Samsung, Google và Apple cần làm điều này cho smartphone năm 2026
 

Kỷ nguyên AI đang “bẻ cong” sự thật trong nhiếp ảnh smartphone và các “ông lớn” Samsung, Google, Apple cần hành động để giữ lòng tin của người dùng.
Thế giới đang đắm chìm trong thời đại “mọi thứ đều là AI” và một trong những lĩnh vực bị tác động mạnh mẽ nhất chính là nhiếp ảnh di động. Lý do rất rõ ràng là những chiếc smartphone mỏng nhẹ không thể chứa cảm biến hay ống kính lớn, nên phần cứng không làm được thì phần mềm sẽ “vá vào”.


Chất lượng ảnh chụp từ smartphone ngày càng phụ thuộc nhiều vào AI. Ảnh: PhoneArena
Ban đầu chỉ là làm nét, giảm noise, rồi đến HDR đơn giản giúp tăng sáng vùng tối, giữ chi tiết vùng sáng. Sau đó là HDR phức tạp hơn để cải thiện độ tương phản và chi tiết. Và giờ, “trùm cuối” đã xuất hiện: ảnh tăng cường bằng AI.

Vấn đề bắt đầu nổi lên khi một số smartphone tuyên bố chụp được ảnh Mặt Trăng siêu nét. Nhưng hóa ra AI đã nhận diện chủ thể, rồi “đè” một ảnh mẫu chất lượng cao lên, tạo ra một bức ảnh đẹp nhưng… không phải thứ người dùng thực sự chụp.

Liệu đó có phải là nói dối? Hay chỉ là “tưởng tượng lại sự thật”? Tranh luận chưa dừng lại thì mọi chuyện đã đi xa hơn.

Không chỉ Mặt Trăng, AI đang can thiệp vào rất nhiều thứ khác. Có trường hợp người dùng zoom 100x chụp mặt tiền cửa hàng, trong ảnh có chiếc tủ lạnh. Khi máy xử lý xong, tay nắm cửa bỗng… khác hoàn toàn so với ngoài đời. AI nhận ra đó là tay nắm tủ lạnh, nhưng thay vì khôi phục chi tiết thật, nó… vẽ một tay nắm mới đẹp hơn, sắc nét hơn.

Tuy ấn tượng về mặt công nghệ, nhưng câu hỏi đặt ra là: Ảnh chụp ngày nay còn là “ảnh thật” hay chỉ là sản phẩm do AI dựng lại?

AI đang tự “vẽ lại thế giới”: khi bức ảnh không còn là bức ảnh

Nhìn vào bình luận trên các diễn đàn công nghệ, có thể thấy một bộ phận người dùng đang rất muốn có một tùy chọn “AI off” (nút tắt AI) ngay trong ứng dụng camera. Xiaomi cùng Poco và Redmi đã làm điều này khi cho phép tắt hoặc giảm mạnh AI Enhancements bằng một nút bấm quen thuộc ngay trên giao diện máy ảnh, đặt cạnh HDR.

Có người cho rằng chụp RAW hay Pro mode là đủ để “thoát AI”. Nhưng thực tế lại khác.

Từ iPhone 14 Pro, bật ProRAW hay chụp 48MP thực ra còn khiến thuật toán xử lý hoạt động mạnh hơn. Ảnh mà Apple gọi là Linear DNG vẫn đã qua xử lý Smart HDR và Deep Fusion. Người dùng có thêm không gian hậu kỳ, nhưng không thể xóa hoàn toàn “dấu vết AI”.

Samsung có hai hướng: Expert RAW và Pro Mode. Expert RAW là ứng dụng riêng và lại dùng rất nhiều thuật toán đa khung hình. May mắn là phiên bản mới đã cho phép tắt HDR và giảm sharpening, nhưng niềm tin vẫn thuộc về trải nghiệm thực tế.

Trái lại, Pro Mode trong ứng dụng camera mặc định lại “sạch” hơn, giảm tối đa Scene Optimizer, màu nhân tạo và HDR quá đà. Tuy vẫn có xử lý đa khung hình, đây là lựa chọn công bằng nhất hiện tại, dù độ phân giải bị giới hạn.

Google gắn liền với nhiếp ảnh tính toán từ ngày đầu Pixel ra đời. Ngay cả khi chụp RAW trên Pixel 10, máy vẫn dùng pipeline HDR+, ghép nhiều khung hình để bù cảm biến nhỏ. Ultra HDR có thể tắt và mỗi lần bấm máy Pixel lưu hai ảnh, JPG “đẹp sẵn” và DNG ít bị can thiệp hơn, nhưng vẫn không hoàn toàn nguyên bản.

Không ai phủ nhận xử lý hậu kỳ giúp ảnh smartphone sáng hơn, bớt nhiễu, sắc nét hơn và sẵn sàng chia sẻ ngay. Nhưng mặt trái là “cái chất ảnh smartphone” khiến nhiều người thấy chán: màu rực như truyện tranh, cỏ sắc lẹm, bầu trời xanh hoàn hảo đến vô hồn.

Người dùng muốn ảnh “thật”, các “ông lớn” có thể làm gì?

Trong khoảng từ năm 2024 đến 2025, trào lưu săn máy ảnh compact từ đầu những năm 2000 của giới trẻ bùng nổ. Một phần vì hoài niệm, nhưng quan trọng hơn là ảnh từ những thiết bị đó trông “thật”, “đời” và đầy cảm xúc.

Với đèn flash bật, ảnh tiệc tùng trở nên giàu tâm trạng hơn nhiều so với Portrait Mode hiện đại, thứ quá hoàn hảo nhưng lạnh lẽo. Chụp bằng digicam cũng buộc người dùng trân trọng khoảnh khắc hơn, thay vì bấm hàng chục lần rồi bỏ mặc ảnh lưu trữ trên đám mây, không bao giờ được xem lại nữa.

Trào lưu này còn lan sang thiết bị chuyên dụng khác như máy nghe nhạc mp3, một phần là sự phản kháng trước “văn hóa tiêu thụ nhanh”.

Thực tế, smartphone khó có thể có cảm biến lớn hơn do bị giới hạn không gian. Do đó, xử lý hậu kỳ không thể biến mất. Nhưng AI đã đi quá xa và điều người dùng cần chỉ đơn giản là quyền lựa chọn.

Một nút bấm rõ ràng để giảm bớt AI là cần thiết, đưa ảnh về gần hơn với thế giới thật. Xu hướng tìm lại iPhone đời cũ hay digicam là tín hiệu rõ ràng cho thấy người dùng không phải muốn ảnh xấu đi, họ chỉ muốn ảnh trung thực hơn, có hồn hơn.

Năm 2026, nếu Samsung, Google và Apple muốn giữ lòng tin của người dùng, đã đến lúc họ phải nghiêm túc nghĩ về một “công tắc AI” thực sự, không chỉ làm màu, mà là trả lại quyền kiểm soát nhiếp ảnh cho chính người cầm máy.

VietBF@ sưu tập