồn tin tình báo nói với tờ The Times.

Beni Sabti, người từng phục vụ hàng chục năm trong cơ quan tình báo Israel sau khi trốn khỏi chế độ tám năm sau cuộc cách mạng Hồi giáo, nói với tờ The Times rằng Khamenei sẽ chạy trốn đến Moscow vì "không còn nơi nào khác cho ông ta".

Kế hoạch này chỉ được kích hoạt nếu ông cảm thấy lực lượng an ninh của mình bắt đầu không tuân lệnh. Mặc dù Ayatollah luôn theo dõi sát sao vòng tròn thân cận của mình và việc đào ngũ, phản bội không phải là điều dễ dàng, nhưng tình hình ở Iran đang trở nên tồi tệ, đặc biệt là sau sự sụp đổ của Venezuela.

Ngoài ra, lực lượng cảnh sát đạo đức nghiêm khắc của nước này được cho là đã nới lỏng sự kiểm soát chặt chẽ đối với người dân trong thời gian gần đây, được cho là để củng cố quyền lực của chính phủ tổng thống Masoud Pezeshkian sau khi ông lên nắm quyền từ nhà lãnh đạo theo đường lối cứng rắn Ebrahim Raisi, người đã qua đời trong một vụ tai nạn trực thăng năm 2024.

Tuy nhiên, vì điều đó dường như không ngăn được làn sóng này, các nguồn tin cho biết Ayatollah và nhóm thân cận của ông “đã vạch ra một lộ trình thoát khỏi Tehran nếu họ cảm thấy cần phải trốn thoát”, bao gồm cả việc “thu gom tài sản, bất động sản ở nước ngoài và tiền mặt để tạo điều kiện cho việc di chuyển an toàn của họ”.

Kế hoạch này gặp phải một số khó khăn, đáng chú ý nhất là thực tế nhiều quan chức chính phủ có con cái hoặc người thân sống ở nước ngoài, tại các quốc gia đồng minh với phương Tây, bao gồm cả chính Hoa Kỳ. (Một người quen từng làm việc với người tị nạn Iran đã kể cho tôi nghe một câu chuyện cười về điều mà họ cho là khẩu hiệu thực sự của giới tinh hoa chính trị nước này: “ Nước Mỹ chết đi – nhưng không phải trước khi chúng ta đưa được con cái mình ra khỏi đó!”)

Tuy nhiên, nếu xét theo những bài đăng trên mạng xã hội của ông ta, có thể thấy Khamenei biết rằng tình thế đã được định đoạt sau vụ bắt giữ Maduro hôm thứ Bảy:


Đúng vậy, Venezuela đã đàm phán không thiện chí để câu giờ, và họ — để dùng phần thứ hai của một từ viết tắt nào đó — đã nhận ra điều đó.

Có lẽ Khamenei cũng sẽ như vậy. Hoặc có lẽ ông ta sẽ tìm hiểu Moscow như thế nào vào tháng Giêng. Dù thế nào cũng được đối với tôi, và tôi đoán người dân Iran cũng sẽ thấy vậy .

You can run, but you can't hide.


:animated-laughing-i:animated-laughing-i:animated-laughing-i