Tiến sĩ Khoa học Đoàn Hương nói về show "Về đây bốn cánh chim trời": “Vụ lừa thế kỷ trắng trợn”
 

Vụ khởi tố và bắt tạm giam bà Nguyễn Thị Thu Hà - Giám đốc sản xuất show "Về đây bốn cánh chim trời" hôm qua đã gây chấn động showbiz Việt ngay trước thềm năm mới 2026. Để có thêm cái nhìn toàn diện về "cú sốc" showbiz này, phóng viên Dân Việt đã có cuộc trò chuyện với Tiến sĩ Khoa học Đoàn Hương vào chiều nay, 31/12, ngày cuối cùng của năm 2025.

Thưa TSKH Đoàn Hương, việc khởi tố một "bầu show" về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngay sau khi hủy đêm nhạc được coi là sự kiện "vô tiền khoáng hậu" trong ngành biểu diễn Việt Nam. Theo dõi sự việc này, quan điểm của bà ra sao?

- Phải nói thật là tôi choáng váng. Tôi vừa thực hiện với Báo Dân Việt một talkshow tổng kết năm 2025 về những mảng sáng - tối khi nhìn lại một năm đầy biến động của showbiz Việt thì ngay chiều nay, chúng ta lại phải nhận thêm một "chấm đen" rất đậm trong bức tranh chung của ngành biểu diễn cũng như làng giải trí Việt.

Đáng lẽ giờ này chúng ta phải đang trong tâm thế vui vẻ chờ pháo hoa, chào đón năm mới 2026, nhưng sự thật này quá đau lòng. Đây là một cú lừa đảo trắng trợn trong nghệ thuật. Việc hủy show khi khán giả đã ngồi kín hội trường, chuẩn bị kéo màn nhung là một sự tối kỵ về sân khấu, một hành vi vô văn hóa chưa từng có ngay giữa Thủ đô văn hiến. Tôi hy vọng đây là lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất sự việc này xảy ra.

Trước ranh giới mong manh giữa rủi ro kinh doanh và hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong vụ hủy show này, thậm chí có ý kiến cho rằng việc “bà bầu show” bị khởi tố, bắt tạm giam là “nặng tay”. Quan điểm của bà thế nào về việc này?

- Theo tôi, không thể thông cảm được và không có gì là "nặng tay" ở đây cả. Tôi cũng từng trực tiếp tham gia một vài show nên tôi biết sự lừa đảo của bầu show tư nhân rất tinh vi. Với kinh nghiệm của cá nhân, xưa nay tôi rất thận trọng với các show diễn do các bầu show tư nhân tổ chức, bởi bản thân tôi cũng đã bị lừa nhiều.

Cách đây khoảng 5-7 năm khi phong trào thi hoa hậu đang phát triển, một cô gọi nhờ tôi làm Trưởng Ban giám khảo của một cuộc thi người đẹp. Khi cô ấy bay từ Nam ra Bắc, nhìn thấy cô ấy là tôi thất vọng ngay vì ăn nói lốp bốp, không có hiểu biết về nghệ thuật, bằng cấp không có, thậm chí còn “gạ gẫm” tôi đầu tư vào chương trình với lời hứa hẹn sẽ thu lãi cao.

Sau này mới phát hiện ra cô ấy ở trong một cái hẻm rất sâu ở TP.HCM, nhà không có điều kiện nhưng lại dám đứng ra tổ chức cuộc thi hoa hậu bằng cách kêu gọi đóng góp từ mọi người. Tôi chia sẻ câu chuyện này để thấy rằng, nhiều người làm mọi cách để tạo niềm tin và thực hiện phi vụ lừa đảo một cách trắng trợn.

Thực tế, nhưng phi vụ kiểu như này vốn đã có mầm mống từ lâu trong những công ty tư nhân làm nghệ thuật chứ không phải bây giờ mới có.

Vậy lừa đảo trong vụ show “Về đây bốn cánh chim trời” có khác biệt thế nào với những gì bà từng chứng kiến?

- Ở show "Về đây bốn cánh chim trời", bà giám đốc của Ngọc Việt Education biết show không thể diễn ra nhưng vẫn chào mời, lừa khách vào sân khấu và ngồi chờ. Họ vẫn thu tiền, vẫn tiếp tục bán vé từ tháng 10 cho đến phút chót. Giữa Thủ đô nghìn năm văn hiến mà có một sự việc như thế xảy ra, thật sự đau lòng.

Họ đã chọn lừa đảo, phá vỡ niềm tin của khán giả ngay từ đầu khi đưa tên tuổi những nghệ sĩ lẫy lừng như: Phạm Duy, Văn Cao, Trịnh Công Sơn… ra để câu khách. Cái "đầu dê" này rất ngon để đánh lừa mọi người.


Sân khấu dự kiến của chương trình "Về đây bốn cánh chim trời". Ảnh: Ngọc Việt
Tôi cho rằng, khi người ta đã dùng nghệ thuật, lại là nghệ thuật liên quan tới những tên tuổi cao quý của làng nhạc Việt, làm mồi nhử khách hàng, khán giả, thì đó là tội ác về văn hóa. Không có sự chuẩn bị kỹ càng về tài chính nhưng lại dám tổ chức một show diễn tầm cỡ như vậy.

Đây có thể nói là "vụ lừa đảo thế kỷ" trong ngành tổ chức biểu diễn ở nước ta cho đến lúc này. Thậm chí, tôi cho rằng, vụ lừa đảo này chúng ta có thể dựng thành phim được (cười).

Đề nghị vụ này phải được xử lý làm án điểm
Thưa bà, còn trách nhiệm và danh tiếng của các nghệ sĩ nổi tiếng khi nhận lời tham gia chương trình này thế nào? Họ có bị liên đới khi nhận tham gia chương trình?

- Nghệ sĩ vốn hồn nhiên, họ hát vì đam mê và tin vào uy tín của đồng nghiệp hoặc tham gia vì tên tuổi của những bậc tiền bối xuất hiện trong chương trình nên sẵn lòng tham gia. Sự nhiệt tình của nghệ sĩ thể hiện ở chỗ họ thậm chí tự túc vé máy bay từ nước ngoài về tập luyện... Nhưng thực tế họ cũng đã bị lừa nốt, giống như hàng nghìn khán giả vậy.

Tôi cho rằng, sự tử tế của nghệ sĩ hay niềm tin của khán giả là không đủ. Niềm tin phải được bảo chứng bằng pháp luật. Nghệ sĩ phải làm việc bằng hợp đồng, văn bản rõ ràng. Tôi khẩn thiết đề nghị Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các cấp, các ban ngành phải kiểm soát chặt chẽ trình độ học vấn và năng lực tài chính của các “bầu show”.

Đặc biệt, phải yêu cầu ký quỹ hoặc có tài chính được ngân hàng xác minh mới cấp phép tổ chức cho họ. Không thể để những công ty tư nhân, “bầu show” như trường hợp vụ show “Về đây bốn cánh chim trời” làm hoen ố nền nghệ thuật nước nhà.

Bà đánh giá thế nào về phản ứng của khán giả trong vụ lừa đảo này? Theo bà, bài học lớn nhất rút ra từ vụ việc này là gì?

- Việc khán giả phẫn nộ trước sự vụ lừa đảo là đúng, cho thấy khán giả có sự nhìn nhận, đánh giá khách quan và dũng cảm đấu tranh với những sai phạm, lừa dối.

Bài học lớn nhất đó chính là tinh thần thượng tôn pháp luật. Chúng ta dường như đã quá mở rộng cho tư nhân làm nghệ thuật mà thiếu sự kiểm soát chặt chẽ về quy trình và tài chính.


Tiến sĩ Khoa học Đoàn Hương - Giảng viên Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội). Ngoài vai trò nhà nghiên cứu văn hóa, nhà báo, bà còn được biết đến như là nữ Tiến sĩ Khoa học Ngữ văn đầu tiên được đào tạo bài bản tại Liên Xô (cũ). Ảnh: Trọng Tuấn
Tôi đề nghị vụ án này phải được xử lý làm điểm, trở thành một vụ điển hình. Phải yêu cầu đơn vị tổ chức không chỉ trả tiền vé cho khán giả mà còn phải bồi thường chi phí, công sức cho những nghệ sĩ đã bỏ tâm huyết tập luyện. Pháp luật càng nghiêm minh thì những kẻ có ý định lừa đảo mới không dám thực hiện.

Đã đến lúc giới showbiz phải được đặt dưới sự quản lý nghiêm minh của pháp luật, không thể mãi làm việc theo kiểu "mời miệng" hay dựa dẫm vào danh tiếng ảo để rồi gây ra những hậu quả đau lòng như vụ việc này.

Xin cảm ơn Tiến sĩ Khoa học Đoàn Hương!

Vietbf @ Sưu tầm