Chính phủ Thụy Điển vào hôm thứ Sáu, 29 tháng 4, cho biết họ đã dành tới 1.6 tỷ Krona Thụy Điển (163 triệu mỹ kim) để củng cố cơ sở hạ tầng quân sự trên hòn đảo chiến lược Gotland ở Biển Baltic, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Nga gần đó.
Hãng tin Reuters cho hay Thụy Điển đang xây dựng lại quân đội trong thập niên qua, đặc biệt là kể từ khi Nga sáp nhật Crimea từ Ukraine hồi năm 2014. Cuộc xâm lăng Ukraine vào ngày 24 tháng 2, mà Moscow gọi là “chiến dịch quân sự đặc biệt”, đã làm tăng thêm tính cấp bách cho chương trình tái vũ trang của Thụy Điển và kích động cuộc tranh luận về việc liệu nước này – và Phần Lan, nước láng giềng Bắc Âu – có nên gia nhập NATO hay không.

Hạ Viện Hoa Kỳ vào hôm thứ Năm, 28 tháng 4, vừa ủng hộ áp đảo dự luật sẽ giúp xuất cảng thiết bị quân sự sang Ukraine dễ dàng hơn, hồi sinh “Lend-Lease Act” đã giúp đánh bại Hitler trong Thế Chiến II.
Hãng tin Reuters cho biết Hạ viện đã thông qua “Ukraine Democracy Defense Lend-Lease Act of 2022” với kết quả 417-10, ba tuần sau khi dự luật này được Thượng viện thống nhất thông qua. Tiếp theo, dự luật sẽ được chuyển đến Tòa Bạch Ốc để Tổng thống Joe Biden ký thành luật. Biện pháp này sẽ hồi sinh chương trình thời Thế chiến II đã cho phép Washington cho các đồng minh của Hoa Kỳ mượn hoặc thuê thiết bị quân sự. Trong trường hợp này, dự luật sẽ giúp đỡ những người bị ảnh hưởng bởi cuộc xâm lăng của Nga, chẳng hạn như Ba Lan và các nước Đông Âu khác cũng như Ukraine.

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Hậu quả toàn cầu của một cuộc xung đột kéo dài sẽ như thế nào?
Chiến tranh rồi sẽ kết thúc, và những khoảnh khắc kết thúc ấy thường rất sống động và đáng nhớ. Ví dụ như quyết định đầu hàng của Tướng Hợp bang Robert E. Lee trước Tướng Liên minh Ulysses S. Grant vào tháng 04/1865 đã đưa Nội chiến Mỹ đến hồi kết. Hay hiệp định đình chiến chấm dứt Thế chiến 1, được Đức và Đồng minh Hiệp ước ký kết trên một toa tàu gần Paris vào tháng 11/1918. Hoặc sự kết thúc của Chiến tranh Lạnh, với biểu tượng là sự sụp đổ của Bức tường Berlin vào tháng 11/1989 và sau đó là việc hạ lá cờ Liên Xô tại Điện Kremlin vào Lễ Giáng sinh năm 1991. Những sự kiện này xuất hiện trong văn hóa của chúng ta như những khoảnh khắc quyết định, mang lại cảm giác về một kết thúc rõ ràng.
Nhưng bối cảnh xung quanh kết thúc của một cuộc chiến có thể gây hiểu lầm. Việc Hợp bang miền Nam đầu hàng tại Tòa án Appomattox đã không giải quyết được căng thẳng chính trị hoặc căng thẳng văn hóa giữa hai miền Bắc và Nam, cũng không giải quyết được những định kiến về chủng tộc và khác biệt chính trị có liên quan, vốn đã tiếp tục tồn tại rất lâu sau khi chế độ nô lệ bị bãi bỏ. Giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến, những năm 1920 và 1930, ở châu Âu ngập tràn lo lắng và căng thẳng, dần dồn nén thành một cuộc đại chiến khác. Hồi kết của Thế chiến 2 chính là bình minh của Chiến tranh Lạnh. Và, bất chấp sự sụp đổ của Liên Xô, Chiến tranh Lạnh có lẽ chưa kết thúc – nó có thể vẫn đang tiếp diễn, như nhà sử học Stephen Kotkin gần đây đã lập luận.
Trong cuộc chiến của Nga ở Ukraine, có thể sẽ không có một khoảnh khắc riêng rẽ nào đánh dấu sự kết thúc của chiến tranh – chí ít là trong một thời gian nữa. Cuộc chiến đã kéo dài được tám tuần – dài hơn nhiều so với dự đoán của hai bên – và thực sự có khả năng hai quốc gia sẽ không đạt được những gì họ mong muốn. Ukraine có lẽ sẽ không thể trục xuất được hoàn toàn lực lượng Nga ra khỏi lãnh thổ mà họ đã chiếm được kể từ khi Moscow tiến hành xâm lược vào tháng 2. Còn Nga có vẻ sẽ không thể đạt được mục tiêu chính trị chính của mình: kiểm soát Ukraine. Thay vì đi đến một giải pháp dứt điểm, cuộc chiến có thể mở ra một kỷ nguyên xung đột mới, đặc trưng bởi một chu kỳ chiến tranh của Nga ở Ukraine. Nếu chiến tranh không sớm kết thúc, thì câu hỏi quan trọng là: Thời gian sẽ đứng về phía ai?
CHUẨN BỊ CHO GIAI ĐOẠN KHÓ KHĂN
Thời gian có thể nghiêng về phía Nga. Một cuộc chiến kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm có thể là kết quả có thể chấp nhận được, thậm chí có lợi cho Moscow. Nó chắc chắn sẽ là một kết cục tồi tệ đối với Ukraine, quốc gia sẽ bị tàn phá nặng nề, và đối với phương Tây, nơi sẽ phải đối mặt với nhiều năm bất ổn ở châu Âu và thường xuyên bị đe dọa về chiến tranh lan rộng. Một cuộc chiến dài hạn cũng có thể được cảm nhận trên toàn cầu, với khả năng gây ra những làn sóng đói kém và bất ổn kinh tế. Một cuộc chiến vô tận ở Ukraine cũng có nguy cơ làm xói mòn sự ủng hộ đối với Kyiv tại các xã hội phương Tây, vốn không được chuẩn bị kỹ càng để chịu đựng các xung đột quân sự kéo dài, dù rằng xung đột xảy ra ở nơi khác. Các xã hội phương Tây theo định hướng thương mại, hậu hiện đại đã quen với những tiện nghi của một thế giới thời bình toàn cầu hóa có thể mất hứng thú với chiến tranh Ukraine – khác với dân thường Nga, mà bộ máy tuyên truyền của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã kích động và huy động trở thành một xã hội thời chiến.
Dù Mỹ và các đồng minh có lý do chính đáng khi hy vọng và nỗ lực hướng tới một chiến thắng nhanh chóng cho Ukraine, các nhà hoạch định chính sách phương Tây vẫn phải sẵn sàng cho một cuộc chiến kéo dài. Các công cụ chính sách mà họ sử dụng – chẳng hạn như viện trợ quân sự và các biện pháp trừng phạt – sẽ không thay đổi nhiều trong suốt thời gian diễn ra chiến tranh. Hỗ trợ quân sự tối đa cho Ukraine là điều cần thiết, bất kể quỹ đạo của cuộc chiến có thế nào. Các biện pháp trừng phạt nhắm vào Nga, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng, về mặt lý thuyết sẽ dẫn đến những thay đổi trong tính toán của Nga, và sẽ phù hợp với mục đích dài hạn là làm suy yếu cỗ máy chiến tranh Nga.
Thách thức chính không nằm ở việc hỗ trợ Ukraine. Nó nằm ở việc ủng hộ chiến tranh trong nội bộ các quốc gia đang hậu thuẫn cho Ukraine. Trong thời đại của mạng xã hội và của những cảm xúc được định hướng bằng hình ảnh, dư luận có thể thay đổi thất thường. Để Ukraine có thể thành công, dư luận toàn cầu phải rất kiên định, và điều đó phụ thuộc vào khả năng lãnh đạo chính trị lão luyện và kiên nhẫn hơn bất cứ thứ gì khác.
CUỘC CHƠI CÒN DÀI
Putin có nhiều lý do để không kết thúc cuộc chiến mà ông đã bắt đầu. Ông còn ở rất xa so với các mục tiêu chính của mình. Cho đến nay, quân đội của ông đã không đủ hiệu quả để có thể buộc người Ukraine đầu hàng, và Nga còn một chặng đường dài trước khi lật đổ được chính phủ Ukraine. Những thất bại của ông đã bị công khai một cách nhục nhã. Sau khi đột ngột rút lui khỏi các khu vực xung quanh Kyiv, quân đội Nga đã phải chứng kiến cảnh Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiếp đón những vị khách nước ngoài đến thăm thủ đô và các đại sứ quán mở cửa trở lại. Vụ chìm soái hạm Moskva của Nga, nhiều khả năng do tên lửa Ukraine, là một ví dụ rõ ràng khác cho thấy sự mất mặt của quân đội Nga trước lực lượng Ukraine. Putin đã phải trả một cái giá đắt cho cuộc xâm lược của mình. Theo quan điểm của Tổng thống Nga, bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào trong tương lai, nếu không giành được sự nhượng bộ lớn từ Ukraine, thì sẽ không tương xứng với thiệt hại về người, về của, và sự cô lập quốc tế mà nước Nga đã phải chịu đựng. Sau khi huy động người Nga tham gia chiến tranh – và trong quá trình đó, khơi gợi lại những xung đột mang tính biểu tượng, như Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại của Liên Xô chống lại Đức Quốc xã – Putin có thể sẽ không chấp nhận một nền hòa bình nhục nhã.
Dù cuộc chiến này là một sai lầm chiến lược đối với Nga, nhưng Putin có thể sẽ tự gây thiệt hại về mặt chính trị cho bản thân, nếu ông thừa nhận sai lầm của mình. Trước khi xâm lược Ukraine, Nga vẫn duy trì quan hệ với châu Âu và Mỹ, và có một nền kinh tế vẫn hoạt động tốt. Ukraine, về mặt chính thức, là một quốc gia không liên kết với nhiều chia rẽ nội bộ và nhiều lỗ hổng. Cũng không có kế hoạch mở rộng NATO theo bất kỳ hướng nào trong tương lai gần. Vậy mà chỉ vài tuần sau, cuộc chiến ở Ukraine đã phá hủy mối quan hệ của Nga với châu Âu và Mỹ. Nó sẽ dần dần tàn phá nền kinh tế Nga, đồng thời đẩy Ukraine đi xa hơn về phía phương Tây. Phần Lan và Thụy Điển có thể sẽ gia nhập NATO vào mùa hè này. Tham chiến với mục đích ban đầu là ngăn chặn việc bị bao vây, thay vào đó, Nga lại giúp củng cố NATO và thắt chặt quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Điều đó sẽ khiến việc cắt giảm tổn thất của Putin ở Ukraine trở nên khó khăn hơn – chứ không phải dễ dàng hơn.
Putin có thể dùng đến phương án chiến tranh tiêu hao, vốn mang lại cho ông một số lợi thế. Nếu bị đánh bại, ông có thể trì hoãn thất bại đó bằng một cuộc chiến kéo dài, và thậm chí có thể trao lại cuộc xung đột cho người kế nhiệm. Một cuộc chiến dài hạn cũng sẽ tận dụng một số điểm mạnh bẩm sinh của Nga. Nó sẽ cho phép Nga có thời gian để huy động lính nhập ngũ và đào tạo hàng trăm nghìn lính mới, theo đó làm thay đổi chiến cục. Nếu chiến tranh kéo dài nhiều năm, quân đội Nga có thể xây dựng lại lực lượng đã bị suy kiệt, đặc biệt nếu ngân sách nhà nước của Nga vẫn ổn định – nghĩa là nếu các khoản thanh toán năng lượng từ châu Âu và các nơi khác vẫn được tiếp tục. Nga cũng không nhất thiết phải giành chiến thắng trên chiến trường để có thể gây áp lực lên Kyiv, đặc biệt nếu chiến tranh kéo dài thêm nữa. Ngân hàng Thế giới đánh giá thiệt hại GDP của Ukraine vào năm 2022 là 45%. Sự tàn phá kinh tế Ukraine là một trong những kết quả quan trọng, dù ít thấy hơn, của cuộc chiến.
Một cuộc chiến tiêu hao có thể giúp Putin gây áp lực lên liên minh xuyên Đại Tây Dương, đặc biệt nếu sự ủng hộ dành cho Ukraine bắt đầu suy yếu ở phương Tây. Putin coi các nền dân chủ phương Tây là không ổn định và kém hiệu quả, và có thể ông đang đặt cược vào các chuyển đổi chính trị ở châu Âu hoặc Mỹ trong lúc căng thẳng chiến tranh ngày một lớn. Nếu Donald Trump tái đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024, ông có thể cố gắng đạt được thỏa thuận với Nga một lần nữa, với cái giá phải trả là NATO. Chiến thắng dành cho Marine Le Pen trong vòng hai của cuộc bầu cử Tổng thống Pháp vào ngày 24/04 cũng sẽ mở ra cơ hội cho Putin. Ông là một nhà độc tài. Bị thuyết phục rằng quyền lực của họ là vĩnh cửu, các nhà độc tài thường có thể chấp nhận một cuộc chơi lâu dài. Hoặc ít nhất họ nghĩ rằng họ có thể làm như vậy.
ĐỪNG NÓNG VỘI
Ukraine cũng có nhiều lý do để không kết thúc chiến tranh bằng một thỏa thuận ngừng bắn vội vã theo điều kiện của Nga. Quân đội của nước này đã hoạt động cực kỳ hiệu quả. Đối mặt với cuộc tấn công vô cớ từ một trong những cường quốc quân sự lớn trên thế giới, lực lượng Ukraine đã thành công trong việc đẩy lùi kẻ thù ở miền bắc và đông bắc đất nước. Người Nga đã thua trong trận chiến giành Kyiv, và họ đã không thể vượt qua thành phố miền nam Mykolaiv, về phía Odessa. Ukraine đã chứng minh rằng tính kiên cường và tinh thần chiến đấu, được hỗ trợ bởi máy bay không người lái và vũ khí chống tăng hiện đại, có thể củng cố năng lực phòng thủ của quân đội. Nga vẫn có khả năng sẽ thua trong cuộc chiến này, và vì vậy, Ukraine có lợi thế để kết thúc chiến tranh cùng những thỏa thuận tốt hơn so với những nhượng bộ lớn, không thể chấp nhận được mà Moscow hiện đang muốn từ Kyiv.
Chính phủ Kyiv sẽ muốn cố gắng đạt được những điều khoản tốt hơn, thông qua các bước tiến trên chiến trường, và việc đẩy lùi thành công cuộc tấn công của Nga ở miền đông Ukraine. Cách thức tiến hành chiến tranh tàn bạo của Nga đã làm phức tạp thêm cuộc đàm phán về một lệnh ngừng bắn có thể xảy ra trong tương lai. Lính Nga nhắm mục tiêu vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự trên khắp Ukraine. Họ đã phạm tội ác chiến tranh và đã có nhiều hành động tàn bạo, gồm cả bạo lực tình dục trên diện rộng và trục xuất công dân Ukraine sang Nga. Đây là một cuộc chiến nhắm vào người dân Ukraine. Người ta buộc phải giả định rằng bất kỳ lãnh thổ nào mà Nga giành được đều sẽ đối mặt với những hành động chiếm đóng xấu xa. Chính phủ Ukraine không thể chấp nhận những hành động tàn bạo như vậy chống lại chính người dân trong lãnh thổ của mình. Một lệnh ngừng bắn sớm, tuân theo các điều khoản của Nga sẽ yêu cầu Ukraine giao một số lãnh thổ mà Nga đã chiếm giữ kể từ khi cuộc xâm lược bắt đầu vào ngày 24/02. Nó sẽ liên quan đến việc Nga chiếm được một khu vực lớn hơn ở Donbas, lớn hơn so với những gì họ đã chiếm được vào năm 2014, và cũng có thể gồm các thành phố Kharkiv và Mariupol. Nga cũng sẽ tìm kiếm những nhượng bộ lớn hơn về tình trạng quân sự của Ukraine. Zelensky đã đồng ý không gia nhập NATO. Nhưng việc giải giáp và phi quân sự hóa lực lượng Ukraine sẽ hạn chế chủ quyền của Ukraine, cả về lý thuyết lẫn thực tế. Sau khi ‘bỏ túi’ những nhượng bộ này, Nga hoàn toàn có thể tái khởi động cuộc chiến chống lại quân đội Ukraine “phi quân sự hóa” để kết thúc những gì họ đã bắt đầu.
Bất kỳ nhượng bộ nào của Kyiv cũng cần được người dân Ukraine tán thành. Ukraine đang phải trả giá bằng máu cho cuộc chiến khủng khiếp này. Một thỏa thuận với quỷ có thể bị xem là tệ hơn cả khi không có thỏa thuận nào. Zelensky đã thành công trong việc thống nhất nhân dân Ukraine và thu hút sự ủng hộ trên toàn thế giới cho Ukraine – cờ Ukraine hiện đã xuất hiện khắp nơi bên ngoài nước này. Chính phủ và người dân đã xích lại gần nhau hơn, đất nước đã gắn kết hơn so với trước chiến tranh. Người duy nhất có thể thuyết phục dân chúng Ukraine chấp nhận một thỏa thuận chính là Zelensky lôi cuốn và nổi tiếng. Nhưng ông cần phải đưa ra một thỏa thuận với các điều khoản mà người dân có thể chấp nhận. Những điều khoản đó – cho phép Ukraine bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, và an ninh của mình càng nhiều càng tốt – có thể phụ thuộc vào những tiến bộ hơn nữa của binh sĩ Ukraine trên chiến trường. Cái giá để người Ukraine nhanh chóng kết thúc chiến tranh sẽ cao hơn nhiều so với cái giá của Nga. Đối với Nga, kết thúc cuộc chiến theo các điều khoản của Ukraine có thể làm tổn hại đến niềm tự hào của một nhà độc tài. Đối với Ukraine, việc vội vàng chấp nhận các điều khoản của Nga sẽ gây nguy hiểm cho đời sống của người dân và sự tồn tại của đất nước với tư cách một quốc gia độc lập.
Tuy nhiên, một cuộc chiến dài hạn cũng đặt ra những thách thức chính trị cho Ukraine. Nếu chiến tranh kéo dài nhiều năm, Ukraine sẽ phải tìm cách giữ cho hệ thống chính trị của mình được nguyên vẹn và nền dân chủ của mình tiếp tục tồn tại. Cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo ở Ukraine dự kiến sẽ diễn ra vào mùa xuân năm 2024 – chính vào thời điểm cuộc bầu cử tổng thống Nga tiếp theo sẽ được tổ chức. Nhưng cuộc bầu cử của Nga sẽ là giả, còn cuộc bầu cử của Ukraine sẽ là thật. Như nhà triết học chính trị Alexis de Tocqueville đã cảnh báo, “Không có cuộc chiến tranh kéo dài nào lại không gây nguy hiểm cho tự do của một quốc gia dân chủ.” Ukraine sẽ phải chứng minh ông đã sai.
TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI THẾ GIỚI
Chiến tranh kéo dài ở Ukraine sẽ gây ra những hậu quả sâu sắc cho lục địa già. Châu Âu sẽ không còn toàn vẹn, tự do, và hòa bình. Nó sẽ mang trong mình một vùng chiến sự với nguy cơ leo thang. Quân đội Nga hiện chưa có lý do nào để tiến vào Ba Lan hoặc các nước cộng hòa Baltic, nhưng một ‘ranh giới hiểm nguy’ sẽ chạy dọc từ bắc xuống nam, và bất ổn hơn nhiều so với Bức màn Sắt của thời Chiến tranh Lạnh, đòi hỏi NATO phải có những phương pháp phòng thủ mới. Cuộc di cư của những người tị nạn Ukraine sẽ tiếp tục, và theo thời gian, nhóm người này có thể quyết định định cư lâu dài ở những vùng khác của châu Âu.
Một cuộc chiến kéo dài ở Ukraine cũng sẽ gây ra hậu quả trên quy mô toàn cầu. Nếu chiến sự rơi vào bế tắc, nó chắc chắn sẽ làm trầm trọng thêm nạn đói toàn cầu, vì Ukraine và Nga là nhà sản xuất lớn các loại lương thực như lúa mì. Nạn đói lại là nguyên nhân gây bất ổn toàn cầu. Ở châu Phi và Trung Đông, những nơi tưởng chừng ở rất xa Ukraine có thể rơi vào khủng hoảng chính trị do hậu quả của cuộc chiến ở Ukraine gây ra. Thực tế này sẽ phá hủy giấc mơ về một lối thoát nhẹ nhàng khỏi đại dịch COVID-19. Sự khác biệt trong phản ứng quốc tế đối với xung đột đã bắt đầu xuất hiện. Nhiều quốc gia đã nhận ra tiêu chuẩn kép, vì phương Tây nhiệt tình tiếp nhận người tị nạn Ukraine và mạnh mẽ trừng phạt Nga vì đã gây chiến, trong khi, như một số nhà quan sát đã cáo buộc, Mỹ cũng tham gia một số cuộc chiến như vậy trong những năm gần đây. Chỉ có 37 quốc gia áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga, nhưng có tới 141 quốc gia lên án cuộc xâm lược tại Liên Hiệp Quốc, một sự khác biệt cho thấy không phải tất cả các thành viên của cộng đồng quốc tế đều để mắt đến cuộc chiến ở Ukraine.
Khi chiến tranh kéo dài và hồ sơ về sự tàn bạo của người Nga ngày một dày thêm, các lệnh trừng phạt sẽ chồng chất và giá các mặt hàng như dầu mỏ sẽ tiếp tục tăng cao. Các tác động kinh tế sẽ được cảm nhận trên toàn châu Âu và cái giá của nó chủ yếu cũng là người châu Âu phải trả. Do đó, sự ủng hộ dành cho Ukraine có thể suy yếu dần nếu cuộc chiến tiếp tục kéo dài. Những tiếng nói yêu cầu Ukraine phải chấp nhận ngừng bắn bằng bất cứ giá nào có thể trở nên lớn hơn. Các cuộc xung đột khác, chẳng hạn như cuộc chiến ở Syria từ lâu đã không còn được chú ý, chứng tỏ rằng một cuộc chiến không hồi kết có thể trở thành đơn giản là một sự phiền toái đối với các xã hội ưa thoải mái và dễ bị phân tâm, và dần dà mọi thứ sẽ lại trôi vào quên lãng. Các chính trị gia phương Tây nên chủ động đón nhận thách thức này và giải thích tại sao sự ủng hộ đối với Ukraine không chỉ là hành động nhân đạo, mà còn là điều thực sự cần thiết cho an ninh châu Âu và tương lai của các xã hội tự do. Chiến dịch ủng hộ Ukraine này không phải là miễn phí. Nhưng nếu Putin chiến thắng ở Ukraine, ông ta sẽ được khích lệ để mở rộng phạm vi xâm lược của Nga.
Mục tiêu cuối cùng của Ukraine rất rõ ràng. Đó là bảo tồn nền độc lập và chủ quyền của mình. Đó là những gì họ xứng đáng được nhận – và là những gì Châu Âu cần cho an ninh của chính mình. Nếu người Ukraine thắng thế, chủ quyền của nước này sẽ tạo tiền lệ quan trọng cho việc thúc đẩy một trật tự quốc tế tự do, ổn định. Mỹ và châu Âu không nên thúc ép Kyiv tiến tới một thỏa thuận thương lượng. Họ cũng không nên tìm cách ngăn chặn nếu Zelensky có thể tìm thấy một thỏa thuận mà cả ông và người dân Ukraine đều chấp nhận được. Tuy nhiên, điều này có lẽ sẽ chỉ xảy ra sau nhiều năm chiến đấu. Trước mắt, các nhà lãnh đạo Mỹ và châu Âu phải giải thích cho công chúng của họ rằng điều gì đang bị đe dọa – đối với người Ukraine và đối với thế giới – trong cuộc chiến này.
Quan trọng nhất, họ cần phải nói rõ giá trị của một chiến thắng của Ukraine. Tám tuần đầu tiên của cuộc chiến đôi khi gợi nhớ đến những mô típ và khuôn mẫu của một bộ phim Hollywood. Có một nhân vật phản diện độc ác – Putin – xa cách và cô độc trên chiếc bàn dài ở Điện Kremlin. Có một nhân vật anh hùng – Zelensky – liều chết để giải cứu đất nước của mình. Và điều bất ngờ trong câu chuyện là sự kém cỏi của quân đội Nga và sự thành công trên chiến trường của lực lượng Ukraine. Câu chuyện đạo đức và tự sự này gợi ý rằng sẽ có một kết thúc có hậu . Nhưng nó sẽ không đến sớm. Hiểu được khả năng tập trung chú ý ngắn hạn của các cử tri, khi soạn thảo thông điệp của mình, các nhà lãnh đạo chính trị ở các quốc gia ủng hộ Ukraine nên ít dựa vào các kịch bản phim Hollywood, vốn hướng đến sự hài lòng ngay lập tức. Thay vào đó, họ nên dựa nhiều hơn vào các bài phát biểu thời chiến của Thủ tướng Anh Winston Churchill, trong đó khuyên chúng ta nên kiên trì và đừng bao giờ hứa hẹn về một chiến thắng nhanh chóng. Kyiv sẽ phải trải qua nhiều khó khăn trong một cuộc chiến vốn sẽ gây ra những hậu quả sâu rộng về mặt chiến lược, chính trị, và nhân đạo. Mỹ và các đồng minh phải chuẩn bị để hỗ trợ Ukraine trong suốt hành trình dài đó.
Liana Fix là Giám đốc tại Quỹ Körber và là cựu nghiên cứu viên thường trú của Quỹ German Marshall, ở Washington, D.C.
Michael Kimmage là Giáo sư Lịch sử tại Đại học Công giáo Mỹ và là Nghiên cứu viên khách mời của Quỹ German Marshall. Từ năm 2014 đến năm 2016, ông phục vụ trong Nhóm Hoạch định Chính sách tại Bộ Ngoại giao Mỹ, nơi ông phụ trách khu vực Nga/Ukraine.
L.F. & M.K.

Ukraine vào hôm thứ Sáu, 29 tháng 4, thừa nhận rằng họ đang chịu tổn thất nặng nề trong cuộc tấn công của Nga ở phía đông, nhưng khẳng định tổn thất của Nga thậm chí còn trầm trọng hơn, khi tổng thống Joe Biden kêu gọi Quốc hội gửi 33 tỷ mỹ kim để giúp Kiev phòng thủ.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã ca ngợi lời đề nghị giúp đỡ của tổng thống Biden, gấp gần 10 lần số tiền viện trợ mà Washington đã gửi cho đến nay kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 24 tháng 2. Sau khi thất bại trong cuộc tấn công vào Kiev ở phía bắc Ukraine hồi tháng trước, Nga đang cố gắng chiếm hoàn toàn hai tỉnh miền đông được gọi là Donbas.

Không chỉ #Belarusians, mà cả những người Nga cũng đang chiến đấu bên phía Ukraine. Quân đoàn "Freedom of #Russia" đến chiến tuyến.

Các đơn vị của Quân đoàn "Nước Nga Tự do", được thành lập bởi những người Nga thân Ukraine, đã chuyển đến chiến trường ở phía đông của #Ukraine sau hai tháng huấn luyện.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Not only <a href="https://twitter.com/hashtag/Belarusians?src=hash &amp;ref_src=twsrc%5 Etfw">#Belarusians</a>, but also Russians are fighting on the side of Ukraine. The &quot;Freedom of <a href="https://twitter.com/hashtag/Russia?src=hash&amp; ref_src=twsrc%5Etfw" >#Russia</a>&quot; Legion goes to the front.<br><br>Units of &quot;Freedom of Russia&quot; Legion, formed of pro-Ukrainian Russians, moved to battlefields in the east of <a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a> after two months of training. <a href="https://t.co/9zofHeeMSn">pic.twit ter.com/9zofHeeMSn</a></p>&mdash; NEXTA (@nexta_tv) <a href="https://twitter.com/nexta_tv/status/1520148066380259330? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 29, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Thi thể của Vira Hyrych, một nhà báo nổi tiếng của đài phát thanh Ukraine, đã được tìm thấy sau một cuộc tấn công tên lửa của Nga vào tòa nhà chung cư của cô ở Kyiv. Cô đã làm việc cho Đài Châu Âu Tự do / Đài Tự do, một tổ chức tin tức độc lập do Hoa Kỳ tài trợ, kể từ năm 2018.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">The body of Vira Hyrych, a prominent Ukrainian radio journalist, was recovered after a Russian missile strike on her apartment building in Kyiv. She had worked for Radio Free Europe/Radio Liberty, a U.S.-funded independent news organization, since 2018.<a href="https://t.co/kHqKQiSN3c">https://t.co/kHqKQiSN3c</a> <a href="https://t.co/D7Gariy399">pic.twit ter.com/D7Gariy399</a></p>&mdash; The New York Times (@nytimes) <a href="https://twitter.com/nytimes/status/1520128292791230465? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 29, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Tại sao Mỹ gửi pháo Howitzer?
Mỹ đã gửi pháo sau khi các quan chức Ukraine yêu cầu pháo binh. Người ta tin rằng các khẩu pháo sẽ đóng một vai trò quan trọng đối với khu vực Donbas, một quan chức quốc phòng nói với Stars & Stripes.

Quan chức này cho biết: “Chúng tôi đã biết khi nói chuyện với người Ukraine rằng pháo binh sẽ là một nhu cầu thiết yếu vì vấn đề địa hình".
Bộ Quốc phòng Mỹ xác nhận rằng 18 pháo cỡ 155 mm sẽ được gửi tới Ukraine như một phần của khoản viện trợ quân sự trị giá 800 triệu USD đầu tiên. Trong gói viện trợ quân sự thứ hai cũng trị giá 800 triệu USD, được ông Biden công bố hôm thứ Năm (21/4), thêm 72 xe tăng, 72 xe chiến thuật để kéo pháo và 144.000 viên đạn sẽ được gửi tới Ukraine. Các vũ khí được xuất từ kho dự trữ của Quân đội và Thủy quân lục chiến Mỹ.
Pháo Howitzer là một loại pháo ngắn, đặt ở góc nghiêng, được sử dụng để bắn ở quỹ đạo tương đối cao. Theo Quân đội Mỹ, các khẩu pháo có thể bắn tới bốn phát mỗi phút.

Các loại vũ khí này có thể bắt nguồn từ thế kỷ 15 khi những mẫu tương tự được người Séc sử dụng và được gọi là đại bác “Houfnice”. Kể từ Thế chiến thứ nhất, từ “lựu pháo” đã được sử dụng để mô tả những vũ khí này.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">.<a href="https://twitter.com/usairforce?ref_src=t wsrc%5Etfw">@usairfo rce</a> airmen load 155mm Howitzer ammunition bound for Ukraine into a C-17 Globemaster III at Travis Air Force Base, Calif. <a href="https://t.co/hUJc8BlPqY">pic.twit ter.com/hUJc8BlPqY</a></p>&mdash; Department of Defense 🇺🇸 (@DeptofDefense) <a href="https://twitter.com/DeptofDefense/status/1520050904682139649? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 29, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko nói với CNN rằng Nga đã cho LHQ thấy "ngón giữa" bằng cách tấn công trung tâm Kyiv ngay sau cuộc gặp với Tổng thống Zelensky và Tổng thư ký LHQ.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Kyiv’s mayor Vitali Klitschko tells <a href="https://twitter.com/andersoncooper?ref_s rc=twsrc%5Etfw">@and ersoncooper</a> that Russia showed the UN a “middle finger” by striking central Kyiv shortly after a meeting with President Zelensky and the UN Secretary General. <a href="https://t.co/zKHLeDZe4S">pic.twit ter.com/zKHLeDZe4S</a></p>&mdash; CNN (@CNN) <a href="https://twitter.com/CNN/status/1520222387014356997? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên cho rằng Mỹ không quan tâm đến hòa bình ở Ukraine, mà thay vào đó đang làm mọi thứ có thể để cuộc xung đột ở nước này kéo dài càng lâu càng tốt.
Theo đài RT ngày 29/4, ông Triệu Lập Kiên nhận định: “Trong khi cộng đồng quốc tế đang kêu gọi chấm dứt các hành động thù địch, Mỹ vẫn tiếp tục đổ thêm dầu vào lửa và thể hiện sự sẵn sàng chiến đấu cho đến người Ukraine cuối cùng”. Bình luận này nhắc đến việc Mỹ viện trợ tài chính và chuyển vũ khí từ đến Ukraine.

Ông nói: “Mục tiêu thực tế của họ không phải là đạt được hòa bình, mà là đảm bảo rằng xung đột sẽ kéo dài. Như người Mỹ đã tự nói điều đó, họ đang muốn làm suy yếu nước Nga. Về việc liệu Mỹ mang lại hòa bình hay chiến tranh, an ninh hay hỗn loạn, tôi cho rằng tất cả chúng ta đều biết câu trả lời”.

Đầu tuần này, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin thừa nhận rằng thông qua giúp đỡ Ukraine, Mỹ muốn thấy “Nga suy yếu đến mức không thể làm những điều mà họ đã làm khi đưa quân vào Ukraine”.

Ngày 28/4, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã yêu cầu Quốc hội cấp thêm 33 tỷ USD để hỗ trợ Ukraine trong cuộc xung đột đang diễn ra với Nga.

Theo đề nghị mà ông Biden đã ký và gửi lên Quốc hội Mỹ, hơn 20 tỷ USD trong gói hỗ trợ này sẽ dành để hỗ trợ vũ khí, đạn dược và những hỗ trợ quân sự khác cho Ukraine, 8,5 tỷ USD để hỗ trợ kinh tế trực tiếp cho Kiev và 3 tỷ USD dành cho các hoạt động nhân đạo. Ngoài ra, Nhà Trắng cho biết đề xuất của Tổng thống Biden cũng sẽ cho phép giới chức Mỹ tịch thu thêm nhiều tài sản của các nhà tài phiệt Nga để có thể hỗ trợ tiền cho Ukraine và xử phạt những đối tượng né tránh các biện pháp trừng phạt nhằm vào Moskva. Đây là một trong những nỗ lực của Mỹ nhằm cô lập và trừng phạt Nga liên quan đến chiến dịch quân sự đặc biệt của Moskva tại Ukraine, cũng như giúp Ukraine phục hồi sau xung đột.

Trong khi bác bỏ cử lực lượng của mình hoặc của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đến Ukraine, Mỹ và các đồng minh đã cung cấp vũ khí cho Ukraine, như máy bay không người lái, hệ thống pháo hạng nặng Howitzer, tên lửa phòng không Stinger và tên lửa chống tăng Javelin.

Cùng ngày, các nhà lập pháp Mỹ đã bỏ phiếu thông qua kế hoạch cho mượn-cho thuê để hỗ trợ Ukraine. Đạo luật này có tên “Đạo luật Cho mượn-Cho Thuế Quốc phòng Dân chủ Ukraine”. Nếu được Tổng thống Joe Biden chấp thuận, Mỹ sẽ dễ dàng gửi vũ khí tới Ukraine hơn. Tuy nhiên, theo nhận định, Ukraine sẽ phải trả tiền cho những lần giao vũ khí đó. Nga đã cảnh báo rằng động thái này có thể khiến Ukraine rơi vào hố nợ, ảnh hưởng đến quốc gia này trong nhiều thế hệ.
Các sự kiện ở Ukraine càng khiến quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc thêm căng thẳng. Bất chấp mọi nỗ lực, chính quyền của ông Biden đã không thể gây áp lực buộc Trung Quốc lên án Nga và tham gia trừng phạt quốc tế chống lại Nga.

Bắc Kinh đã kêu gọi hòa bình ở Ukraine, nhưng đổ lỗi cho việc bùng phát xung đột là do Mỹ và nỗ lực mở rộng của NATO sát biên giới Nga. Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 18/3, ông Triệu Lập Kiên cho biết Trung Quốc giữ quan điểm độc lập đối với khủng hoảng Ukraine. Ông Triệu Lập Kiên khẳng định riêng trong vấn đề Ukraine, Trung Quốc luôn hành xử khách quan, đưa ra các đánh giá độc lập dựa trên bản chất của vấn đề. Ông nhìn nhận việc Mỹ gây sức ép sẽ không làm Bắc Kinh thay đổi quan điểm.

Liên quan việc các nước gửi vũ khí cho Ukraine, ngày 28/4, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định việc này gây nguy hiểm cho an ninh toàn châu Âu, kích động bất ổn tại khu vực này. Tuyên bố của ông Peskov nhằm phản ứng với phát biểu trước đó của Ngoại trưởng Anh Liz Truss, trong đó kêu gọi các đồng minh tăng cường sản xuất vũ khí để viện trợ cho Ukraine.

Thùy Dương

Rosatom đang cố gắng tiếp quản nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga chiếm đóng ở Energodar.

Ukraine thông báo với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế vào ngày 29 tháng 4 rằng tập đoàn nguyên tử nhà nước của Nga đã cử tám chuyên gia hạt nhân đến nhà máy điện.
Họ được cho là đã yêu cầu các báo cáo về các vấn đề bí mật liên quan đến hoạt động của nhà máy, việc điều hành, quản lý và bảo trì nhà máy điện Zaporizhzhia.

****
Tòa án phong tỏa số tài sản có liên quan đến nhà tài phiệt Nga trị giá 16 triệu USD.

Văn phòng Tổng công tố cho biết tài sản của Mikhail Fridman và các đối tác của ông ta được giữ tại Ngân hàng Alfa của ông ta ở Ukraine.

Họ bị cáo buộc cố gắng chuyển 36 triệu USD ra khỏi Ukraine thông qua các giao dịch hư cấu.

****
Quân đội Ukraine cho nổ tung cầu đường sắt ở Donetsk Oblast.

Cây cầu bắc qua sông Siversky Donets đã bị nổ tung cùng với các toa xe lửa của Nga, khiến quân đội Nga không thể đi bằng đường sắt tới thành phố Lyman, Chiến dịch Liên hợp cho biết hôm 29/4.

****
Quan chức cho biết Mỹ đã huấn luyện 100 người Ukraine sử dụng pháo Mỹ.

Một Hoa Kỳ cao cấp quan chức quốc phòng cũng nói rằng Hoa Kỳ CNN đưa tin ngày 29/4 đã huấn luyện 15 người Ukraine sử dụng hệ thống radar.

Liên minh Châu Âu đang chuẩn bị cấm vận tất cả các hoạt động nhập khẩu dầu từ Nga vào tuần tới, New York Times ngày 29.4 dẫn lời các quan chức giấu tên ở Brussels.

Đại sứ của 27 quốc gia thành viên EU dự kiến gặp nhau vào 4.5 để đưa ra sự chấp thuận cuối cùng cho biện pháp này, hãng tin Mỹ dẫn lời “một số quan chức và nhà ngoại giao EU tham gia vào quá trình này”.

Các quan chức giấu tên chỉ ra, trừ khi Hungary đưa ra các yêu cầu “vào phút chót”, quá trình này sẽ được hoàn tất mà không cần thời gian kêu gọi tất cả các nhà lãnh đạo EU họp tại Brussels.

Lệnh cấm vận dầu Nga có khả năng theo từng giai đoạn, trong đó chặn các tàu chở dầu nhanh hơn so với các tuyến đường ống đồng thời cho các thành viên EU thời gian để rút khỏi các hợp đồng hiện có, tương tự như thời gian gia hạn 4 tháng với lệnh cấm nhập khẩu than, đã được đưa ra trước đó.

Gói trừng phạt Nga lần thứ 6 của EU cũng sẽ nhắm vào Sberbank, ngân hàng lớn nhất của Nga có hiện diện đáng kể ở Châu Âu, cũng như những cá nhân nổi tiếng ở Nga.

Đức được cho là bên mấu chốt cho tiến trình này. Berlin từng nhập khẩu 1/3 lượng dầu từ Moscow nhưng bằng cách nào đó đã có thể cắt giảm xuống chỉ còn 12%, theo Bộ trưởng Năng lượng Đức Robert Habeck.

“Vấn đề có vẻ rất lớn đối với Đức chỉ vài tuần trước đây đã trở nên nhỏ hơn nhiều. Đức đã tiến rất gần đến việc độc lập khỏi nhập khẩu dầu của Nga" - Bộ trưởng Habeck nói trong chuyến thăm Ba Lan tuần này.

Nga cung cấp khoảng 25% tổng nhu cầu dầu hàng năm của EU trong năm 2020 và khối này chiếm một nửa lượng dầu xuất khẩu của Nga. Brussels dự định lấp khoảng trống cách tăng nhập khẩu từ Nigeria, các nhà xuất khẩu ở Vịnh Ba Tư, cũng như các nước láng giềng của Nga là Azerbaijan và Kazakhstan, các quan chức giấu tên tiết lộ với New York Times.

Tuần trước, Bộ Tài chính Mỹ đề nghị EU áp đặt trần giá hoặc thuế với dầu nhập khẩu của Nga, nhưng điều đó không đủ sức hút với Brussels.

Phản ứng với yêu cầu thanh toán bằng đồng rúp

Các lệnh trừng phạt của Mỹ và EU buộc Nga phải yêu cầu thanh toán khí đốt bằng đồng rúp. Trong khi Brussels đã chính thức phản đối yêu cầu này, 4 trong số các thành viên của khối được cho là đã thực hiện thanh toán theo cơ chế mới dựa trên đồng rúp của Nga và ít nhất 10 nước đã lập tài khoản đồng rúp với ngân hàng Gazprombank của Nga.

Trong khi đó, một số nước từ chối thanh toán. Nga đã ngừng giao khí đốt cho Ba Lan và Bulgaria sau khi 2 nước Châu Âu này từ chối thanh toán bằng đồng rúp Nga.

Ngày 29.4, Thủ tướng Cộng hòa Czech Petr Fiala cho biết, Praha không có kế hoạch thanh toán khí đốt Nga bằng đồng rúp, theo yêu cầu của Moscow.

Tập đoàn năng lượng Đan Mạch Orsted cũng ra tín hiệu khẳng định không có ý định thanh toán khí đốt bằng đồng tiền của Nga.

Orsted có hợp đồng cung cấp khí đốt dài hạn với Gazprom để cung cấp hàng năm tới 2 tỉ mét khối, kéo dài từ năm 2011 đến năm 2030.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Hungary Péter Szijjarto cho hay, một số công ty Châu Âu nhập khẩu khí đốt Nga đã đồng ý với kế hoạch thanh toán của Moscow. Bộ trưởng Szijjarto giải thích, để mua khí đốt, các công ty nhập khẩu mở 2 tài khoản với Gazprombank, một tài khoản bằng euro hoặc USD và một tài khoản khác bằng đồng rúp.

Trong diễn biến khác liên quan, tập đoàn khí đốt Nga Gazprom thông báo ngày 29.4 về việc đang hủy chứng chỉ lưu ký (depositary receipts) khỏi các sàn giao dịch chứng khoán quốc tế sau khi chính phủ Nga không chấp thuận cho lưu hành thêm.

Thông cáo trên trang web của công ty cho hay, những cổ đông sẽ có “quyền chuyển đổi chúng thành cổ phiếu phổ thông”.

Gazprom cũng cho biết đã thông báo cho cơ quan quản lý tài chính của Vương quốc Anh về ý định hủy niêm yết tiêu chuẩn trên sàn giao dịch chứng khoán London (LSE). Công ty cũng đã yêu cầu LSE và sàn giao dịch Singapore xóa các chứng chỉ lưu ký của công ty trong vòng 20 ngày làm việc.

Theo luật mới, chứng khoán của các công ty Nga chỉ có thể được giao dịch trên các sàn giao dịch nước ngoài khi có sự cho phép đặc biệt của chính quyền Nga.

Tháng trước, LSE đã chặn giao dịch của 27 tập đoàn Nga, bao gồm EN+, Gazprom, Lukoil, Rosneft và Sberbank. Danh sách đen này một phần trong nỗ lực của phương Tây nhằm loại Nga khỏi thị trường tài chính quốc tế sau chiến dịch quân sự ở Ukraina.

Giới chức Đức cho biết chính phủ nước này sẵn sàng ngừng mua dầu Nga khi đảm bảo được nguồn cung thay thế, mở đường cho lệnh cấm vận dầu từ nước này của EU.
Đức đã là một trong những nước phản đối EU đoạn tuyệt năng lượng Nga. Tuy nhiên, đại diện của Đức tại Liên minh châu Âu (EU) đã thay đổi quan điểm phản đối lệnh cấm vận dầu mỏ từ Nga, với điều kiện Berlin có đủ thời gian để đảm bảo được nguồn cung thay thế, WSJ hôm 28/4 dẫn lời hai quan chức thạo tin.

Sự thay đổi của Đức có thể làm tăng khả năng các nước EU sẽ đồng ý về lệnh cấm vận theo từng giai đoạn với dầu mỏ Nga. Theo các nhà ngoại giao và quan chức nhận định, quyết định cuối cùng có thể được EU đưa ra vào tuần tới.

EU nhập khẩu 3-3,5 triệu thùng dầu Nga mỗi ngày, với khoản thanh toán khoảng 400 triệu USD/ngày. Nguồn cung Nga chiếm khoảng 27% lượng dầu cả khối nhập khẩu. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, doanh thu từ dầu chiếm 45% ngân sách liên bang của Nga vào năm 2021.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen tuần trước đánh giá lệnh cấm vận dầu mỏ Nga của châu Âu sẽ đẩy giá dầu quốc tế tăng cao, gây tổn hại nền kinh tế toàn cầu đang mong manh và "gây rất ít ảnh hưởng" đến Nga. Bà Yellen gợi ý châu Âu có thể tiếp tục mua dầu và hạn chế Nga tiếp cận các khoản thanh toán.


Lệnh cấm vận dầu Nga của EU phải được toàn bộ 27 nước thành viên chấp thuận.
Theo New York Times, Hungary hiện là quốc gia phản đối cuối cùng của lệnh cấm vận dầu mỏ, và nếu các đại diện "phủ quyết quyết định" !!!, điều đó có nghĩa là, không giống như trước đây, Hội đồng châu Âu (tức 27 lãnh đạo của một Quốc gia thành viên EU) chiếm đa số trong số họ phải thông qua quyết định.

Tuy nhiên, tờ báo Mỹ cho rằng điều này khó có thể xảy ra, nghĩa là Hungary, giống như các gói trừng phạt trước đây, ủng hộ gói trừng phạt này.

Theo New York Times, lệnh cấm vận đầu tiên có thể ảnh hưởng đến các chuyến hàng chở dầu của các tàu chở dầu của Nga và có thể mất nhiều tháng để dừng các đường ống dẫn dầu (ví dụ, khi Nga cấm nhập khẩu than vào đầu tháng 4, các nước thành viên được cho 4 tháng để làm vậy). Ngoài lệnh cấm vận dầu mỏ, ngân hàng Sberbank của Nga dự kiến ​​sẽ bị trừng phạt trong gói mới và sẽ có thêm nhiều cá nhân người Nga được đưa vào danh sách trừng phạt của EU.

Vào lúc cộng đồng người Việt khắp nơi ở Mỹ đang tưởng niệm sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, cuộc chiến tranh xâm lược của Nga nhắm vào Ukraine đang tô đậm thêm nỗi xót xa cay đắng nơi một số người khi họ nghĩ về số phận của đất nước họ giờ không còn tồn tại.
Sự sụp đổ của Việt Nam Cộng Hòa trước cuộc tiến công của phe cộng sản khép lại Chiến tranh Việt Nam, một cuộc xung đột đẫm máu không chỉ giữa hai miền nam bắc mà còn là cuộc đối đầu ý thức hệ thời Chiến tranh Lạnh giữa các cường quốc Mỹ, Liên Xô và Trung Quốc.
Tại Việt Nam, chiến thắng của phe cộng sản được mô tả là kết cục hào hùng cho công cuộc “giải phóng miền Nam thống nhất đất nước” nhưng đối với hàng triệu người bỏ nước ra đi sau năm 1975, nó đặt dấu chấm hết cho một nền tự do mà họ từng biết và gieo vào tâm thức họ nỗi “quốc hận.”
47 năm sau, những kí ức tưởng đã lùi xa giờ lại hiện lên sống động khi những hình ảnh từ cuộc chiến của Nga ở Ukraine nhắc họ nhớ lại những đau thương và kinh hoàng của cuộc chiến mà họ đã trải qua, và về số phận của đất nước họ khi cuộc chiến kết thúc.
Kể từ khi Nga phát động chiến tranh nhắm vào nước láng giềng phía nam vào tháng 2, Tiến sĩ Đinh Xuân Quân, một kinh tế gia đã về hưu ở miền bam bang California, thường xuyên xuất hiện trong những chương trình bình luận thời sự của một đài truyền hình tiếng Việt địa phương. Ông đưa ra những phân tích về tình hình chiến sự hàng ngày và nhắc nhở khán giả nhớ về những gì từng xảy ra ở Việt Nam
“Cuộc xâm lăng Ukraine của Nga đã làm tôi suy nghĩ rất nhiều và liên tưởng tới cuộc chiến tranh Việt Nam nhất là sắp tới ngày 30 tháng 4, ngày mà Việt Nam Cộng Hòa sụp đổ,” ông nói với VOA qua email ngày thứ Năm. “Nó cho tôi liên tưởng đến một miền Bắc xâm chiếm miền Nam, nó là cuộc nội chiến giữa miền Bắc và miền Nam, một cuộc chiến giữa phe Quốc gia giành độc lập và phe Cộng sản trá hình Việt Minh có từ những thập niên 1930-1940 đến 1975.”
Từng phục vụ trong tư cách một chuyên viên kinh tế tại ngân hàng trung ương của Việt Nam Cộng Hòa, ông cho biết ông bị bắt đi tù cải tạo trong ba năm và sau đó vượt biên qua Mỹ vào năm 1979.
Ông nhận định sự sụp đổ của Việt Nam Cộng Hòa là “thí dụ điển hình phe tà thắng phe thiện” trong cuộc chiến giữa tự do chống lại độc tài. Bi kịch của Việt Nam Cộng Hòa là nước này có đồng minh nhưng không kiên trì như phe cộng sản, ông nói. “Sau khi đồng minh nhất là Mỹ rút thì Việt Nam Cộng Hòa cố gắng hết sức để tự lực tự cường nhưng thời gian không cho phép.”
Đối với những người từng cầm súng chiến đấu, sự ủng hộ và hỗ trợ mà Mỹ và các nước phương Tây đang cung cấp cho Ukraine khiến họ không khỏi chạnh lòng về điều mà họ xem là sự đơn độc của Việt Nam Cộng Hòa trong cuộc chiến chống lại phe cộng sản. Việt Nam Cộng Hòa đã bị “bỏ rơi” và cuối cùng bị “bức tử” bởi chính những đồng minh của mình.
“Vào thời điểm năm 1973 [Mỹ] rút hết quân đội ra khỏi miền Nam, từ bao nhiêu tỉ đôla họ rút xuống còn 300 triệu,” ông Đinh Hùng Cường, thiếu tá bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa từng tham gia chiến đấu bảo vệ một tuyến đường tiếp tế vào đầu tháng 4 năm 1975, nói từ bang Virginia, lưu ý rằng viện trợ của Mỹ sụt giảm mạnh đã khiến quân đội gặp rất nhiều khó khăn trên chiến trường.
“Còn bây giờ mình thấy cả thế giới, các quốc gia NATO bên Âu Châu, đều đồng lòng giúp cho Ukraine để mà chống lại Nga. Nước Mỹ lúc đầu còn e dè thì bây giờ đã đi tới ba mươi mấy tỉ đôla để giúp cho Ukraine thì mình thấy rõ là Ukraine đứng vững được ngày hôm nay là nhờ NATO, nhờ Mỹ, nhờ thế giới tự do. Còn Việt Nam không thể đứng được vì họ đã bỏ mình, họ không viện trợ cho mình, và hơn nữa họ không có lòng nhân đạo để giúp cho mình chiến đấu thành ra bắt buộc mình bị cộng sản chiếm thôi.”
Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày thứ Năm yêu cầu Quốc hội cấp 33 tỉ đôla để hỗ trợ Ukraine – một mức tăng rất lớn về tài trợ của Mỹ dành cho cuộc chiến với Nga - và các công cụ mới để rút tài sản từ các nhà tài phiệt Nga. Yêu cầu ngân khoản này bao gồm hơn 20 tỉ đôla cho vũ khí, đạn dược và các hình thức viện trợ quân sự khác, cũng như 8,5 tỉ đôla hỗ trợ kinh tế trực tiếp cho chính phủ và 3 tỉ đôla viện trợ nhân đạo.
“Chúng tôi cần dự luật này để hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến vì tự do,” ông Biden nói tại Nhà Trắng sau khi kí yêu cầu ngày thứ Năm. “Cái giá phải trả của cuộc chiến này không hề rẻ, nhưng nhún nhường sự gây hấn thì sẽ còn tốn kém hơn.”
Khi cuộc chiến tranh Việt Nam đang lùi xa dần vào quá khứ và những thế hệ người Việt trẻ hơn sinh trưởng ở Mỹ ít gắn bó hơn với cộng đồng, có những lo ngại rằng rồi đây kí ức về cuộc chiến vì tự do của Việt Nam Cộng Hòa sẽ bị quên lãng. Nhưng Sean Le, 40 tuổi, một hạ sĩ quan Hải quân Hoa Kỳ đã giải ngũ, đang cố gắng gìn giữ những kí ức này và phổ biến nó qua những video mà anh đăng tải trên kênh YouTube của anh với hàng trăm ngàn người theo dõi.
Trả lời phỏng vấn của VOA từ Quận Cam ở nam California, anh cho biết kể từ khi anh theo gia đình qua Mỹ định cư vào năm 1995, anh bắt đầu đọc và hiểu nhiều hơn về biến cố lịch sử 30 tháng 4 mà trước đây ở Việt Nam anh chỉ biết đó là một ngày lễ đánh dấu sự kiện “giải phóng miền Nam.”
“Khi mình càng tìm hiểu thì mình càng thấy đau lòng. Đó là một trong những giai đoạn lịch sử mà Sean thấy rất là quan trọng mà chúng ta cần phải gìn giữ và phải nhắc đến, không những nhắc đến mà phải vinh danh những người đã hi sinh vì cuộc chiến đó và những nạn nhân đã bỏ mạng trên biển cả,” anh nói, nhắc đến những người tị nạn vượt biên sau năm 1975. “Những nhân vật trong lịch sử này không hề được nhắc đến dưới mái trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Sean cảm thấy đó là một điều rất bất công, một điều sỉ nhục cho lịch sử.”
Cựu quân nhân này nói anh nhìn thấy những nét tương đồng giữa cuộc chiến của Việt Nam Cộng Hòa nửa thế kỉ trước và cuộc chiến của Ukraine ở hiện tại. Anh hi vọng số phận của Ukraine sẽ khác Việt Nam Cộng Hòa nhờ sự hỗ trợ rộng rãi của cộng đồng quốc tế.
“Qua cuộc chiến này chúng ta thấy được lòng yêu nước của người dân Ukraine mạnh mẽ đế cỡ nào, nó không dễ gì khuất phục trước bất cứ sức mạnh về quân sự nào của kẻ xâm lăng,” anh nêu ý kiến.
Sau khi thất bại trong cuộc tấn công vào thủ đô Kyiv ở phía bắc Ukraine vào tháng trước, Nga hiện đang cố gắng chiếm hoàn toàn hai tỉnh miền đông được gọi là Donbas.
Ukraine thừa nhận đã mất quyền kiểm soát một số thị trấn và làng mạc ở đó kể từ khi cuộc tấn công bắt đầu vào tuần trước, nhưng nói rằng Moscow đã đánh đổi những bước tiến bằng tổn thất to lớn đối với một lực lượng Nga đã suy yếu sau thất bại trước đó gần thủ đô.
Các quan chức phương Tây nói Nga chịu ít thương vong hơn sau khi thu hẹp quy mô cuộc xâm lược nhưng con số này vẫn ở mức "khá cao," trong khi Bộ Quốc phòng Anh cho biết những bước tiến của Nga đến nay vẫn hạn chế và trả giá bằng "tổn thất đáng kể."
Dù cuộc chiến ở Ukraine gợi lại nỗi xót xa nơi nhiều người Việt từng sống dưới chính thể Việt Nam Cộng Hòa, nó cũng khơi niềm hi vọng nơi những người từng tuyệt vọng chứng kiến sự cáo chung của đất nước họ.
Cựu thiếu tá Đinh Hùng Cường nói Ukraine “thật là may mắn” khi nhận được sự ủng hộ và viện trợ từ các nước đồng minh cũng như dư luận quốc tế, điều mà nước của ông đã thiếu khi cuộc chiến bước vào giai đoạn quyết định.
“Mình hãy tin tưởng rằng chính nghĩa lần này sẽ thắng và Ukraine sẽ không bị bức tử như Nam Việt Nam 47 năm về trước,” ông nói.

Già gân" 60 năm vẫn chạy tốt, sẵn sàng sang Ukraine đối đầu với vũ khí Nga/ Liên Xô như những năm tháng chiến tranh Việt Nam.

ANH NÓI LỰC LƯỢNG NGA Ở UKRAINE ĐANG BỊ ‘SUY YẾU TINH THẦN’
Quân đội Anh tin rằng các lực lượng Nga ở Ukraine có phần chắc đang bị “suy yếu tinh thần.”
Bộ Quốc phòng Anh đưa ra đánh giá này trên Twitter hôm thứ Bảy như một phần trong báo cáo hàng ngày mà họ cung cấp về cuộc chiến của Nga với Ukraine.
Bộ nói Nga "vẫn đối mặt với những thách thức đáng kể" trong chiến đấu. Quân đội Anh tin rằng các lực lượng Nga đã “buộc phải hợp nhất và tái điều động các đơn vị đã bị tiêu hao và lẻ tẻ khỏi đợt tiến công thất bại ở đông bắc Ukraine.”
Bộ không cho biết họ đi tới đánh giá này như thế nào. Nhưng các nhà phân tích tin rằng lực lượng Nga không thất bại trong nỗ lực chiếm thủ đô Kyiv hồi đầu chiến tranh đã được tái điều động mà không có thời gian cần thiết để tái vũ trang và tái cơ cấu.
Phía Anh tin rằng Nga hi vọng sẽ tổ chức lại nỗ lực của mình và rút ngắn các đường tiếp tế.
Bộ nói thêm: “Việc thiếu các kĩ năng cấp đơn vị và yểm trợ trên không không đồng đều đã khiến Nga không thể phát huy hết năng lực tác chiến tổng thể của mình, dù có những cải thiện mang tính cục bộ.”
Một quan chức quốc phòng cao cấp của Mỹ ngày thứ Sáu nói cuộc tiến công của Nga đang diễn tiến chậm hơn nhiều so với kế hoạch một phần là do sức kháng cự của Ukraine.
Khi binh sĩ cố gắng di chuyển về phía bắc ra khỏi Mariupol để họ có thể tấn công các lực lượng Ukraine từ phía nam, bước tiến của họ đến giờ vẫn "chậm và không đồng đều, và chắc chắn không mang tính quyết định trong bất cứ trường hợp nào," quan chức này nói.

Tỷ giá đồng rúp : Nga đã thắng hiệp đầu tiên bất chấp trừng phạt của phương Tây
Sau cú trượt dốc lịch sử do cuộc xâm lăng của Nga và Ukraina, đồng rúp đã phục hồi ngoạn mục, tăng vọt lên mức cao nhất từ hai năm qua trong phiên giao dịch ở Matxcơva, ngày 27/04/2022. Các biện pháp kiểm soát vốn nghiêm ngặt và chính sách xuất khẩu năng lượng - « bắt chẹt » châu Âu chính là lý do tạo ra cú lội ngược dòng này.
Nga đã ngừng cung cấp khí đốt cho Bulgari và Ba Lan hôm 27/04 do hai nước này từ chối yêu cầu thanh toán bằng đồng rúp. Phát ngôn viên điện Kremlin Dmitri Peskov giải thích rằng việc thanh toán bằng đồng rúp là để đáp trả lại việc phương Tây đã đóng băng 300 tỷ đô la dự trữ ngoại tệ của Ngân hàng Trung ương Nga. Ngay sau thông báo này, vào 14 giờ GMT cùng ngày, tỷ giá đồng rúp đã tăng 1,8 % đối với đồng euro - 75,43/ euro, đây là tỷ giá cao nhất kể từ đầu tháng 3 năm 2020. So với đồng đô la, đồng rúp cũng tăng thêm 1,1 %, ở mức 72,75/ đô la.
Đồng tiền của Nga rớt giá từ cuối tháng Hai và xuống mức thấp kỷ lục, khoảng 136 rúp/đô la hôm 10/03, do hàng loạt trừng phạt của phương Tây đối với hành động xâm lăng vào Ukraina. Kể từ 31/03, đồng rúp đã phục hồi dần, sau khi tổng thống Nga Vladimir Putin ra lệnh chỉ chấp nhận thanh toán khí đốt bằng đồng rúp. Theo đó, bên mua khí đốt Nga phải mở một tài khoản tại các ngân hàng của Nga, nguồn cung ứng khí đốt sẽ bị cắt nếu bên mua không tuân thủ các điều khoản này.
Về sự biến động tỷ giá đồng rúp, RFI trao đổi với chuyên gia kinh tế Nga Julien Vercueil, giảng viên môn khoa học kinh tế tại trường INALCO, tác giả của cuốn sách Économie politique de la Russie (1918-2018).
Trước tiên ông đánh giá về đồng rúp thế nào ? Đây có phải là một đồng tiền mạnh ?
Julien Vercueil : Thông thường các loại tiền tệ được đánh giá là mạnh khi loại tiền đó được sử dụng nhiều trong giao thương quốc tế. Loại tiền này phải dựa vào một nền kinh tế mở cửa với thế giới và có thị trường xuất khẩu đa dạng. Đồng rúp được sử dụng trong một nền kinh tế mở nhưng lại không có nhiều mặt hàng xuất khẩu, mà chỉ tập trung trong một số loại nhất định như dầu khí, kim loại quý và một số sản phẩm nông nghiệp thô và ít sản phẩm công nghệ cao (trừ các sản phẩm hóa học hoặc vũ khí). Đây chính là điểm yếu của đồng rúp. Bởi vì chỉ cần nhu cầu của một mặt hàng nào đó giảm, đồng rúp sẽ giảm theo. Do vậy, chúng ta không thể nói rúp là một loại tiền tệ mạnh, mà đúng hơn nó phụ thuộc vào sự biến động của giá của nguyên liệu thô được định mức theo chuẩn quốc tế. Mối liên hệ cung – cầu lại không phụ thuộc vào Nga mà vào các nhân tố rộng lớn hơn rất nhiều so với nền kinh tế Nga.
Vừa qua, Nga đã thực hiện một cú lội ngược dòng, phục hồi tỷ giá đồng rúp về mức trước chiến tranh Ukraina, tỷ giá đồng tiền của Nga trong những ngày gần đây còn cao hơn cả mức của hai năm về trước. Vậy Nga đã thực hiện những biện pháp nào ?
Julien Vercueil : Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc đồng rúp phục hồi là do các doanh nghiệp xuất khẩu nguyên liệu thô của Nga bắt buộc phải chuyển 80 % doanh thu xuất khẩu về ngân hàng Trung ương của Nga. Các doanh nghiệp này phải bán ngoại tệ, đồng nghĩa với việc họ phải mua đồng rúp từ ngân hàng Trung ương. Điều này khiến cho nhu cầu đồng rúp tăng trở lại và duy trì tỷ giá của đồng tiền Nga. Biện pháp này do bộ Tài Chính của Nga đưa ra, đã tạo ra đòn bẩy làm tỷ giá đồng rúp tăng.
Một lý do khác nữa, đó là vì kim ngạch nhập khẩu của Nga đã giảm, nhu cầu về ngoại tệ của các doanh nghiệp của Nga cũng giảm theo. Và chúng ta có thể thấy cán cân cung cầu mất thăng bằng, khiến tỷ giá hối đoái có lợi cho đồng rúp.
Các biện pháp mà tôi kể trên rất hiệu quả, nhất là trong trường hợp của Nga, nước này chỉ phải xử lý một số nhỏ các nhà xuất khẩu lớn. Nếu như Nga xuất khẩu hàng ngàn sản phẩm khác nhau, Matxcơva sẽ rất khó kiểm soát. Nhưng nền kinh tế Nga rất tập trung, đặc biệt trong lĩnh vực nguyên liệu thô.
Nga có thể tiếp tục duy trì các biện pháp kể trên về lâu dài hay không ?
Julien Vercueil : Chắc chắn rằng Nga có thể duy trì các biện pháp này về lâu dài, miễn là chính quyền Nga kiểm soát được hoạt động của các công ty xuất khẩu. Và câu hỏi thứ hai được đặt ra, theo tôi còn quan trọng hơn, đó là liệu các điều kiện quốc tế có cho phép các biện pháp này có hiệu quả về lâu dài hay không ? Câu trả lời là không.
Có hai lý do chính. Một là, các khách quen của các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực dầu khí, bắt đầu đặt vấn đề về sự phụ thuộc vào Nga, do vậy chúng ta có thể thấy xu hướng hiện nay về việc giảm bớt phụ thuộc đối với khí đốt của Nga. Tức là trong 2, 3 năm nữa, tập đoàn dầu khí Gazprom của Nhà nước Nga sẽ không thể xuất khẩu lượng khí đốt lớn như hiện nay, ví dụ như cho các nước như Đức hay châu Âu.
Lý do tiếp theo đó là giá dầu khí dao động mạnh trong những năm gần đây. Vào năm 2020, 2021, ở một số thời điểm, giá dầu đã âm (thấp hơn giá thành). Hiện nay giá dầu rất cao, lên đến 100 đô la/thùng, nhưng cách đây không lâu, 1 thùng dầu chỉ có giá 20 đô la, và trước đó nữa, là 80 đô la. Trong tương lai, giá quốc tế về nguyên liệu thô và dầu sẽ tiếp tục dao động mạnh. Dù các chính sách mà chính phủ Nga áp đặt có bền vững hay không, các điều kiện quốc tế về nguồn cung nguyên liệu thô mà Nga xuất khẩu sẽ buộc nước này phải tuân theo, và chắc chắc là chúng không đủ để cứu lấy đồng rúp về lâu dài.
Sự bất ổn của tỷ giá nội tệ Nga tác động tới nền kinh tế nước này ra sao ? Liệu giao thương thế giới có bị ảnh hưởng không ?
Julien Vercueil : Đối với nền kinh tế Nga, tác động đầu tiên là lạm phát. Có khả năng tỷ lệ lạm phát ở Nga sẽ tăng gấp đôi so với tỷ lệ trước chiến tranh, lên đến 20 %. Đây là một con số lớn, nhưng không phải là thảm hoạ cho kinh tế nước này, nhưng đối với các gia đình có thu nhập thấp, 20 % là một vấn đề lớn. Hơn nữa, đây lại là tầng lớp ủng hộ Putin. Chính phủ sẽ phải đưa ra những lựa chọn khó khăn để giải ngân một khoản khổng lồ, nhằm bình ổn giá, cũng như trợ giúp các doanh nghiệp liên quan.
Lạm phát gia tăng kéo theo đó là giảm sức mua và nợ công tăng. Nếu như ngân hàng Trung ương Nga không đưa ra các chính sách để kiểm soát ngoại hối, đồng rúp có thể xuống thấp nữa và cả việc mất vốn. Bởi vì trong trường hợp này các doanh nghiệp Nga muốn giữ đô la và không gửi về Nga, đồng rúp có thể rớt giá nghiêm trọng hơn, và tỷ lệ lạm phát có thể cao hơn nhiều. Ngân hàng Trung ương không thể cứu vớt đồng rúp do các lệnh trừng phạt hiện nay. Nga cũng sẽ gặp phải nhiều khó khăn để vực dậy. Cuộc khủng hoảng sẽ kéo dài và có nguy cơ trở thành cuộc đại suy thoái kinh tế, giống như vào đầu những thập niên 80 ở Nga, mọi thứ sụp đổ sau khi Liên Xô tan rã.
Còn đối với nền kinh tế toàn cầu, theo tôi, tỷ giá đồng rúp có tăng hay giảm thì cũng không tạo ra bất cứ rủi ro nào. Tuy nhiên, sự bất ổn của thị trường năng lượng và việc xuất khẩu các sản phẩm nông sản của Nga, đây mới chính là hai yếu tố lớn tác động với thế giới. Nhưng sự bất ổn này không liên quan đến đồng rúp. Đồng rúp không quyết định mà là do các khả năng của chính phủ Nga tìm ra con đường xuất khẩu cho hàng hóa của mình.
Kể từ khi đồng rúp trên đà tăng trở lại, câu hỏi đặt ra là liệu các trừng phạt của châu Âu có hiệu quả không ?
Julien Vercueil : Các trừng phạt của phương Tây nhắm đến hai mục đích. Thứ nhất đó là phong tỏa tài sản của tài phiệt thân chính phủ Nga ở bên ngoài lãnh thổ Nga hoặc ngăn cản ngân hàng Trung ương trợ giúp các ngân hàng đang gặp khó khăn bằng đồng đô la, hiện đang ở Pháp hay Mỹ. Do vậy, các biện pháp này có hiệu quả khi thống đốc ngân hàng Trung ương Nga không thể sử dụng số vốn của họ. Tuy nhiên, mục đích thứ hai đó là khiến chính quyền Putin phải suy tính lại về hành động xâm lăng, rằng Nga phải trả cái giá quá đắt vì gây chiến nên phải dừng lại và đàm phán nhanh chóng với Ukraina và kết thúc chiến tranh. Và dĩ nhiên là phương Tây không đạt được mục đích này.
Từ cuộc khủng hoảng năm 2014, Nga đã tìm cách thay thế đồng đô la trong thanh toán quốc tế (phi đô la hóa) để giảm thiểu thiệt hại từ các trừng phạt của phương Tây. Vào năm 2019, lần đầu tiên tập đoàn dầu khí quốc gia Nga Gazprom thông báo bán khí đốt cho một doanh nghiệp châu Âu bằng đồng rúp. Ông nhận định thế nào về chiến lược phi đô la hóa của Nga ?
Julien Vercueil : Nếu như Nga là quốc gia duy nhất thực hiện phi đô la hoá, vậy thì chiến lược này không hiệu quả. Bởi vì, Nga là quốc gia xuất khẩu rất ít mặt hàng (chủ yếu là nguyên liệu thô, dù xuất khẩu với số lượng lớn). Tuy nhiên nếu như Nga liên minh với Trung Quốc để giảm thiểu vai trò của đồng đô la trong giao thương quốc tế, điều này có thể tạo những tác động lớn và về lâu dài làm suy yếu đồng đô la. Phi đô la hoá có thể thực hiện, về lâu dài, nếu như một số tác nhân lớn của hai nước này và của một số nước châu Á, đồng loạt không muốn dự trữ đô la trong kho dự trữ ngoại hối của nước đó.
Một câu hỏi khác được đặt ra, đó là đồng tiền nào sẽ thay thế đồng đô la trong trường hợp này ? Trả lời câu hỏi này không dễ dàng bởi vì Trung Quốc không thể thay đồng đô la bằng Nhân Dân Tệ (NDT) trong giao thương quốc tế và Bắc Kinh cũng không muốn điều này, vì để khiến đồng NDT trở thành một loại tiền tệ quốc tế, quốc gia này phải gánh rất nhiều trách nhiệm. Đặc biệt là sau sự kiện phá giá năm 2015 (làm bay vốn 1000 tỷ đô la), rung chuyển nền kinh tế toàn cầu, đồng NDT đã suy yếu, kể từ đó Trung Quốc muốn hạn chế thanh toán quốc tế bằng đồng nội tệ của mình.
Còn đồng rúp thì không thể thay thế được đồng đô là vì đây là đồng tiền của một nền kinh tế nhỏ, dù cho có mở cửa với thế giới và xuất khẩu nhiều nguyên liệu thô. Thế nhưng, Nga lại không có nhiều mặt hàng để xuất khẩu như Trung Quốc. Nga chủ yếu xuất khẩu với số lượng lớn một vài mặt hàng như dầu khí, kim loại quý và một số sản phẩm nông nghiệp, chủ yếu là nguyên liệu thô và không tiên tiến, sáng tạo và đa dạng như Trung Quốc (ngoại trừ các sản phẩm hoá học hay vũ khí). Phi đô la hoá có thể giúp Nga hạn chế tác động của các trừng phạt, nhưng lại không có giải pháp nào thay thế đồng đô la trong thanh toán quốc tế.
RFI xin cảm ơn ông Julien Vercueil, nhà kinh tế học, chuyên gia nghiên cứu về kinh tế Nga, giảng dạy tại trường INALCO, Paris, Pháp.
Tỷ giá đồng Rúp tiếp tục tăng vào 29/04, 0,3 % so với đồng euro. Tuy nhiên sự phục hồi ngoạn mục này không đồng nghĩa với việc kinh tế Nga phục hồi sau hàng loạt trừng phạt của phương Tây. Các tổ chức tài chính quốc tế ước tính tốc độ tăng trưởng của quốc gia này có thể giảm mạnh tới 15% trong năm 2022. Như vậy, Nga sẽ phải đối mặt với cuộc suy thoái tồi tệ nhất từ năm 1992 (14,5 %). Alfa Bank nhận định với AFP rằng « thị trường chứng khoán Nga và đồng Rúp hiện vẫn bị tách biệt khỏi nền kinh tế toàn cầu do các biện pháp kiểm vốn ».
Theo AFP, các nhà kinh tế cho rằng Nga sẽ tiếp tục hứng chịu các tác động tồi tệ hơn từ các lệnh trừng phạt. Nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu thiết bị sản xuất và hàng tiêu dùng sẽ rơi vào suy thoái sâu hơn. Nhà nghiên cứu chiến lược thị trường tại Blue Bay Asset Management, Timothy Ash cho rằng ngân hàng Trung ương Nga đang lũng đoạn. « Đây không phải là một thị trường thanh khoản, đây chỉ là một chiến dịch PR của ngân hàng TƯ Nga – một công cụ của điện Kremlin. »

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Oh no! The GRES-2 power plant in Sakhalin, Russia is on fire.<br><br>Long live Ukraine.<a href="https://t.co/CYx7m06uCk">pic.twit ter.com/CYx7m06uCk</a></p>&mdash; Visegrád 24 (@visegrad24) <a href="https://twitter.com/visegrad24/status/1520295866468294656? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>
Truyền thông Nga vừa đưa tin về một vụ cháy lớn khác ở nước này. Lần này là nhà máy điện trên đảo Sakhalin.
Sakhalin là một hòn đảo ở Bắc Thái Bình Dương, phía Bắc Nhật Bản. Nó có diện tích 72.492 km vuông. Ngọn lửa bùng phát trong đêm, kéo dài cho tới sáng nay và rất khó kiểm soát do các vật liệu dễ cháy ở đây. Hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân vụ cháy. Tuy nhiên, theo thông tin được truyền thông Nga truyền đi, hiện tại nguồn điện cung cấp cho hòn đảo có khoảng 600.000 dân này vẫn chưa bị cắt.
Tất cả các vụ cháy gần đây ở Nga đều chưa tìm ra nguyên nhân, và đó chính mới là nỗi lo của họ.
LE VAN QUY

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Unconfirme d reports of a Fire in the city of Sakhalin in Russia's east. <a href="https://t.co/Ys1BYnv6Xv">pic.twit ter.com/Ys1BYnv6Xv</a></p>&mdash; OPSEC? (@GuinieZoo_Intel) <a href="https://twitter.com/GuinieZoo_Intel/status/1520245035207258113? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>


<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">FUN FACT: In <a href="https://twitter.com/hashtag/Russia?src=hash&amp; ref_src=twsrc%5Etfw" >#Russia</a>, <a href="https://twitter.com/hashtag/Kuril?src=hash&amp;r ef_src=twsrc%5Etfw"> #Kuril</a> Islands are part of Sakhalin. The sabotaged 120 mega-watt power plant was brand new - entered commission in 2019. Was expected to supply 1/3 of the entire <a href="https://twitter.com/hashtag/Sakhalin?src=hash&am p;ref_src=twsrc%5Etf w">#Sakhalin</a>'s energy needs - nearly 500,000 population. 😳 <a href="https://twitter.com/hashtag/WindofChange?src=has h&amp;ref_src=twsrc% 5Etfw">#WindofChange </a> <a href="https://t.co/w7PPNNRfq9">pic.twit ter.com/w7PPNNRfq9</a></p>&mdash; Igor Sushko (@igorsushko) <a href="https://twitter.com/igorsushko/status/1520292739878817793? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Các binh sĩ di chuyển các xe bọc thép M113 đến 🇺🇦 Ukraine lên xe tải kéo tại Georgia.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">.<a href="https://twitter.com/USArmy?ref_src=twsrc %5Etfw">@USArmy</a> soldiers move M113 Armored Personnel Carriers bound for 🇺🇦 Ukraine onto truck trailers at <a href="https://twitter.com/USAGStewartHAAF?ref_ src=twsrc%5Etfw">@US AGStewartHAAF</a>, Georgia. <a href="https://t.co/P2cvS9bbE3">pic.twit ter.com/P2cvS9bbE3</a></p>&mdash; Department of Defense 🇺🇸 (@DeptofDefense) <a href="https://twitter.com/DeptofDefense/status/1520392953100914689? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Serbia shows off new Chinese missiles in display of military power <a href="https://t.co/n36TWiCPp7">https://t.co/n36TWiCPp7</a> <a href="https://t.co/BxhKXxLKlC">pic.twit ter.com/BxhKXxLKlC</a></p>&mdash; Reuters (@Reuters) <a href="https://twitter.com/Reuters/status/1520402674344251394? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Việc Serbia mua hệ thống tên lửa FK-3 của Trung Quốc cho thấy nước này đang xích lại gần Bắc Kinh hơn và trong tương lai gần có thể tự tạo khoảng cách với Nga hơn nữa.
Hôm 10-4, Trung Quốc chuyển giao hệ thống tên lửa đất đối không HQ-22 (FK-3) cho quân đội Serbia – quốc gia liên tục được truyền thông phương Tây mô tả là đồng minh của Nga.

Serbia - quốc gia châu Âu đầu tiên vận hành tên lửa Trung Quốc

FK-3 là phiên bản xuất khẩu của HQ-22 được so sánh với hệ thống tên lửa đất đối không S-300 của Nga và hệ thống phòng không Patriot của Mỹ.

Việc Serbia mua hệ thống phòng không tinh vi FK-3 của Trung Quốc cũng như mua các máy bay không người lái của Trung Quốc năm 2020 cho thấy Belgrade muốn thắt chặt quan hệ với Bắc Kinh.

Giờ đây Serbia sẽ là quốc gia đầu tiên tại châu Âu vận hành tên lửa Trung Quốc. Điều này có lẽ cũng không quá ngạc nhiên vì đây cũng là quốc gia châu Âu đầu tiên mua vaccine COVID-19 của Trung Quốc vào năm 2021.
Mỹ sẽ phản ứng thế nào trước việc Serbia hợp tác quân sự với Trung Quốc?

Serbia ban đầu có kế hoạch mua hệ thống phòng không của Nga.

Năm 2019, Mỹ cảnh báo Serbia về khả năng mua hệ thống phòng không của Nga.

“Chúng tôi hy vọng các đối tác Serbia của chúng tôi sẽ cẩn trọng và cẩn thận về bất kỳ giao dịch nào như vậy” – ông Matthew Palmer, đặc phái viên Mỹ tại khu vực Balkan nói.

Serbia dĩ nhiên hiểu được thông điệp đó. Kết quả nước này đã chọn mua hệ thống phòng không của Trung Quốc thay vì của Nga.

Năm 2020, sau khi Trung Quốc và Serbia thỏa thuận về việc chuyển giao FK-3, Đại sứ quán Mỹ tại Belgrade nhấn mạnh rằng việc mua thiết bị quân sự là quyết định mang tính chủ quyền của mỗi quốc gia nhưng các chính phủ cần lưu ý về các rủi ro ngắn hạn và dài hạn cũng như cái giá của việc làm ăn với các công ty Trung Quốc.
Việc các máy bay Trung Quốc chở vũ khí tới Serbia được phép bay qua không phận các nước NATO như Thổ Nhĩ Kỳ và Bulgaria cho thấy việc Serbia mua tên lửa FK-3 ít nhất đã được Mỹ ngầm chấp thuận.

Hiện Nga đang tìm cách mua UAV Bayraktar của Thổ Nhĩ Kỳ cũng như mua tiêm kích đa nhiệm Rafale của Pháp.

Chính sách đối ngoại “đa vector” của Serbia

Serbia, từng tuyên bố trung lập về quân sự năm 2017, đang cố gắng tăng cường khả năng quân sự bởi vì không như các nước láng giềng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nước này không thể dựa vào sự hỗ trợ từ khối liên minh do Mỹ dẫn đầu này.

Đồng thời, Các lực lượng vũ trang Serbia vẫn liên hệ chặt chẽ với Vệ binh quốc gia Ohio, trong khi đó các báo cáo cho hay Mỹ là nước tài trợ quân sự lớn nhất của Serbia.

Điều quan trọng hơn là quân đội Serbia đã tiến hành tập trận quân sự với các quốc gia thành viên NATO nhiều hơn là với quân đội Nga. Thậm chí ông Palmer còn cho rằng mối quan hệ của quân đội Mỹ với Serbia quan trọng hơn quan hệ Nga-Serbia.

Năm 2019, Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic nói rằng vì là một quốc gia nhỏ bé vây quanh là các nước thành viên NATO, nước này sẽ không bao giờ cho phép để xảy ra tình trạng vô trách nhiệm như trong những năm 1990.

Trong những năm 1990, Serbia đã chống lại cả NATO lẫn các đồng minh của nước này trong khu vực. Cho đến hiện nay, nhiều thập niên sau cuộc xung đột đó, khả năng điều động chiến lược của quốc gia vùng Balkan này vẫn còn khá hạn chế.

Phụ thuộc nhiều vào phương Tây trong nhiều khía cạnh khác nhau và có mối quan hệ kinh tế chặt chẽ với Liên minh châu Âu (EU), Serbia vẫn chưa thể đạt được thế cân bằng giữa Nga và phương Tây. Đó là lý do trước áp lực của các cường quốc phương Tây gần đây Serbia đã bỏ phiếu ủng hộ việc trục xuất Nga khỏi Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc.

Dù thế truyền thông phương Tây tiếp tục mô tả Serbia là đồng minh của Nga.

Phản ứng của Điện Kremlin trước việc Serbia bỏ phiếu ủng hộ trục xuất Nga khỏi Hội đồng nhân quyền Liên Hợp Quốc khá yếu ớt.

“Đó không phải là vấn đề hiểu và tha thứ cho các quốc gia thân thiện đã bỏ phiếu “đồng ý”. Đó là vấn đề về sức ép chưa từng có nhằm kích động thái độ bài Nga. Tất cả quốc gia đang cố gắng chịu áp lực như vậy bằng mọi cách để theo đuổi chính sách cân bằng. Chúng tôi hiểu điều đó” – người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói.

Có thể thấy trước tuyên bố như vậy từ phía Nga, Serbia ít có khả năng chịu bất cứ hậu quả nào từ quyết định đứng về phương Tây chống lại Nga.

14 năm qua, Nga đã bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của Serbia bằng việc ngăn Kosovo gia nhập Liên Hợp Quốc.

Kosovo là vùng lãnh thổ đơn phương tuyên bố độc lập khỏi Serbia năm 2008 và được hầu hết các nước phương Tây công nhận.

Truyền thông phương Tây cho rằng Serbia, được Nga và Trung Quốc cấp vũ khí, có thể phát động một cuộc chiến tranh mới chống lại Kosovo.
Tuy nhiên việc phát động chiến tranh chống lại Kosovo là điều khó xảy ra, đặc biệt là trong bối cảnh Kosovo có một căn cứ rộng lớn của Mỹ và khoảng 3.600 binh sĩ NATO vẫn đồn trú ở đó.

Theo các nhà quan sát, Serbia sẽ không vội vã tham gia các lệnh trừng phạt chống Nga, dù khả năng trong tương lai gần Belgrade có thể sẽ xa rời Moscow hơn.

Tuy nhiên, điều đó không hoàn toàn đồng nghĩa rằng Serbia sẽ xích lại gần phương Tây, ít nhất là không phải ở giai đoạn đầu của một cuộc Chiến tranh Lạnh mới.

Về phần mình, Trung Quốc có ý định tăng cường hiện diện tại quốc gia Balkan này, nơi Bắc Kinh tham gia nhiều vào các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng khác nhau. Đồng thời Trung Quốc dường như muốn tăng cường ảnh hưởng chính trị ở Serbia.

Sau khi chuyển giao vũ khí cho Serbia, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị nhấn mạnh rằng Trung Quốc ủng hộ Serbia trong việc bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và lòng tự tôn quốc gia.

Theo Asia Times, cần phải xem liệu Serbia có bắt đầu chủ động hơn với Trung Quốc trong nỗ lực duy trì chính sách đối ngoại “đa vector” của mình hay không thì mới có thể nhận định rõ hơn về lập trường của quốc gia vùng Balkan này.

Khoảng 30 người biểu tình Ukraine đã tụ tập bên ngoài Hội đồng châu Âu ở Brussels hôm thứ Sáu để kêu gọi các nước thành viên EU áp đặt lệnh cấm vận đối với năng lượng dầu và khí đốt của Nga
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Some 30 Ukrainian demonstrators gathered outside the European Council in Brussels on Friday to call on EU member states to impose an embargo on Russian energy oil and gas <a href="https://t.co/mRGcGYpSpz">pic.twit ter.com/mRGcGYpSpz</a></p>&mdash; Reuters (@Reuters) <a href="https://twitter.com/Reuters/status/1520104377226121216? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 29, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Cảnh sát: Nga thuê các băng nhóm tội phạm âm mưu khiêu khích và bạo loạn ở Odessa.

Cảnh sát cho rằng Nga có ý định kích động biểu tình và bạo loạn lật đổ chính phủ Ukraine vào ngày 2/5.

Odessa đã ban bố lệnh giới nghiêm từ tối ngày 1 tháng 5 đến ngày 3 tháng 5.

****
Các nhà chức trách do Nga thành lập được cho là có kế hoạch buộc những người Ukraine bị trục xuất về Nga phải quay trở lại Mariupol để xây dựng lại nó.

Nguồn: Petro Andryushchenko, cố vấn của thị trưởng Mariupol.

****
Những người chiếm đóng Nga dựng tượng Vladimir Lenin ở Nova Kakhovka bị chiếm đóng ở Kherson Oblast.

Đó cũng là tượng đài đã bị dỡ bỏ vào năm 2014 sau cuộc Cách mạng EuroMaidan thân phương Tây.

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">⚡️ Russian occupiers erect Vladimir Lenin statue in occupied Nova Kakhovka in Kherson Oblast. <br><br>It is the same monument that was removed in 2014 in the wake of the pro-Western EuroMaidan Revolution.<br><br>P hoto: Deputy Prime Minister Mykhailo Fedorov <a href="https://t.co/pDJn4iAWBc">pic.twit ter.com/pDJn4iAWBc</a></p>&mdash; The Kyiv Independent (@KyivIndependent) <a href="https://twitter.com/KyivIndependent/status/1520391464773206019? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

****

Nữ diễn viên kiêm nhà làm phim Angelina Jolie được bắt gặp tại một quán cà phê ở thành phố Lviv, miền tây Ukraine vào ngày 30/4.

Jolie là đặc phái viên của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">⚡️ Actress and filmmaker Angelina Jolie was spotted at a cafe in western Ukrainian city of Lviv on April 30. <br><br>Jolie is a special envoy for the United Nations High Commissioner for Refugees. <br><br>Video: Maya Pidhoretska via Facebook. <a href="https://t.co/CBtR4HBMNR">pic.twit ter.com/CBtR4HBMNR</a></p>&mdash; The Kyiv Independent (@KyivIndependent) <a href="https://twitter.com/KyivIndependent/status/1520388925226995712? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Donetsk Oblast bị hỏa lực dữ dội, ít nhất 4 dân thường thiệt mạng, trong đó có 1 trẻ em.

Cảnh sát khu vực cho biết lực lượng Nga đã nã pháo vào 12 khu định cư trong 24 giờ qua, phá hủy ít nhất 36 cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm một trường học và một bệnh viện.

****
Nga bị cáo buộc cố gắng giả mạo sự ủng hộ của người Tatars ở Crimea cho cuộc chiến chống lại Ukraine.

Theo Refat Chubarov, người đứng đầu Mejlis của Crimea, lãnh đạo ủng hộ Điện Kremlin ở Crimea sẽ kêu gọi một hội nghị của người Tatars ở Crimea vào ngày 30 tháng 4 để tuyên bố ủng hộ cuộc chiến.

****
Ngôi mộ có thi thể của 3 người đàn ông được phát hiện ở Kyiv Oblast.

Theo Cảnh sát trưởng Kyiv Oblast Andriy Nebytov, những người đàn ông này đã bị tra tấn và sau đó bị bắn bởi binh lính Nga.

Thi thể của họ được tìm thấy trong một ngôi mộ nông trong rừng ở quận Buchansky.

****
Nga tuyên bố Ukraine đã bắn vào vùng Bryansk, không có báo cáo thương vong.

Thống đốc địa phương Alexander Bogomaz cho biết ngôi làng Zhecha bị bắn cháy "khi các hệ thống phòng không chặn một máy bay Ukraine tiến vào lãnh thổ Nga."

****
Putin đã từ chối lời kêu gọi của Giáo hoàng Francis về hành lang nhân đạo Mariupol lần 3.

Giáo hoàng Francis đã cố gắng thuyết phục Vladimir Putin cho phép một hành lang nhân đạo từ Mariupol, nhưng Điện Kremlin tuyên bố "nó không thể đảm bảo an ninh", tờ báo Ý Il Messdowro viết.

****
Podolyak: Ukraine tìm cách sơ tán Mariupol, Nga từ chối đề xuất.

Mykhailo Podolyak, một cố vấn của văn phòng tổng thống Ukraine, cho biết Nga không sẵn sàng cho phép một hành lang nhân đạo từ Mariupol.

"Việc họ tiêu diệt các chiến binh Mariupol và Azov."

****
Tình báo Ukraine: Sự phản kháng có thể phá hỏng kế hoạch thiết lập nhà nước ủy nhiệm của Putin ở Kherson.

Cục tình báo của Bộ Quốc phòng cho biết các cuộc giao tranh đang diễn ra ở Kherson Oblast và các cuộc biểu tình dân sự ở thủ đô khu vực được thiết lập để phá hỏng kế hoạch tổ chức một “cuộc trưng cầu dân ý” giả mạo của Nga.

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">These are the indicative estimates of Russia’s combat losses as of April 30, according to the Armed Forces of Ukraine. <a href="https://t.co/ran792ghJ8">pic.twit ter.com/ran792ghJ8</a></p>&mdash; The Kyiv Independent (@KyivIndependent) <a href="https://twitter.com/KyivIndependent/status/1520311914315853824? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Thị trưởng Popasna: Lực lượng Nga bắn vào hai xe buýt di tản, chưa có thông tin về thương vong.

Thị trưởng Mykola Khanatov cho biết chỉ có 31 người được sơ tán khỏi Popasna ở phía đông Luhansk Oblast.

****
Tình báo Anh: Lực lượng Nga ở Ukraine đã suy yếu về tinh thần.

Theo thông tin cập nhật mới nhất của Bộ Quốc phòng Anh, Nga phải đối mặt với những thách thức trong cuộc xâm lược Ukraine, buộc phải hợp nhất & tái triển khai “các đơn vị đã cạn kiệt & tách biệt khỏi những bước tiến thất bại ở đông bắc Ukraine”.

****
Ngoại trưởng Lavrov: dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Nga trong một phần đàm phán với Ukraine.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov hôm 30/4 cho biết trong khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa Kyiv và Moscow đang gặp "khó khăn", thì việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga là một phần của các cuộc đàm phán, theo Reuters.

****
Ông Lavrov cũng cho biết hai bên đang thảo luận về một dự thảo của một hiệp ước khả thi.

Trước đó, Zelensky nói rằng các biện pháp trừng phạt không thể là một phần của các cuộc đàm phán.

****
Mỹ cân nhắc cách tiếp cận hội nghị thượng đỉnh G20 sau khi có tin Putin sẽ tham dự.

Trong khi Hoa Kỳ đã lên án sự tham gia của Nga trong G20, Thư ký Báo chí Nhà Trắng nói rằng còn quá sớm để dự đoán hội nghị thượng đỉnh sẽ như thế nào.

Các lực lượng Nga đã đánh cắp "vài trăm ngàn tấn" ngũ cốc tại các khu vực của Ukraine mà họ chiếm đóng, thứ trưởng bộ nông nghiệp Ukraine cho biết ngày thứ Bảy.
Phát biểu với đài truyền hình quốc gia Ukraine, ông Taras Vysotskiy bày tỏ lo ngại rằng hầu hết những gì ông nói là 1,5 triệu tấn ngũ cốc được cất giữ trong lãnh thổ bị chiếm đóng cũng có thể bị quân Nga đánh cắp.
Bộ ngoại giao Ukraine ngày thứ Năm cáo buộc Nga đánh cắp ngũ cốc trong lãnh thổ mà nước này đã chiếm đóng, một hành động mà họ nói là làm gia tăng mối đe dọa đối với an ninh lương thực toàn cầu.
Bộ trưởng nông nghiệp Mykola Solskyi nói nạn trộm ngũ cốc đã gia tăng trong hai tuần qua.
"Cá nhân tôi nghe điều này từ nhiều chủ kho chứa thóc trong lãnh thổ bị chiếm đóng. Đây là hành vi ăn cướp trắng trợn. Và điều này đang diễn ra khắp nơi trong lãnh thổ bị chiếm đóng," bộ dẫn lời ông nói.
Ông cho biết tình trạng như vậy có thể tạo ra vấn đề lương thực ở những khu vực hiện chưa được kiểm soát.
"Sẽ sớm có một vụ thu hoạch lúa mì ở phía nam. Nhưng những người nông dân trong hoàn cảnh này có thể nói: 'Chìa khóa của máy kéo đây - hãy tự đi mà thu hoạch, nếu các người muốn,'" ông Solskyi nói.
Điện Kremlin bác bỏ cáo buộc của Ukraine, nói rằng họ không biết thông tin này đến từ đâu.
Bộ nông nghiệp ngày thứ Sáu nói rằng sáu vùng ở Ukraine đã hoàn thành gieo hạt đầu xuân bất chấp cuộc xâm lược của Nga.
Ukraine được chia thành 24 vùng, nhưng không có kế hoạch gieo hạt ở Luhansk thuộc miền đông do giao tranh ác liệt ở đó.
Bộ không đưa ra dự báo thu hoạch ngũ cốc năm 2022, trong khi các nhà phân tích cho rằng sản lượng đạt 41,4 triệu tấn trong năm nay so với 86 triệu tấn năm 2021.
Công ty tư vấn APK-Inform cho biết xuất khẩu ngũ cốc vụ 2022/23 có thể đạt tổng cộng 33,2 triệu tấn so với 45,5 triệu tấn dự kiến cho niên vụ 2021/22 kết thúc vào tháng 6.

Trong những ngày gần đây, ở Moldova (Moldavie) đã xảy ra các đám cháy và vụ nổ trong khu vực ly khai Transnitria nằm sát biên giới Ukraine [1]. Truyền thông Nga đã đe dọa chính quyền Moldova và Ukraine về các hành động này. Thực hư ra sao?
Moldova là một nước nhỏ với diện tích 33.000km² (bằng 1/10 Việt Nam) với dân số hơn 3,5 triệu, 85% nói tiếng Romanian. Xứ này vốn là một tiểu vương quốc, luôn bị giành giật bởi các đế quốc Ottoman (Thổ Nhĩ Kỳ), Romania và Nga. Sau Cách mạng tháng 10-1917, ở đây đã hình thành một nhà nước Xô-viết, nhưng trong chiến tranh thế giới II, lại bị Đức và đồng minh Romania thanh toán. Sau thắng lợi của Hồng quân năm 1945, nước Moldova với thủ đô là Kishinev lại thành nước CHXHCN Xô-viết. Nhiều sinh viên Việt Nam đã từng học ở đó.
Chế độ XHCN ở Moldova chấm dứt vào năm 1991, khi Liên Xô tan rã. Nước Cộng hòa Moldava độc lập, chế độ dân chủ đại nghị ra đời. Nhưng ngay lúc đó, các lực lượng gốc Slave và thân Nga đã tìm cách tách khu vực Transnistria ở biên giới Ukraine ra khỏi chính quyền Kishinev. Moldova đưa quân đến dẹp. Nội chiến bùng nổ với hơn 1000 người chết.
Trong suốt mấy chục năm XHCN, quân đội Liên Xô coi Moldova là một quân khu, do quân đoàn 14 quản. Khi nội chiến nổ ra, quân đoàn 14 dưới sự chỉ huy của tướng Lebed giữ vai trò trung lập (vì trong đó có rất nhiều sỹ quan binh lính người Moldova). Cuối cùng uy tín chính trị của tướng Lebed đã giúp hòa giải để hai bên ngừng bắn [2]. Nước "Cộng hòa Transnistria Moldova" tự ra đời, không được bất cứ nước nào công nhận. Quân đoàn 14 của Nga vẫn đóng ở đó, không theo một quy chế nào cả. Nước Moldova vẫn coi Transnistria là lãnh thổ của mình, không chấp nhận quyền tự trị của chính phủ bù nhìn ở "Thủ đô Tiraspol". Nhưng cũng không dám tấn công.
Bị cô lập, Transnistria trở nên tiêu điều. Các xí nghiệp kinh tế từng liên hợp với Ukraine, Moldova, Romania thời kỳ XHCN đều đóng cửa. Thu nhập bình quân đầu người theo sức mua ở đây thấp nhất châu Âu (7000 USD/năm). Ở Moldova, con số này xấp xỉ 14.000. Căng thẳng chủng tộc, bế quan tỏa cảng càng khiến dân chúng bỏ đi. Từ 500.000 dân năm 2015, nay chỉ còn khoảng 370.000 chịu ở lại với nhà nước ly khai.
Nếu Moldova được coi là túp lều nghèo ở châu Âu, thì Transnistria là cô gái xanh xao, bị kẻ cướp cưỡng bức, bắt làm con tin ngay trong một góc lều đó và chủ nhà bất lực.
Khi Nga và Ukraine còn hữu hảo thì quân đoàn 14 vẫn được tiếp tế bằng đường bộ từ cảng Sevastopol (mà Nga thuê lại của Ukraine) hay Odessa. 2.000 quân Nga đóng ở Transnistria cùng 6.000 quân ly khai là cái gai cấy vào giữa cơ thể Moldova. Nước Moldova bé nhỏ với 7.000 quân chính quy, trang bị tồi, luôn nhìn sang Transnistria với nỗi lo canh cánh.
Các chính phủ ở Kishinev từ năm 1991 đến nay luôn do dự trong lựa chọn: Theo Nga hay hướng Tây? Mọi cải cách kinh tế và chính trị của đất nước cũng như con lắc, đu dây giữa hai cực nên suốt 30 năm qua, Moldova chưa đi xa được mấy, dù không có chiến tranh.
Tháng 12.2020, nữ tổng thống cấp tiến Maia Sandu lên cầm quyền đã quyết tâm đưa Moldova lên con đường gia nhập EU [3]. Là nước nghèo và nhỏ, nhưng hai tháng qua Moldova đã chu cấp và giúp đỡ hơn 300.000 người tỵ nạn từ Ukraine sang (giả sử như VN nhận 10 triệu người tỵ nạn).
Ảnh: Nữ tổng thống cấp tiến Maia Sandu của Moldova đang tìm cách đưa đất nước hội nhập vào EU. Nguồn: Internet
Khi Nga xâm lăng Ukraina cuối tháng 2.2022, việc đầu tiên mà Maia Sandu làm là khẩn thiết xin gia nhập NATO. Đây là hy vọng duy nhất của nước cộng hòa bé nhỏ để không bị nuốt chửng.
Hôm 22-4-2022, thiếu tướng Nga Rustam Minnekajew nói rằng, Nga sẽ chiếm toàn bộ vùng Donbas, miền Nam Ukraine bao gồm cả Odessa nối tới tận Transnistria, tạo thành một vòng cung khổng lồ. Những ai hiểu về lịch sử đế quốc Nga sẽ không ngạc nhiên với tham vọng này. Trước năm 1989, xe tăng Nga từng nằm sâu tới tận Hungary, Tiệp Khắc, Đông Đức.
Trong suốt 30 năm qua, Nga chiếm đóng một vùng hầu như không có khả năng tự lập về kinh tế, phải bù lỗ nuôi chính quyền ly khai, phải chịu búa rìu dư luận. Tất cả chỉ nhằm duy trì một đống than chiến tranh âm ỷ. Đống than này giờ đây có thể được thổi bùng để tạo ra đám cháy rừng ở Moldova, như đống than Donbas từng bùng cháy ở Ukraine.
Vì sợ những đám cháy lan sang nhà mình mà cả Gruzia, Moldova, Thụy Điển và Phần Lan đã muốn xin vào NATO sau ngày 24-2-2022. Vì chỉ có NATO mới đủ sức cứu họ trước đe dọa của Nga. Lý lẽ "Vào NATO để đe dọa Nga" là đổi trắng thay đen.
NATO có phải là chiếc khiên thần có thể chặn đứng mọi ngọn lửa chiến tranh hay không? Xin thưa là không. Bài học ở Afghanistan, ở Trung Đông hay Nam Tư còn sờ sờ ra đó.
Afghanistan đang quay trở lại thời kỳ đồ đá vì NATO chỉ đủ sức chặn Taliban bằng bom đạn (kèm theo nhiều cái chết oan uổng của dân thường), nhưng không phải là lực lượng có thể xây dựng một xã hội dân sự vững mạnh, một tầng lớp tinh hoa vừa có tri thức vừa đủ lòng dũng cảm để bảo vệ đất nước trước sự man rợ của chính đồng bào mình. Đó là việc của người Afghanistan.
NATO đã dẹp được cuộc nội chiến Nam Tư bằng bom, bằng việc kẻ lại đường biên giới, lập ra nước Kosovo, nhưng không xóa bỏ được mọi hận thù chủng tộc và tôn giáo nhen nhúm lâu nay, do vậy ở Bosnia-Herzegowina, Kosovo hay ở Bắc Makedonia luôn âm ỷ những lò than chủng tộc, chỉ chờ lúc bùng cháy.
Trong chiến tranh Ukraine, NATO luôn dè chừng, không để bị lôi vào cuộc chiến. Do vậy cho đến nay Ukraine vẫn không có đủ vũ khí nặng để chặn quân Nga, chứ đừng nói đến phản công. Những gì quân Ukraine đạt được đến nay đều nằm ngoài mọi tính toán của giới tướng lãnh NATO. Giờ đây, biết quân đội Nga không mạnh như họ vẫn nghĩ, NATO bớt sợ và ai cũng muốn đánh bại Nga. Nhưng không ai muốn bị Nga coi là kẻ thù chính (Ngoài Mỹ ở bên kia đại dương, có cái ô hạt nhân cứng nhất thế giới).
Mấy chiếc xe tăng Gepard cũ mà Đức mới hứa viện trợ cho Kyiv hôm 26-4 vừa qua là điển hình của thái độ nửa vời đó. Tặng để lấy tiếng là chính phủ Đức giúp vũ khí nặng, để khỏi bị dân chửi, nhưng không nặng đến mức khiến Nga tức giận. Vì Gepard là xe tăng phòng không tầm thấp, dùng cho tự vệ, mà Ukraine đã có khá nhiều vũ khí phòng không tầm thấp. Khi Ukraine hỏi tăng hạng nặng tấn công để đánh thủng các phòng tuyến của Nga, cần các hệ thống phòng không tầm cao để diệt máy bay và tên lửa từ xa thì Berlin chỉ cười trừ, nói quanh.
Nếu NATO muốn đánh Nga đến người Ukraine cuối cùng thì họ đã tuôn vào đó tất cả máy bay MIG, SUKOI, tất cả các xe tăng và hệ thống phòng không S-300, S-400 mà các nước Đông Âu và Thổ Nhĩ Kỳ đang có, chứ không dền dứ, đùn đẩy cho nhau.
Ukraine trụ được cho đến hôm chủ yếu là nhờ:
- Tinh thần và chiến thuật của quân đội;
- Trình độ tổ chức tốt của chính quyền nhằm sử dụng sức mạnh đoàn kết toàn quốc hỗ trợ chiến tranh;
- Sử dụng high tech, cộng với tin tức tình báo của Mỹ, Anh để lấy yếu đánh mạnh;
- Viện trợ vũ khí đạn dược từ phương tây.
Như vậy ngoại viện chỉ là một phần, các yếu tố nội lực mới quyết định.
Nói như vậy để thấy rằng phương Tây chỉ chữa các đám cháy để lửa không bén sang nhà họ chứ không có khả năng và cũng không muốn nhảy vào phá tan cái lò lửa. Do vậy việc các nước nhỏ bám vào đó để nhờ chặn đám cháy rừng đang sắp lan ra tuy là việc cần thiết, nhưng cũng không thể đe dọa Nga.
Và phương Tây cũng không thể cứu giúp tất cả. Để vào được các liên minh quân sự và kinh tế của phương Tây, ứng cử viên phải đạt nhiều tiêu chuẩn về kinh tế, chính trị, quân sự và cả văn hóa mà chủ nhà đặt ra. Trải qua các cải cách ngoạn mục, Ba-Lan, các nước Baltic tuy nằm sát Nga vẫn được tham dự cả EU lẫn NATO. Nếu Thụy Điển và Phần Lan nộp đơn thì việc gia nhập NATO cả về quy chế lẫn hòa nhập quân đội sẽ rất dễ dàng. Nhưng Ukraine, Gruzia, Moldova sẽ phải kinh qua giai đoạn thử thách, thẩm tra sẽ kéo dài, tùy thuộc vào nội lực và quyết tâm cải cách của từng nước.
Ukraine đang tạo cho mình những hình ảnh tốt đẹp nhờ tầng lớp tinh hoa mới. Nhưng đi sâu vào mọi ngõ ngách, nạn tham nhũng, quan liêu vẫn còn nặng, kinh tế vẫn bị quản lý theo phương thức cũ trong khi xã hội dân sự mới phát triển.
Cả Ukraine và Moldova đều đã để lỡ khá nhiều cơ hội bứt ra khỏi vòng cương tỏa của Nga khi đế quốc này còn suy yếu. Giờ đây họ đang đối diện với các đám cháy rừng mà lò lửa đã được kẻ đốt nhà gài cắm từ lâu.
Điều trùng hợp là sự hung hăng của Nga đã khiến giới chính trị ở hai nước này cùng tìm cách thoát Nga và hướng Tây.
Tuy chậm, nhưng người Ukraine đã chứng minh là họ đúng. Nếu thắng cuộc chiến tranh này, dù với giá nào cũng sẽ là một nước Ukraine khác hẳn.
Ngược lại: Thất bại về quân sự, bi bao vây kinh tế, cô lập về chính trị và văn hóa sẽ khiến Nga suy sụp. Dù có chiếm được đất nhưng không được dân chấp nhận, thì kẻ đốt rừng sẽ mãi mãi ngồi bên đống tro tàn.

Ngoại trưởng Nga, Serguei Lavrov, thúc giục NATO và Mỹ ngừng giao vũ khí cho Kiev, « nếu họ thật sự quan tâm đến việc giải quyết xung đột trong cuộc khủng hoảng Ukraina ».
Trong một cuộc trả lời phỏng vấn đăng trên trang mạng của Tân Hoa Xã ngày hôm nay, 30/04/2022, ngoại trưởng Nga tuyên bố : « Hàng loạt vũ khí đủ kiểu tiếp tục đổ vào Ukraina thông qua ngả Ba Lan và quan tâm đến việc giải quyết cuộc khủng hoảng, thì trước hết, họ phải thức tỉnh và ngưng cung cấp vũ khí, đạn dược cho chế độ Kiev. »
AFP nhắc lại, hôm thứ Ba, 26/04/2022, Mỹ và hơn 40 nước đồng minh tụ họp tại Berlin (Đức), để phối hợp thúc đẩy việc cung cấp trang thiết bị quân sự theo như yêu cầu của Ukraina.
Mỹ tố cáo Nga « đồi bại » và « tàn bạo »
Về phía Mỹ, hôm qua, 29/04/2022, Lầu Năm Góc tố cáo tổng thống Nga Vladimir Putin « đồi bại » và « tàn bạo » về cách quân đội Nga hành xử tại Ukraina, như cho sát hại thường dân, kể cả trẻ em.
Trong một cuộc họp báo, khi được hỏi về tình trạng tâm lý của nguyên thủ Nga trong cuộc xung đột hiện nay, phát ngôn viên bộ Quốc Phòng Mỹ, John Kirby, cho rằng khó thể hình dung là một nhà lãnh đạo nghiêm túc có thể làm một điều mà ông cho là « đồi bại ».
Những hình ảnh thường dân bị sát hại một cách « dã man », kể cả phụ nữ đang mang thai, cho thấy « không thể dung hòa » những lập luận « kỳ lạ » của ông Putin - vốn khẳng định rằng cuộc chiến này được tiến hành để bảo vệ thiểu số người Nga ở Ukraina khỏi nạn phát xít Ukraina - với những gì nguyên thủ Nga đang làm ở Ukraina.
Cuối cùng, phát ngôn viên Lầu Năm Góc cũng thừa nhận là Hoa Kỳ « biết rõ ông Putin có khả năng bảo vệ một cách lạnh lùng và với một quyết tâm mạnh mẽ những gì ông ấy đánh giá là lợi ích quốc gia », nhưng Mỹ « không thật sự nghĩ đến một mức độ bạo lực, tàn bạo và đồi bại, mà tổng thống Nga đã sử dụng đối với những người vô tội, dân thường tay không vũ khí ».
Hãng tin Pháp lưu ý, Ukraina và các nước phương Tây tố cáo Nga phạm tội « thảm sát » và « tội ác chiến tranh » sau vụ phát hiện hàng trăm thi thể ở nhiều địa phương vùng Kiev trong giai đoạn bị Nga chiếm đóng hồi tháng 3/2022.

Cuộc chiến ở Ukraine đang ngày càng lan rộng ra bên ngoài chiến trường. Với bước tiến của Nga bị đình trệ do sự kháng cự quyết liệt tại địa phương và sự hỗ trợ của phương Tây, các nhà phân tích cho rằng cả hai bên dường như đã sẵn sàng cho một cuộc xung đột kéo dài.
Từ khuyến cáo về nguy cơ đối đầu nguyên tử đến tạo ra khủng hoảng năng lượng và thậm chí đặt mục tiêu xâm lăng các vùng lãnh thổ mới, Moscow đã tăng cường những lời đe dọa trong tuần này – cũng như phương Tây: Hoa Kỳ và các đồng minh đang chuẩn bị các lô hàng vũ khí hạng nặng và thiết bị quân sự mới để giúp quân đội Ukraine trên thực địa, đồng thời bày tỏ các mục tiêu tham vọng hơn cho cuộc xung đột.

Phân tích: Vũng lầy Ukraine của Nga là bài học khó nhằn cho Trung Quốc
Huyền Anh
Từ việc đối phó với "cuộc chiến thông tin" của phương Tây trong cuộc xung đột với Đài Loan cho đến việc sử dụng "cú sốc và nỗi sợ" để nhanh chóng khuất phục hòn đảo này, các chiến lược gia Trung Quốc đang rút ra bài học từ vũng lầy Ukraine của Nga, theo nhận định của các nhà ngoại giao, các học giả và nhà phân tích Trung Quốc.
Các chuyên gia quân sự Trung Quốc đang thảo luận sôi nổi về cuộc xung đột tại Ukraine và đưa ra quan điểm của họ về sự can dự của phương Tây vào sự kiện này, kèm theo đó là những thất bại của Nga, theo nhận định của các học giả và nhà ngoại giao có quan hệ mật thiết với các chiến lược gia Trung Quốc.
Mặc dù các kết luận này vẫn chưa xuất hiện trên các tạp chí quân sự chính thức hay phương tiện truyền thông nhà nước, nhưng việc Nga 'chậm chạp trong việc đè bẹp' lực lượng Ukraine và những quan ngại về năng lực của quân đội Trung Quốc là những chủ đề chính được đưa ra bàn luận.
Học giả an ninh Zhao Tong, thành viên cấp cao của Carnegie Endowment for International Peace cho biết: “Nhiều chuyên gia Trung Quốc đang theo dõi cuộc chiến này như thể họ đang tưởng tượng xem, chuyện này sẽ diễn biến như thế nào nếu ứng với Trung Quốc và phương Tây".
Cách tiếp cận của Nga trong giai đoạn đầu của cuộc chiến rõ ràng đã không thể khuất phục được các lực lượng Ukraine, điều này đã khuyến khích cộng đồng quốc tế can thiệp bằng cách chia sẻ thông tin tình báo, viện trợ quân sự và cô lập Nga về mặt kinh tế.
"Trung Quốc tốt hơn hết là nên nghĩ đến việc tiến hành một chiến dịch toàn diện và mạnh mẽ ngay từ đầu, để gây sốc và khiếp sợ đối với Đài Loan, đảm bảo sẽ chiếm được lợi thế to lớn", ông Zhao nói, đề cập đến quan sát từ các chiến lược gia Trung Quốc.
Các nhà phân tích tin rằng, việc đảm bảo lợi thế đó sẽ "ngăn cản các lực lượng đối phương phản công", ông nói.
Học giả Collin Koh đến từ Singapore cho rằng, cách tiếp cận này sẽ gây ra nhiều vấn đề hơn cho Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).
Ông Koh, thuộc Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam tại Singapore, cho biết: “Nếu Trung Quốc có ý định gây 'sốc và kinh hoàng' cho Đài Loan với lực lượng áp đảo trong giai đoạn đầu, thì có thể kéo theo rất nhiều thương vong về mặt dân sự. Điều đó sẽ gây khó khăn cho việc chiếm đóng và vấp phải sự phản đối dữ dội của cộng đồng quốc tế".
Ông nói: “Người Trung Quốc bây giờ không thể ảo tưởng rằng họ sẽ được cung cấp nguồn lực hỗ trợ và chào đón với tư cách là những người giải phóng ở Đài Loan".
Đài Loan có năng lực tên lửa lớn mạnh hơn Ukraine, cho phép tấn công phủ đầu vào một căn cứ hoặc vào các cơ sở của Trung Quốc chỉ sau một cuộc xâm lược.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc không trả lời ngay lập tức các yêu cầu bình luận.
Các lực lượng Nga xâm lược miền đông Ukraine bắt đầu từ ngày 24/2, biến các thị trấn và thành phố phồn thịnh nay trở thành đống đổ nát trong bối cảnh bị kháng cự gay gắt, gây thiệt hại hàng nghìn quân nhân cũng như xe tăng, trực thăng và máy bay. Các quan chức Anh ước tính trong tuần này có khoảng 15.000 quân Nga đã thiệt mạng; các nguồn tin khác cho rằng con số thực tế còn cao hơn nhiều.
Hơn 5 triệu người dân Ukraine đã tháo chạy khỏi đất nước, sau những gì mà Nga mô tả là một "chiến dịch quân sự đặc biệt" nhằm giải giáp Ukraine và bảo vệ Ukraine khỏi 'chủ nghĩa phát xít'. Ukraine và các chính phủ phương Tây cho rằng, đây là cái cớ giả tạo cho một cuộc chiến tranh xâm lược vô cớ của Tổng thống Vladimir Putin.
Các chiến lược gia Trung Quốc cũng lo lắng về việc Nga đang kháng cự trước nỗ lực tăng cường viện trợ quân sự gián tiếp của phương Tây, một yếu tố mà Trung Quốc cũng sẽ phải đối mặt trong kịch bản ứng với Đài Loan.
Các chuyên gia Trung Quốc cũng đưa ra những nhận định về sự thiết yếu của cuộc chiến thông tin đối với Bắc Kinh, vốn gia tăng sự phức tạp về vị thế của Nga trên chiến trường, ông Zhao nói.
Bên cạnh việc cô lập Nga về mặt kinh tế, các nỗ lực ngoại giao của phương Tây - và đưa tin về các hành động tàn bạo trong khu vực chiến sự - đã khiến việc viện trợ cho Ukraine trở nên dễ dàng hơn và Nga khó tìm kiếm sự hỗ trợ từ bên ngoài hơn.
Ông Zhao nói rằng, đối với các chiến lược gia Trung Quốc, một trong những phần quan trọng nhất của cuộc xung đột hiện nay là cách các quốc gia phương Tây "có thể thao túng từ quan điểm của họ cho đến quan điểm quốc tế, từ đó thay đổi quyết định phản ứng của cộng đồng quốc tế đối với cuộc chiến”.
Ông Zhao nói: “Có rất nhiều cuộc thảo luận về việc Trung Quốc cần hết sức quan tâm đến lĩnh vực thông tin này".
Một số nhà phân tích lưu ý rằng, chiến dịch của Ukraine đã được tiến hành rất lâu trước khi các lực lượng Nga xâm lược vào cuối tháng Hai, với nhiều tháng tích lũy lực lượng ở biên giới của Nga. Những nỗ lực đó đã được các công ty tình báo nguồn mở của khu vực tư nhân dễ dàng theo dõi và nhiều lần được các chính phủ Hoa Kỳ và các nước khác nhấn mạnh.
Ông Alexander Neill, người điều hành một công ty tư vấn chiến lược tại Singapore cho biết: “Đài Loan sẽ gặp thách thức lớn hơn nhiều về mặt hậu cần so với Ukraine, và việc chuẩn bị sẵn sàng cho một lực lượng xâm lược trên quy mô đó mà không bị phát hiện sẽ vô cùng khó khăn”.
Các nhà lãnh đạo quân sự của Trung Quốc trong nhiều thập kỷ cũng đã hướng tới Moscow không chỉ về vũ khí mà còn cả học thuyết về cấu trúc và chỉ huy.
Các lực lượng Nga và Trung Quốc đã tăng cường tổ chức các cuộc tập trận chung trong những năm gần đây, bao gồm các hoạt động vũ khí tổng hợp quy mô lớn ở Nga vào tháng 9/2020.
Tuy nhiên, các giả định chiến lược từ sự hợp tác này đang được thử nghiệm. Vào năm 2012, PLA đã thông qua các đơn vị tương tự như Tiểu đoàn Chiến thuật (BTG) của Nga - các đơn vị được cho là tinh nhuệ, hoạt bát và có khả năng tự hỗ trợ. Nhưng các Tiểu đoàn Chiến thuật của Nga đã sa lầy ở Ukraine và được chứng minh là rất dễ bị tấn công.
Nga cũng đã cố gắng điều phối sự tham gia của một số quân khu trong cuộc chiến Ukraine. Các nhà phân tích Trung Quốc lo ngại một cuộc xâm lược của Trung Quốc qua eo biển Đài Loan - được nhiều người coi là một thách thức quân sự với quy mô lớn hơn nhiều - sẽ gặp phải những vấn đề tương tự, vì nó đòi hỏi sự hợp tác nhịp nhàng giữa các lực lượng.
Các lực lượng của Nga tại Ukraine đã gặp phải tình trạng rối loạn chỉ huy và xuống tinh thần nhanh chóng. Các nhà phân tích cho rằng, không rõ quân đội Trung Quốc - chưa được kiểm tra kể từ khi họ xâm lược miền Bắc Việt Nam năm 1979 - sẽ hoạt động như thế nào trong một cuộc xung đột hiện đại.
Ông Neill nói: “Chúng ta đã chứng kiến những dấu hiệu của sự vô kỷ luật đáng báo động từ quân đội Nga, đó là lời cảnh tỉnh rằng còn rất nhiều điều điều mà chúng ta chưa biết về việc quân đội Trung Quốc sẽ chiến đấu như thế nào dưới sức ép của chiến tranh”. "Đối mặt với tất cả các tuyên truyền chính trị, chúng ta không thể lường trước được sự kiên cường của họ có thể mang đến kết cục gì”.
Huyền Anh
Theo Reuters

Ukraina : Cuộc xâm lược bất thành bộc lộ sự thối nát của quân đội Nga


Một quân đội tham nhũng và tàn bạo
Sức mạnh quân sự được huy động nhằm chứng tỏ với thế giới là Vladimir Putin tái lập được sự vĩ đại của đất nước, sau khi Liên Xô sụp đổ. Nhưng ngược lại, thiệt hại nặng nề tại Ukraina đã bộc lộ những lỗ hổng chết người của Nga. Cho đến nay, cuộc xâm lăng là một thảm họa cho Matxcơva : khoảng 15.000 quân đã tử trận trong hai tháng qua, theo số liệu của Anh. Ít nhất 1.600 xe bọc thép bị phá hủy, cùng với vài chục máy bay và cả soái hạm Moskva, cuộc tấn công vào thủ đô Kiev là cả một sự hỗn loạn.

Léon Trotsky đã viết « Quân đội là bản sao của xã hội và mắc phải mọi bệnh tật của nó, nhưng với thân nhiệt cao hơn ». Giao tranh ở miền đông và miền nam Ukraina trong những tuần tới sẽ quyết định không chỉ diễn biến cuộc chiến, mà cả mức độ mà quân đội Nga có thể cứu vãn thể diện của mình và của xã hội.

Ngân sách quốc phòng Nga 250 tỉ đô la, cao gấp ba Anh hoặc Pháp, nhưng phần lớn đã bị tham nhũng hay đánh cắp. Ông Putin và những nhà lãnh đạo hàng đầu đã che giấu kế hoạch xâm lược với các sĩ quan cao cấp, cho thấy sự thiếu tin tưởng. Những người lính bất mãn, được cấp khẩu phần lương thực quá hạn sử dụng, đã bỏ rơi các xe quân sự. Việc ăn bớt trang thiết bị thấy rõ qua những bánh xe rẻ tiền của Trung Quốc không chạy được trên đất bùn. Không có điện thoại mã hóa nên liên lạc bằng bộ đàm thông dụng, thậm chí bằng mạng di động của Ukraina, dẫn đến cái chết của 10 tướng lãnh.

Những đơn vị dùng cách tra tấn, hãm hiếp, giết người chỉ để được Kremlin tưởng thưởng : hôm 18/04, lữ đoàn bộ binh cơ giới 64, bị cho là thủ phạm vụ thảm sát Bucha, đã được Putin gắn huy chương. Nga không kiểm soát được bầu trời qua sự phối hợp giữa sức mạnh không quân, pháo binh, xe tăng và bộ binh. Các tướng lãnh tham nhũng, không có sáng kiến và không rút được bài học từ những sai lầm, đã từ bỏ những học thuyết quân sự tiên tiến, quay sang san bằng các thành phố và khủng bố thường dân.

Quân sự, phương tiện để Putin tạo uy thế trên trường quốc tế
Đối với Vladimir Putin, kết quả đợt tấn công đầu tiên là một cái tát vỗ mặt. Tuy kiểm soát một bộ máy tuyên truyền to lớn có thể bóp nghẹt những chỉ trích, nhưng thất bại này đe dọa vị thế của ông, chủ yếu vì quân sự là trung tâm của chiến lược tạo ra sức nặng của Nga trên trường quốc tế. Nước Nga rộng lớn nhưng vẫn là một cường quốc bậc trung luôn mơ thành siêu cường. Dân số Nga được xếp giữa Bangladesh và Mêhicô, kinh tế giữa Brazil và Hàn Quốc, xuất khẩu nằm giữa Đài Loan và Thụy Sĩ. Dù được cảm tình của một số quốc gia không liên kết như Nam Phi và Ấn Độ, quyền lực mềm của Nga đang đi xuống do sự bất tài và tàn bạo ở Ukraina.

Nhằm thu ngắn khoảng cách giữa khả năng và tham vọng, Putin quay sang lãnh vực duy nhất có tầm quốc tế là quân sự. Trong 14 năm qua, ông ta đã xâm lăng Gruzia và Ukraina, đưa quân sang Syria, lính đánh thuê của ông được triển khai ở Libya, Cộng hòa Trung Phi, Soudan, và nay là Ukraina.So sánh với Trung Quốc, Bắc Kinh cũng đầy tham vọng nhưng sử dụng quyền lực kinh tế và ngoại giao.

Cuộc chiến có thể kéo dài, và Nga không thể tung ra những chiến dịch lớn ở nơi khác. Thiết bị, đạn dược và nhân lực tiêu hao nhanh chóng, muốn bổ sung sẽ mất nhiều năm; và nếu trừng phạt duy trì vì Putin vẫn tại vị, thì sẽ còn lâu hơn nữa. Hỏa tiễn Nga có nhiều chi tiết của phương Tây, sự ra đi của những tài năng Nga sẽ đè nặng lên nền kinh tế.

Tuy nhiên thực tế Ukraina cho thấy nếu quân đội Nga không chiếm được ưu thế trên chiến trường, họ sẽ tàn bạo hơn - một viễn cảnh khủng khiếp. Bên cạnh đó, Nga vẫn có ưu thế về vũ khí hóa học, sinh học và nguyên tử. Từ đầu cuộc chiến Ukraina, Vladimir Putin và chính quyền của ông ta nhiều lần đe dọa dùng đến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Putin là người có lý trí, muốn chế độ của mình tồn tại, như vậy khả năng sử dụng những loại vũ khí này là thấp. Nhưng một khi quân đội Nga không còn nhiều chọn lựa về vũ khí quy ước, rất có thể sẽ có ý định leo thang. Một ngõ cụt ở Donbass có thể gây ra những cuộc chiến mới đáng ngại hơn. Theo The Economist, cách tốt nhất tránh được Putin và quân đội thối nát của ông ta là răn đe họ không nên gây chiến.

Với Trump, Putin sẽ phải đắn đo trước khi động binh
Cũng có cùng một ý như trên, cựu cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Robert O’Brien khi trả lời L’Express đã nhận định « Với ông Trump, Putin sẽ đắn đo khi muốn xâm lăng Ukraina », trước nguy cơ bị trả đũa. Điện Kremlin không thể biết được Donald Trump sẽ phản ứng như thế nào, nghệ thuật răn đe của ông là không cho đối thủ biết mình nghĩ gì. Ngược lại, chính quyền Biden báo trước là sẽ không can thiệp, và Vladimir Putin coi là đã được bật đèn xanh. Hồi tháng Bảy năm ngoái, Joe Biden cũng đã chấp nhận gặp gỡ tại Genève theo lời đề nghị của Putin mà không đòi hỏi điều gì đáp lại, khiến ông chủ Kremlin coi là dấu hiệu yếu đuổi.

Một số người trách ông Trump là hòa hảo với Putin. Tuy nhiên phải thấy rằng Donald Trump muốn tỏ ra thân thiện với các nhà lãnh đạo thế giới, nhưng điều này không cấm cản được ông thẳng thừng trong hậu trường. Chính ông đã ra lệnh ngưng dự án đường ống Nord Stream 2, và không ngần ngại trừng phạt các tài phiệt, lãnh đạo Nga. Trump áp dụng với Putin câu châm ngôn của tổng thống Theodore Roosevelt : « Speak sofly and carry a big stick » (Nói năng nhẹ nhàng nhưng mang theo một cây gậy to).

NATO bí mật huấn luyện quân đội Ukraina theo tiêu chí phương Tây
Courrier International trích dịch bài viết của Wall Street Journal về « Việc huấn luyện âm thầm nhưng hiệu quả của NATO » cho quân đội Ukraina. Chiến dịch bí mật do các nước NATO tiến hành đã làm thay đổi hẳn từ người lính trơn cho đến bộ Quốc Phòng. Đó là một trong những lý do khiến quân đội Ukraina gây ngạc nhiên cho cả thế giới, khi đẩy lùi được quân xâm lăng đông đảo hơn và vũ khí hiện đại hơn.

Nhờ những bài học và thực hành, diễn tập cho 10.000 quân nhân Ukraina hàng năm từ 8 năm qua, NATO đã giúp nước này chuyển từ hệ thống chỉ huy quân sự cứng nhắc kiểu xô-viết sang tiêu chí phương Tây. Sĩ quan cấp dưới và hạ sĩ quan được giao vai trò rộng rãi hơn, những quân nhân kinh nghiệm là mắt xích giữa các tướng lãnh và đạo quân trên thực địa. Cấp trên vạch ra mục tiêu, cấp dưới tự quyết định để thực hiện tùy tình hình chiến trường. Ngược lại phía Nga vẫn như thời Liên Xô cũ: sĩ quan ra lệnh, lính chỉ có việc tuân theo và không thể tự ý thích ứng.

Việc hợp tác khởi đầu từ năm 2008, khi thấy Nga đưa quân sang Gruzia, tổng thống Ukraina thời đó là Petro Porochenko đã ra lệnh cải cách quân đội. Năm 2014, NATO giúp huấn luyện cứu thương trên chiến trường, thực hiện những kế hoạch dân sự khẩn cấp, và chống lại chiến tranh đa diện của Nga, từ drone cho đến việc xâm nhập điện thoại di động. Các cuộc tập trận Rapid Trident được Mỹ tổ chức hàng năm tại Yavoriv, địa điểm huấn luyện quân sự rộng 380 kilomet vuông nằm gần biên giới Ba Lan, nhờ đó quân Ukraina có thể tập luyện với lực lượng của hơn một chục nước khác. Năm ngoái, khi áp lực từ Matxcơva tăng lên, chỉ huy trưởng người Anh Bill Ross phụ trách huấn luyện bộ binh Ukraina đã nhanh chóng cho tập thao tác với hỏa tiễn chống tăng NLAW mà Luân Đôn viện trợ, và giờ đây đã chứng tỏ hiệu lực trên chiến địa.

Tổng thống Emmanuel Macron chiếm lĩnh mặt báo Pháp
Tổng thống vừa tái đắc cử Emmanuel Macron chiếm trang bìa và hồ sơ chính của tất cả các tuần báo Pháp kỳ này. Cùng đăng ảnh ông Macron, nhưng tựa của Le Point rất đơn giản « Tổng thống », và những trang trong là « đơn đặt hàng » cho nhà lãnh đạo đất nước. L'Obs chạy tít « Macron đệ nhị, những gì phải thay đổi ». L'Express cho rằng Emmanuel Macron cần biến việc thắng cử của mình thành dịp để thay đổi chính trị trong nước. Nếu năm 2017, Macron là tổng thống của cơ may, thì năm 2022 ông trở thành tổng thống của cơ hội cuối cùng.

Courrier International ví von « Quay lại với mặt đất ». Việc Emmanuel Macron tiếp tục làm tổng thống nhiệm kỳ thứ hai có thể là sự may mắn cho châu Âu, nhưng người Pháp thì lại chia rẽ hơn bao giờ hết. Làm thế nào để hòa giải ? Tuần báo trích dịch Süddeutsche Zeitung : « Macron được trao một cơ hội thứ hai, trong khi kết quả vòng 1 cho thấy ông không thuyết phục được 1/3 người Pháp. Nhiệm kỳ này là nhờ những người cánh tả, dù bất mãn nhưng vẫn không quẳng những giá trị cộng hòa vào thùng rác ».

L'Obs đề cập đến « Vòng bầu cử thứ ba » : cuộc bầu cử Quốc Hội. Năm 2017, người Pháp muốn dành cho tân tổng thống cơ hội lãnh đạo, nên dồn phiếu cho đảng của ông. Nhưng lần này sẽ khó khăn hơn. Vấn đề xã hội được xới lên trở lại, lạm phát lên đến mức kỷ lục 7,5% trong khu vực đồng euro, sức mua là mối quan tâm chính. Đảng Cộng Hòa Tiến Bước vốn đang hướng về một cánh hữu mở rộng, sẽ phải điều chỉnh lại.

Thoát được tai họa cực hữu
Nước Pháp đã quay lại, thế giới đã qua cơn run sợ một đồng minh của Putin lên đứng đầu quốc gia chủ tịch luân phiên Liên Hiệp Châu Âu (EU). Pháp lãnh nhận trách nhiệm trong bối cảnh đặc biệt không ai muốn : chiến tranh ở ngay cửa ngõ Liên hiệp.

Các nước EU đối mặt với hai thử thách. Thứ nhất, 27 nước thành viên nay tham gia sâu hơn vào một cuộc chiến mà họ muốn tránh được thất bại của một đất nước thuộc về « đại gia đình châu Âu ». Thậm chí muốn Kiev « chiến thắng » - một chữ khó định nghĩa trong cuộc xung đột với một cường quốc nguyên tử như Nga. Mục tiêu thứ hai là sự hòa hợp trong khối. Người Ba Lan hay một nước Baltic vốn có những kỷ niệm đau thương trong thời Liên Xô chiếm đóng, cảm thấy phải giúp đỡ Ukraina, khác với người dân Tây Âu vẫn sống với ảo tưởng một thế giới hậu độc tài từ 1945.

Như vậy nhiệm vụ khẩn cấp của tổng thống Pháp là tái lập sự đoàn kết của EU đang chịu đựng ba cú sốc : nỗ lực chiến tranh giúp Ukraina, tác động của cuộc chiến từ làn sóng tị nạn đến kinh tế, và cuối cùng là mang lại lời đáp cho thách thức địa chính trị - tại Ukraina, Moldova, Balkan.

Emmanuel Macron là khuôn mặt đại diện đúng mực cho nước Pháp
Trả lời L'Express, nhà báo giàu kinh nghiệm Gideon Rachman của Financial Times đánh giá cuộc bầu cử tổng thống Pháp thực sự quan trọng đối với châu Âu. Pháp là nền kinh tế thứ nhì EU, là cường quốc nguyên tử duy nhất của EU sau khi Anh ra đi. Nếu Marine Le Pen chiến thắng sẽ là thảm họa, nhất là sau khi chiến tranh đã quay lại châu Âu với cuộc xâm lăng Ukraina. Washington, Berlin, Bruxelles đều thở phào nhẹ nhõm khi Macron tái đắc cử.

Emmanuel Macron là người ái quốc, nhưng không dân tộc chủ nghĩa, ông đại diện khá tốt nước Pháp trên trường quốc tế. Macron đã thành công với những cải cách kinh tế quan trọng trong nước, và sự năng động của ông gây được ảnh hưởng ở châu Âu. Tuy nhiên ông Rachman lo ngại nếu trong sáu tháng tới người dân đã quen với chiến tranh ở Ukraina, dễ bị sốc trước vật giá gia tăng hơn là những tội ác, có thể đòi nhượng bộ những yêu sách của Putin để sớm kết thúc.

Vị trí cường quốc quân sự hàng đầu EU của Pháp lung lay nếu không đầu tư
Le Point nói về « Macron đệ nhị trước thách thức của một thế giới mới ». Tờ báo đặt ra bốn câu hỏi, trong bối cảnh cuộc chiến Ukraina có nguy cơ kéo dài suốt nhiệm kỳ 5 năm này và có thể còn lâu hơn nữa. L’Obs nêu ra « Những vấn đề châu Âu khẩn cấp của tổng thống ».

Thứ nhất, làm thế nào Pháp vẫn là « thế lực tạo cân bằng », sau thất bại trong việc xích lại gần Matxcơva. Thứ hai, liệu có thể tiếp tục trông cậy vào đa phương, khi Liên Hiệp Quốc - bị tê liệt vì Nga phủ quyết - rõ ràng đã tỏ ra lỗi thời ? Nga cũng như Pháp, là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, định chế được cho là nhằm gìn giữ hòa bình thế giới. Cuộc xâm lăng Ukraina làm mất uy tín cho cả một hệ thống mà năm nước đồng minh hồi 1945 đã xây dựng.

Thứ ba, làm sao xây dựng một châu Âu tự chủ trong khi các đối tác EU chỉ muốn dựa vào Washington ? Cuộc xâm lược đã làm hồi sinh NATO mà ông Emmanuel Macron cho là chết não, thúc đẩy hai quốc gia trung lập Phần Lan và Thụy Điển gia nhập. Nhưng vào lúc châu Âu xích gần với Mỹ, Washington có thể thu mình lại nếu đảng Cộng Hòa chấp chính, Paris có thể khai thác nghịch lý này.

Cuối cùng, làm thế nào tái thúc đẩy động lực Pháp-Đức ? Chiến tranh Ukraina đã làm bật lên những điểm yếu trong chiến lược của hai nước đối với Nga. Emmanuel Macron và Olaf Scholz đều không thấy xuất hiện ở Kiev kể từ 24/02, trong khi nhiều nhà lãnh đạo các nước châu Âu khác đã đến tận nơi để bày tỏ sự ủng hộ. Viện trợ quân sự của hai nước lớn nhất EU thì chỉ tối thiểu. Đức đã cam kết đầu tư 100 tỉ đô la cho quân đội, Pháp sẽ đặt lên bàn cân những gì để duy trì vị thế của mình ? Về lâu về dài, ngôi vị cường quốc quân sự lớn nhất EU của Pháp sẽ bị đe dọa.

Bên cạnh đó còn là những vấn đề khác : gánh nặng nợ nần, chống khủng bố, căng thẳng với Bắc Phi. Giữa một nước Nga xét lại, một Trung Quốc hiếu chiến, châu Âu dễ tổn thương và nước Mỹ bất định, con thuyền Emmanuel Macron phải chèo chống trong dòng nước xoáy. Nhưng mục tiêu của ông thì đúng đắn. Châu Âu sẽ bảo vệ được chúng ta nếu quốc phòng hùng mạnh, dựa trên kỹ nghệ quốc phòng vững chắc với sức mạnh răn đe nguyên tử, quyền lực liên bang hiệu quả. Đó là chìa khóa cho sự tái sinh của châu Âu.

Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden bày tỏ mong muốn Quốc Hội xúc tiến visa cho các nhà khoa học Nga đang muốn rời khỏi đất nước khi Moscow xâm lăng Ukraine. Theo New York Times đưa tin, đây là nỗ lực để đẩy nhanh tình trạng chảy máu chất xám vốn đang diễn ra và tiếp tục tước đi một số nhân tài hàng đầu của Nga.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">They're all hi-tech pros are already fleeing &amp; defecting to the EI..scientists next?💦<a href="https://t.co/dB0mlcocXK">https://t.co/dB0mlcocXK</a><br><br>WASHINGTO N — President Joe Biden wants Congress to expedite visas for Russian scientists eager to leave their country in the midst of Moscow’s invasion of Ukra...</p>&mdash; Rose PArsons (@lilstuffParsons) <a href="https://twitter.com/lilstuffParsons/status/1520456083860594690? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Đình chỉ trong bốn năm yêu cầu các nhà khoa học đăng ký H1-B đều phải có nhà tuyển dụng tài trợ, loại bỏ một trong những trở ngại lớn nhất đối với nhiều người tìm cách đến Hoa Kỳ. Biện pháp này sẽ chỉ áp dụng cho các công dân Nga có bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ trong các lĩnh vực khoa học hoặc kỹ thuật như trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật hạt nhân hoặc vật lý lượng tử. Các quan chức chính quyền lập luận rằng một động thái như vậy sẽ có lợi thế kép - gây thiệt hại cho Nga trong khi mang lại lợi ích cho Mỹ.

Phần lớn tất cả những thứ như vậy cho ngành công nghệ đều thuộc về công nhân đến từ Ấn Độ. Khoảng 1.800 người Nga có được quy chế thường trú nhân hợp pháp mỗi năm trước đại dịch dựa trên phân loại nhập cư chủ yếu dành cho các giáo sư, nhà nghiên cứu xuất sắc và các chuyên gia có bằng cấp cao nếu họ có nhà tuyển dụng tài trợ. Ngay cả với đề xuất mới nhất, tất cả các ứng viên vẫn phải đáp ứng các yêu cầu khác, bao gồm cả quy trình kiểm tra bảo mật.

Nga ngày thứ Sáu đột ngột đổi ý khi nước này thanh toán một số khoản nợ quốc tế đã quá hạn thanh toán bằng đồng đôla dù trước đó tuyên bố rằng họ sẽ chỉ trả bằng đồng rúp.
Chưa rõ liệu số tiền này có đến được Mỹ và các quốc gia phương Tây khác đã chế tài Nga hay không, nhưng nó cho thấy Nga đã lùi bước khỏi tuyên bố trước đó của mình để tránh bị vỡ nợ.
Bộ tài chính Nga cho biết họ đã thu xếp thanh toán 564,8 triệu đôla trái phiếu Eurobond năm 2022 và 84,4 triệu trái phiếu năm 2042 tính bằng đôla - loại tiền tệ được xác định trên trái phiếu này.
Bộ nói họ đã chuyển các khoản tiền cần trả đến chi nhánh ngân hàng Citibank ở London, một trong những nơi được gọi là đại lý thanh toán trái phiếu có nhiệm vụ giải ngân cho các nhà đầu tư cho Moscow vay tiền lúc đầu.
Nga đã không có bất cứ hình thức vỡ nợ nào kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 1998 và cũng chưa chứng kiến một vụ vỡ nợ lớn trên thị trường quốc tế hoặc thị trường ‘bên ngoài’ kể từ sau cuộc cách mạng Bolshevik năm 1917.
Tuy nhiên, rủi ro xảy ra một vụ vỡ nợ giờ đang là điểm nóng trong cuộc đọ sức kinh tế với các nước phương Tây, vốn đã áp đặt lên Nga các biện pháp trừng phạt để đáp lại các hành động của nước này ở Ukraine mà Moscow gọi là "chiến dịch quân sự đặc biệt."
Các trái phiếu lẽ ra được thanh toán vào đầu tháng này nhưng 'thời gian ân hạn' thêm 30 ngày mà trái phiếu chính phủ thường có trong các điều khoản có nghĩa là hạn chót cuối cùng của Moscow là ngày 4 tháng 5.

ĐẶC PHÁI VIÊN CỦA CAO ỦY TỴ NẠN LIÊN HIỆP QUỐC (INHCR) ANGELINA JOLIE THĂM THÀNH PHỐ LVIV, UKRAINE
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">U.N. refugee agency special envoy Angelina Jolie visited the Ukrainian city of Lviv to meet people displaced by the war with Russia <a href="https://t.co/madvRht6f9">https://t.co/madvRht6f9</a> <a href="https://t.co/8vOX8DemD2">pic.twit ter.com/8vOX8DemD2</a></p>&mdash; Reuters (@Reuters) <a href="https://twitter.com/Reuters/status/1520561136512339968? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 1, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Đặc phái viên của Cao Ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR), Angelina Jolie đã được nhìn thấy trong một tiệm bánh vào thứ Bảy (30/4), ở thành phố Lviv tại Ukraine gần biên giới Ba Lan.
Nữ diễn viên Hollywood chụp ảnh cùng người dân địa phương trong chuyến thăm bất ngờ tới Ukraine.
Diễn viên Hoa Kỳ Angelina Jolie sau đó đã đến thăm một nhà ga xe lửa ở thành phố Lviv của Ukraine. Jolie đã gặp gỡ và nói chuyện với các tình nguyện viên về những đau thương của chiến tranh, và sự hỗ trợ mà họ đã dành cho, đặc biệt là đối với trẻ em.
Jolie nói: “Tôi chỉ muốn cho mọi người biết rằng tiếng nói của người Ukraine rất quan trọng trong thời điểm này. Và cả thế giới đều đang nghe tiếng nói của họ”
Chuyến thăm của nữ diễn viên 46 tuổi diễn ra khi Nga xâm lăng Ukraine vào ngày 24 tháng 2 khiến hàng triệu người phải di tản.
Cơ quan tị nạn của Liên hiệp quốc (UNHCR) dự kiến khoảng 8.3 triệu người sẽ rời khỏi Ukraine trong năm nay, điều chỉnh dự báo trước đó của cơ quan này.
Phát ngôn viên của UNHCR Shabia Mantoo cho biết trong một cuộc họp báo của Liên Hiệp Quốc, hơn 12.7 triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa của họ trong hai tháng qua, bao gồm 7.7 triệu người phải di dời trong nước và hơn 5 triệu người đã chạy trốn qua biên giới.

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Lviv, Ukraine. The video shows Angelina Jolie talking to refugees at the train station.<br><br>(The actress's trip to Ukraine has not been officially announced) <a href="https://t.co/SROU8QtMuI">pic.twit ter.com/SROU8QtMuI</a></p>&mdash; The Insider (@InsiderEng) <a href="https://twitter.com/InsiderEng/status/1520414155295137792? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

CNN: Hình ảnh vệ tinh cho thấy sự phá hủy đáng kể của nhà máy thép Azovstal ở Mariupol.

Các hình ảnh vệ tinh mới từ Maxar Technologies đã cho thấy những tàn tích của hầu hết các tòa nhà của nhà máy. Một số trong số chúng bị sập trong khi những cái khác có những lỗ thủng lớn trên mái nhà.

Hiện vẫn chưa rõ liệu căn hầm có dân thường từ 4 tháng đến 16 tuổi có sống sót sau các cuộc tấn công của quân đội Nga hay không.

****

Dịch vụ di động, internet đã ngừng hoạt động ở Kherson Oblast bị chiếm đóng một phần.

Các phương tiện truyền thông địa phương và chính quyền cho biết kết nối đã biến mất ở thành phố Kherson và một số quận khác. Lý do đằng sau việc ngừng hoạt động vẫn chưa được rõ ràng.

****
Trung đoàn Azov: 20 thường dân sơ tán khỏi Azovstal ở Mariupol bị chiếm đóng.

Phó chỉ huy Sviatoslav Palamar cho biết phụ nữ và trẻ em được họ giải cứu khỏi đống đổ nát của nhà máy Azovstal đã được sơ tán và đang hướng đến lãnh thổ do Ukraine kiểm soát.

****

Thị trưởng Mariupol: Quân đội Nga đã giết số cư dân (20.000) gấp đôi Đức Quốc xã (10.000).

Vadym Boychenko cho biết, trong 2 năm Mariupol chiếm đóng trong Thế chiến II, Đức Quốc xã đã giết chết 10.000 người. Người Nga đã tăng gấp đôi số nạn nhân trong 2 tháng xảy ra cuộc vây hãm Mariupol.

"Đây là một trong những vụ diệt chủng dân thường tồi tệ nhất trong lịch sử hiện đại", thị trưởng Mariupol nói.

****

Theo ấn phẩm OLFI của Đan Mạch, Đan Mạch sẽ gửi cho Ukraine 25 tàu sân bay bọc thép Piranha III, 50 tàu sân bay bọc thép M113 và súng cối M10 với hàng nghìn quả đạn cho họ.

****

Ukraine, Nga trao đổi tù nhân.

Bảy quân nhân Ukraine và bảy thường dân đang trở về nhà sau cuộc trao đổi tù binh hôm 30/4.

Phó Thủ tướng Iryna Vereshchuk cho biết một trong những quân nhân là một phụ nữ đang mang thai.

****
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Actress and filmmaker Angelina Jolie visits the central railway station in Lviv to welcome the internally displaced Ukrainians arriving on an evacuation train from Pokrovsk, a city in Donetsk Oblast, on April 30. Jolie is a special envoy of UNHCR.<br><br>Photo: Ukrainian Railways. <a href="https://t.co/KNmnKyYur8">pic.twit ter.com/KNmnKyYur8</a></p>&mdash; The Kyiv Independent (@KyivIndependent) <a href="https://twitter.com/KyivIndependent/status/1520425268401389569? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Angelina Jolie meets children, volunteers in Lviv Oblast on April 30.<br><br>Jolie visited injured children evacuated from Donetsk Oblast and orphans. She also met volunteers who provide medical and psychological help to Ukrainian evacuees.<br><br>Sou rce: Lviv Oblast Governor Maksym Kozytsky <a href="https://t.co/RAp9OIZSIY">pic.twit ter.com/RAp9OIZSIY</a></p>&mdash; The Kyiv Independent (@KyivIndependent) <a href="https://twitter.com/KyivIndependent/status/1520476378713534466? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Thiếu tướng Andrei Simonov, Quân đoàn 2 Vũ khí Liên hợp, bị giết bởi hỏa lực pháo binh trong một trạm chỉ huy gần Izyum. Ông có lẽ là tư lệnh Tác chiến điện tử của quân đoàn 2, từng là tư lệnh EW của Quân khu phía Tây. Đây là tướng quân đội Nga thứ chín chết ở Ukraine.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Another 🇷🇺 general beats the dust: Major General Andrei Simonov, 2nd Combined Arms Army, was killed by 🇺🇦 artillery fire in a command post near Izyum. He was probably the commander of Electronic Warfare of the 2nd army, used to be EW commander of the Western Military District. <a href="https://t.co/8dWLCTCzQH">pic.twit ter.com/8dWLCTCzQH</a></p>&mdash; Eerik N Kross (@EerikNKross) <a href="https://twitter.com/EerikNKross/status/1520488030787756034? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 30, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">IZIUM TACMAP 0030 UTC01 MAY. Intel reports that RU units on the Izium salient are being reenforced. UKR SIGINT identified a Russian headquarters element near Izium; a subsequent strike killed MGEN Andrei Simonov, the 10th RU flag or general officer to die in combat in Ukraine. <a href="https://t.co/fgAja2DuoN">pic.twit ter.com/fgAja2DuoN</a></p>&mdash; Chuck Pfarrer (@ChuckPfarrer) <a href="https://twitter.com/ChuckPfarrer/status/1520559397528907783? ref_src=twsrc%5Etfw" >May 1, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Vũ khí Mỹ cung cấp cho Ukraine sẽ được thanh toán bằng chính tiền của Nga, đó là những khoản dự trữ ngoại tệ bị phong tỏa trong các ngân hàng cùng với tài sản bị tịch thu từ các nhà tài phiệt.
Vào ngày 28/4, Hạ viện Mỹ đã thông qua một gói hỗ trợ quân sự mới cho Kyiv, theo đó các lực lượng vũ trang Ukraine sẽ nhận được nhiều loại vũ khí hạng nặng với mức độ hiện đại và số lượng lớn chưa từng có.
Số vũ khí trên sẽ được cung cấp theo "Đạo luật cho thuê để bảo vệ nền dân chủ Ukraine năm 2022" với giá trị khoảng trên 20 tỷ USD, đây thực chất là sự lặp lại chương trình Lend-Lease nổi tiếng từng được áp dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
Theo thông tin ban đầu, những vũ khí được lên kế hoạch chuyển giao sẽ bao gồm xe tăng chiến đấu chủ lực M1A2 Abrams, xe chiến đấu bộ binh M2A3 Bradley, pháo tự hành M109A6 Paladin, tổ hợp pháo phản lực phóng loạt M142 HIMARS cùng với M270 MLRS.
Không chỉ có vậy, gói viện trợ dự kiến còn bao gồm hệ thống phòng không di động NASAMS 2 hợp tác sản xuất cùng Na Uy, tổ hợp phòng thủ tên lửa Patriot và máy bay chiến đấu đa năng F-16C/D Fighting Falcon cũng sẽ được cung cấp cho Lực lượng vũ trang Ukraine.
Thời hạn cho Kyiv vay mượn vũ khí nhằm đáp ứng các nhu cầu quân sự của mình dự kiến được tăng lên 5 năm, đồng thời việc thanh toán những khoản viện trợ quân sự cũng diễn ra theo cách cực kỳ bất thường.
Hiện nay tài sản của Nga bị đóng băng tại Mỹ có trị giá vượt quá 12 tỷ USD, chưa kể một số thuộc về những nhà tài phiệt thân cận với Điện Kremlin cũng đã bị tịch thu và Washington dự kiến sẽ dùng chúng để thanh toán.
Do vậy trên thực tế, Nga đang bị ép phải trả tiền cho tổ hợp công nghiệp quốc phòng của Mỹ để vũ khí do nước này sản xuất được gửi tới Ukraine nhằm gây sát thương cho binh sĩ Nga.
Ngoài ra chính quyền Tổng thống Biden cũng đang chuẩn bị một gói viện trợ mới cho Kyiv với tổng giá trị dự kiến lên tới khoảng 83 tỷ USD. Trước đó một gói viện trợ được xem là lớn chưa từng có trị giá 33 tỷ USD cũng đã được thông qua.
Để so sánh, theo Viện nghiên cứu hòa bình quốc tế Stokholm - SIPRI của Thụy Điển, Nga đã chi khoảng 62 tỷ USD cho vũ khí trang bị vào năm ngoái, tức là Quân đội Ukraine sẽ nhận từ riêng Mỹ khoản tiền cao hơn cả ngân sách quốc phòng hàng năm của Nga.
Đồng thời điều quan trọng cần lưu ý nữa đó là không chỉ riêng Mỹ, nhiều quốc gia châu Âu khác cũng đang dần bị lôi kéo vào cuộc xung đột khi cam kết cung thêm viện trợ quân sự cho Kyiv, tiêu biểu là Cộng hòa Séc, Ba Lan và một vài nước khác.
Trước diễn biến trên, báo chí Nga cho rằng nếu Moskva không thực hiện các bước đi quyết liệt để huy động nền kinh tế và bộ máy nhà nước theo chế độ thời chiến thì thời gian quý báu có thể bị mất.
Trong trường hợp này, đối thủ của Moskva với tiềm lực kinh tế cũng như kỹ thuật vượt trội sẽ chiếm ưu thế lớn và có thể gây ra cho Liên bang Nga những hậu quả cực kỳ khó lường.
Nhưng kể cả trường hợp nước Nga có "gồng minh" lên để chống chịu đòn tấn công từ phương Tây thì rõ ràng chênh lệch giữa hai bên vẫn là quá lớn và cực khó để Moskva tạo được thế cân bằng, nhất là khi họ phải chịu những lệnh cấm vận nặng nề.
Theo 19FortyFive

Ukraine có thể xóa sổ hạm đội tầu ngầm Kilo của Nga ở biển Đen sau khi nhận được viện trợ tầu chiến không người lái Sea Hunter, . Đây chắc sẽ nằm trong gói viện trợ vũ khí của Mỹ trong tuần tới.

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Sea Hunter - World's Largest Unmanned Drone <a href="https://t.co/yrAxxS9bNY">https://t.co/yrAxxS9bNY</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/drones?src=hash&amp; ref_src=twsrc%5Etfw" >#drones</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/ai?src=hash&amp;ref_ src=twsrc%5Etfw">#ai </a> <a href="https://t.co/fD1T4XmlCc">pic.twit ter.com/fD1T4XmlCc</a></p>&mdash; 🇺🇦Evan Kirstel #TechFluencer (@EvanKirstel) <a href="https://twitter.com/EvanKirstel/status/1311806907217317888? ref_src=twsrc%5Etfw" >October 1, 2020</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>
Đây là những hình ảnh đầu tiên của Sea Hunter tàu mặt nước không người lái hạng trung hoạt động. Có chức năng chống tầu ngầm và tác chiến mọi tầu nổi, đây là thứ vũ khí công nghệ cao mà Việt nam cũng như các nước khác chỉ có thể tưởng tượng ra trên phim viễn tưởng nhưng nó lại là đời thực. Tầu tác chiến không người lái Sea Hunter không công bố chi tiết vũ khí được trang bị. Một số thông số rò rỉ ra bao gồm chiều dài 40 mét, tầm hoạt động là 10.000 hải lý tức là 19 ngàn km, thân tầu có thể ổn định hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và cực kỳ cơ động, với tốc độ tối đa 50km một giờ trên biển.

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">US <a href="https://twitter.com/hashtag/Navy?src=hash&amp;re f_src=twsrc%5Etfw"># Navy</a> Sea Hawk and Sea Hunter medium displacement unmanned surface <a href="https://twitter.com/hashtag/vessels?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#vessels</a> operate near Naval Base Point Loma <a href="https://t.co/VGX4UNyZMA">pic.twit ter.com/VGX4UNyZMA</a></p>&mdash; www.anoncandanga.com🚨💣 (@anon_candanga) <a href="https://twitter.com/anon_candanga/status/1384894696011481089? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 21, 2021</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Cùng với tọa độ thu thập được bằng máy bay săn ngầm, rất có thể trong thời gian rất ngắn sắp tới chúng ta sẽ chứng kiến một vài con của hạm đội Kilo tự dưng bốc cháy, ngửa bụng trên biển, có thể chán động ngang với vụ bắn chìm soái hạm Moscow
Nguyễn Đăng Hải

Rộ lên tin đồn TT Putin có thể phải ẩn thân để phẫu thuật khối u
Chủ nhật, 01/05/2022
Một kênh ẩn danh trên Telegram mới đây đã tuyên bố rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin sắp tới có thể phải ẩn thân trong thời gian ngắn để phẩu thuật khối u.
Kênh ẩn danh General SVR trên Telegram đưa ra thông tin nêu trên. Tờ Mirror của Anh cho biết kênh này được đồn đoán là do một cựu sĩ quan quân đội Nga vận hành. Từ hơn một năm nước, chính kênh ẩn danh này cũng đã đưa tin ông Putin bị khối u ở ổ bụng và bệnh Parkinson.
Kênh ẩn danh trên Telegram cho biết ông Putin đã phải hoãn phẫu thuận từ cuối tháng Tư và tiến trình y tế này có lẽ sẽ chưa được thực hiện cho đến trước ngày 9/5 – ngày kỷ niệm chiến thắng phát-xít Đức. Đang có đồn đoán cho rằng ông Putin sẽ nhân ngày 9/5 để tuyên bố “cuộc chiến tranh toàn diện” tại Ukraine nhằm huy động thêm nguồn lực, thay vì gọi đây là “hoạt động quân sự đặc biệt”.
“Ông Putin được khuyến nghị phải phẫu thuật, ngày giờ của liệu pháp y tế này đã được thảo luận và đồng ý”, kênh Telegram ẩn danh cho biết và nói thêm rằng: “Dường như đây không phải là ca phẫu thuật khẩn cấp, nhưng cũng không được trì hoãn”.
Điện Kremlin thời gian qua vẫn tiếp tục khẳng định Tổng thống Putin, 69 tuổi, vẫn đang trong tình trạng sức khỏe rất tốt và không bị bất kỳ bệnh lý nào.
Cũng theo kênh Telegram ẩn danh, ông Putin sẽ trao quyền điều hành đất nước và quân đội cho lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Nga Shadowy Patrushev trong thời gian ông phải phẫu thuật và phục hồi hậu phẫu.
Ông Shadowy Patrushev, 70 tuổi, là cựu sĩ quan phản gián KGB và được cho là kiến trúc sư chính của chiến lược chiến tranh xâm lược Ukraine. Ông cũng được cho là người đã thuyết phục ông Putin rằng Kyiv đầy rẫy những kẻ tân phát-xít.
Theo Hiến pháp Nga, ông Putin, trong thời gian mất khả năng nhận thức, đáng lý phải trao quyền cho Thủ tướng Mikhail Mishustin. Ông Mishustin, 56 tuổi, là một nhà kỹ trị không có kiến thức quân sự và cũng không có mối liên kết với quân đội.
Theo tờ Mirror, các nhà báo Nga sống lưu vong gần đây cũng công bố một số báo cáo điều tra cho rằng ông Putin đang phải điều trị bệnh ung thư tuyến giáp.
Tờ Mirror dẫn nhận định của cựu lãnh đạo cơ quan tình báo Anh MIG, ông Richard Dearlove cho rằng có thể ông Putin đang bị bệnh Parkinson.
“Có lẽ cách hành xử của ông Putin – có lẽ lý chí của ông ta – đã bị chi phối bởi bệnh tật. Cách giải thích hợp lý nhất, dù chúng ta không biết liệu nó có đúng hay không, là rằng ông ta có thể bị bệnh Parkinson”, ông Dearlove nói.
“Chắc chắn tôi đã nghe nhiều nhà thần kinh học nói rằng việc mất kiềm chế, rối loạn tâm thần là những triệu chứng rất điển hình của bệnh Parkinson”, ông Dearlove giải thích thêm.
Như Ngọc

Cảnh sát Ukraine ngày thứ Bảy cho biết họ đã tìm thấy thi thể của ba thường dân ở khu Bucha phía bắc thủ đô Kyiv trong tình trạng bị trói và một số bị bịt miệng, với một số vết thương do đạn bắn cho thấy họ đã bị tra tấn, theo cảnh sát.
Kyiv nói hơn 1.000 thi thể đã được phát hiện tại hoặc xung quanh Bucha, nơi mà các lực lượng Nga bị cáo buộc đã ngược đãi thường dân có hệ thống trong lúc họ chiếm đóng khu vực này trong vài tuần trong một nỗ lực chiếm thủ đô bất thành.
Moscow bác bỏ các cáo buộc này.
Trong một video đăng trên YouTube, cảnh sát trưởng khu vực Kyiv Andriy Nebytov cho biết những vết đạn ở tay chân của những người đàn ông cho thấy họ đã bị tra tấn, nói thêm: "Cuối cùng, mỗi người họ đều bị bắn vào tai."
Video cũng chứa các hình ảnh được nói là cho thấy ngôi mộ và các thi thể đẫm máu, với các khuôn mặt được làm mờ đi.
Bộ quốc phòng Nga không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận qua email về những phát biểu của ông Nebytov.
Reuters không thể xác minh độc lập thông tin ông đưa ra.
Ông Nebytov nói những người đàn ông được tìm thấy trong những ngôi mộ nông trong rừng gần làng Myrotke, gần những vị trí quân sự của Nga, bị bịt mắt và bị trói tay, và một số bị bịt miệng. Ông nói quần áo của những người đàn ông cho thấy họ là thường dân, nói thêm rằng danh tính của họ chưa được biết vì khuôn mặt của họ đã bị biến dạng do tra tấn.
Ông Nebytov cho biết các phòng thí nghiệm pháp y giờ đã khám nghiệm tổng cộng 1.202 thi thể thường dân được cho là đã bị giết hại bởi quân Nga chiếm đóng ở vùng Kyiv.
Reuters vẫn chưa thể xác minh số người chết ở Bucha cũng như hoàn cảnh cái chết của họ.
Moscow bác bỏ cáo buộc của Ukraine và các quốc gia phương Tây về tội ác chiến tranh, và đã phủ nhận nhắm mục tiêu vào thường dân trong điều mà Điện Kremlin gọi là "chiến dịch quân sự đặc biệt" nhằm giải trừ quân sự nước láng giềng.
Họ gọi những cáo buộc các lực lượng Nga hành quyết thường dân ở Bucha là một "sự ngụy tạo khủng khiếp" nhằm mục đích bôi nhọ quân đội Nga.

ZELENSKYY: TƯỚNG LĨNH NGA DỰ LIỆU HÀNG NGÀN LÍNH NGA SẼ CHẾT Ở UKRAINE
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy chuyển sang nói tiếng Nga trong bài phát biểu qua video hàng đêm của ông để kêu gọi binh sĩ Nga ngừng chiến đấu ở Ukraine, nói rằng ngay cả các tướng lĩnh của họ cũng dự liệu hàng ngàn người trong số họ sẽ chết.
Nga đã mất hơn 23.000 binh lính trong "cuộc chiến phi nghĩa" ở Ukraine, ông Zelenskyy nói.
Ông nói Nga tuyển quân mới “với ít động lực và ít kinh nghiệm chiến đấu” cho các đơn vị đã bị tổn thất nặng nề trong những tuần đầu của cuộc chiến để các đơn vị này có thể quay trở lại chiến trường.
Ông nói các chỉ huy Nga hoàn toàn hiểu rằng hàng ngàn người trong số họ sẽ chết và hàng ngàn người khác sẽ bị thương trong những tuần tới.
“Các chỉ huy Nga đang nói dối binh lính của họ khi họ nói rằng những người lính này có thể phải chịu trách nhiệm nghiêm trọng về chuyện từ chối chiến đấu và sau đó cũng không nói với họ rằng quân đội Nga đang chuẩn bị thêm xe tải đông lạnh để cất giữ các thi thể. Họ không nói với lính của họ về những tổn thất mới mà các tướng lĩnh dự liệu,” ông Zelenskyy nói vào cuối ngày thứ Bảy.
“Mọi người lính Nga vẫn có thể tự cứu lấy mạng sống của mình. Các người sống sót ở Nga vẫn tốt hơn là chết trên đất của chúng tôi,” ông nói.
Lực lượng Nga đã dội pháo dồn dập vùng Donbas ở miền đông Ukraine ngày thứ Bảy nhưng không chiếm được ba khu vực mục tiêu, quân đội Ukraine cho biết.
Bộ Quốc phòng Anh, trong một bản cập nhật tình hình chiến sự đăng ngày thứ Bảy, nói Nga "vẫn đối mặt với những thách thức đáng kể" trong chiến đấu dù đã có những cải thiện mang tính cục bộ.

Biên dịch: Nguyễn Hải Hoành
Một tuần sau vụ soái hạm Moskva của hạm đội Nga bị chìm ở Biển Đen, ngày càng có nhiều gia đình các binh sĩ mất tích đặt câu hỏi về số phận con em của họ, trong khi Bộ Quốc phòng và các quan chức cấp cao trong chính phủ Nga vẫn im lặng.
Thông qua mạng xã hội hoặc các cơ quan truyền thông, ít nhất đã có 10 gia đình công khai bày tỏ sự bất bình của họ. Nhiều người, kể cả các quan chức, đã đưa ra những câu trả lời khác nhau, nói rằng con em các gia đình kể trên vẫn còn sống, hoặc đã mất tích hay đã chết. Tuy nhiên, Nhà nước không thay đổi nội dung bản thông báo ban đầu, trong đó nói toàn bộ hơn 500 thành viên thủy thủ đoàn của tàu tuần dương Moskva đã được cứu thoát.
“Họ không muốn đối thoại với chúng tôi”, Maksim Savin, 32 tuổi, nói khi trả lời một cuộc phỏng vấn, ông đang tìm kiếm người em trai Leonid 20 tuổi của mình. Leonid là lính nghĩa vụ cũng từng ở trên tàu Moskva. “Chúng tôi rất đau buồn. Họ đã gọi em trai tôi đi lính và có thể chú ấy sẽ không bao giờ trở về”.
Im lặng về số phận của thủy thủ đoàn tàu chiến Moskva là một phần trong hành động tổng thể của Điện Kremlin nhằm ngăn chặn việc đưa ra những tin tức xấu về cuộc chiến tại Ukraine và nhằm kiểm soát phát ngôn của công chúng Nga về diễn biến cuộc chiến này. Nhiều thủy thủ mất tích là lính nghĩa vụ – đây vốn là một chủ đề nhạy cảm ở Nga kể từ sau cuộc chiến Chechnya, hồi ấy những lính trẻ chưa được huấn luyện đầy đủ đã bị đưa ra trận, họ bị chết hàng loạt – sự việc đó đã làm suy yếu sự ủng hộ của công chúng đối với cuộc chiến Chechnya.
Nguyên nhân tàu Moskva bị chìm đang gây tranh cãi, phía Nga cho rằng đó là do hỏa hoạn làm kho đạn trên tàu bị nổ, con tàu bị hư hỏng đã chìm trong quá trình lai dắt dưới điều kiện thời tiết xấu. Phía Ukraine cho biết họ đã phóng hai tên lửa Neptune trúng con tàu này, tuyên bố đó được các quan chức Mỹ xác nhận. Dù thế nào đi nữa, đây là một trong những tàu chiến lớn nhất bị tổn thất kể từ Thế chiến 2, một sự kiện làm Nga bối rối.
Theo tin từ một số hãng thông tấn độc lập của Nga có trụ sở đặt tại nước ngoài, khi tàu chiến Moskva chìm đã có khoảng 40 binh sĩ thiệt mạng và 100 người khác bị thương. Nguồn tin này dẫn lời một quan chức giấu tên và dẫn lời bà mẹ của một trong những thủy thủ thiệt mạng. Ngoài ra, vợ một trung tá Hải quân nhiều tuổi xác nhận với Radio Liberty, một đài truyền hình có trụ sở ở bên ngoài nước Nga và có quan hệ với chính phủ Mỹ, rằng chồng bà đã thiệt mạng.
Hình vệ tinh của hãng Maxar Technologies cho thấy tàu Moskva đang neo ở cảng Sevastopol, Crimea, đầu tháng 4/2022 (Maxar Technologies, via Associated Press).
Sự phản đối cuộc chiến tranh Chechnya lần thứ nhất vào giữa những năm 1990 bắt nguồn từ nỗi giận dữ của nhiều gia đình Nga cho rằng con em của họ đang làm nghĩa vụ quân sự đã bị sử dụng làm bia đỡ đạn.
Theo Alexander Cherkasov, cựu chủ tịch Trung tâm Kỷ niệm Nhân quyền (Memorial Human Rights Center) có trụ sở tại Moskva, trong cuộc chiến tranh đó có “hàng trăm” binh sĩ cho đến nay vẫn còn mất tích. Trong tháng này Trung tâm nói trên đã bị giải tán theo lệnh của tòa án.
“Không ai quan tâm đến những người lính ấy”, Cherkasov cho biết và nói thêm rằng việc chính quyền hạn chế hoạt động của các tổ chức phi chính phủ có nghĩa là giờ đây các tổ chức đó hầu như không thể theo dõi được số phận những binh sĩ mất tích.
Ông Putin đã nhiều lần nói rằng các binh sĩ mới đi nghĩa vụ quân sự một năm sẽ không được triển khai tới Ukraine – tuyên bố này không phù hợp với tình hình thực tế trên chiến trường. Hội Liên hiệp các Ủy ban Bà mẹ binh sĩ Nga (Union of Committees of Soldiers’ Mothers of Russia), một tổ chức có từ thời chiến tranh Chechnya, xác nhận họ đang nhận được yêu cầu tìm kiếm những người lính mất tích. Tổ chức này từ chối bình luận thêm, viện lý do có luật cấm chia sẻ thông tin quân sự với các tổ chức nước ngoài.
Cha mẹ của các thủy binh trên tàu Moskva, con tàu được đặt theo tên thủ đô nước Nga, cho biết họ phẫn nộ trước thái độ qua loa tắc trách của chính quyền. Ông Dmitry Shkrebets nói: “Các bậc cha mẹ chúng tôi chỉ quan tâm đến số phận con mình: tại sao chúng – những người lính nghĩa vụ – lại tham gia hành động quân sự này?”. Ông có một con trai là Yegor, 19 tuổi, làm đầu bếp trên tàu chiến Moskva.
Ảnh: Tổng thống Nga Vladimir V. Putin, bên trái, đang rời tàu Moskva tại cảng Sochi, năm 2014 (Alexei Druzhinin/Sputnik, via Reuters).
Trong cuộc phỏng vấn, Shkrebets không muốn bàn thêm về vấn đề đó, nhưng hôm Chủ nhật, ông đã đưa ra một phát biểu với lời lẽ gay gắt hơn trên mạng xã hội VKontakte – tương đương với Facebook của Nga.
Ông cho biết, lúc đầu cảnh sát nói với ông rằng Yegor nằm trong số những người mất tích, nhưng sau đó họ ngừng trả lời các câu hỏi của ông. “Thưa quý vị, thế là con tôi vừa biến mất trên biển cả?!!!”, ông viết. “Tôi hỏi thẳng, tại sao các ông – các quan chức – vẫn còn sống, nhưng con trai tôi, một lính nghĩa vụ lại chết?”. Sau đó Shkrebets bắt đầu thu thập lời chứng từ các gia đình khác, những người không thể tìm thấy con trai của họ. “Chúng tôi càng viết nhiều, họ càng khó giữ im lặng về những gì đang xảy ra”, ông viết. Tính đến tối thứ Năm, từ các gia đình tuyên bố có binh sĩ mất tích, ông đã thu thập được họ tên của 15 quân nhân, gồm 14 lính nghĩa vụ và một lính hợp đồng.
Hôm thứ Ba, Dmitry Peskov người Phát ngôn Điện Kremlin cho biết ông không có quyền đưa ra bất kỳ thông tin nào về các thủy binh mất tích và sẽ chuyển vấn đề này sang Bộ Quốc phòng.
Bộ Quốc phòng đã không trả lời yêu cầu bình luận. Hôm Thứ Bảy, Bộ này phát một đoạn video, nghe nói có cảnh Tư lệnh Hải quân Nga, Đô đốc Nikolai Yevmenov gặp những người được cho là thành viên thủy thủ đoàn của tàu Moskva, các binh sĩ đó mặc đồng phục và xếp thành đội hình. Hiện vẫn chưa rõ có bao nhiêu người sống sót sau vụ tấn công. Trong video trên mạng xã hội hoặc trong các bài đăng kèm cũng không nói gì về thương vong của bất cứ người nào.
Các tin tức phát trên Vesti Nedeli, một bản tin hàng tuần được phát sóng trên truyền hình nhà nước vào tối Chủ nhật, có ngầm thể hiện lập trường của chính quyền. Chương trình này kéo dài 3 giờ, có dành khoảng 30 giây để mô tả cảnh chìm tàu, nhưng không đề cập đến thương vong nhân mạng.
Tuy nhiên, không phải các cơ quan ngôn luận Điện Kremlin đều im lặng như vậy. Hôm Thứ Bảy, người dẫn chương trình Vladimir Solovyev đã yêu cầu giải thích lý do tại sao con tàu bị chìm.
Ảnh: Leonid Savin, thứ ba từ phải qua, trong một bức ảnh gia đình do anh trai cung cấp.
Maksim Savin cho biết gia đình ông không thể liên lạc điện thoại với bất kỳ quan chức nào trong đơn vị em trai ông. Mẹ ông đã nhắn tin cho một máy điện thoại và nhận được phản hồi rằng Leonid con trai bà đã mất tích. Sau đó, gia đình nhận được một loạt cuộc gọi điện thoại từ một người đàn ông dường như đã phục vụ Leonid, nhưng người này mỗi lần nói một khác. Maksim Savin kể: Lần đầu người ấy nói rằng Leonid đã chết khi lao vào cứu một người bạn. Trong lần gọi thứ hai, anh lại nói rằng không có hoạt động cứu hộ nào cả, nhưng Leonid đang ở nơi xảy ra vụ nổ. Lần thứ ba, anh ta gọi điện nói rằng anh đã nhầm lẫn và Leonid đã mất tích. “Có vẻ như các quan chức đang cố gắng để mọi người đều im miệng”, Maksim Savin nói.
Lần đầu tiên trên mạng xã hội xuất hiện nhiều tin tức về những người lính nghĩa vụ mất tích. Một phụ nữ viết rằng anh trai của cô thường xuyên làm việc trong phòng máy tuabin, được liệt kê là mất tích, nhưng cô tin rằng anh đã chết.
Anna Siromesova, mẹ của một lính nghĩa vụ mất tích, nói với hãng thông tấn Nga Meduza rằng bà không thể đọc bất kỳ tài liệu chính thức nào có liên quan đến thương vong. “Không có danh sách binh sĩ thương vong”, bà nói. “Chúng tôi đang tự mình tìm kiếm danh sách ấy. Họ không cho chúng tôi biết bất cứ điều gì”. Qua liên hệ điện thoại, bản báo đã bắt liên lạc với bà, nhưng bà từ chối nói chuyện với các cơ quan truyền thông nước ngoài.
Tamara Grudinina nói với đài BBC tiếng Nga rằng con trai của bà là Sergei Grudinin, 21 tuổi, được chỉ định lên tàu Moskva ngay sau khi mới được huấn luyện cơ bản. Bà Grudinina cho biết khi nghe tin con tàu bị chìm, bà đã gọi đến “Đường dây nóng người thân” của Bộ Quốc phòng và được thông báo rằng con trai bà “còn sống, khỏe mạnh và sẽ liên lạc với chúng tôi trong thời gian sớm nhất”. Theo BBC, sau đó không lâu, một người đàn ông tự xưng là chỉ huy của tàu Moskva liên lạc với bà, nói với bà rằng con trai bà “về cơ bản đã chìm cùng con tàu”.
Ảnh chụp màn hình video của Bộ Quốc phòng Nga cho thấy Nikolai Yevmenov, Tư lệnh Hải quân Nga, được cho là đang gặp gỡ thủy thủ đoàn của tàu Moskva tại Sevastopol, Crimea (Russian Defense Ministry, via Shutterstock).
Maksim Savin nói, sau khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 24 tháng 2, gia đình ông đã liên lạc với các sĩ quan hải quân để hỏi về tình hình con tàu và được thông báo rằng chiến hạm này không tham gia các hoạt động quân sự và sẽ sớm quay trở lại cảng. Anh trai của Leonid cho biết không bao giờ nhận được điện thoại của Leonid nữa, nhưng sau khi nói chuyện với các sĩ quan, họ nhận được một lá thư từ Leonid, viết rằng anh sẽ được về nhà sớm.
Maksim Savin nói em trai ông được đào tạo thành thợ cơ khí ô tô tại một trường dạy nghề, đã miễn cưỡng đi lính và cũng không ủng hộ chiến tranh. Bức ảnh gia đình cho thấy một thanh niên cao gầy trong bộ đồng phục hải quân với khẩu súng trường trên ngực, xung quanh là cha mẹ và ba anh em của anh. Theo lời kể của anh trai, Leonid thích đi bộ đường dài trên những vùng đồi núi của Crimea với con chó của gia đình, thích đọc sách hoặc làm vườn. Trước ngày nhập ngũ, Leonid đã trồng thêm hai cây trong vườn. Maksim Savin cho biết: “Trong một bức thư gửi về nhà, chú ấy đã hỏi về tình hình cây trồng của mình. Chú ấy không yên tâm về mấy cây mới trồng”.
N.M.F. – A.L.
---
Neil MacFarquhar là nhà báo chuyên đưa tin về Mỹ. Trước đây từng là trưởng văn phòng Moskva, chùm báo cáo của ông đã giành được Giải thưởng Pulitzer năm 2017 cho Báo cáo Quốc tế. Ông đã làm việc hơn 15 năm tại Trung Đông và các vùng lân cận, trong đó có 5 năm làm trưởng văn phòng ở Cairo, và đã viết hai cuốn sách về khu vực này.