Băng trộm “hải sản” tung hoành New England: 40.000 con hàu biến mất, tôm hùm 400.000 đô bị cuỗm trong phi vụ giả mạo xe tải
 

New England vốn nổi tiếng vì biển lạnh, hải sản ngon và những thị trấn ven bờ yên ả. Nhưng chỉ trong vài tuần, khu vực này liên tiếp ghi nhận các vụ trộm “đánh thẳng vào miếng cơm” của người làm nghề.

Ngày 22/11, tại Falmouth, bang Maine, giới chức tin rằng kẻ gian đã lấy đi 14 lồng hàu từ một khu nuôi trồng thủy sản ở Casco Bay. Tổng cộng là khoảng 40.000 con hàu.

Điều đau nhất: nhiều con đã “đủ tuổi”, gần như chỉ còn chờ đưa ra thị trường. Tính cả số hàu và lồng nuôi, thiệt hại ước khoảng 20.000 USD, theo Maine Marine Patrol.

Một sĩ quan tuần tra biển nói thẳng: đây là “một tình huống tàn khốc đối với một doanh nghiệp nhỏ”. Với người nuôi hàu, đó không chỉ là một lô hàng—mà là nhiều tháng trời chăm bón, theo con nước, theo mùa lạnh, theo rủi ro bão gió… bỗng dưng bay mất chỉ sau một đêm.

Massachusetts: cua mất trước, tôm hùm mất sau — cùng một khu kho lạnh, cùng mùi “tội phạm có tổ chức”
Cách đó khoảng 160 dặm, tại Taunton, Massachusetts, hai vụ khác nối tiếp nhau, đều liên quan đến hàng hóa đi qua hệ thống kho vận.

Đầu tiên, một lô thịt cua biến mất sau khi rời kho Lineage Logistics vào 2/12.

Rồi đến 12/12, một phi vụ lớn hơn nhiều xảy ra: tôm hùm (lobster) trị giá khoảng 400.000 USD—dự kiến chuyển đến các cửa hàng Costco ở Illinois và Minnesota—đã bị lấy mất bởi một “công ty vận tải giả”.

Người sắp xếp chuyến hàng cho biết, đây không phải trò ăn cắp vặt. Đó là một vụ “đóng vai” cực kỳ tinh vi: kẻ gian mạo danh một hãng vận tải có thật, dùng email giả (spoofed), đổi tên trên hông xe tải, thậm chí tạo bằng lái giả kiểu ‘certified’ để vượt qua các bước kiểm tra.

Nói gọn: chúng không phá cửa. Chúng bước vào bằng một bộ hồ sơ hoàn hảo.

Trộm hàng vận tải: không còn là chuyện hiếm, mà là “xảy ra mỗi ngày”
Người trong ngành cho biết loại trộm này đã tồn tại hơn một thập kỷ, nhưng vài năm gần đây trở nên tệ hơn.

Có người thẳng thừng nói: “Nó xảy ra mỗi ngày, thậm chí nhiều lần trong ngày.”

Theo đại diện một hiệp hội ngành môi giới vận tải, trộm hàng kiểu này thường rơi vào hai nhóm lớn:

Nhóm thứ nhất: mạo danh hãng vận tải hợp pháp (đúng kiểu vụ tôm hùm).

Nhóm thứ hai: trộm chiến lược (strategic theft) – thường dùng phishing để chiếm quyền truy cập hệ thống, đánh lừa thanh toán, hoặc làm biến dạng quy trình giao nhận mà không cần “xách hàng chạy”.

Điểm chung của cả hai: chúng đánh vào “khoảng mờ” giữa giấy tờ – email – quy trình – niềm tin. Khi chuỗi cung ứng chạy quá nhanh, chỉ cần một mắt xích chủ quan là đủ.

Hải sản “hàng nóng” vì hạn dùng ngắn: mất rồi là đi thẳng vào nhà hàng
Hải sản có một đặc tính khiến nó trở thành món “hàng nóng” lý tưởng: hạn dùng ngắn.

Một khi tôm hùm đã bị cuỗm, rất khó “nằm kho” lâu. Nó có thể nhanh chóng đổ vào các nhà hàng, qua những kênh bán lẻ không chính thống, hoặc bị “xé nhỏ” thành nhiều lô để khó truy vết.

Trên mạng có thể có người đùa kiểu “trộm tôm hùm thì nhớ trộm thêm bơ”. Nhưng người trong cuộc nói điều đáng sợ nằm ở chỗ khác: nếu trộm hải sản được, thì chúng cũng trộm mọi thứ khác.

Không chỉ thực phẩm—mà cả những món hàng phục vụ đời sống: phụ tùng xe hơi, linh kiện máy tính, đủ loại hàng hóa trong chuỗi cung ứng. Và cuối cùng, chi phí thất thoát ấy được tính vào giá, rồi đẩy sang người tiêu dùng.

Một vùng biển, ba vụ trộm, và cảm giác bất an lan ra khỏi bến cảng
Từ lồng hàu ở Casco Bay đến kho lạnh ở Taunton, các vụ việc cách nhau không lâu, khiến người ta có cảm giác: New England đang chứng kiến một kiểu tội phạm mới—tội phạm vừa biết “đi biển”, vừa biết “đi email”.

Nếu vụ hàu là cú đánh thẳng vào người nuôi trồng nhỏ lẻ, thì vụ tôm hùm và cua lại cho thấy mặt khác của thời hiện đại: tội phạm không cần súng, chỉ cần dữ liệu, giả mạo và một chiếc xe tải mang bảng tên đúng kịch bản.

Và giữa một nền kinh tế mà giá cả luôn nhạy cảm, điều đáng ngại nhất có lẽ không chỉ là số hàu, số cua, hay số tôm hùm đã mất… mà là cảm giác rằng chuỗi cung ứng—thứ nuôi sống cả xã hội—đang bị thử lửa từng ngày.