Ukraine đã đăng một đoạn video cho thấy TB2 UCAV tấn công hai tàu tấn công nhanh Raptor của Nga gần Đảo Rắn.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Ukraine posted a video reportedly showing TB2 UCAV strikes on two Russian Raptor fast-attack craft near Snake Island. The date on the HUD indicates it was from this morning.<a href="https://t.co/6IUfCc4YJT">https://t.co/6IUfCc4YJT</a> <a href="https://t.co/i9gKwUYm2o">pic.twit ter.com/i9gKwUYm2o</a></p>&mdash; Rob Lee (@RALee85) <a href="https://twitter.com/RALee85/status/1521024978455572481? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Quyết định gia nhập NATO sẽ được đưa ra theo lộ trình hai bước vào ngày 12/5, với việc Tổng thống Phần Lan tuyên bố chấp thuận cho nước này tham gia NATO và sau đó Quốc hội sẽ phê chuẩn.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Finland will decide to apply for NATO membership on May 12, says Iltalehti newspaper <a href="https://t.co/KoJTV60hSF">https://t.co/KoJTV60hSF</a> <a href="https://t.co/DwxC0PGw91">pic.twit ter.com/DwxC0PGw91</a></p>&mdash; Reuters (@Reuters) <a href="https://twitter.com/Reuters/status/1521025468128010240? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>
Theo Reuters, báo Iltalehti của Phần Lan tối 1/5 dẫn các nguồn giấu tên của chính phủ cho hay nước này sẽ quyết định nộp đơn xin gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vào ngày 12/5 tới.

Quyết định gia nhập NATO sẽ được đưa ra theo lộ trình hai bước vào ngày 12/5, với việc Tổng thống Phần Lan Sauli Niinisto trước tiên tuyên bố chấp thuận cho nước láng giềng Bắc Âu của Nga tham gia liên minh quân sự phương Tây, sau đó các nhóm nghị sỹ trong Quốc hội sẽ phê chuẩn việc này.

Theo Hiến pháp Phần Lan, tổng thống điều hành chính sách đối ngoại và an ninh với sự phối hợp của chính phủ. Quyết định trên sẽ được xác định trong cuộc họp giữa tổng thống và các bộ trưởng chủ chốt của chính phủ Đan Mạch sau khi có thông báo ban đầu của tổng thống và quốc hội.

Trước đó, tờ Iltalehti cũng cho biết các nhà lãnh đạo của Phần Lan và Thụy Điển dự kiến gặp nhau vào ngày 16/5 và sau đó công khai ý định xin gia nhập liên minh.
Bộ trưởng Ngoại giao Phần Lan Pekka Haavisto từ chối bình luận, nhưng nhắc lại ông muốn Phần Lan và Thụy Điển đưa ra những lựa chọn tương tự.

Trong khi đó, nhật báo Thụy Điển Aftonbladet trích dẫn các nguồn tin thân cận với Chính phủ Thụy Điển cho biết Mỹ và Anh đã hứa với Thụy Điển tăng cường hiện diện quân sự, tập trận rộng rãi hơn và hỗ trợ chính trị "mạnh mẽ" từ các nước của NATO trong trường hợp quy trình ứng viên khả thi.

Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Thụy Điển từ chối bình luận về các bài báo trên.

Thủ tướng Phần Lan Sanna Marin trong chuyến thăm người đồng cấp Thụy Điển Magdalena Andersson cách đây 2 tuần cho biết mong muốn Phần Lan sẽ đưa ra quyết định về việc xin gia nhập NATO trong những tuần tới.

Stockholm hiện đang tiến hành xem xét lại chính sách an ninh của mình, bao gồm ý kiến về khả năng trở thành thành viên NATO. Kết quả dự kiến sẽ được công bố vào giữa tháng Năm.

Ngoài ra, Đảng Dân chủ Xã hội Thụy Điển cầm quyền cũng đang xem xét lại sự phản đối lâu dài của họ đối với tư cách thành viên NATO. Dự kiến sẽ có kết quả chậm nhất vào ngày 24/5.

Súng cối của Lữ đoàn cơ giới số 30 của Ukraine phá hủy một kho đạn của Nga.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Ukraine’s 30th Mechanized Brigade mortars destroy a Russian munitions depot. <br>This background music tho. <a href="https://t.co/9c0BvMFcwO">pic.twit ter.com/9c0BvMFcwO</a></p>&mdash; Illia Ponomarenko 🇺🇦 (@IAPonomarenko) <a href="https://twitter.com/IAPonomarenko/status/1521140074028621825? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Ukraine đã công bố đoạn video đầu tiên cho thế giới thấy một số trong số 236 xe tăng T-72M1 do Ba Lan viện trợ cho Ukraine.

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Ukraine has released its first video showing the world some of the 236 T-72M1 tanks donated to Ukraine by Poland.<br><br>They are now arriving at the frontlines of the Battle of the Donbas and just might tip the scale in favor of the Ukrainian Army. <a href="https://t.co/wTQ9Yhu8PY">pic.twit ter.com/wTQ9Yhu8PY</a></p>&mdash; Visegrád 24 (@visegrad24) <a href="https://twitter.com/visegrad24/status/1521040691241136128? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">&quot;I respect pacifism,&quot; said <br>German Chancellor Olaf Scholz during a May Day rally, &quot;but it must seem cynical to the citizens of Ukraine to be told to fight back against Putin's aggression without weapons.&quot;<a href="https://t.co/TfLBesDQPM">pic.twit ter.com/TfLBesDQPM</a></p>&mdash; DW News (@dwnews) <a href="https://twitter.com/dwnews/status/1521061684542124033? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Những tin đồn về cái chết của các viking Đan Mạch chiến đấu cho Ukraine chống lại Nga một lần nữa được chứng minh là sai.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">The rumors about the deaths of the Danish vikings fighting for Ukraine against Russia have once again proved to be wrong. <br><br>🇩🇰🇺🇦<a href="https://t.co/X37rqBhBBF">pic.twit ter.com/X37rqBhBBF</a></p>&mdash; Visegrád 24 (@visegrad24) <a href="https://twitter.com/visegrad24/status/1521158305258815489? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Thủ tướng Đức Olaf Scholz nói rằng ông sẽ không đến thăm Zelensky ở Kyiv vì Ukraine đã không cho phép Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier đến đó vài tuần trước.

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">German Chancellor Olaf Scholz says that he won’t visit Zelensky in Kyiv because Ukraine didn’t allow the German President Frank-Walter Steinmeier to go there a few weeks ago.<br><br>Just go there &amp; bring some heavy weapons with you Mr Scholz. <br><br>Don’t play hurt. <a href="https://t.co/IRBGLMgiJP">pic.twit ter.com/IRBGLMgiJP</a></p>&mdash; Visegrád 24 (@visegrad24) <a href="https://twitter.com/visegrad24/status/1521189069761527808? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Cháy rừng ở Siberia.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Massive forest fires in Siberia right now.<br><br>Maybe it would be better for Russia to focus on more productive things than getting bogged down in a bloody war in Ukraine? <a href="https://t.co/omUd5sOsFs">pic.twit ter.com/omUd5sOsFs</a></p>&mdash; Visegrád 24 (@visegrad24) <a href="https://twitter.com/visegrad24/status/1521102726939262978? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Thường dân đã được sơ tán khỏi các boong-ke của các công trình thép Azovstal ở Mariupol sau khi Liên hợp quốc và Hội Chữ thập đỏ quốc tế dẫn đầu một thỏa thuận của cuộc bao vây tàn khốc nhất trong chiến tranh ở Ukraine

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Civilians were evacuated from the bunkers of Mariupol's Azovstal steel works after the United Nations and the International Red Cross led a deal to ease the ordeal of the most destructive siege of the war in Ukraine <a href="https://t.co/t95s9OUjxv">https://t.co/t95s9OUjxv</a> <a href="https://t.co/QIYLzpsQLx">pic.twit ter.com/QIYLzpsQLx</a></p>&mdash; Reuters (@Reuters) <a href="https://twitter.com/Reuters/status/1521181474157957122? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Nga đang đánh vào kho dự trữ ngũ cốc và lương thực khác của Ukraine. Đoạn video này cho thấy cách tên lửa của đối phương bắn trúng thang máy và một nhà kho chứa ngũ cốc ở vùng Dnipropetrovsk.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Russia is hitting Ukrainian stocks of grain and other food. This video shows how the enemy missile hit an elevator and a warehouse with grains in the Dnipropetrovsk region. As the world cries out about famine over the war in <a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a>, <a href="https://twitter.com/hashtag/Russia?src=hash&amp; ref_src=twsrc%5Etfw" >#Russia</a> is causing that famine. <br>Follow me++ <a href="https://t.co/weRJW63lnB">pic.twit ter.com/weRJW63lnB</a></p>&mdash; kiran joshi (100% Follow Back) (@kiranjoshi235) <a href="https://twitter.com/kiranjoshi235/status/1521048787262746624? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Tại nhà ga ở Stuttgart, Đức, một lô thiết bị quân sự gồm pháo tự hành Pzh 2000 và MLRS m270 của Mỹ đã sẵn sàng được chuyển tới Ukraine

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">🇩🇪At the railway station in Stuttgart, Germany, a batch of military equipment of self-propelled guns Pzh 2000 and the American MLRS m270 are ready to be sent to Ukraine <a href="https://t.co/5vuDOZ9q56">pic.twit ter.com/5vuDOZ9q56</a></p>&mdash; Daniel G (@DanielG04963186) <a href="https://twitter.com/DanielG04963186/status/1520987802447589377? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Land lease in action, goes by car ... Ukraine is waiting!<a href="https://twitter.com/hashtag/OpenWorld?src=hash&a mp;ref_src=twsrc%5Et fw">#OpenWorld</a><a href="https://twitter.com/hashtag/openworldinfo?src=ha sh&amp;ref_src=twsrc %5Etfw">#openworldin fo</a> <a href="https://t.co/s25ta5ixF5">pic.twit ter.com/s25ta5ixF5</a></p>&mdash; Open World / OpenWorld.Info (@OpenWorld_info) <a href="https://twitter.com/OpenWorld_info/status/1521069298021806081? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Người dân trên khắp Ukraine đang đến thăm các nghĩa trang để tưởng nhớ những người đã khuất. Ukraine đánh dấu ngày kỷ niệm một tuần sau Lễ Phục sinh.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">People across Ukraine are visiting cemeteries to remember the dead. Ukraine marks the commemoration day a week after Easter.<a href="https://twitter.com/hashtag/UkraineRussia?src=ha sh&amp;ref_src=twsrc %5Etfw">#UkraineRuss ia</a> <a href="https://t.co/qmf3OAet0C">pic.twit ter.com/qmf3OAet0C</a></p>&mdash; NoComment (@nocomment) <a href="https://twitter.com/nocomment/status/1521059206891200512? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr"><a href="https://twitter.com/hashtag/Russia?src=hash&amp; ref_src=twsrc%5Etfw" >#Russia</a> in <a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a> in a nutshell.<br><br>Sam e goes for its merry band of Twitter trolls.<br><br>Glory to <a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a> ✊🏻🇺🇦 <a href="https://t.co/u7t2rJM3kQ">pic.twit ter.com/u7t2rJM3kQ</a></p>&mdash; Canadian Ukrainian Volunteer 🇺🇦🇨🇦✊🏻 (@CanadianUkrain1) <a href="https://twitter.com/CanadianUkrain1/status/1521098347246809088? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Sarah Cook, “The CCP’s Ukraine War Propaganda,” The Diplomat
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Đảng và Nhà nước Trung Quốc đang sử dụng hộp công cụ kiểm soát thông tin phong phú của mình để lan truyền phiên bản quan điểm của họ về cuộc xâm lược của Nga.
Bộ máy kiểm soát thông tin khổng lồ của Trung Quốc thường tập trung vào việc bóp méo thông tin mà các công dân Trung Quốc có thể tiếp cận về đất nước mình, trong khi các thông tin liên quan đến nước ngoài chỉ có tầm quan trọng thứ yếu. Tuy nhiên, trong bảy tuần qua, quyết định rõ ràng của các lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đứng về phía Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc xâm lược vô cớ vào Ukraine đã thúc đẩy một chiến dịch toàn diện nhằm định hình dư luận và các cuộc thảo luận về các sự kiện đang diễn ra cách xa hàng nghìn dặm.
Sâu trong hộp công cụ kiểm soát thông tin của ĐCSTQ, có ba chiến thuật dường như đang đóng vai trò lớn trong chiến dịch này: các phương tiện truyền thông nhà nước lặp lại các tin tức thất thiệt từ phía Nga, thao túng các hashtag và chủ đề thịnh hành trên mạng xã hội, và kiểm duyệt các quan điểm và nguồn thông tin thay thế.
Nỗ lực này đã xây dựng thành công một bức tường cô lập Trung Quốc, khiến cho độc giả tin tức của nước này chỉ có thể tiếp cận một phiên bản duy nhất của một trong những sự kiện địa chính trị quan trọng nhất thế kỷ này, khác hẳn với phiên bản được giới thiệu đến các nhóm dân cư khác trên thế giới.
MỘT CHIẾN LƯỢC BA MŨI NHỌN NHẰM BÓP MÉO THỰC TẾ
Trong những tuần kể từ khi Putin xâm lược Ukraine, ba trong số các hãng truyền thông nhà nước của Trung Quốc – cơ quan ngôn luận của ĐCSTQ, tờ Nhân dân Nhật báo; Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV); và tòa soạn dân tộc chủ nghĩa, tờ Hoàn cầu Thời báo – đã đặc biệt tích cực phát sóng các thông tin tuyên truyền của nhà nước Nga cho cư dân Trung Quốc. Thay vì chỉ đơn giản quảng bá các quan điểm hoặc tuyên bố chính thức của Moscow, các kênh này lại phổ biến nhiều nội dung hoàn toàn sai sự thật. Chẳng hạn, họ tuyên bố rằng binh lính Ukraine đã đầu hàng, rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã chạy trốn khỏi Kyiv, và lực lượng Nga chỉ tấn công vào các mục tiêu quân sự.
Không kém phần quan trọng so với những lời nói dối đang lan truyền là những sự thật cơ bản đã không được lên sóng. Không có sự thừa nhận nào về việc Moscow đã khơi mào chiến tranh bằng cách xâm lược một nước láng giềng có chủ quyền, vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế. Không có thời lượng phát sóng nào được cấp cho các video thường nhật lôi cuốn của Zelenskyy, vốn là nội dung đã lan truyền mạnh trong khán giả toàn cầu. Cũng không có các bản tường thuật chi tiết về những cuộc thảm sát tàn bạo ở Kyiv, xuất hiện sau khi quân Nga rút lui. Ví dụ, nhiều chương trình phát sóng tin tức của CCTV – bao gồm cả các chương trình giờ vàng vẫn được hàng chục triệu người Trung Quốc theo dõi mỗi tối – hầu như không đề cập đến cái chết của thường dân được báo cáo ở thị trấn Bucha vào đầu tháng 4. Thay vào đó, họ tập trung vào các chủ đề như những cuộc tấn công quân sự thành công của Nga và những chuyến hàng vũ khí của Mỹ tới Ukraine.
ĐCSTQ đã hỗ trợ phổ biến các thông tin tuyên truyền ủng hộ Điện Kremlin bằng cách thao túng các hashtag và các chủ đề thịnh hành trên các nền tảng truyền thông xã hội trong nước. Có rất nhiều ví dụ về việc các phương tiện truyền thông của nhà nước Trung Quốc tạo ra các hashtag liên quan đến các câu chuyện sai lệch thông tin mà sau đó đã được phổ biến một cách mạnh mẽ. Trong những ngày đầu của cuộc chiến, CCTV đã tạo ra một hashtag khẳng định rằng Zelenskyy đã chạy trốn khỏi Kyiv, hashtag này được cho là đã được xem 510 triệu lần. Gần đây hơn, sau khi chính phủ Nga thông báo rằng họ sẽ tổ chức một hội nghị chống chủ nghĩa phát xít vào tháng 8 – một phần trong câu chuyện sai lệch rằng cuộc xâm lược là cần thiết để loại bỏ chủ nghĩa quốc xã khỏi Ukraine – CCTV đã cho đăng một câu chuyện liên quan và tạo một hashtag trên nền tảng Weibo. Trong vòng 24 giờ, nó đã thu hút được 650 triệu lượt xem và 90 trích dẫn trên các phương tiện truyền thông.
Ngay cả khi họ giữ cho các thuật toán và chủ đề thịnh hành phù hợp với ưu tiên của chính phủ, nhân viên tại các nền tảng truyền thông xã hội của Trung Quốc vẫn phải bận rộn xóa các nội dung xa rời với thông tin dòng chính. Chẳng hạn, họ đã xóa các bài đăng và thư ngỏ của các nhân vật nổi tiếng ở Trung Quốc, những người trực tiếp đặt câu hỏi về sự ủng hộ của chính phủ đối với Moscow, phê phán Putin, lên tiếng ủng hộ Ukraine, hoặc chỉ trích việc các cư dân mạng theo chủ nghĩa dân tộc đã coi thường nỗi đau lịch sử dưới tay giặc ngoại xâm của chính Trung Quốc. Trong ít nhất hai trường hợp, tài khoản Weibo của những người nổi tiếng dám gọi Putin là “kẻ điên rồ,” kêu gọi những người theo dõi cầu nguyện cho hòa bình, hoặc đăng ảnh về các cuộc biểu tình chống chiến tranh ở Nga đã bị khóa hoặc hạn chế. Có hai cá nhân, cựu dẫn chương trình Jin Xing và nữ diễn viên Ke Lan, đã mất khả năng tiếp cận lần lượt là 13,6 triệu và 2,9 triệu người theo dõi. Dù một số bài đăng ủng hộ Moscow về mặt quân sự đã bị gỡ xuống, nhưng các bài đăng nổi bật trên mạng internet bị kiểm duyệt và xuyên tạc của Trung Quốc vẫn là ủng hộ Điện Kremlin, chống Mỹ và chống NATO.
Các nhà kiểm duyệt cũng đã sử dụng cách thức tương tự để ngăn chặn thông tin trực tiếp đến từ các cư dân Trung Quốc đang sinh sống ở Ukraine, bao gồm cả các khiếu nại liên quan đến việc chính phủ chậm trễ trong việc sơ tán họ khỏi vùng chiến sự. Wang Jixian, một nhân viên công nghệ, người đăng video từ thành phố Odesa, đã phải chứng kiến các tài khoản của mình trên nhiều nền tảng mạng xã hội, bao gồm cả WeChat, bị khóa. Trong một đoạn video đầy xúc động được đăng tải lên YouTube, Wang giận dữ than thở về việc anh không còn cách nào để liên lạc trực tiếp với cha mẹ, và nhờ bạn bè thông báo với họ rằng anh vẫn còn sống. Các bài đăng và video của cư dân mạng trên Jinri Toutiao, một công cụ tổng hợp nội dung được sử dụng rộng rãi thuộc sở hữu của tập đoàn ByteDance, đã bị xóa vì ghi lại hình ảnh cuộc biểu tình phản đối cuộc chiến của Nga.
Các chiến thuật kiểm soát thông tin này tuân thủ chặt chẽ một chỉ thị truyền thông chính thức, vốn đã bị rò rỉ hồi ngày 03/03. Chỉ thị đặc biệt này nói rằng không được phép đăng lại các bản tin nước ngoài và các nền tảng truyền thông xã hội phải “kiểm soát chặt chẽ” các bình luận thách thức những tuyên bố chính thức, liên quan đến “xúi giục đối kháng Trung-Nga,” đề cập đến các cuộc xâm lược trước đây vào Trung Quốc, hoặc liên quan đến “các tuyên bố phản chiến công khai.” Chỉ thị này và một chỉ thị khác đều yêu cầu thực thi tính độc quyền của phương tiện truyền thông nhà nước đối với các hashtag và các chủ đề thịnh hành liên quan đến chiến tranh, chẳng hạn như lưu ý rằng “không có ngoại lệ, các hashtag hiện có được tạo bởi các cá nhân, phương tiện truyền thông tự xuất bản, và nền tảng thương mại sẽ không được đưa vào các chủ đề thịnh hành, còn các hashtag mới sẽ bị nghiêm cấm.”
NHỮNG TIẾNG NÓI BẤT ĐỒNG VÀ PHẢN KHÁNG
Trong lúc không gian cho các quan điểm thay thế về cuộc chiến ở Ukraine rõ ràng đang chịu áp lực nặng nề, một số ví dụ về sự phản kháng – cả công khai lẫn âm thầm – đã xuất hiện.
Trong số các kênh truyền thông truyền thống, một số ít đã đề cập khá rõ ràng về trách nhiệm của Moscow đối với cuộc xâm lược. Ngày 07/03, Tuần báo Con người Mới, một ấn phẩm thương mại ở Thượng Hải, đã xuất bản câu chuyện về cuộc di tản của một sinh viên Trung Quốc khỏi Ukraine, mô tả cách các lực lượng Nga bất ngờ “phát động cuộc chiến” chống lại Ukraine. Caixin, một tờ báo tài chính được công nhận rộng rãi nhờ các bài báo điều tra, đã cho đăng một bài phân tích trong đó gọi cuộc chiến ở Ukraine là cuộc xâm lược toàn diện của Nga, đồng thời công bố nhiều hình ảnh cho thấy các tòa nhà bị phá hủy.
Ngày 26/02, năm nhà sử học Trung Quốc đã công bố một bức thư ngỏ lên án chiến tranh và trực tiếp thách thức quan điểm của chính phủ Trung Quốc. Họ tuyên bố rằng “là một đất nước từng bị chiến tranh tàn phá… chúng tôi đồng cảm với nỗi đau khổ của người dân Ukraine.” Các tác giả cũng thẳng thừng bác bỏ những nỗ lực biện minh cho cuộc xâm lược: “Bất chấp vô vàn lý lẽ mà người Nga đưa ra, việc sử dụng vũ lực để xâm lược một quốc gia có chủ quyền là chà đạp lên các chuẩn mực quan hệ quốc tế dựa trên Hiến chương Liên Hiệp Quốc.”
Đầu tháng 3, trang Giám sát Nhận thức Mỹ-Trung của Trung tâm Carter đã xuất bản một bài bình luận bằng tiếng Anh và tiếng Trung của Hồ Vỹ, một học giả có liên quan đến một số cơ sở trực thuộc nhà nước ở Trung Quốc. Bài báo đã phân tích những tác động lâu dài của cuộc chiến đối với Trung Quốc và thế giới, cảnh báo rằng “Trung Quốc không thể bị ràng buộc với Putin” và nên “chọn đi theo xu hướng chủ đạo của thế giới”. Cả hai bình luận này đều bị kiểm duyệt ở Trung Quốc và trang web của Giám sát Nhận thức Mỹ-Trung sau đó đã bị chặn, nhưng khi đó bài đăng gốc bằng tiếng Trung đã có hơn 185.000 lượt xem.
Những biểu hiện âm thầm hơn thể hiện sự hoài nghi đường lối chính thức và ủng hộ Ukraine cũng đã xuất hiện. Nhà báo Xifan Yang phát hiện ra rằng bốn trong số năm mẫu trâm cài áo bán chạy nhất trên trang thương mại điện tử Taobao có chủ đề cờ Ukraine. Nhận xét của người dùng về các sản phẩm này đi kèm những câu như “Nhân dân Ukraine muôn năm!” Nhà nghiên cứu Ling Li đã thu thập nhiều ví dụ về bình luận của cư dân mạng Trung Quốc khác với các thông tin chính thức, bao gồm những bình luận như “người ta có thể thờ ơ với chiến tranh, nhưng chí ít đừng nên ủng hộ chiến tranh, hoặc tệ hơn, ca ngợi những kẻ xâm lược,” đã nhận được hơn 6.900 lượt thích. Thậm chí, một đoạn video của ngôi sao Hollywood, cũng là cựu Thống đốc bang California Arnold Schwarzenegger, nhằm phản bác chương trình tuyên truyền của Điện Kremlin dành cho khán giả Nga, đã được phát hiện đang lan truyền trên WeChat với phụ đề tiếng Trung.
Một cửa sổ cho thấy quan điểm của giới lãnh đạo, một hàng rào ngăn cách với thế giới
Do sự mơ hồ của giới lãnh đạo Trung Quốc, rất khó để xác định chính xác động cơ nào đã thúc đẩy chế độ ủng hộ cuộc chiến của Putin. Đó có thể là một phần trong nỗ lực thay đổi cân bằng quyền lực quốc tế, làm suy yếu Mỹ, tạo tiền đề để ĐCSTQ tiếp quản Đài Loan trong tương lai, hoặc đơn giản là để cứu Tập Cận Bình khỏi bị bẽ mặt bởi quan hệ đối tác công khai với Putin mà ông từng tung hô vào đầu tháng 2, trước khi xảy ra xâm lược. Điều rõ ràng là câu chuyện phát sóng trên các phương tiện truyền thông trong nước phản ánh quan điểm của các nhà lãnh đạo ĐCSTQ, hơn là những bình luận có tính trung lập và ôn hòa của các nhà ngoại giao Trung Quốc. Một khi Tập và cộng sự của ông quyết định rằng việc ủng hộ Putin là có lợi về mặt chiến lược cho ĐCSTQ, nếu không nói là cho Trung Quốc, thì bộ máy kiểm soát thông tin của đảng sẽ nhanh chóng hành động.
Trong khi chiến tranh tiếp tục ở Ukraine, tự do, hòa bình và trật tự quốc tế sẽ bị đe dọa. Nhưng bất kể kết quả trên chiến trường có thế nào, thì cuộc xung đột cũng đã dẫn đến việc củng cố bộ máy tuyên truyền của ĐCSTQ và tạo ra khoảng cách thông tin sâu rộng hơn giữa nhiều người ở Trung Quốc với phần còn lại của thế giới.
S.C.
Sarah Cook là Giám đốc Nghiên cứu về Trung Quốc, Hồng Kông và Đài Loan tại Tổ chức Ngôi nhà Tự do (Freedom House).

Cơ quan tình báo quốc phòng của Anh hôm thứ Hai cho biết Nga đã tung khoảng 65% toàn bộ lực lượng tác chiến trên bộ của mình tham gia cuộc chiến ở Ukraine và hơn một phần tư trong số đó có khả năng “không còn chiến đấu hiệu quả”.
Đánh giá này bổ sung vào các báo cáo tình báo khác của Mỹ và Anh rằng các lực lượng Nga đã chịu tổn thất nặng nề trong cuộc xung đột, dù Moscow đang đẩy mạnh cuộc tấn công ở phía đông và nam.
Một số đơn vị tinh nhuệ nhất của Nga, kể cả Lực lượng Dù, “phải chịu mức tiêu hao cao nhất” và “có thể sẽ mất nhiều năm để Nga tái lập các lực lượng này.”
Quân đội Anh gần đây ước tính rằng khoảng 15.000 binh sĩ Nga đã thiệt mạng và số người bị thương có thể bằng gấp đôi.
Lực lượng xâm lược của Nga được ước tính vào khoảng 120 tiểu đoàn chiến thuật, mỗi tiểu đoàn có từ 700 đến 1.000 binh sĩ. Trong những tuần đầu của cuộc chiến, Nga đã tấn công từ nhiều hướng, dàn quân trên một khu vực rộng lớn bao gồm Kyiv ở phía bắc, Kharkiv ở phía đông, Mariupol ở phía đông nam và Mykolaiv ở phía tây nam. Nhưng kế hoạch đánh chiếm lãnh thổ của Điện Kremlin nhanh chóng thất bại và Nga phải rút lui, nhiều đơn vị còn lại sẽ quay về Belarus và Nga để dưỡng quân.
Khi Nga tiến hành cuộc tấn công mới, cách đây hai tuần, nhằm chiếm lãnh thổ ở miền đông Ukraine, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đã ước tính rằng Moscow có 92 tiểu đoàn ở Ukraine, có một lợi thế khá lớn so với quân số của Ukraine.
Trong những ngày gần đây, quân đội Ukraine tuyên bố đã phá hủy một số trung tâm chỉ huy của Nga ở phía đông và nam. Theo quân đội Ukraine, trong một cuộc tấn công ở thành phố Izium do Nga kiểm soát, khoảng 200 binh sĩ Nga đã thiệt mạng, trong đó có ít nhất một tướng. Không thể kiểm chứng các tuyên bố này.
Tuy nhiên, các lực lượng Nga không có dấu hiệu rút lui. Quân đội Ukraine cho biết, Nga tiếp tục đưa thêm binh sĩ tới mặt trận phía đông và đang tìm cách mở rộng quyền kiểm soát lãnh thổ trên toàn miền nam Ukraine.
Cuối tuần qua, tướng Valery Gerasimov, Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga đã đi thăm chiến tuyến ở miền đông Ukraine. Thông thường, người giữ vị trí này ít khi có mặt ở tuyến đầu, khiến các nhà phân tích cho rằng lực lượng Nga vẫn còn gặp rắc rối về hậu cần và tinh thần chiến đấu đang hỗn loạn.
Bất chấp những tổn thất nặng nề, các lực lượng Nga vẫn tiếp tục bắn phá các mục tiêu ở các tỉnh Luhansk và Donetsk, một khu vực được gọi chung là Donbas. Quân đội Ukraine cho biết họ đang đưa thêm nhiều tên lửa phòng không đến phía đông và phía nam, là nơi mà quân Nga đang cố gắng xuyên thủng hệ thống phòng thủ của Ukraine ở khu vực Kherson và bắn pháo vào khu vực xung quanh thành phố Mykolaiv.
Các tin khác
Ukraine đang gặp khủng hoảng nhiên liệu, nguyên nhân một phần là do Nga phong tỏa các cảng biển và các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu và kho chứa nhiên liệu của Ukraine. Sự thiếu hụt đã tạo ra những hàng dài chờ mua tại các trạm xăng và sẽ gây khó khăn cho nông dân Ukraine trong việc thu hoạch hoặc trồng trọt trong năm nay.
Cơ quan tị nạn Liên Hiệp Quốc cho biết hơn 5,5 triệu người đã chạy khỏi Ukraine kể từ khi cuộc xâm lược của Nga bắt đầu, trong đó có hơn 3 triệu người đã đến Ba Lan.
Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi đã ghé Ba Lan vào thứ Hai sau khi thăm Kyiv vào cuối tuần. Bà nói với Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda rằng Hoa Kỳ “biết ơn sâu sắc chính phủ và người dân Ba Lan đã mở rộng trái tim và mái ấm của họ cho những người tị nạn Ukraine, và chúng tôi tái khẳng định cam kết của quốc gia chúng tôi là tiếp tục hỗ trợ các nỗ lực nhân đạo của Ba Lan”.

Giới bộ trưởng năng lượng từ các nước Liên minh châu Âu vừa đàm phán khẩn cấp vào hôm thứ Hai, 2 tháng 5, khi khối này cố gắng thống nhất phản ứng với yêu cầu của Moscow rằng các bên mua châu Âu phải trả tiền cho khí đốt Nga bằng đồng rúp hoặc chấp nhận bị cắt đứt nguồn cung cấp.
Hãng tin Reuters cho biết Nga đã ngừng cung cấp khí đốt cho Bulgaria và Ba Lan hồi tuần trước, sau khi họ từ chối đáp ứng yêu cầu thanh toán bằng đồng rúp. Những quốc gia này vốn đã lập kế hoạch ngừng sử dụng khí đốt Nga trong năm nay và nói rằng họ có thể đối phó với việc cắt nguồn cung cấp, nhưng sự việc đã khiến nhiều người lo ngại rằng các quốc gia EU khác, bao gồm cả Đức, cường quốc kinh tế châu Âu phụ thuộc vào khí đốt, có thể sẽ là mục tiêu tiếp theo.

Cách nay vài ngày, Viện Hải Quân Mỹ công bố hình ảnh vệ tinh chụp hải cảng Sébastopol (bán đảo Crimée) cho thấy quân đội Nga dường như đã cho triển khai cá heo tại cảng chiến lược này, đề phòng một cuộc tấn công từ Ukraina.
Sau ngựa, chó, chim bồ câu, chuột, voi hay cừu, giờ đến lượt cá heo cũng được con người đưa vào sử dụng để hỗ trợ cho các chiến dịch quân sự. Khi quan sát các hình ảnh vệ tinh, Viện Hải Quân Mỹ (USNI) phát hiện rằng Nga đã cho bố trí cá heo – những loài cá heo mũi chai, có tên khoa học là Tursiops Truncatus – tại một căn cứ hải quân ở Biển Đen, cụ thể là cảng biển Sébastopol (bán đảo Crimée). Thời điểm triển khai là vào tháng Hai, đúng vào lúc « chiến dịch quân sự đặc biệt » được Vladimir Putin khởi động.

Theo các hình ảnh vệ tinh, Nga vào năm 2018 dường như cũng đã bố trí cá heo ở cảng Tartous của Syria. Về phần mình, các ngư dân Na Uy năm 2019 đã bất ngờ phát hiện một con cá voi trắng có hành vi kỳ lạ bơi xung quanh thuyền của họ. Theo các ngư dân này, chú cá voi đó đeo một dây đai, phía trên có thể được trang bị một camera GoPro – ghi rõ dòng chữ « thiết bị của Saint-Pétersbourg ». Và không chút đắn đo, người ta nghi ngờ chú cá voi trắng này hoạt động dọ thám.

Câu hỏi đặt ra là vì sao những con cá heo này lại được bố trí ngay lối vào cảng biển Sebastopol ? Giới chuyên gia đưa ra nhiều giải thích. Trước hết, cá heo có thể được dùng để dò tìm mìn hay các vật thể khác, nhờ vào thiết bị định vị sóng âm. Nhiều chương trình huấn luyện đã được Liên Xô và Hoa Kỳ khởi xướng trong suốt thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, vì cá heo là loài động vật bơi giỏi hơn người. Cá heo không bị các vấn đề giảm áp, chúng có thể phát hiện các vật thể mà các hệ thống chuyên dụng của con người không nhìn thấy được. Sự nhanh nhẹn của chúng trong nước cũng thường ngăn cá heo vô tình kích hoạt các quả mìn đang được tìm kiếm.

Cá heo : « Khuyển canh cổng biển »
Nhưng những chú cá heo đó cũng có thể đóng vai trò như là « khuyển canh biển ». Chúng có thể đi tuần tra phát hiện kẻ đột nhập. Thậm chí, như một số người, chúng còn được huấn luyện để hạ sát thợ lặn ! Đủ để ngăn chặn các lực lượng tác chiến của kẻ thù xâm nhập cảng biển để phá hoạt tầu chiến đang neo đậu ở đó.

Căn cứ hải quân Sebastopol có tầm quan trọng đặc biệt đối với Nga, do nằm gần bán đảo Crimée, vốn bị sáp nhập vào Nga năm 2014. Rất nhiều tầu chiến neo đậu ở đây, nằm ngoài tầm bắn của các tên lửa Ukraina, nhưng lại không nằm ngoài khả năng của các chiến dịch phá hoại tầu ngầm.

Cũng chính tại cảng biển này mà Liên Xô trước đây từng huấn luyện cá heo dò mìn trong suốt thời kỳ chiến tranh lạnh. Khi Liên Xô sụp đổ vào đầu những năm 1990, nhiều đơn vị động vật có vú này thuộc quyền kiểm soát của Ukraina. Đến khi Nga « thu hồi » Crimée, nước Nga lấy lại quyền sở hữu cá heo và tăng cường chương trình huấn luyện loài động vật có vú ở biển.

Trang mạng Futura-Sciences nhắc lại, Hoa Kỳ là quốc gia đầu tiên sử dụng cá heo như một công cụ hỗ trợ cho chiến tranh. Trong suốt giai đoạn Chiến tranh Việt Nam, Garth, John, Slan, Tinker và Toad, tên của những con cá heo, dường như đã được bố trí ở cảng Cam Ranh. Nhiệm vụ của chúng là ngăn chặn những tay thợ lặn kẻ thù tấn công kho đạn bến cảng.

Tính đến hôm nay, dường như chỉ có 4 nước đã phát triển chương trình quân sự dựa trên các loài động vật có vú ở biển như cá heo, cá voi trắng mũi chai, hải cẩu hoặc sư tử biển : Hoa Kỳ, Nga, Bắc Triều Tiên và Israel.

Israel phản ứng giận dữ trước tuyên bố của Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov rằng Adolf Hitler "mang dòng máu Do Thái".

Ông Sergei Lavrov đưa ra bình luận nhằm cố biện minh cho việc Nga khắc họa hình ảnh của Ukraine là "Phát xít" mặc dù Tổng thống Zelensky là người Do Thái.

Bộ Ngoại giao Israel đã triệu tập Đại sứ Nga để "làm rõ" và yêu cầu lời xin lỗi.

Phát xít Đức đã giết 6 triệu người Do Thái trong nạn diệt chủng Holocaust thời Thế chiến Lần 2.
Ông Lavrov đưa ra tuyên bố trong chương trình truyền hình Zona Bianca ở Italy hôm 01/05, vài ngày sau khi Israel tiến hành lễ kỷ niệm nạn nhân Holocaust, một trong những dịp kỷ niệm trọng đại nhất tại Israel.

Khi được hỏi là cách nước Nga tuyên bố đang chiến đấu để "giải trừ phát xít" tại Ukraine khi chính Tổng thống Volodymyr Zelensky là người Do Thái, ông Lavrov nói: "Có thể tôi đã sai. Nhưng Hitler mang dòng máu Do Thái. [Zelensky là người Do Thái] thì hoàn toàn không có ý nghĩa gì. Những người Do Thái thông thái nhất lại chính là những người bài Do Thái dữ dội nhất."

Tuyên bố của ông Lavrov đã khiến giới chính trị gia tại Israel giận dữ.

Thủ tướng Israel Naftali Bennett nói: "Những lời dối trá nhằm dụng ý cho rằng chính người Do Thái đã gây tội ác kinh khủng nhất trong lịch sử và vì vậy những kẻ đàn áp người Do Thái được miễn trừ trách nhiệm."

"Không có cuộc chiến tranh nào ngày nay là nạn diệt chủng Holocaust hoặc giống như Holocaust."

Ngoại trưởng Israel Yair Lapid phản ứng giận dữ, gọi ngôn từ của ông Lavrov là "không thể dung thứ".

Người đứng đầu Trung tâm Tưởng niệm Holocaust của Israel, ông Dani Dayan cũng lên án tuyên bố của ông Lavrov.

"Hầu hết các tuyên bố của ông ta là ngu xuẩn, hoang tưởng, nguy hiểm, và đáng bị lên án," ông Dani Dayan nói trong dòng tweet. "Lavrov đảo ngược nạn diệt chủng Holocaust: biến các nạn nhân thành tội đồ, dựa trên cách thúc đẩy một thông tin hoàn toàn vô căn cứ là Hitler có gốc Do Thái."

Phát biểu trong một video, Tổng thống Ukraine Zelensky nói: "Tôi không có từ ngữ nào…Không ai nghe bất kỳ sự bác bỏ hay biện minh nào từ Moscow. Tất cả chúng ta cần là sự im lặng."

Tổng thống Ukraine nói thêm rằng sự im lặng đồng nghĩa giới lãnh đạo Nga đã quên "tất cả những bài học trong Thế chiến lần 2" hoặc "có lẽ họ đã không bao giờ học được những bài học này".

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price nói rằng những bình luận của ông Lavrov cho thấy "một dạng thức phân biệt chủng tộc thấp kém nhất" và "những "lời dối trá xảo quyệt".

Ông Ned Price cũng nói thêm rằng "Điện Kremlin kiên định trong việc chứng tỏ rằng không có mức thấp nhất mà họ có thể tự hạ bản thân", và tuyên bố của ông Lavrov là "ví dụ mới nhất về điều này".

Nhà báo Jon Donnison của BBC tại Jerusalem nói các phản ứng mạnh mẽ cho thấy bình luận của ông Lavrov là xúc phạm và không thể chấp nhận về mặt đạo đức sâu sắc đối với người Do Thái, ở Israel và trên thế giới.

Trong những tháng gần đây, Israel - quốc gia có đông người Nga sinh sống, đôi khi nỗ lực đóng vai trò là trung gian giữa Nga và Ukraine.

Nhưng nhà báo Jon Donnison nói rằng chính phủ Israel đã đối mặt với lời chỉ trích vì không có lập trường đủ cứng rắn với Tổng thống Nga Putin. Bình luận của Lavrov sẽ là phép thử cho mối quan hệ của Israel với Nga và trong khi lời nói này khiến nhiều người bị xúc phạm nhưng nó lại phản ánh một diễn ngôn chung của giới ủng hộ Kremlin, phóng viên của BBC nói thêm.

Ngoại trưởng Ukraine cũng phản pháo, nói rằng bình luận của ông Lavrov là bằng chứng về "chủ nghĩa bài Do Thái ăn sâu" của chính nước Nga.
Trong hàng thập kỷ đã có những thông tin không có bằng chứng rằng người ông cố không xác định danh tính của Hitler là người Do Thái.

Luật sư của Hitler là Hans Frank trong một quyển hồi ký xuất bản năm 1953 ghi rằng ông đã được Hitler hướng dẫn điều tra các tin đồn là ông mang dòng máu Do Thái. Frank nói ông đã phát hiện rằng ông cố của Hitler thật sự là người Do Thái - mặc dù tuyên bố này được giới theo thuyết âm mưu tin vào nhưng các nhà sử học chính thống thì lại hoài nghi.

CÂU CHUYỆN CÓ THẬT XẢY RA Ở UKRAINE- CHIẾC XE HƠI MÀU ĐỎ


Jen Dang kể lại.
Trong chiến tranh, có nhiều chuyện lạ lùng đến khó tin, và đây là câu chuyện được kể lại hôm qua từ một cư dân Kyiv.
…
Khi rời hầm tránh bom, tôi nhìn thấy ngay một chiếc ô tô màu đỏ còn gắn chìa khóa đậu gần cửa hàng đang bốc cháy. Tôi quan sát nó suốt hai tiếng, nhưng không thấy chủ nhân chiếc xe xuất hiện - gia đình tôi không thể đợi quá lâu... Tôi quyết định trộm chiếc xe, khẩn cấp đưa gia đình mình đến Vinnitsa, nơi có nhà của họ hàng để lánh khỏi làn lửa bom đạn. Sau đó, tôi tìm thấy một số điện thoại trong ngăn đựng găng tay nên lập tức gọi vào số ấy với hy vọng gặp được chủ nhân của chiếc xe.
- “Tôi vô cùng xin lỗi vì đã lấy trộm xe hơi của Ông. Chiếc xe đã cứu gia đình tôi!"
- “Ôi, tốt quá! Bạn hãy thôi lo lắng đi nhé. Tôi có những 4 chiếc xe hơi, chiếc Jeep đã đưa gia đình tôi khỏi Kyiv. Trước khi thoát đi, tôi kịp đổ đầy xăng cho 3 chiếc còn lại, để ở những nơi khác nhau với chìa khóa gắn sẵn trong ổ điện và số điện thoại liên lạc trong ngăn đựng găng tay. Cám ơn Chúa lòng lành, như vậy là tôi đã nhận được đủ cuộc gọi lại từ tất cả các xe, rằng gia đình các Bạn đều bình yên - hẹn gặp lại mọi người. Bảo trọng Bạn nhé!"
Vẫn còn đó nhiều lắm lòng tốt trên đời này. Và trong số đó là từ những con người của đất nước Ukraine anh hùng!

Đô la và nhân dân tệ, một mặt trận khác của cuộc chiến Ukraina
Trên trận địa Ukraina, mọi chú ý hướng về cuộc đọ sức giữa vũ khí của Nga và Mỹ. Về tài chính, Ukraina có thể là điểm khởi đầu cuộc xung đột giữa đồng đô la Mỹ và nhân dân tệ Trung Quốc. Lệnh trừng phạt Nga xâm chiếm Ukraina khiến Bắc Kinh mạnh dạn hơn để áp đặt một trật tự tiền tệ mới với thế giới.
Đâu là những lợi thế và trở ngại để nhân dân tệ soán ngôi đô la ? Liệu rằng thế giới có dám tin vào một đơn vị tiền tệ quốc tế hoàn toàn không tuân thủ luật chơi của thị trường như đồng tiền Trung Quốc ?
Chiến tranh Ukraina, bệ phóng cho đồng nhân dân tệ
Phương Tây đã ban hành một loạt các biện pháp trừng phạt Matxcơva ngay những ngày đầu tổng thống Vladimir Putin đưa quân xâm chiếm Ukraina. Dự trữ ngoại tệ của hầu hết các ngân hàng Nga tại Hoa Kỳ và châu Âu bị phong tỏa. Nga cũng đã bị loại khỏi hệ thống thông tin ngân hàng quốc tế SWIFT. Nội hai quyết định đó đã đủ để làm dấy lên trở lại viễn cảnh Trung Quốc cùng với một số quốc gia không hữu hảo với Hoa Kỳ như Iran hay Venezuela thành lập một mặt trận « chống đô la » khuynh đảo vị thế của đồng tiền Mỹ trong hệ thống tài chính và tiền tệ toàn cầu.
Trong chưa đầy hai tháng, hai đồng minh thân thiết nhất của Washington là Israel và Ả Rập Xê Út đã bắn đi hai tín hiệu theo chiều hướng này : Tel Aviv vừa thông báo, dự trữ của Ngân Hàng Trung Ương Isral mở cửa đón nhân dân tệ. Riyad từ đầu tháng 3/2022 cho biết đang nghiên cứu khả năng dùng đồng tiền Trung Quốc để thanh toán một phần các hóa đơn xuất khẩu dầu hỏa. Báo tài chính Mỹ Wall Street Journal coi đây là một tin « động trời », bởi từ sau Thế Chiến Thứ Hai, Ả Rập Xê Út tuyệt đối « trung thành » với Mỹ và đã từng nhiều lần đem kho dự trữ dầu hỏa quốc gia để phục vụ lợi ích chính trị, địa chính trị của Hoa Kỳ. Giờ đây Riyad là nguồn cung cấp đến 25 % dầu hỏa cho Trung Quốc, bắt đầu « chuyển hướng » và đây là « dấu hiệu rạn nứt rõ rệt nhất giữa các nền kinh tế đang trỗi dậy và phương Tây », là bằng chứng mới thể hiện nguyện vọng « tách rời khỏi quỹ đạo của đồng đô la Mỹ » .
Trong mắt nhà kinh tế Pháp Michel Aglietta, chuyên gia về tiền tệ và đồng tác giả cuốn Cuộc chạy đua tranh giành thế thượng phong trên về tiền tệ thế giới trước thách thức cạnh tranh Mỹ-Trung- La course à la suprématie monétaire mondiale. A l’épreuve de la rivalité sino-américaine, NXB Odile Jacob (4/2022), đây là thời điểm đồng nhân dân tệ Trung Quốc « lên ngôi ». Mỹ rồi Liên Hiệp Châu Âu phong tỏa dự trữ ngoại tệ của Ngân Hàng Trung Ương Nga (gần 50 % trong số hơ 640 tỷ đô la) khiến bản thân Bắc Kinh và không ít quốc gia đang phát triển từ ở châu Phi đến châu Á và cả châu Mỹ Latinh lo sợ. Trung Quốc hiện đang có 3.500 tỷ đô la dự trữ ngoại tệ và đang nắm giữ 1.000 tỷ công trái phiếu của Hoa Kỳ.
Thuận lợi trong kế hoạch soán ngôi đô la
Trong tác phẩm mới cho ra mắt độc giả đầu tháng tư Michel Aglietta nhấn mạnh trên hai điểm : một là vị trí của đồng đô la trong « giỏ dự trữ ngoại tệ » của thế giới đang từ 70 % hồi năm 2000 nay đã rơi xuống còn 59 %. Trái lại, nhân dân tệ tuy mới chỉ có một chỗ đứng « khiêm tốn » nhưng càng lúc càng được một số quốc gia quan tâm, bởi nguyện vọng « tách rời khỏi quỹ đạo đô la ». Nguyện vọng đó thể hiện mạnh mẽ tại tại khu vực châu Á (trong đó có Việt Nam, Cam Bốt …).
Trong bối cảnh đó Michel Aglietta ghi nhận chiến tranh Ukraina càng « thúc đẩy bước tiến của nhân dân tệ trên trường quốc tế và thu hẹp ảnh hưởng của đô la » cho dù là trong ngắn hạn có nhiều khả năng Bắc Kinh không quá lộ liễu thể hiện là điểm tựa mang tính quyết định đối với Nga ở thời điểm này, nhưng Bắc Kinh luôn có tầm nhìn xa và mục tiêu của Trung Quốc là « tăng cường tính độc lập đối với Hoa Kỳ » trên nhiều lĩnh vực từ công nghệ cao đến tiền tệ …
Công cụ lợi hại: E-nhân dân tệ
Vậy trên con đường chinh phục thế giới đó, Trung Quốc có những lợi thế và trở ngại nào ? Vẫn chuyên gia về tiền tệ Michel Aglietta đánh giá, một trong những lợi thế của Trung Quốc là đồng nhân dân tệ digigal ( kỹ thuật số ), do Ngân Hàng Trung Ương Trung Quốc phát hành, vận hành gần như một đồng tiền bình thường qua ứng dụng điện thoại. Đồng nhân dân tệ digital như vậy được đặt dưới sự quản lý của các giới chức tiền tệ và tài chính Trung Quốc, cho phép quan sát mọi luồng giao dịch, biết rõ tiền bạc được chuyển từ tài khoản nào và đến tay ai. Các hoạt động rửa tiền, trốn thuế khó mà thoát khỏi tai mắt của nhân viên thanh tra. Nhưng có lẽ quan trọng hơn là mục tiêu giảm bớt ảnh hưởng của đồng đô la Mỹ. Hiện tại, 88 % giao dịch thương mại trên thế giới được thanh toán bằng đô la. Để so sánh, cho dù là công xưởng và là quốc gia xuất khẩu số 1 của thế giới, đồng nhân dân tệ của Trung Quốc chỉ chiếm có 4 %.
Ngân hàng Goldman Sachs của Mỹ dự báo trong 10 năm nữa sẽ có tới 1 tỷ người trên thế giới dùng tiền nhân dân tệ kỹ thuật số và đây sẽ là đơn vị được dùng trong 15 % các khoản giao dịch trên toàn cầu.
Virus corona phá hỏng tham vọng của Bắc Kinh ?
Tuy nhiên đúng vào lúc Trung Quốc gặp thuận lợi nhờ chiến tranh Ukraina để đẩy mạnh tiến trình « quốc tế hóa » nhân dân tệ thì virus corona lại giáng cho Bắc Kinh một đòn đau. Trả lời RFI Việt ngữ, Michel Santi chuyên gia về kinh tế vĩ mô và thị trường tài chính, phân tích :
Michel Santi : « Vào thời điểm mà cả thế giới đã mở rộng cửa, riêng Trung Quốc vẫn thu mình khép kín trong các các đợt phong tỏa. Bắc Kinh khăng khăng giữ chủ trương zero Covid. Công xưởng của thế giới bị đóng cửa và khoảng 1.000 tàu chở hàng bị kẹt ngoài khơi cảng Thượng Hải, không vào được gần bờ để dỡ hay chất hàng. Giả định Thượng Hải dỡ bỏ lệnh cấm vận ngay bây giờ, cũng phải mất nhiều tuần lễ mới hy vọng giải quyết được tình trạng ách tắc. Có thể nói là trong một chừng mực nào đó, thị trường Trung Quốc đang bị tê liệt và kèm theo đó là những hậu quả tiềm tàng rất tai hại, trước hết là đối với ngành xuất khẩu của nước này. Vào lúc mà Bắc Kinh muốn một phần kim ngạch xuất khẩu phải được thanh toán bằng nhân dân tệ, quyết định phong tỏa chặt chẽ nhiều cảng và thành phố công nghiệp để chống dịch là tín hiệu không hay. Thậm chí chính sách đó hủy hoại những nỗ lực nhằm củng cố uy tín của đồng nhân dân tệ.
Bản thân đồng tiền Trung Quốc chưa đủ sức trấn an cộng đồng quốc tế ông Santi phân tích tiếp :
Michel Santi : « Như mọi nhà đầu tư, các Ngân Hàng Trung Ương đều phải có một khoản dự trữ ngoại tệ và đương nhiên đó phải là những đơn vị tiền tệ ổn định và dễ hoán đổi sang một ngoại tệ khác. Khác với đô la Mỹ, euro của châu Âu hay đồng yen Nhật Bản, nhà nước Trung Quốc can thiệp để kiểm soát tỷ giá đồng nhân dân tệ. Bắc Kinh kiểm soát từ tỷ giá giao dịch nhân dân tệ đến thị trường và tất cả các doanh nghiệp như là Alibaba … Trong mắt giới tài chính, đó là dấu hiệu cho thấy ‘thị trường Trung Quốc chưa chín muồi’. Hệ quả kèm theo là không dễ hoán đổi đơn vị tiền tệ Trung Quốc để thu vào đô la hay bất kỳ một đơn vị tiền tệ quốc tế có uy tín nào khác. Điều này ảnh hưởng đế quyết định của các Ngân Hàng Trung Ương trên thế giới trong giỏ dự trữ ngoại tệ ».
Ngày tàn của đô la còn xa
Như vừa nói, đô la Mỹ vẫn còn nhiều lợi điểm mà không một đơn vị tiền tệ nào có được, kể cả đồng tiền chung châu Âu euro hay yen của Nhật. Cho đến tận ngày nay, đô la « vẫn là vua », chiếm 59 % dự trữ ngoại tệ của thế giới, là đơn vị thanh toán gần 90 % trao đổi mậu dịch toàn cầu. Các nhà đầu tư trên thế giới dường như vẫn chỉ tin tưởng vào đồng tiền của Mỹ. Chuyên gia Michel Santi đánh giá :
Michel Santi : « Không có lý do chính đáng nào để nghi ngờ về thế thượng phong của đồng đô la Mỹ. Ngay cả đồng tiền chung châu Âu là euro cũng không có tham vọng và cũng không muốn soán ngôi đô la. Ở thời điểm hiện tại, đô la đang tăng giá so với yen của Nhật, euro của châu Âu. Đây là bằng chứng rõ rệt nhất cho thấy thế giới không dễ thoát ly khỏi quỹ đạo của đô la. Điểm đáng ngại ở đây là khi đô la tăng giá, nợ nước ngoại của các nền kinh tế đang trỗi dậy cũng tăng theo. Gánh nặng nợ nần càng lúc càng nặng. Ở thập niên 1970, một vị bộ trưởng tài chính Mỹ đã nói với đồng nhiệm Pháp ‘đô la là đơn vị tiền tệ của chúng tôi, nhưng là một vấn đề của các bạn’ Câu nói đó vẫn còn tính thời sự.
Đây là cơ hội để đồng tiền Trung Quốc gặm nhấm thêm thị phần, nhưng vấn đề chỉ khoanh vùng đối với Nga mà thôi. Nhìn rộng hơn một chút về thái độ của Trung Quốc trên vấn đề Ukraina : Trung Quốc tránh lên án Matxcơva xâm chiếm Ukraina và đã không về hùa với phương Tây trừng phạt Kremlin. Ai cũng biết Trung Quốc đang là điểm tựa kinh tế của Nga trong giai đoạn này. Theo tôi, thái độ đó bất lợi cho đà quốc tế hóa đồng nhân dân tệ, bởi giới đầu tư sợ rằng Âu, Mỹ cũng có thể trừng phạt các ngân hàng hay doanh nghiệp Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh cũng cân nhắc kỹ lưỡng những « được », « thua » và đang kỳ vọng nhiều về các dự án hợp tác khai thác tài nguyên của Nga trong vùng Siberi. Một khi kinh tế Nga suy yếu và cần đầu tư nước ngoài, thì Trung Quốc sẽ « một mình một chợ », vì các hãng lớn của Âu Mỹ đã bỏ đi hết cả. Là một quốc gia khát nguyên liệu như Trung Quốc, cắm rễ vào Siberi và cùng khai thác tài nguyên với Matxcơva là tham vọng Bắc Kinh đang ấp ủ ».
Ngay cả trong trường họp một số quốc gia muốn giảm mức độ lệ thuộc vào đô la Mỹ thì các đơn vị tiền tệ quốc tế được ưa chuộng nhất là euro, yen, đồng bản Anh, franc của Thụy Sĩ và đương nhiên là mức độ tin cậy rất cao vào vàng.
Không thể phủ nhận trọng lượng kinh tế, thương mại, và tài chính của Trung Quốc, nhưng cũng phải nhìn nhận rằng nhân dân tệ còn là một đồng tiền « với nhiều khác biệt » : nhân dân tệ không « hoạt động tự do và tỷ giá hối đoái của đơn vị tiền tệ này nằm ngoài tầm kiểm soát của luật cung cầu trên thị trường » .
Vậy thì ai dám đánh cuộc vào nhân dân tệ để thoát ly khỏi đô la ? Ai dám đánh cuộc rằng, khác với Washington, Bắc Kinh sẽ không sử dụng đồng tiền của Trung Quốc như một loại vũ khí trừng phạt những đối thủ chính trị, quân sự, kinh tế của Đảng Cộng Sản nước này ?

Gặp Gỡ Aerorozvidka, Các Chiến Binh Tình Nguyện Của Ukraine.
Mỗi ngày, chúng tôi biết thêm về những phương pháp độc đáo mà các binh sĩ Ukraine sử dụng để đạt được hiệu quả tuyệt vời. Aerorozvidka được thành lập vào năm 2014 với tư cách là một nhóm tình nguyện viên huy động vốn cộng đồng vận hành máy bay không người lái theo sở thích, kể từ đó nó đã được biên chế vào quân đội Ukraine . Aerorozvidka hiện là một phi đội trinh sát và tác chiến bằng máy bay không người lái tinh nhuệ. Nó đã tiến hành cuộc chiến đấu với xe tăng và xe bọc thép của Nga trong vài tháng qua, và là một ví dụ tuyệt vời về những người thường xuyên đổi mới để chống lại những kẻ xâm lược Nga .
Đó là một cuộc chiến tranh nhân dân.
Các tình nguyện viên đã thành lập Aerorozvidka 8 năm trước, sau khi Nga sáp nhập Crimea. Họ đã vận động để ngăn chặn những phần tử ly khai thân Nga ở vùng Donbas. Volodymyr Kochetkov-Sukach, một chủ ngân hàng đầu tư người Ukraine, đã thành lập đơn vị và các tình nguyện viên khác tham gia từ lĩnh vực công nghệ thông tin và an ninh mạng. Kochetkov-Sukach đã thiệt mạng trong trận chiến ở Donbas vào năm 2015, và nhóm đã cố gắng tôn vinh di sản của anh bằng cách đáp lại lời kêu gọi chống lại những kẻ xâm lược Nga.
Aerorozvidka tuyên bố có 50 đội bay không người lái khác nhau hoạt động trên các không gian chiến đấu trên khắp đất nước. Phương pháp của phi đội là đánh vào ban đêm, khi quân địch đang ngủ. Lực lượng thiết giáp Nga giấu xe tăng trong các khu dân cư không cho Ukraine liều lĩnh tấn công bằng pháo có thể gây nguy hiểm cho dân thường. Aerorozvidka mang lại cho quân đội Ukraine khả năng phản ứng với chiến thuật này, và đó là lý do chính khiến đơn vị này là một tài sản quan trọng như vậy.
Đánh nhau ban đêm
Để trinh sát, Aerorozvidka sử dụng máy bay không người lái Quad-copter với camera nhiệt, chẳng hạn như DJI Mavic 2 Enterprise . Máy bay không người lái này có cảm biến mạnh mẽ, khả năng zoom quang học và kỹ thuật số cùng các chức năng tự động. Được xây dựng cho những người đam mê nhiếp ảnh, Mavic 2 Enterprise có giá chỉ 1.600 đô la.
Khi các thiết bị này đã xác định được mục tiêu của chúng, máy bay không người lái R18 có thể hoạt động. Hệ thống R18 có tầm bay 2,5 dặm với thời gian bay 40 phút và có thể thả lựu đạn chống tăng nặng 11 pound. R18 đã được ghi nhận tiêu diệt nhiều xe tăng Nga .
Một quân nhân chiến đấu của Aerorozvidka nói với trang tin DroneXL rằng không thể nhìn thấy máy bay không người lái vào ban đêm. “Chúng tôi đặc biệt tìm kiếm mục tiêu có giá trị nhất trong đoàn xe và sau đó chúng tôi đã đánh trúng nó chính xác,” chiến binh nói. “Chúng tôi có thể làm điều đó thực sự tốt với thiệt hại phụ rất thấp - ngay cả ở các làng, khu dân cư cũng có thể. Bạn có thể đến gần hơn nhiều vào ban đêm ”.
Một phần của một số chiến thắng lớn.
Khi bản thân R18 không tấn công mục tiêu, nó có thể cung cấp dữ liệu cho các đơn vị pháo binh thông thường để thực hiện các nhiệm vụ khai hỏa nhắm vào các đoàn xe của Nga. Aerorozvidka đã được ghi nhận vì đã giúp đánh đoàn xe bọc thép lớn dài 40 dặm tiếp cận Kyiv trong thời kỳ đầu của cuộc chiến.
Aerorozvidka cũng chế tạo các phương tiện đa Copter, được điều khiển từ xa trong nhà. Những chiếc này mang theo lượng thuốc nổ lớn hơn có thể nhắm vào đỉnh tháp pháo xe tăng, nơi thường có lớp giáp yếu nhất.
Aerorozvidka cho thấy cách làm việc theo nhóm tạo điều kiện cho các giải pháp sáng tạo cho các vấn đề chiến trường. The Guardian đưa tin rằng Aerorozvidka “đã tạo ra một hệ thống có tên là Delta, một mạng lưới các cảm biến dọc theo tiền tuyến được đưa vào bản đồ kỹ thuật số để các chỉ huy có thể nhìn thấy các chuyển động của kẻ thù khi chúng di chuyển”. Điều này giải thích khả năng nhận thức tình huống làm chủ được của người Ukraine nhờ sức mạnh của máy bay không người lái.
Người Nga không bao giờ dự đoán rằng những người lính công dân Ukraine sẽ đứng lên bảo vệ đất nước của họ theo cách như vậy. Họ tập trung vào những con số thông thường, và họ không lập kế hoạch cho những người chiến đấu tình nguyện sẽ phát triển một cách hữu cơ từ các nghề công nghệ cao. Aerorozvidka cho thấy cách thường dân có thể sử dụng các kỹ năng chuyên môn của họ để tạo ra sự khác biệt trên chiến trường.
Bren M. Eastwoot

Bộ trưởng Ngoại giao Canada Mélanie Joly cho biết chính phủ liên bang Canada sẽ thay đổi luật trừng phạt của mình cho phép chuyển tài sản bị đóng băng và bị tịch thu của Nga để bồi thường cho các nạn nhân hoặc để giúp xây dựng lại Ukraine sau chiến tranh. Sự thay đổi này sẽ khiến Canada trở thành nước đầu tiên trong khối G7 cho phép thực hiện điều luật này.
Dự luật này đã được Thượng nghị sĩ Ratna Omidvar đưa ra và chuẩn bị được thượng viện thông qua.
Đại sứ quán Ukraine tại Canada đã kêu gọi các nhà lập pháp nhanh chóng ban hành dự luật Omidvar. "Chúng tôi tin rằng hoàn toàn công bằng khi tài sản nhà nước Nga hoặc tài sản bất chính của các nhà tài phiệt Nga phải trở thành một phần của sự đền bù của họ đối với nhân dân và đất nước Ukraine."
Nguồn: Le Van Quy

Israel ngày 2/5 lên án Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov vì ngụ ý rằng lãnh đạo Đức quốc xã Adolf Hitler có nguồn gốc Do Thái và đề nghị Moscow xin lỗi.
Bộ Ngoại giao Israel cho hay sẽ triệu đại sứ Nga để nói chuyện ‘cứng rắn’ về những lời phát biểu mà Ngoại trưởng Nga Lavrov đưa ra hôm 1/5 trong cuộc phỏng vấn với đài truyền hình Ý.
Ngoại trưởng Israel, Yair Lapid, nói: “Đó là một tuyên bố tai tiếng không thể nào tha thứ được và dĩ nhiên cũng là một sai lầm khủng khiếp về lịch sử, và chúng tôi trông chờ một lời xin lỗi.”
Đại sứ quán Nga chưa hồi đáp tức thì.
Trong cuộc phỏng vấn với kênh Rete 4 của Ý, Ngoại trưởng Nga được hỏi làm thế nào mà Nga có thể tuyên bố rằng họ ‘phi đức quốc xã’ Ukraine trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy là một người có gốc gác Do Thái.
“Họ bảo ‘đức quốc xã kiểu gì khi mà chúng tôi là Do Thái’, này, tôi thấy ông Hitler cũng có gốc gác Do Thái vậy, cho nên điều họ nói chẳng nghĩa lý gì cả”, ông Lavrov nói thông qua một người thông dịch.
Ông còn nói thêm rằng: “Từ lâu nay chúng ta nghe những người Do Thái thông thái nói rằng những kẻ chống Do Thái ghê gớm nhất lại chính là những người Do Thái.”
Ông Dani Dayan, chủ tịch đài tưởng niệm Yad Vashem của Israel dành cho 6 triệu nạn nhân Do Thái trong cuộc tàn sát chủng tộc Holocaust, nói phát biểu của Ngoại trưởng Nga là sai và đáng khinh, đáng phải bị lên án kịch liệt.

Cho dù kết quả ra sao, cuộc chiến tranh Ukraina do tổng thống Nga Vladimir Putin phát động có nguy cơ gây ra sự phân mảnh thế giới cả về địa chính trị, kinh tế và kỹ thuật số, và đây là điều đáng lo ngại. Trên đây là nhận định của cây bút thời luận Pierre Haski của tuần báo Pháp L’Obs trong bài viết « Những hậu quả đáng lo ngại của sóng xung kích chiến lược trong cuộc chiến ở Ukraina », đăng ngày 28/03/2022.
Theo Pierre Haski, cuộc chiến Ukraina là một bước ngoặt lịch sử và sẽ không còn gì có thể giống như trước nữa. Trước tiên là những hệ quả liên quan đến quan hệ giữa các cường quốc : tuyên bố của Joe Biden ở Vacxava, hôm thứ Bảy 26/03 rằng Vladimir Putin « không thể tiếp tục nắm quyền lực » giống như một trận động đất. Liệu có phải tổng thống Hoa Kỳ đặt mục tiêu thay đổi chế độ ở Matxcơva hay không ? Nhà Trắng đã nhanh chóng giải tỏa thắc mắc: một quan chức cấp cao của Mỹ nói rằng ý của tổng thống Biden là « ông Putin không được phép thực thi quyền lực đối với các nước láng giềng hoặc khu vực », rằng Biden « không nói về quyền lực của tổng thống Putin ngay tại nước Nga, cũng không nói về sự thay đổi chế độ ».

Không phải cả thế giới đứng về phía phương Tây
Dẫu sao thì chuyện này cũng dự báo là nguyên thủ Mỹ và Nga sẽ không sớm gặp gỡ trực tiếp như hồi tháng 06/2021 tại Genèves. Một hình thức « chiến tranh lạnh » đang quay trở lại ven châu Âu, với việc Nga có nguy cơ bị tách biệt lâu dài khỏi thế giới phương Tây thông qua các lệnh trừng phạt nghiêm khắc nhắm vào nước này kể từ cuộc xâm lăng Ukraina hôm 24/02/2022.

Pierre Haski nhận định chúng ta đã chạm tới chiến tranh lạnh và phi toàn cầu hóa bán phần. Chiến tranh Ukraina càng kéo dài thì điều đó càng rõ nét. Điều này đặt ra một câu hỏi chiến lược lớn : trước chiến tranh Ukraina, bầu chiến tranh lạnh với Trung Quốc đang dần hình thành, nhưng nay chúng ta vẫn đang tiếp tục cuộc chiến tranh lạnh đó, hay đây là hai cuộc chiến tranh lạnh khác nhau ? Dường như hiện giờ đang có sự bất định về chiến lược, thế giới đang chuyển động và rất khó để có thể phân tích.

Phương Tây đang nhận ra rằng không phải cả thế giới đều đồng tình với Mỹ và châu Âu trong việc lên án hành vi Putin điều quân xâm lược Ukraina. Nhiều nước phía Nam bán cầu vẫn giữ những ký ức cay đắng về các hành động quân sự trực tiếp hoặc gián tiếp của Mỹ hoặc châu Âu, như tại Irak, Libya, Yemen … Các nước này cũng không choáng váng bởi điều mà Tây phương tỏ ra như mới khám phá và gọi là « sự trở lại của chiến tranh ». Sự tiếp đón tuyệt vời mà các nước châu Âu dành cho hàng triệu người tị nạn Ukraina cũng trái ngược khủng khiếp với những hình ảnh về cuộc khủng hoảng di dân hồi năm 2015, hay những phát ngôn bài ngoại nở rộ trong chiến dịch bầu cử tổng thống Pháp mới đây.

Do đó, có một nguy cơ lớn là trong những năm tới đây chúng ta sẽ chứng kiến một thế giới không phải chỉ bị xẻ làm đôi, mà là bị chia cắt thành những mảnh nhỏ hơn, với hai nhóm chính đối đầu nhau, một bên là phương Tây được tạo lập lại và một bên là liên minh trên thực tế giữa Bắc Kinh và Matxcơva, còn phần còn lại của thế giới thì phải tìm cách chèo lái trong thời kỳ băng giá mới này. Sau châu Âu, người ta lo rằng căng thẳng sẽ chuyển dịch sang lục địa châu Á. Các thách thức đa phương lớn, chẳng hạn cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, chống đói nghèo hoặc các đại dịch lớn, sẽ gánh chịu những hậu quả tiêu cực từ sự ganh đua, cạnh tranh nói trên.

Trên thực tế, toàn cầu hóa về kinh tế, vốn phần nào đã bị đại khủng hoảng Covid-19 gây ảnh hưởng và làm suy yếu. Ông chủ của quỹ đầu tư khổng lồ BlackRock, trong một bức thư gửi các nhà đầu tư, cũng đã tuyên bố toàn cầu hóa đã chết. Các chuỗi cung ứng, vốn dĩ ngay từ đầu đại dịch Covid-19 đã cho thấy rất mong manh, dễ bị tác động, nay với chiến tranh Ukraina, một lần nữa lại tỏ ra dễ bị tổn thương. Rất có thể hệ quả sẽ là khu vực hóa lĩnh vực sản xuất các linh kiện quan trọng và mang tính chiến lược, lĩnh vực mà trước đây các chuỗi cung ứng đã được toàn cầu hóa.

Khi một dây chuyền chế tạo xe phải ngưng hoạt động vì không nhận được một linh kiện nhỏ do đại dịch hoặc chiến tranh, chi phí sẽ không thể đo lường được và điều này dẫn đến những điều chỉnh mạnh mẽ. Ngoài ra, nếu môi trường kinh doanh không còn thuận lợi ở các quốc gia cho đến nay được xem là cởi mở, đón nhận nhiều dây chuyền sản xuất, chẳng hạn như Trung Quốc, thì sự thay đổi này là vô cùng lớn.

Khủng hoảng hệ thống
Cũng giống như cuối cuộc Chiến tranh lạnh đầu tiên mà hai phe đối đầu là Liên Xô và Hoa Kỳ với các đồng minh của Wahsington, lần này chiến tranh lạnh và phi toàn cầu hóa bán phần sẽ là một đòn giáng khiến thế giới đình trệ. Một số biểu tượng của thế giới mở thời hậu Bức tường Berlin, như mạng Internet mở và kết nối toàn cầu, đang thụt lùi. Tiêu biểu là Trung Quốc và Nga đang tách khỏi mạng internet toàn cầu, tái nội địa hóa mạng internet cho riêng họ. Đó là một sự thụt lùi về kỹ thuật, nhưng trên hết là một sự thụt lùi về chính trị, với những bức tường ảo mọc lên, bên cạnh những bức tường thật đã được dựng lên trong những năm gần đây.

Phương Tây đã bắt đầu gắn kết trở lại và tỏ thái độ kiên quyết trước cuộc khủng hoảng Ukraina, nhưng phương Tây chắc chắn không còn quyền lực và khả năng bá chủ tối cao như trước. Một số cường quốc khu vực, như Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, các quốc gia vùng Vịnh hay thậm chí Israel, đã giành được quyền tự chủ chiến lược một cách khá ấn tượng và đang áp đặt các luật chơi mới. Những luật chơi mới này cũng sẽ không dễ xác định.

Dưới góc nhìn đó, châu Âu đang ở ngã rẽ lịch sử. Châu Âu vẫn còn nhiều lá bài, nhưng không phải lúc nào họ cũng sẵn sàng sử dụng, ngay cả khi mọi chuyện đang thay đổi rất nhanh chóng. Và cuối cùng, Hoa Kỳ đã giành lại được vai trò lãnh đạo trong cuộc khủng hoảng Ukraina, nhưng tình hình trong nước không phải lúc nào cũng dễ nắm bắt, nhiều lãnh đạo của các nước đồng minh với Washington dù không nói thẳng ra nhưng đang băn khoăn về thái độ của chính quyền Mỹ trong trường hợp Donald Trump tái đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ kỳ tới, hoặc một vị tổng thống « theo kiểu Trump » sẽ bước vào Nhà Trắng trong năm 2024. Cuộc bầu cử lập pháp giữa kỳ tại Mỹ chỉ trong vài tháng nữa sẽ mang tới phần mở đầu cho câu trả lời.

Cá nhân quyết định - thế giới chao đảo
Tính chất đặc biệt của cuộc chiến Ukraina lần này cũng liên quan đến quy mô, mức độ làn sóng xung kích mà nó gây ra trên thế giới, ngoài các bên có liên quan chính. Cho dù đó là về giá năng lượng tác động đến tất cả mọi người, là cuộc khủng hoảng lương thực đe dọa một phần thế giới đang phát triển trong dài hạn, mức lạm phát đang ngày càng cao, sự suy yếu liên tục của Liên Hiệp Quốc và của tất cả các quy tắc đa phương, hay cuối cùng là những tác động đến toàn cầu hóa kinh tế, thì cuộc khủng hoảng này đều sẽ tác động đến cả hệ thống.

Cây bút thời luận Pierre Haski của tuần báo Pháp L’Obs kết luận Vladimir Putin giống như là kẻ gây chuyện mà không biết cách dừng lại và dường như ông ta đã quá xa rời thực tế thế giới, nên không quan tâm đến việc hạn chế tác động của nó. Chúng ta sẽ phải chung sống rất lâu với hậu quả từ quyết định của Putin, vốn không chỉ liên quan đến cá nhân ông ta, mà còn làm cả thế giới chao đảo.

Nói thêm về phi toàn cầu hóa, một đề tài được nói đến nhiều trong thời gian qua, trên Les Echos, Jean-Marc Vittori, cây bút xã luận của báo kinh tế Pháp (ngày 21/04/2022), nhấn mạnh phi toàn cầu hóa không phải là điều mới mẻ, phi toàn cầu hóa không chỉ do chiến tranh Ukraina, nhưng việc Nga xâm lăng Ukraina là dấu hiệu cho thấy một thực tế khác : sự phân mảnh thế giới đang ngày càng mạnh mẽ.

Tổng giám đốc Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, Kristalina Georgieva, mới đây đã nói đến một nguy cơ ngày càng gia tăng : Nền kinh tế thế giới phân mảnh dựa trên các khối địa chính trị, với các chuẩn thương mại và công nghệ, hệ thống thanh toán và đồng tiền dự trữ khác nhau. Nước Nga có thể sáp nhập vào khối Trung Quốc : Thỏa thuận về việc xây dựng một đường ống dẫn dầu khổng lồ nối hai nước được ký kết ngay sau khi quân Nga bắt đầu tấn công Ukraina là một ví dụ. Hàng hóa và vốn đầu tư không phải là những thứ duy nhất chịu tác động, mà du lịch, dịch vụ, dữ liệu giữa các khối cũng sẽ ít được trao đổi.

Còn theo kinh tế gia Laurence Daziano, cây bút thời luận của Les Echos (ngày 04/04/2022), phương Tây cần tránh sự cắt đứt quá mạnh và mang tính hệ thống với Trung Quốc, để không gây ra những rủi ro lớn về chiến lược, chính trị, khí hậu và tài chính, bởi theo kinh tế gia John Maynard Keynes, điều tệ hại nhất không phải là điều không thể tránh khỏi mà là điều không thể đoán trước được.

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">These are the indicative estimates of Russia’s combat losses as of May 3, according to the Armed Forces of Ukraine. <a href="https://t.co/TXQ4jiQ8mT">pic.twit ter.com/TXQ4jiQ8mT</a></p>&mdash; The Kyiv Independent (@KyivIndependent) <a href="https://twitter.com/KyivIndependent/status/1521414611114803200? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">UEFA suspended the Russian national soccer team from participating in the 2022/23 League of Nations.<br><br>Russ ia has also been suspended from the Women's EURO 2022/22.<br><br>In addition, <a href="https://twitter.com/hashtag/Russian?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Russian</a> clubs have been suspended from <a href="https://twitter.com/hashtag/European?src=hash&am p;ref_src=twsrc%5Etf w">#European</a> Cups for the 2022/23 season. <a href="https://t.co/udeVgo45m2">pic.twit ter.com/udeVgo45m2</a></p>&mdash; NEXTA (@nexta_tv) <a href="https://twitter.com/nexta_tv/status/1521204250356948992? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Johnson phát biểu trước Quốc hội Ukraine, thông báo hỗ trợ thêm $ 375 triệu.

Nước Anh. sẽ gửi tên lửa chống hạm Brimstone và hệ thống phòng không Stormer.

Johnson nói: “Ukraine sẽ thắng, Ukraine sẽ tự do.

****

Nghị viện bật đèn xanh cho việc triển khai các Đơn vị Phòng thủ Lãnh thổ trong các vùng chiến sự.

Quốc hội Ukraine đã bỏ phiếu cho phép các Đơn vị Phòng thủ Lãnh thổ chiến đấu bên ngoài các khu vực được chỉ định của họ.

****

Đức Thánh Cha Phanxicô sẵn sàng đến gặp Putin ở Moscow, không đi đến Kyiv.

Điện Kremlin đã không trả lời đề nghị của Vatican. Giáo hoàng Francis cho biết ông đã cố gắng tìm hiểu động cơ phát động chiến tranh của Nga, đồng thời nói thêm rằng hành động của NATO có thể là nguyên nhân.

****

Lực lượng Nga bắt đầu đổ bộ vào Azovstal.

Quân đội Nga đang cố gắng đột nhập vào nhà máy Azovstal của Mariupol sau một đêm pháo kích dữ dội khiến hai dân thường thiệt mạng, quân đội Ukraine nói với Ukrainska Pravda ngày 3/5.

****
Ít nhất 9 người thiệt mạng do cuộc tấn công của Nga ở Donetsk Oblast.

Thống đốc Donetsk Oblast Pavlo Kyrylenko cho biết, Nga đã đánh bom Avdiivka vào ngày 3/5 khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và 2 người khác bị thương.

****
Die Welt: Đức có kế hoạch gửi pháo tới Ukraine.

Tờ Die Welt của Đức đưa tin, chính phủ Đức đã quyết định gửi 7 chiếc xe pháo Panzerhaubitze 2000 tới Ukraine.

Những khẩu pháo này là một trong những vũ khí pháo binh mạnh nhất trong kho vũ khí của Bundeswehr và có thể bắn trúng mục tiêu ở khoảng cách 40 km (25 dặm). Báo cáo cho biết, quá trình huấn luyện cho quân đội Ukraine sẽ diễn ra tại Đức.

****

Nga cáo buộc Israel ủng hộ "chủ nghĩa phát xít mới".

Trong một tuyên truyền mỉa mai, Bộ Ngoại giao Nga cáo buộc Israel ủng hộ "chủ nghĩa phát xít mới" ở Ukraine một ngày sau khi Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố Adolf Hitler là người gốc Do Thái.

Israel gọi những bình luận của Ngoại trưởng Lavrov là "không thể tha thứ", nói rằng những lời bình luận này đã đổ lỗi cho người Do Thái về Holocaust.

****

Bloomberg: EU đang để mắt tới châu Phi khi họ tìm cách thay thế khí đốt của Nga.

Liên minh châu Âu sẽ tìm cách tăng cường hợp tác với các nước châu Phi để giúp thay thế nhập khẩu khí đốt tự nhiên của Nga và giảm gần 2/3 sự phụ thuộc vào Moscow trong năm nay, Bloomberg đưa tin.

Các quốc gia ở Châu Phi như Nigeria, Senegal và Angola cung cấp tiềm năng lớn về khí đốt tự nhiên hóa lỏng chưa được khai thác. Do sự xâm lược toàn diện của Nga đối với Ukraine, một số nước EU đang nhắm đến việc ngừng mua khí đốt của Nga.

****

Trận pháo kích của Nga vào Kharkiv Oblast khiến 1 người thiệt mạng, 3 người bị thương trong 24 giờ qua.

Thống đốc Kharkiv Oblast, ông Oleh Synehubov ngày 3/5 cho biết một đám cháy đã bùng phát tại một trong những doanh nghiệp trong khu vực do pháo kích khiến một công nhân thiệt mạng.

****
Tình báo Anh: Quân đội Nga yếu hơn đáng kể do xâm lược Ukraine. Theo cập nhật tình báo gần đây của Vương quốc Anh. Bộ Quốc phòng, cuộc xâm lược đang diễn ra vào Ukraine sẽ có tác động lâu dài đối với các lực lượng Nga.

Bộ này nói thêm rằng ngân sách quốc phòng của Nga đã tăng xấp xỉ gấp đôi từ năm 2005 đến năm 2018 nhưng "việc hiện đại hóa các trang thiết bị vật chất đã không giúp Nga thắng Ukraine" do những thất bại trong cả hoạch định chiến lược và thực thi tác chiến.

****

Zelensky: 'Nga đã quên tất cả các bài học của Thế chiến thứ hai. Hoặc có thể họ chưa bao giờ học những bài học đó. '

Zelensky trong bài phát biểu hàng đêm của mình đã đề cập đến Sergiy Lavrov của Nga, người cáo buộc Hitler có “dòng máu Do Thái” và rằng “những người bài Do Thái hăng hái hiện nay chính là người Do Thái”.

Zelensky cho biết những tuyên bố của Ngoại trưởng Lavrov là "không phải ngẫu nhiên" và "không phải ngẫu nhiên mà những người chiếm đóng Nga đang tạo ra cái gọi là "trại lọc" trên đất Ukraine mà hàng nghìn người Ukraine đang đi qua, nơi người dân bị giết, tra tấn và hãm hiếp."

“Để làm được điều này, người ta phải bác bỏ hoàn toàn đạo đức và những thành tựu của chiến thắng trước chủ nghĩa Quốc xã,” Zelensky nói.

****

Nga định tuyến lại lưu lượng truy cập internet ở Kherson tạm thời bị chiếm đóng tới cơ sở hạ tầng của nước này.

Sau khi mất điện internet, Nga đã định tuyến lại lưu lượng truy cập internet thông qua cơ sở hạ tầng truyền thông của Nga, giám sát gián đoạn dịch vụ internet NetBlocks cho biết vào ngày 2 tháng 5, Reuters đưa tin.

****

Đại sứ Hoa Kỳ: Thị trưởng Mariupol báo cáo về 4 “trại lọc” của Nga trong và xung quanh thành phố.

Đại sứ tại OSCE Michael Carpenter nói với phóng viên CNN tại một cuộc họp báo rằng “trại lọc” đã được sử dụng để xử lý thường dân Ukraine trước khi họ được đưa đến Nga.

Carpenter cho biết việc buộc bắt người Ukraine "sẽ vi phạm luật nhân đạo quốc tế và là tội ác chiến tranh."

Nga bắt giam 1,1 triệu người Ukraine sang Nga, trong đó có gần 200.000 trẻ em.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết kể từ ngày 24 tháng 2, 1.092.137 người Ukraine đã bị bắt về Nga từ Donbas do Nga chiếm đóng, trong đó có 196.356 trẻ em.

****

Đỗ Ngà: Nga - Từ kẻ săn mồi sắp trở thành con mồi
Dù là mãnh hổ hay mãnh sư mà nếu bị cắt đứt nguồn thức ăn, nó cũng sẽ là miếng mồi ngon cho kền kền hoặc thậm chí là mồi cho những con vật nhỏ nhất như ruồi hoặc giòi bọ. Đó là quy luật, quy luật này được con người áp dụng vào những cuộc chiến để thay đổi cục diện. Chính nhờ nó mà nhiều kẻ yếu đã quật ngã những tên khổng lồ hơn mình gấp nhiều lần.
Năm 220, tại trận chiến Quang Độ, Tào Tháo dùng 7 vạn quân đánh bại Viên Thiệu 70 vạn quân trong tay. Đây là cuộc chiến không cân sức nhưng kẻ thắng lại là kẻ yếu hơn. Nguyên nhân là do Tào Tháo phá được kho lương của địch. Chỉ đơn giản vậy thôi.
Dù thời nào, thì kế hoạch cắt nguồn lương thực của địch luôn là kết hoạch hiệu quả để triệt hạ sức mạnh kẻ thù. Việc quân đội Ucraina đánh vào các căn cứ hậu cần của quân Nga tại nước Nga cũng là chiến thuật đấy. Và hiệu quả trông thấy, quân Ucraina ngày càng chủ động hơn trong cuộc chiến không cân sức.
Ở tầm cao hơn, nước Mỹ cũng đang dùng cấm vận để “bóp bao tử” người Nga. Khi kinh tế Nga kiệt quệ thì nguồn tiền nuôi sống chính quyền Nga và nuôi sống quân đội Nga cũng bị bóp lại. Đây là cách gián tiếp làm suy yếu nội lực của quân đội Nga. Quân đội đã rệu rã, vũ khí đã lạc hậu, cần rất nhiều tiền để hiện đại hóa, tuy nhiên với việc bị “đói triền miên” thì quân đội Nga khó có cơ hội hiện đại hóa để theo kịp các cường quốc khác được. Trên cuộc đua này, Nga sẽ bị bỏ lại phía sau.
Hiện giờ Nga đang dùng lợi thế dầu mỏ để làm cho Phương Tây và Mỹ chưa thể cấm vận hoàn toàn nền kinh tế Nga vì nhiều quốc gia đang phụ thuộc vào nguồn khí đốt nước này. Nếu ngưng mua khí đốt của Nga, nền kinh tế Đức đang bị mắc kẹt. EU đang tiến tới cấm vận hoàn toàn đối với nước Nga theo lộ trình. Các quốc gia nhỏ trong EU tiêu thụ năng lượng ít nên việc chuyển đổi nguồn cung không khó khăn gì. Vấn đề lớn nhất là nước Đức – nền kinh tế lớn nhất Châu Âu, muốn cắt đứt nguồn cung khí đốt từ Nga, nước Đức phải có lộ trình.
Hiện nay, Đức đang rất nỗ lực để thực hiện điều đó. Vào ngày 24/2, ngày mà Nga xâm lược Ucraina, trên 50% lượng khí đốt nhập khẩu của Đức là từ Nga. Tuy nhiên, đến nay Đức chỉ còn nhập của Nga khoảng 35% và đang điều chỉnh giảm dần. Bù vào phần khí đốt đó, Na Uy và Hà Lan sẽ thay thế. Với nguồn dầu mỏ, thì ngày 24/2, Đức nhập từ Nga 12% nhưng nay giảm xuống chỉ còn 8%. Đến cuối tháng 5, Đức sẽ ngưng nhập hoàn toàn nguồn dầu mỏ từ Nga.
Khi EU giải quyết xong tài toán năng lượng thì lúc đó nước Nga sẽ bị cấm vận hoàn toàn. Khi đó, nền kinh tế Nga sẽ kiệt quệ chứ không được thong thả như bây giờ. Sợi dây thòng lọng kinh tế đang siết, và sức mạnh “cơ bắp” của Nga đang giảm đi một cách rõ rệt. Chỉ mới hơn 2 tháng mà từ vị trí kẻ săn mồi, nước Nga của Putin đang trở thành con mồi trong chiến lược của nước Mỹ và Phương Tây.
Ngay từ đầu, khi Nga hung hăng tấn công Ucraina, NATO phản ứng rất thận trọng, thậm chí có phần thờ ơ. Tuy nhiên, sau hơn 2 tháng, khi mà sức mạnh Nga thực sự được định vị là “con hổ giấy”, đồng thời quân Nga bị tiêu hao sinh lực khá nhiều thì NATO tiến thêm bước nữa là áp sát biên giới Nga bằng cách tập trận chung với Ba lan, Phần Lan, Estonia, Litva. NATO đang sẵn sàng chia lửa với Ucraina.
Ở mũi tấn công chính, Mỹ thông qua luật Lend and Lease (mượn và cho thuê) vũ khí. Song hành với đó, Mỹ bung gói viện trợ 33 tỷ đô. Mục đích là chuẩn bị cho quân Ukraine mở đòn phản công lại lực lượng Nga. Bên mạn đông, Nga bị NATO áp sát, với động thái này của NATO thì Nga không thể không điều quân đồn trú nơi đó để phòng ngừa.
Đấy là cách NATO phân tán sức mạnh quân đội Nga. Ở mặt trận chính, Ucraina đang được chiến đấu bằng vũ khí của Mỹ rất hiện đại và rất dồi dào. Chính vì thế, cố vấn của Tổng thống Ukraine - Volodymyr Zelensky đã không ngần ngại công bố ra toàn thế giới rằng “từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 6 Ucraina sẽ chuyển từ phòng thủ sang phản công”.
Thời gian tới, quân Nga khó tránh khỏi thân phận con mồi trước quân đội Ucraina. Trên bình diện quốc tế, nước Nga của Putin từ chỗ muốn nuốt chửng những quốc gia hướng đông của NATO và EU để hòng giành lấy vị thế cân bằng trước Mỹ thì nay đang trở thành con mồi của họ. Rồi sau chiến tranh, đẳng cấp của quân đội Nga bị giáng, cùng với đó, sức mạnh nền kinh tế Nga cũng bị hạ bệ nốt. Một cường quốc hung hăng như nước Nga cần phải hạ bệ nó thì thế giới tiến bộ được bình yên.
Putin là một kẻ vừa không biết người mà lại không biết ta, thì sẽ trăm trận trăm bại. Ảo tưởng sức mạnh cường quốc số 2 thế giới, Putin vác súng đi săn mồi nhưng cuối cùng ông ta trở thành con mồi cho kẻ khác. Chính Putin đã trao cho Mỹ cơ hội hạ bệ nốt vai trò cường quốc quân sự mà Nga đã thừa hưởng sau khi Liên Xô sụp đổ.
Năm 1991, Mỹ đánh sập chủ nghĩa CS ở Nga, đến hơn 30 năm sau, Mỹ hạ bệ vai trò cường quốc của nước Nga. Đây là thông điệp hay nhất mà Mỹ muốn gởi tới anh cường quốc mới nổi Trung Quốc. Như lời của bà Ngoại trưởng Anh Liz Truss gởi thông điệp đến Trung Quốc hôm ngày 27/4 rằng: “muốn trỗi dậy thì phải biết chơi theo luật”.
Vâng! Đấy cũng là thông điệp của Mỹ, và Mỹ làm thật chứ không phải chỉ nói bằng mồm. Trung Quốc nhìn “vật thí nghiệm Nga” mà biết tự lượng sức mình.

Hãng tin Reuters cho hay mục đích của hành động này là thắt chặt quyền kiểm soát của Moscow đối với khu vực mà họ tuyên bố đã chiếm được hoàn toàn. Giới chức do Nga chỉ định tại các khu vực của Kherson tuyên bố khu vực này sẽ bắt đầu sử dụng đồng rúp của Nga vào ngày 1 tháng 5.
NetBlocks có trụ sở tại Luân Đôn xác nhận họ đã theo dõi gần như toàn bộ vụ mất kết nối internet trên toàn khu vực Kherson hồi hôm thứ Bảy, 30 tháng 4, vốn ảnh hưởng đến nhiều nhà cung cấp của Ukraine.Kết nối đã được khôi phục sau vài giờ, nhưng nhiều dữ kiện cho thấy lưu lượng truy cập hiện đang đi qua Nga.

"Có thể tôi đã sai. Nhưng Hitler mang dòng máu Do Thái. [Zelensky là người Do Thái] thì hoàn toàn không có ý nghĩa gì. Những người Do Thái thông thái nhất lại chính là những người bài Do Thái dữ dội nhất", Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov trả lời phỏng vấn trên chương trình Zona Bianca của Italy ngày 01/05.
Tuyên bố này đã khiến Israel giận dữ.
Thủ tướng Israel Naftali Bennett phản ứng: "Những lời dối trá nhằm dụng ý cho rằng chính người Do Thái đã gây tội ác kinh khủng nhất trong lịch sử và vì vậy những kẻ áp bức người Do Thái được miễn trừ trách nhiệm. Không có cuộc chiến ngày nay là nạn diệt chủng Holocaust hoặc giống như Holocaust."
Đại sứ Nga tại Israel đã bị triệu tập để làm rõ tuyên bố của ông Lavrov.
Tổng thống Ukraine Zelensky nói: "Tôi không có từ ngữ nào…Không ai nghe bất kỳ sự bác bỏ hay biện minh nào từ Moscow. Tất cả chúng ta cần là sự im lặng."
Tổng thống Ukraine nói thêm rằng sự im lặng đồng nghĩa giới lãnh đạo Nga đã quên "tất cả những bài học trong Thế chiến lần 2" hoặc "có lẽ họ đã không bao giờ học được những bài học này".
Bộ Ngoại giao Mỹ gọi lời bình luận của ông Lavrov cho thấy "một dạng thức phân biệt chủng tộc thấp kém nhất" và "những “lời dối trá xảo quyệt".
Phát xít Đức đã giết chết 6 triệu người Do Thái trong nạn diệt chủng Holocaust trong Thế chiến lần 2.
Tổng thống Nga Putin từng tuyên bố ngay từ lúc bắt đầu cuộc xâm lược, đó là muốn "giải trừ Tân phát xít" tại Ukraine, một lập luận được giới phân tích Phương Tây xem là vô căn cứ.

Anh ngày 2/5 tuyên bố sẽ cung cấp thêm 375 triệu đô la viện trợ quân sự cho Ukraine, bao gồm thiết bị chiến tranh điện tử và hệ thống ra-đa phòng không, ngoài khoản viện trợ gần 250 triệu đô la đã giúp Ukraine cho tới nay.
Anh cũng đã gửi cho Ukraine hơn 5.000 phi đạn chống tăng và 5 hệ thống phòng không cùng các đạn dược và chất nổ khác kể từ khi Nga xâm lược Ukraine hôm 24/2 khiến nhiều thành phố bị phá huỷ và hàng ngàn người chết hay bị thương.
Mỹ tới nay đã cung cấp cho Ukraine 3 tỷ đô la viện trợ quân sự và tuần rồi Tổng thống Joe Biden đề nghị Quốc hội chuẩn thuận hơn 20 tỷ đô la hỗ trợ quân sự cho Urkaine.
Nga tuần trước tuyên bố rằng các nước NATO đang tham gia một cuộc chiến uỷ nhiệm bằng cách cung cấp võ khí cho Ukraine, nơi mà Nga nói đang tiến hành ‘chiến dịch quân sự đặc biệt’ để giải giới Ukraine và loại bỏ chủ nghĩa dân tộc chống Nga mà Moscow cho là được thúc đẩy bởi phương Tây.
Ukraine và phương Tây nói Nga phát động cuộc chiến tranh xâm lược phi lý để thâu tóm lãnh thổ vốn đe doạ leo thang thành một cuộc xung đột rộng lớn hơn.
Văn phòng Thủ tướng Anh Boris Johnson cho hay cùng với các thiết bị khác, Anh cũng sẽ cung cấp cho Ukraine các thiết bị bao gồm dụng cụ phá sóng định vị vệ tinh, các máy bay không người lái có khả năng bốc dỡ hạng nặng để tái tiếp tế cho binh lính Ukraine troops, và các xe thiết giáp cho giới chức dân sự.
Theo dự kiến, Thủ tướng Anh sẽ phát biểu trước quốc hội Ukraine qua video trực tuyến vào sáng ngày 3/5.
Dù đã cung cấp viện trợ quân sự đáng kể cho Ukraine, nhưng tới nay Anh nhận tương đối không nhiều trong số trên 5 triệu người Ukraine tị nạn. Tính tới tuần rồi, chính phủ Anh cho hay đã cấp trên 86.000 visa cho người tị nạn Ukraine. Trong số này, trên 27.000 người đã tới Anh.

Các tin đồn đang xoáy vào Moscow rằng các cựu tướng lĩnh / quan chức KGB đang chuẩn bị lật đổ Tổng thống Nga Vladimir Putin để chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine, điều ngày càng được coi là một sai lầm chiến lược / thảm họa kinh tế trên toàn nước Nga.
Hấp dẫn.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Rumours are swirling in Moscow that former generals / KGB officials are preparing to oust Russia’s president Vladimir Putin to end the war in Ukraine, which is increasingly seen across Russia as a strategic mistake / an economic disaster.<br>Interes ting.<a href="https://t.co/1SCK9PLdjk">https://t.co/1SCK9PLdjk</a></p>&mdash; Anders Åslund (@anders_aslund) <a href="https://twitter.com/anders_aslund/status/1521578020607348736? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Các tin đồn đang lan tràn ở Moscow rằng một số cựu tướng lĩnh và quan chức KGB đang chuẩn bị lật đổ Tổng thống Nga Vladimir Putin và lên kế hoạch chấm dứt chiến tranh ở Ukraine, điều ngày càng được người Nga coi là một sai lầm chiến lược và trên hết là một thảm họa kinh tế.

Theo các nhà phân tích và các phương tiện truyền thông địa phương, cấp cao nhất của cơ quan an ninh Nga FSB - được cho là rất thất vọng về sự thiếu tiến bộ của quân đội ở Ukraine nên đã liên hệ với một số tướng lĩnh và cựu quan chức quân đội, theo nhiều nhà phân tích và báo chí địa phương. .

Đặc biệt, một nhóm có tên ‘Siloviki’ - bao gồm các cựu sĩ quan FSB đang hoạt động trong chính trường Nga - đã nỗ lực hết sức để thay thế Putin, cùng với các cựu sĩ quan từ GRU, KGB và FSO, các đơn vị tình báo khác của Nga.
Ý tưởng về một cuộc đảo chính có thể sắp xảy ra càng được củng cố bởi hoạt động truyền thông xã hội trên khắp Nga và Đông Âu, vốn đã trở nên quá tải trong 24 giờ qua.

Hơn nữa, các nhà phân tích trong và ngoài nước Nga cho rằng tất cả các dấu hiệu đều cho thấy Putin sẽ sớm đối mặt với một cuộc đảo chính.
Tổng thống Nga được cho là "rất lo lắng" và đã thắt chặt an ninh trong và xung quanh Điện Kremlin.

“Nó có quan trọng không? Nó có rất nhiều vấn đề ”, chuyên gia an ninh Nga Andrei Soldatov, Trung tâm Phân tích Chính sách Châu Âu, cho biết.

“Tổng thống Nga đã chuẩn bị cho một cuộc đảo chính trong vài tuần vì đã phải đối mặt với những lời chỉ trích dữ dội về“ hoạt động đặc biệt ”của ông ấy ở Ukraine và ông ấy đã thanh trừng khoảng 150 điệp viên của mình vì những thất bại liên tục,” Soldatov giải thích.
Hơn nữa, những tin đồn cũng xuất hiện xung quanh sức khỏe của Putin đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng kể từ khi cuộc chiến bắt đầu. Trên một số video, Tổng thống Nga trông có vẻ mệt mỏi và cáu kỉnh.

Căng thẳng gia tăng giữa FSB và Điện Kremlin
Rõ ràng là mối quan hệ giữa FSB và Putin đã xấu đi kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Tháng trước, hai sĩ quan cấp cao trong FSB đã bị Putin quản thúc tại gia.

Andrei Soldatov, người điều hành, trang web điều tra được nhiều thông tin Agentura, đã báo cáo rằng Sergei Beseda, người đứng đầu Cơ quan thứ năm - chi nhánh tình báo nước ngoài của FSB - và cấp phó của anh ta đã bị giam giữ và quản thúc tại gia.

Động thái này được coi là một dấu hiệu rõ ràng Putin quan tâm sâu sắc đến vai trò của FSB trong cuộc tấn công chống lại Ukraine và ông lo ngại các lực lượng trong bộ máy tình báo có thể đang hoạt động chống lại ông, các quan chức phương Tây nói với nền tảng Agentura.

Một người cho biết: “Cả hai người đều đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động tình báo chống lại Ukraine trong vài năm và rất có thể đóng vai trò quan trọng trong việc lập kế hoạch cho cuộc xâm lược.

"Có thể có những thay đổi đáng kể ở các cấp cao trong FSB."

Nhà phân tích Nga Alexey Muraviev cũng tin rằng Tổng thống Nga đang phải đối mặt với một cuộc đảo chính từ những người đứng đầu quân đội và tình báo hàng đầu của ông.

Muraviev nói với Sky News Australia rằng nỗ lực loại bỏ Putin có thể sắp xảy ra vì "Tôi nghĩ rằng đã có căng thẳng giữa Nga và cộng đồng tình báo và Tổng thống Nga Vladimir Putin."
“Tôi nghĩ rằng loại tường thuật sai lầm đó đã được Tổng tư lệnh tối cao trình bày cho họ, và khi nó bắn trả khi người Nga bắt đầu nhận thương vong nặng nề, Putin bắt đầu lặng lẽ đổ lỗi cho các dịch vụ an ninh,” ông tiếp tục.
"Tôi không nghĩ mọi chuyện diễn ra tốt đẹp vì đến từ bộ máy an ninh."

Ông giải thích: “Về kế hoạch ban đầu và giai đoạn đầu của cuộc xâm lược mà quân đội Nga cho rằng họ đến đó với tư cách là những người giải phóng chứ không phải là những kẻ xâm lược.

Biden nói với các công nhân tại cơ sở Lockheed Martin nơi sản xuất tên lửa chống tăng Javelin:

"Bạn đang tạo điều kiện cho người dân Ukraine có thể tự vệ, chúng ta không cần phải mạo hiểm tham gia vào một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba với cách gửi lính Mỹ (tới chiến trường)."
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Pres. Biden tells workers at a Lockheed Martin facility where Javelin anti-tank missiles are made:<br><br>&quot;Y ou're making it possible for the Ukrainian people to defend themselves, without us having to risk getting into a third world war by sending American soldiers.&quot; <a href="https://t.co/a8zXKs4mKn">pic.twit ter.com/a8zXKs4mKn</a></p>&mdash; CBS News (@CBSNews) <a href="https://twitter.com/CBSNews/status/1521570228433469440? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Theo Hãng tin Reuters, ngày 2-5, Bộ trưởng Kinh tế và khí hậu Đức - ông Robert Habeck cho biết quốc gia này đã thu xếp để có thể ủng hộ lệnh cấm vận dầu của Nga.

Theo bản tin Hãng thông tấn AP, trước đó Đức cho biết đang đạt được tiến triển trong việc từ bỏ nhiên liệu hóa thạch của Nga, và hy vọng sẽ hoàn toàn thoát khỏi sự phụ thuộc vào dầu của Nga từ cuối mùa hè năm nay. Cụ thể, nước này sẽ chuyển sang nhập khẩu dầu và than từ các nước khác.

Ông Robert Habeck cho biết Đức đã giảm tỉ lệ nhập khẩu năng lượng Nga xuống còn 12% với dầu mỏ, 8% với than đá và 35% với khí đốt.

Đức đang chịu áp lực từ Ukraine và các quốc gia khác ở châu Âu nhằm cắt giảm nhập khẩu năng lượng từ Nga vì việc này gián tiếp tạo ra nguồn tài chính cho chiến sự tại Ukraine của Nga.

Trước khi Nga tiến hành chiến dịch đặc biệt ở Ukraine ngày 24-2, hơn một nửa lượng khí đốt nhập khẩu của Đức là từ Nga.

Các đại diện của các quốc gia thành viên EU sẽ họp vào ngày 4-5 để thảo luận về gói trừng phạt mới với Nga và việc phê duyệt các quyết định trừng phạt sẽ diễn ra vào cuối tuần.

Để được thông qua, lệnh cấm dầu của Nga cần sự đồng thuận của tất cả các nước thành viên EU, tuy nhiên có thể EU khó đạt được sự đồng thuận này.

Lệnh cấm vận dầu mỏ được coi là biện pháp trừng phạt quan trọng nhất trong gói trừng phạt thứ sáu với Nga của EU. Ngoài dầu, gói cũng sẽ bao gồm các biện pháp trừng phạt đối với ngân hàng lớn nhất của Nga, Sberbank, vốn chiếm 37% hoạt động ngân hàng của Nga, cũng như các biện pháp bổ sung đối với những quan chức cấp cao của Nga.

Tôi có một tin nhắn cho bạn hôm nay: Ukraine sẽ chiến thắng. Ukraine sẽ được tự do.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">I have one message for you today: Ukraine will win. Ukraine will be free. <a href="https://t.co/mlUX0wVXbk">pic.twit ter.com/mlUX0wVXbk</a></p>&mdash; Boris Johnson (@BorisJohnson) <a href="https://twitter.com/BorisJohnson/status/1521534332887834624? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Hôm nay tại quốc hội của # Ukraine. Hoan hô Tổng thống Volodymyr #Zelensky. Đã thay đổi bao nhiêu kể từ khi quốc hội bị chia rẽ & phân cực. Hôm nay chúng ta là một.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Today in <a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a>’s parliament. Standing ovation to President Volodymyr <a href="https://twitter.com/hashtag/Zelensky?src=hash&am p;ref_src=twsrc%5Etf w">#Zelensky</a>. How much has changed since the parliament was divided &amp; polarized. Today we are one.<a href="https://twitter.com/hashtag/StandWithUkraine?src =hash&amp;ref_src=tw src%5Etfw">#StandWit hUkraine</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/UkraineWillWin?src=h ash&amp;ref_src=twsr c%5Etfw">#UkraineWil lWin</a> <a href="https://t.co/EOiIJpVzJ6">pic.twit ter.com/EOiIJpVzJ6</a></p>&mdash; olexander scherba🇺🇦 (@olex_scherba) <a href="https://twitter.com/olex_scherba/status/1521530176030625792? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Ukraine bắn đoàn xe tiếp tế của Nga gần làng Vesele ở vùng Kharkiv.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Ukrainian military destroyed Russian supply convoy near Vesele village in Kharkiv region <a href="https://t.co/V5b1GRrFfo">https://t.co/V5b1GRrFfo</a> via <a href="https://twitter.com/donikroman?ref_src=t wsrc%5Etfw">@donikro man</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a> <a href="https://t.co/bUh6cFFOJ6">pic.twit ter.com/bUh6cFFOJ6</a></p>&mdash; Liveuamap (@Liveuamap) <a href="https://twitter.com/Liveuamap/status/1521556446747541510? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Những người bảo vệ #Mariupol vào một buổi sáng đi dạo qua vùng đổ nát.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">The defenders of <a href="https://twitter.com/hashtag/Mariupol?src=hash&am p;ref_src=twsrc%5Etf w">#Mariupol</a> on a morning stroll through the fields of destruction. <br><br>Glory to <a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a> ✊🏻🇺🇦 <a href="https://t.co/I8BIhJZt9M">pic.twit ter.com/I8BIhJZt9M</a></p>&mdash; Canadian Ukrainian Volunteer 🇺🇦🇨🇦✊🏻 (@CanadianUkrain1) <a href="https://twitter.com/CanadianUkrain1/status/1521401406552702976? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Chúng tôi đang gửi thêm một gói hỗ trợ quân sự tới Ukraine trị giá 300 triệu bảng Anh.

Gói này bao gồm thiết bị tác chiến điện tử, hệ thống radar phản lực, thiết bị gây nhiễu GPS, máy bay không người lái hạng nặng và hàng nghìn thiết bị nhìn đêm.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">We’re sending a further package of military support to Ukraine worth £300 million. <br><br>The package includes electronic warfare equipment, a counter battery radar system, GPS jamming equipment, heavy-lift supply drones and thousands of night vision devices.<br><br>🇺🇦🇬🇧 <a href="https://t.co/f2mrj4YdUq">pic.twit ter.com/f2mrj4YdUq</a></p>&mdash; UK Prime Minister (@10DowningStreet) <a href="https://twitter.com/10DowningStreet/status/1521492436996005889? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Thủ tướng Boris Johnson đã là một nhà lãnh đạo mạnh mẽ trong cuộc chiến chống Nga. Anh ấy là đồng minh quan trọng của Ukraine trong suốt thời gian qua. Tôi muốn nói điều đó.

Nhà lãnh đạo thế giới đầu tiên phát biểu trước Quốc hội Ukraine và nhận được nhiều sự hoan nghênh nhiệt liệt.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Prime Minister <a href="https://twitter.com/BorisJohnson?ref_src =twsrc%5Etfw">@Boris Johnson</a> has been a strong leader in the fight against Russia. He’s been a key ally to Ukraine throughout. I’m proud of that. <br><br>First world leader to address the Ukrainian Parliament and received multiple standing ovations. 👏🏼 🇬🇧🇺🇦<a href="https://t.co/t64FmTgzGm">pic.twit ter.com/t64FmTgzGm</a></p>&mdash; Kevin Edger (@KEdge23) <a href="https://twitter.com/KEdge23/status/1521510734336774147? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>