<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Ukraine needs help. Urgently.<a href="https://twitter.com/hashtag/StandWithUkraine?src =hash&amp;ref_src=tw src%5Etfw">#StandWit hUkraine</a> 🇺🇦 <a href="https://t.co/jfZzGIn7wb">pic.twit ter.com/jfZzGIn7wb</a></p>&mdash; Roberta Metsola (@EP_President) <a href="https://twitter.com/EP_President/status/1510304814806315016? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Sân bay Gostomel được giải phóng, Kyiv Oblast.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Ukrainian servicemen in the liberated Gostomel Airport, Kyiv Oblast.<a href="https://twitter.com/hashtag/Russia?src=hash&amp; ref_src=twsrc%5Etfw" >#Russia</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a> <a href="https://t.co/rpFINX2c3F">pic.twit ter.com/rpFINX2c3F</a></p>&mdash; BlueSauron👁️ (@Blue_Sauron) <a href="https://twitter.com/Blue_Sauron/status/1510321634812514325? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Maksim Levin, một nhiếp ảnh gia và nhà quay phim, người đang làm việc cho một trang web tin tức của Ukraine và là người đóng góp lâu năm cho Reuters đã bị giết khi đang làm báo cáo về cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine. Anh ta bỏ lại vợ và bốn đứa con.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Maksim Levin, a photographer and videographer who was working for a Ukrainian news website and was a long-time contributor to <a href="https://twitter.com/Reuters?ref_src=twsr c%5Etfw">@Reuters</a>, was killed while covering Russia's invasion of Ukraine. He leaves behind his wife and four children <a href="https://t.co/QRZgtNVDeR">https://t.co/QRZgtNVDeR</a> <a href="https://t.co/W0ApHK5zY9">pic.twit ter.com/W0ApHK5zY9</a></p>&mdash; Reuters (@Reuters) <a href="https://twitter.com/Reuters/status/1510347586984624130? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Bên trong Irpin - thị trấn gần Kyiv - nơi quân Nga đã bị đánh đuổi. Bây giờ được trao tặng danh hiệu "Thành phố Anh hùng của Ukraine". Nhưng sự giải phóng đã phải trả một cái giá.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Inside <a href="https://twitter.com/hashtag/Irpin?src=hash&amp;r ef_src=twsrc%5Etfw"> #Irpin</a> - the commuter town near <a href="https://twitter.com/hashtag/Kyiv?src=hash&amp;re f_src=twsrc%5Etfw"># Kyiv</a> - where Russian forces have been driven out. Now given the honorary title &quot; Hero City of Ukraine&quot;. But liberation has come at a cost. With thanks to <a href="https://twitter.com/colmonews?ref_src=tw src%5Etfw">@Colmonew s</a> <a href="https://twitter.com/wburema?ref_src=twsr c%5Etfw">@Wburema</a> <a href="https://twitter.com/myroshnichenko_?ref_ src=twsrc%5Etfw">@my roshnichenko_</a> <a href="https://twitter.com/n_sosnytska?ref_src= twsrc%5Etfw">@n_sosn ytska</a> <a href="https://twitter.com/DariaSipigina?ref_sr c=twsrc%5Etfw">@dari asipigina</a> <a href="https://t.co/XpPFi0JKeU">pic.twit ter.com/XpPFi0JKeU</a></p>&mdash; Orla Guerin (@OrlaGuerin) <a href="https://twitter.com/OrlaGuerin/status/1510142695020322817? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Video quay từ máy bay không người lái cho thấy phương tiện của Nga bị phá hủy nghiêm trọng; Khoảng 3 chiếc xe tải tiếp liệu, 3 chiếc MT-LB / MT-LBu, BMP-2, một biến thể BTR / BMP có thể có, và một chiếc xe sửa chữa EM-KL đã bị phá hủy cùng với một chiếc xe tăng T-72A.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr"><a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a>: Video taken from a drone showing serious destruction of Russian vehicles; approximately 3x supply trucks, 3x MT-LB/MT-LBu, BMP-2, a possible BTR/BMP variant, and a EM-KL repair and recovery vehicle were destroyed, along with a T-72A tank. <a href="https://t.co/lcnhRDgFRk">pic.twit ter.com/lcnhRDgFRk</a></p>&mdash; 🇺🇦 Ukraine Weapons Tracker (@UAWeapons) <a href="https://twitter.com/UAWeapons/status/1510232105871192068? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Một xe tải chở nhiên liệu ở Kharkiv Oblast, được cho là của Quân đội Nga.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr"><a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a>: A fuel truck in <a href="https://twitter.com/hashtag/Kharkiv?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Kharkiv</a> Oblast, claimed to be from the Russian Army, had a small accident. <a href="https://t.co/nHi1SkDXWB">pic.twit ter.com/nHi1SkDXWB</a></p>&mdash; 🇺🇦 Ukraine Weapons Tracker (@UAWeapons) <a href="https://twitter.com/UAWeapons/status/1510284293402157064? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Evil never stops by itself.<br><br>Help Ukraine stop it once and for all.<br><br> <a href="https://twitter.com/hashtag/StopRussia?src=hash& amp;ref_src=twsrc%5E tfw">#StopRussia</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/StandUpForUkraine?sr c=hash&amp;ref_src=t wsrc%5Etfw">#StandUp ForUkraine</a> <a href="https://t.co/ft5ygA9kGM">pic.twit ter.com/ft5ygA9kGM</a></p>&mdash; Zhi Zhu 🌻 (@ZhiZhuWeb) <a href="https://twitter.com/ZhiZhuWeb/status/1510305741638361089? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Zelensky : « Chiến thắng là cứu được càng nhiều sinh mạng càng tốt »
Được hỏi, theo ông, chiến thắng sẽ như thế nào ? Tổng thống Ukraina đưa ra câu trả lời - mà theo The Economist, không thể hình dung được nơi Putin. « Chiến thắng, là cứu được càng nhiều mạng sống càng tốt, bởi vì nếu không thì chẳng còn ý nghĩa ». Zelensky không thể hiểu vì sao nhiều người lính Nga tử trận còn bị đồng đội bỏ mặc không chôn cất.

Tuy đã sắp đến kỳ bầu cử tổng thống Pháp vòng 1, nhưng tình hình chiến tranh ở Ukraina và các hệ lụy vẫn là chủ đề thời sự hàng đầu của các tuần báo.

The Economist đăng bài phỏng vấn tổng thống Ukraina, Volodymyr Zelensky. Từ một tòa nhà chính phủ được bảo vệ bằng những bao cát và bẫy xe tăng, ông giải thích vì sao Ukraina phải chiến thắng. Tuần báo Anh nhận định, Zelensky nói về Churchill, nhưng ông không phải là Churchill. Ông mặc màu áo trận nhưng dành kế hoạch tác chiến cho các tướng lãnh Ukraina. Thảm kịch bao trùm xuống đất nước ông to lớn thực sự đến nỗi không có chọn lựa nào khác là chiến đấu. Zelensky nói rằng Ukraina cần vũ khí, nói lên quan điểm của ông về chiến thắng...nhưng trước hết là sự vô nhân đạo của cấp chỉ huy Nga.

Nga coi mạng người như rác
« Quân xâm lược thậm chí không quan tâm đến các nạn nhân của chính họ, đó là điều tôi không hiểu được ». Khoảng 15.000 lính Nga đã tử trận, họ như những thanh củi bị Vladimir Putin quăng vào lò, xác lính Nga bị bỏ lại trên các đường phố mà không được chôn cất. Tại nhiều thành phố, các chiến binh Ukraina cho biết mùi tử khí bốc lên không thể thở nổi, họ phải chôn giúp. Ông so sánh bộ máy chiến tranh của Putin với những chiến sĩ và người tình nguyện đang bảo vệ các thành phố Ukraina. « Những chiến sĩ ở Mariupol có thể ra đi từ lâu, sau hơn 30 ngày bị không kích và vây hãm, nhưng họ vẫn trụ lại đó ». Không phải vì Zelensky ra lệnh như vậy, mà họ nói rằng « phải chôn cất những người đã ngã xuống và cứu những người bị thương ».

Tuy cùng nói tiếng Nga, nhưng trong thế giới của Putin, mạng người xem chừng rẻ rúng và lịch sử thuộc về những kẻ nắm quyền, không có chỗ cho sự thương hại và cho Ukraina. Đối với Putin, sức mạnh có nghĩa là bạo lực, thế nên quân Nga luôn có cùng phương cách trên những vùng đất chiếm đóng. Zelensky tố cáo : « Họ bắt cóc các thị trưởng của chúng tôi, và sát hại một số ». Ông nhấn mạnh đến lòng can đảm của những người dân bình thường như ở thành phố bị chiếm đóng Kherson, dù tay không vẫn xuống đường chận xe tăng. Chính họ quyết định phản kháng, chứ không ai chỉ huy. Zelensky nói : « Tôi ở bên cạnh những người như thế cho đến cùng ».

Ông nhấn mạnh : « Chúng tôi tin vào chiến thắng. Chắc chắn chúng tôi sẽ thắng vì đó là nhà cửa, đất đai của chúng tôi, nền độc lập của chúng tôi ». Nhưng chiến thắng không chỉ tùy thuộc vào tinh thần chiến đấu của người Ukraina, mà cả sự ủng hộ của phương Tây. Ukraina cần xe tăng, xe bọc thép, chiến đấu cơ, và cần ngay bây giờ, chứ không phải nhiều tuần nữa. « Như vậy chúng tôi có thể giải phóng được các thành phố bị chiếm, mang thực phẩm lại cho người dân ở đó, và tự vệ được ». Trong khi Nga có hàng ngàn xe quân sự, có những nơi xe tăng đông đến nỗi bị kẹt đường.

« Chiến thắng, là cứu được càng nhiều sinh mạng càng tốt »
Ông cho rằng trừng phạt của phương Tây vẫn còn những lỗ hổng, chẳng hạn ngân hàng lớn nhất của Nga là Sberbank vẫn chưa bị loại khỏi hệ thống thanh toán vì là nơi châu Âu trả tiền khí đốt. « Chúng tôi được biết rằng quyết định còn tùy theo việc Nga có tấn công hóa học vào Ukraina hay không. Nhưng chúng tôi không phải là chuột thí nghiệm ».

Được hỏi, theo ông, chiến thắng sẽ như thế nào ? Volodymyr Zelensky ngừng một chút, rồi đưa ra câu trả lời - mà theo The Economist, không thể hình dung được nơi Vladimir Putin. « Chiến thắng, là cứu được càng nhiều mạng sống càng tốt, bởi vì nếu không thì chẳng còn ý nghĩa gì ».

Không ai biết được Vladimir Putin đang ở đâu khi quân đội ông ta tấn công vào Ukraina. Nhưng Zelensky thì đang ở nhà với vợ con, họ đã đánh thức ông dậy vào sáng sớm 24/02, khi nghe những tiếng nổ lớn, và vài phút sau ông nhận được tin đang bị tấn công bằng rốc-kết. Người Mỹ sau đó đề nghị giúp ông di tản, nhưng Zelensky từ chối. Ông không chuẩn bị đóng vai người hùng, không lên gân, mà chỉ đơn giản là phải hành động như thế.

The Economist cho rằng sức mạnh của Zelensky nằm ở tinh thần cởi mở, khả năng lắng nghe. Vasily Grossman, tiểu thuyết gia và và phóng viên chiến trường thời xô-viết, sinh ra ở miền bắc Ukraina, đã viết : « Nếu tính nhân văn trong con người không bị hủy hoại, cái ác sẽ không bao giờ chiến thắng ».

Cuộc chiến trên mạng ác liệt nhất trong lịch sử
The Economist lưu ý : cuộc xâm lăng Ukraina không phải là cuộc chiến đầu tiên trên mạng xã hội, nhưng là cuộc chiến dữ dội nhất từ trước đến nay.

Có lẽ chúng ta đã từng xem các video của Ukraina. Tổng thống Volodymyr Zelensky trước tòa nhà chính phủ, cầm điện thoại tự quay cảnh ông và nhiều viên chức cao cấp phía sau, khẳng định « Tất cả chúng tôi đều đang ở đây », chỉ vài ngày sau khi Vladimir Putin cho đoàn xe tăng vượt qua biên giới. Hoặc một quân nhân Ukraina quay cảnh các đồng đội trên cánh đồng ngập tuyết đang bắn đi những hỏa tiễn chống tăng. Một phụ nữ Ukraina đến gần một nhóm lính Nga, nói họ bỏ những hạt hướng dương vào túi để sau này những cây hoa có thể mọc lên trên xác họ. Hay tiếng hô của những người lính trên đảo Rắn khi được yêu cầu đầu hàng « Tàu Nga, hãy cút đi ! ». Mỗi video đăng trên mạng nhận được hàng triệu lượt xem và « like », trở thành một loại biên niên sử chiến tranh, cùng với những tấm ảnh nông dân Ukraina dùng máy cày kéo xe tăng Nga bỏ rơi.

Trước đây đã có cuộc chiến truyền thông giữa Israel và phe Hamas trên Twitter. Lính Nga khi tiến vào Donbass năm 2014-2015 đã từng bị phát hiện vì ảnh đăng trên mạng xã hội, những video về chiến tranh Syria và Thượng Karabakh được lưu hành...Nhưng Ukraina đã trở thành ví dụ tiêu biểu về cách thức mà mạng xã hội thuật lại chiến tranh và có thể thay đổi tình thế cuộc chiến.

Toàn dân Ukraina làm truyền thông trên internet, Nga lo phát truyền đơn
Có đến 75% người dân Ukraina sử dụng internet, đường truyền ổn định tại tất cả các thành phố trừ những nơi bị vây hãm thô bạo. Khi Matxcơva bắt đầu xâm chiếm Crimée năm 2014, c chỉ mới có 4% người Ukraina dùng 3G, nay có đến 80% kết nối mạng. Bổ sung cho báo chí và truyền hình, những video và ảnh chụp của người dân cho thấy tính chất dữ dội, u ám hơn và cá nhân hơn về cuộc chiến. Đặc biệt những video của tổng thống Zelensky, cựu ngôi sao truyền hình mang lại sự gần gũi, cảm thông.

Trên toàn quốc, các chuyên gia quan hệ công chúng, nhà thiết kế, nhà hoạt động trên mạng...đã tập hợp lại chỉ vài giờ sau cuộc tấn công của Putin, mỗi người là một chiến sĩ thông tin. Liubov Tsybulska, cố vấn chính phủ đã giúp điều phối nhiều ê-kíp khác nhau. Một nhóm thu thập những nội dung dành cho người Nga, nhóm khác sản xuất các clip cổ vũ lòng ái quốc cho người Ukraina. Một nhóm tập trung vào TikTok, những nhóm khác lưu trữ dữ liệu từ mạng xã hội, hy vọng có thể đưa Nga ra tòa về tội ác chiến tranh...Tất cả đều giúp chinh phục tình cảm của phương Tây.

Trước chiến tranh chỉ 55% người Mỹ coi Ukraina là « bạn bè » hay « đồng minh »; nhưng hai tuần sau những trận bom của Putin, tỉ lệ này lên đến 80%, cao hơn cả Pháp, Nhật. Ngược lại, phía Nga dù nổi tiếng về bóp méo thông tin, vẫn dùng kiểu cách thời Đệ nhị Thế chiến. Quân Nga phân phát truyền đơn kêu gọi « các đồng chí » ủng hộ, chiếm các đài phát thanh địa phương và cho phát đi những bài diễn văn của ông Putin.

Ukraina nhất định phải hy sinh cho lợi ích của Nga ?
Courrier International băn khoăn « Ukraina : Làm thế nào chấm dứt chiến tranh ». Trong hồ sơ có bài trả lời báo The Observer của nhà chính trị học Ukraina, Maria Zolkina, khẳng định « Ukraina không nên nhường một centimet đất nào cho Matxcơva », vì người dân không bao giờ chấp nhận.

Các nhà phân tích phương Tây đưa ra nhiều kịch bản : một cuộc đối đầu lâu dài dần biến thành xung đột cấp thấp, một thảm họa nguyên tử, dùng đến vũ khí hóa học hay sinh học để giành thắng lợi, một thỏa hiệp chính trị của Ukraina...Kịch bản duy nhất không được nêu ra là việc tái lập toàn vẹn lãnh thổ cho Ukraina, cứ như là Kiev nhất định phải hy sinh cho lợi ích của Nga.

Đối với Ukraina, không thể chấp nhận các tối hậu thư của Matxcơva, hay công nhận những « nước cộng hòa » Louhansk, Donetsk và việc sáp nhập Crimée, hoặc « phi quân sự hóa » Ukraina. Kiev biết rằng những nhượng bộ này không có nghĩa là Nga sẽ rút quân, mà ngược lại, vẫn sẽ bị tấn công. Vấn đề là việc bảo đảm an ninh cho Ukraina dưới dạng một hiệp ước, nếu Ukraina không vào NATO trong tương lai gần. Mọi thỏa thuận cần phải kèm theo điều kiện bảo đảm về quân sự trong trường hợp lại bị xâm lăng, kể cả triển khai quân, nhưng các đối tác phương Tây có thể cho rằng việc này quá rủi ro.

Người dân Ukraina tiếp tục nhập ngũ, biểu tình chống Nga
Nếu chỉ ngưng bắn, Nga có thể lợi dụng để củng cố, trang bị thêm cho các đơn vị đồng thời đòi hỏi phương Tây giảm viện trợ quân sự cho Ukraina. Các đối tác của Kiev xem chừng rất muốn có thỏa hiệp chính trị, nói cách khác, Ukraina phải từ bỏ một số quyền lợi, thậm chí nhường đất cho Nga. Nhưng lòng yêu nước của người dân Ukraina cao đến nỗi họ khó thể chấp nhận một giải pháp như vậy.

Hơn nữa, mọi lời kêu gọi « giải giáp », « phi quân sự hóa » cũng không thể hình dung tại một đất nước mà quân đội đang giành chiến thắng. Không thể làm biến mất dòng người xếp hàng trước các trung tâm tuyển quân. Tại Kiev, lực lượng phòng vệ lãnh thổ có khoảng 100.000 người được vũ trang, và tại các thành phố bị chiếm đóng, hàng ngàn người xuống đường mỗi ngày để phản đối Nga. Không thể nào dập tắt tinh thần kháng chiến ấy.

Vladimir Putin không sẵn sàng thối lui, nhưng lại không thắng được trên thực địa. Thế nên Nga sẽ gia tăng khủng bố thường dân, sẽ có những thành phố bị xóa tên trên bản đồ, việc sử dụng các loại vũ khí cấm ngày càng có cơ xảy ra. Đối với Ukraina, mục tiêu là Nga phải rút quân, nhưng chừng như khó thể đạt được bằng con đường ngoại giao, mà chỉ có thể bằng quân sự, nên Ukraina rất cần được sự hỗ trợ của phương Tây : thêm nhiều vũ khí, gia tăng trừng phạt, ngưng mua dầu khí của Nga.

Điện Kremlin và đội quân trong bóng tối
L'Obs dành trọn hồ sơ cho « Gián điệp, cuộc chiến bí mật của Putin », và « những kẻ ngốc hữu dụng » tại Pháp. Ông chủ điện Kremlin, cựu sĩ quan KGB từ lâu đã huy động đội ngũ tình báo để gây bất ổn trong nội bộ phương Tây, với mục tiêu tái lập đế quốc Nga, mà việc xâm lăng Ukraina là hành động mới nhất.

Đội quân trong bóng tối của Kremlin càng gia tăng hoạt động sau khi sáp nhập thành công Crimée năm 2014. Các cơ quan tình báo Nga gồm FSB, GRU (tình báo quân đội) và SVR (phản gián) liên tục tuyển mộ, cho đến nỗi phải nhiều lần mở rộng trụ sở. Theo ảnh vệ tinh, trụ sở SVR tại Yasenevo ở ngoại ô Matxcơva đã phình ra gấp bốn lần chỉ trong vài năm. Matxcơva gởi hàng trăm nhân viên đến châu Âu và Hoa Kỳ. Riêng tại Pháp - nước được đặc biệt nhắm đến vì vừa là đồng minh của Mỹ, thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và là nhà xuất khẩu vũ khí lớn, lại sở hữu bom nguyên tử - số điệp viên Nga lên đến hơn 300 !

Tại Bruxelles có ít nhất 200, phân nửa núp dưới vỏ bọc ngoại giao. Trụ sở NATO là nơi có cả một ổ gián điệp Nga, các nhân viên phương Tây tại đây là mục tiêu chính được lôi kéo bằng nhiều cách : tiền bạc, lý tưởng, phụ nữ, tranh thủ những bất mãn, kiêu ngạo...Matxcơva tìm hiểu những ưu tiên của Liên minh, những điểm yếu của các loại vũ khí, chi tiết về các nhân vật quan trọng, những bất đồng...bao nhiêu là bí mật để một ngày nào đó buộc phương Tây phải quy phục.

Tuần báo cũng đả kích « những kẻ ngốc » đóng vai cái loa tuyên truyền cho Kremlin. Nhiều trí thức, chính khách Pháp bị Putin mê hoặc. Từ François Fillon đến Eric Zemmour, Marine Le Pen đều đã đến Matxcơva hoặc được những tay chân của Kremlin ở Paris ve vãn. Những người khác như Jean-Luc Mélenchon thì do chống Mỹ, chống NATO. Một tháng sau khi Putin đưa quân xâm lược Ukraina, không ai còn có thể chối bỏ những tội ác ở Mariupol, Kherson...; những tuyên bố trước đây của họ đã trở thành gậy ông đập lưng ông. Người ta có thể yêu mến nước Nga, đọc Tolstoï, Dostoïevski, nghe nhạc Tchaïkovski nhưng không thể ngây ngất trước một nhân vật máu lạnh như Putin.

Chiến tranh lương thực và di dân, vũ khí khác của Putin
Trên lãnh vực kinh tế, trang nhất của Le Point chạy tựa « Cuộc chiến tranh lương thực » trước nguy cơ « Ukraina, vựa lúa mì thế giới bị hủy hoại ». Ukraina và Nga chiếm đến một phần ba xuất khẩu lúa mì toàn cầu, riêng tại Ukraina, có đến phân nửa số lúa mì được sản xuất tại miền đông, nơi đang bị Nga tập trung tấn công. Châu Âu, châu Phi và vùng Cận Đông đều lo âu về nguồn cung lúa mì, thậm chí nguy cơ nổi dậy vì nạn đói ở những nước nghèo. Le Figaro cuối tuần nêu ví dụ Ai Cập nhập khẩu đến 70% nhu cầu lúa mì từ Ukraina, Sénégal nhập 57%.

Là vùng đất phì nhiêu, Ukraina xuất khẩu 80 triệu tấn ngũ cốc hàng năm, thông qua bốn cảng Mykolaïv, Tchornomorsk, Yuzhnyi và Odessa, mà cả bốn đều đang bị Nga phong tỏa. Vẫn có thể đưa sang Ba Lan bằng xe lửa nhưng khả năng chuyên chở không thể nào sánh bằng đường biển. Mùa thu hoạch tới sẽ càng gay go nếu chiến tranh kéo dài vì nông dân không thể gieo giống, máy móc thiếu phụ tùng, xăng dầu cũng thiếu. Trước mắt, tình trạng này tác động tai hại cho những nước nghèo và bất ổn, dự trữ ngũ cốc sẽ cạn sau tháng Sáu. Hàng triệu người sẽ ra đi, mà hướng đến trước nhất của di dân bất hợp pháp là châu Âu. Vladimir Putin vốn thâm độc, không từ một loại vũ khí nào với phương Tây.

Đài Loan trước cú sốc chiến tranh Ukraina
L'Express nhìn sang châu Á, nói về « Cú sốc của cuộc chiến tranh Ukraina tại Đài Loan » - đảo quốc đang sống dưới sự đe dọa của một cuộc xâm lăng từ Trung Quốc. Tờ báo mô tả tại một nhà hàng ở trung tâm Đài Bắc, những hình ảnh chiến tranh ở Ukraina liên tục được chiếu trên ti vi. Một kênh thông tin ca ngợi sự can đảm của tổng thống Volodymyr Zelensky, cuộc tranh luận bắt đầu với câu hỏi « Và chúng ta có thể làm gì nếu Trung Quốc tấn công ? ». Các chuyên gia Đài Loan theo dõi sát sao cách Ukraina kháng cự lại quân Nga.

Nhà nghiên cứu Marcin Jerzewski cho biết cuộc chiến này khiến Đài Loan ý thức được là phải tự lo lấy thân vì không chắc Hoa Kỳ sẽ cứu giúp. Trong dân chúng có đến 70% nói rằng sẵn sàng chiến đấu chống quân Trung Quốc xâm lược, trong khi một thăm dò trước đó tỉ lệ này chỉ có 40%. Việc huấn luyện quân dự bị từ 7 ngày mỗi hai năm, tăng lên 14 ngày một năm, và thời gian quân dịch có thể được kéo dài. Bà Thái Anh Văn nêu ra trường hợp Ukraina, nói rằng đội ngũ dự bị có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ Đài Loan. Chuyên gia Jerzewski khuyến cáo lập lực lượng phòng vệ tại 184 khu của Đài Loan, trong đó có cả nhân viên cứu hộ, y tế...Hiện số người đăng ký tham dự các buổi huấn luyện cấp tốc về cách tự vệ khi xảy ra chiến tranh đang tăng vọt.

Donbass, nơi khởi đầu và kết thúc cuộc chiến ?
Quay lại với tình hình chiến trường Ukraina, câu hỏi được đặt ra là liệu trước những khó khăn hiện nay, Putin có giảm bớt tham vọng về cuộc xâm lược hay không ? The Economist cho rằng nếu phương Tây lùi bước trước đe dọa dùng vũ khí hạt nhân của Vladimir Putin, hạn chế cấp vũ khí cho Ukraina, sẽ khiến Nga áp đặt một hòa bình bất ổn cho Volodymyr Zelensky, và là phần thưởng cổ vũ Putin tiếp tục làm « săng-ta » về nguyên tử.

Theo L’Obs, khi khởi đầu cuộc tấn công hôm 24/02, lãnh thổ phe ly khai chiếm khoảng 1/3 vùng Donbass, nhưng trớ trêu là thời gian qua các vị trí của quân chính phủ Ukraina tại đây lại càng được củng cố. Thế nên Putin sẽ không nới lỏng gọng kềm tại các thành phố khác, và có thể lo rằng tại Donbass, nơi tất cả được khởi đầu, cũng là vùng đất cuối cùng của một cuộc chiến tàn bạo, mà số lượng người chết sẽ quyết định ai là kẻ chiến thắng.

THUỴ MY

Ngày càng có nhiều người quay trở lại thủ đô.

Theo Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ukraine, quân đội Ukraine đã tái chiếm toàn bộ khu vực Kiev.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">BREAKING: Ukrainian Deputy Defence Minister Hanna Malyar says Ukraine has recaptured all of Kyiv region</p>&mdash; Samuel Ramani (@SamRamani2) <a href="https://twitter.com/SamRamani2/status/1510324214166962178? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Đoạn phim từ sân bay #Hostomel sau khi được giải phóng khỏi quân đội # Nga.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Footage from the <a href="https://twitter.com/hashtag/Hostomel?src=hash&am p;ref_src=twsrc%5Etf w">#Hostomel</a> airfield after its liberation from <a href="https://twitter.com/hashtag/Russian?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Russian</a> troops. <a href="https://t.co/gm9VxaRYLk">pic.twit ter.com/gm9VxaRYLk</a></p>&mdash; NEXTA (@nexta_tv) <a href="https://twitter.com/nexta_tv/status/1510161266509238273? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Got to Hostomel airport NW of Kyiv day after the Russians pushed out. Immense damage. This had been fought over since first day of the war when the Russians landed airborne troops here for the move forward to Kyiv that never was. camera/edit <a href="https://twitter.com/leedurant?ref_src=tw src%5Etfw">@leeduran t</a> <a href="https://twitter.com/ProducerKathy?ref_sr c=twsrc%5Etfw">@prod ucerkathy</a> <a href="https://t.co/OEXsq6agM3">pic.twit ter.com/OEXsq6agM3</a></p>&mdash; Jeremy Bowen (@BowenBBC) <a href="https://twitter.com/BowenBBC/status/1510287175534923799? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Video from Ukrainian troops at the airport in Hostomel. A number of destroyed or abandoned Russian BTR-82A, BMD, Msta-B, and other vehicles. <a href="https://t.co/vQC2pUeJz2">https://t.co/vQC2pUeJz2</a> <a href="https://t.co/37mxSc65B1">pic.twit ter.com/37mxSc65B1</a></p>&mdash; Rob Lee (@RALee85) <a href="https://twitter.com/RALee85/status/1510380615316779010? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">The Russian Army has now left the Hostomel Airport.<br><br>It had been the scene of intense fighting since day one of the invasion.<br><br>Ukr aine is pushing Russia back. <a href="https://t.co/qkP2hpaVr3">pic.twit ter.com/qkP2hpaVr3</a></p>&mdash; Visegrád 24 (@visegrad24) <a href="https://twitter.com/visegrad24/status/1509781548257751042? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 1, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>


<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">First Visuals ! Close up of AN-225 after Russian forces vacated the Hostomel Airport !<br><br>📹 Courtesy : On video.<a href="https://twitter.com/hashtag/aviation?src=hash&am p;ref_src=twsrc%5Etf w">#aviation</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/avgeek?src=hash&amp; ref_src=twsrc%5Etfw" >#avgeek</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/aircraft?src=hash&am p;ref_src=twsrc%5Etf w">#aircraft</a> <a href="https://t.co/Qqb7BxgGue">pic.twit ter.com/Qqb7BxgGue</a></p>&mdash; FL360aero (@fl360aero) <a href="https://twitter.com/fl360aero/status/1510350709539151876? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Cho đến nay, 620.000 người tị nạn đã trở lại Ukraine, The Kyiv Independent đưa tin.

Hầu hết những người đàn ông trở về đều trong những tuần đầu tiên của cuộc chiến, nhưng hiện nay ngày càng nhiều phụ nữ và trẻ em trở về đất nước.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">⚡️ About 620,000 Ukrainians have returned to Ukraine since the start of Russia’s invasion. <br><br>“In the first weeks of the war, most Ukrainians returning home were men, but now we see increasing numbers of women and children coming back,” said State Border Guard Service spokesman.</p>&mdash; The Kyiv Independent (@KyivIndependent) <a href="https://twitter.com/KyivIndependent/status/1510250395284746251? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 2, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Quân đội Nga có thể thay đổi chiến lược
Theo Kyiv Independent, Nga đặt mục tiêu chiếm hoàn toàn các thành Kherson, Mariopul và Luhansk. Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, Nga có kế hoạch bao vây quân đội Ukraine ở phía đông nước này.

Bộ chỉ huy tin rằng các lực lượng Nga sẽ duy trì một phòng tuyến riêng biệt ở khu vực Kyiv và Chernivhiv để ngăn chặn quân đội Ukraine, trong khi một hệ thống phòng không của Nga sẽ được xây dựng ở khu vực biên giới.

Theo tình báo thuộc Bộ Quốc phòng Anh, một cuộc tấn công vào các kho dầu của quân đội Nga có thể gây ra vấn đề lớn đối với nguồn cung của quân đội Nga: lực lượng chiếm đóng sẽ khó khăn hơn trong việc bổ sung nhiên liệu và đạn dược, hậu cần, đặc biệt là ở khu vực Kharkov.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Latest Defence Intelligence update on the situation in Ukraine - 1 April 2022<br> <br>Find out more about the UK government's response: <a href="https://t.co/S4wVaMZtga">https://t.co/S4wVaMZtga</a><br><br>🇺🇦 <a href="https://twitter.com/hashtag/StandWithUkraine?src =hash&amp;ref_src=tw src%5Etfw">#StandWit hUkraine</a> 🇺🇦 <a href="https://t.co/kVwPTxk4xF">pic.twit ter.com/kVwPTxk4xF</a></p>&mdash; Ministry of Defence 🇬🇧 (@DefenceHQ) <a href="https://twitter.com/DefenceHQ/status/1509999958988103683? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 1, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Trần Trung Đạo: Bàn rộng về quan điểm "phò Nga" tại Việt Nam
Lý trí, trong một cách dễ hiểu, là khả năng của ý thức để thu nhận, hiểu, phân tích và phán đoán một sự kiện của mỗi người. Những người có phán đoán giống nhau tạo làm nên một thành phần xã hội. Cuộc chiến tranh xâm lược của Nga vào Cộng Hòa Ukraine tạo ra ít nhất hai thành phần, ủng hộ Nga và ủng hộ Ukraine, trong xã hội Việt Nam.
Tại cấp chính phủ, sự ủng hộ dành cho Ukraine chiếm phần đông trên thế giới. Tại diễn đàn LHQ, quyết nghị LHQ ủng hộ Ukraine “đòi Nga rút ngay lập tức, hoàn toàn và vô điều kiện tất cả các lực lượng quân sự của mình khỏi lãnh thổ Ukraine trong các biên giới được quốc tế công nhận” ngày 2 tháng 3, 2022 do 96 quốc gia bảo trợ, có 141 nước ủng hộ Ukraine, 5 nước ủng hộ Nga, và 35 nước vắng mặt (*). Nếu không tính Nga và vệ tinh Belarus, chỉ có 3 nước ủng hộ, đó là Bắc Hàn ở Á Châu, một Bắc Hàn ở Phi Châu là Eritrea và một bệnh nhân đang thở bằng bình dưỡng khí Nga tên là Bashar al-Assad ở Syria.
CSVN VẮNG MẶT
CSVN vắng mặt và điều này không khó hiểu. CSVN vắng mặt theo TQ. Về mặt cơ chế chính trị, hệ thống lý luận, nền tảng tư tưởng và một phần lớn nền kinh tế, CSVN đã bị “Phần Lan Hóa” bởi Trung Quốc qua “Mật ước Thành Đô” 4 tháng 9, 1990 và được chính thức hóa sau khi quan hệ giữa hai nước CS được tái lập ngày 7 tháng 11 năm 1991. Khi cơ chế chính trị Liên Xô lung lay tận gốc, giới lãnh đạo CSVN phải đích thân sang TQ cầu cứu mặc dù trước đó không lâu TQ đã chiếm Gạc Ma và tàn sát 64 binh sĩ CSVN.
“Phần Lan hóa” là gì? “Phần Lan hóa” (Finlandization) “để trở nên Phần Lan”, là một khái niệm chính trị để chỉ ảnh hưởng của một cường quốc trên các chính sách đối nội, đối ngoại và quốc phòng của một quốc gia láng giềng nhỏ, bị cô lập, không phải là thành viên của một liên minh quân sự và không nhận được sự bảo vệ của các cường quốc. Khái niệm này bắt nguồn từ chính sách của chính phủ Phần Lan chấp nhận không đi ngược lại các chính sách của Liên Xô trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh từ năm 1947 đến năm 1990 nhằm mục đích duy trì chủ quyền đất nước. (Trần Trung Đạo, Hiểm Họa Trung Cộng và Bài Học Phần Lan Hóa, Chính Luận 2, Bánh Mì Ai Cập Cá Việt Nam Khát Vọng Con Người, Cổ Loa 2017)
Từ khi bị “Phần Lan Hóa” khuôn mặt Biển Đông dần dần thay đổi. Các căn cứ quân sự nổi của TQ như Johnson Reef South (Đá Gạc Ma), Subi Reef (Đá Xu Bi), Gaven Reef (Đá Ga Ven), Hughes Reef (Đá Tư Nghĩa), Fiery Cross Reef (Đá Chữ Thập), Cuarteron Reef (Đá Châu Viên) và Mischief Reef (Đá Vành Khăn) được TQ xây trước những “quan ngại sâu sắc” quen thuộc được lặp đi lặp lại của các lãnh đạo đảng CSVN.
ĐA SỐ NGƯỜI DÂN VIỆT NAM ỦNG HỘ UKRAINE
Mặc dù không có thống kê khách quan, nhìn chung qua các mạng xã hội, đa số người Việt ủng hộ Ukraine. Ngoài tình nhân loại có máu cùng đỏ và nước mắt cùng mặn, sự ủng hộ Ukraine còn biểu hiện của niềm cảm thông của những con người cùng hoàn cảnh.
Phân tích trên lãnh vực địa lý chính trị, vị trí của Ukraine đối với Nga không khác mấy so với vị trí của Việt Nam đối với Trung Quốc. Đại Nga là Đại Hán, Hắc hải là Biển Đông, Kharkiv là Hà Giang, Belarus là Cambodia (căn cứ TQ tại Sihanoukville), Aleksandr Lukashenko (Tổng thống Belarus từ 1994 đến nay) là Hun Sen (Thủ tướng Cambodia từ 1985 đến nay). Điểm khác quan trọng nhất và có tính quyết định là Ukraine có một Volodymyr Zelenskyy anh hùng trong khi Việt Nam lại có một Tô Định thời đại toàn cầu hóa.
THÀNH PHẦN “PHÒ NGA”
Thành phần “phò Nga” phát xuất từ 3 nguyên nhân chính (1) mê muội, (2) quá khứ Liên Xô, (3) tin tưởng vào một Putin kiêu ngạo.
“Phò Nga” do mê muội
Người viết đã bàn về lý do thứ nhất này nhiều lần. Mê muội là hậu quả của chính sách tẩy não. Dưới chế độ CS lịch sử một dân tộc không được viết bằng sử liệu mà bằng sử quan. Sử quan tại Việt Nam là sử quan của đảng CS và lịch sử được giải thích phù hợp với đường lối, chính sách của đảng CS trong từng thời kỳ chứ không phải là những sự kiện đã diễn ra trong quá khứ thăng trầm, vinh quang và thống khổ của dân tộc.
Bộ máy tuyên truyền CS chi phối không chỉ trong các sinh hoạt nhân văn, xã hội mà cả khoa học tự nhiên. Tuổi trẻ miền Bắc không lớn lên trong tinh thần của những anh hùng Trần Quốc Toản, Trần Bình Trọng mà bằng mà bằng những vi trùng Pêlêvôi (Người mẹ cầm súng), Marétxép (Anh hùng phi công Marétxép) v.v… Thật đáng buồn cho đất nước sau gần nửa thế kỷ vẫn còn một số không ít người sống trong mê muội. (Trần Trung Đạo, Bàn Về Tẩy Não, Chính Luận 1, Cổ Loa 2014).
Bài viết này không bàn rộng về thành phần mê muội. Sản phẩm của bộ máy tuyên truyền này vẫn sẽ tiếp tục hoành hành và cần nhiều thế hệ mới hy vọng dứt. Nếu bệnh nhân dưới 30 tuổi căn bệnh mê muội hy vọng còn chạy chữa được nhưng trên tuổi đó thì khó và trên 50 tuổi thì khó khăn hơn nhiều. Không có thuốc trụ sinh chống mưng mủ do vi trùng mê muội gây ra. Bệnh nhân sẽ bị vật lộn trong đau nhức với những đúng và sai, khôn và dại trong đời sống cho đến khi, nếu may mắn, tự thay đổi được theo thời gian, và nếu không may mắn, sẽ qua đời không biết mình mê muội.
May thay, xã hội thay đổi không phải từ thành phần mê muội mà từ thành phần có khả năng thay đổi, những người mà nhà kinh tế Vilfredo Pareto gọi là thành phần 20%. Người viết sẽ trở lại với đề tài này để cùng nhau tìm hiểu 20% đó là ai.
Quan điểm “phò Nga” của những người phát xuất từ sự thiếu hiểu biết căn bản về lịch sử nên cần được phân tích bởi vì họ thường là những người có ít nhiều ảnh hưởng trong xã hội.
“Phò Nga” do quá khứ Liên Xô
Một số khá đông người Việt trong nước xem hồng quân Liên Xô như thiên binh, thiên tướng. “Đại nguyên soái Stalin” và Hồng Quân Liên Xô đã giải phóng Châu Âu. Bộ phim tuyên truyền nhiều tập nói về “cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại 1941-1945” vẫn còn in sâu trong tâm trí của nhiều người.
Những người này không biết rằng hai ngày trước khi Hitler mở chiến dịch Barbarossa, 22 tháng 6, 1941, để tấn công Nga, Stalin còn là đồng minh thân cận của Hitler theo tinh thần của hiệp ước Molotov–Ribbentrop quy định hai nước sẽ không xâm lăng nhau trong vòng mười năm.
Việc hai quốc gia cam kết không xâm lăng nhau là vấn đề xảy ra nhiều lần trong lịch sử bang giao quốc tế. Đó là vấn đề của hai nước và không cần phải tranh luận. Nhưng hiệp ước Molotov–Ribbentrop, ký ngày 23 tháng 8, 1939, còn có một nghị định thư bí mật trong đó Hitler và Stalin chia nhau lãnh thổ của các quốc gia Ba Lan, Phần Lan, Lithuania, Latvia, Estonia và Romania.
Hai tuần sau khi Hitler tấn công Ba Lan từ hướng Tây, ngày 17 tháng 9, 1939, Stalin cũng tấn công Ba Lan từ hướng Đông. Dĩ nhiên Ba Lan không thể chống cùng lúc cả Đức lẫn Liên Xô. Quân đội Ba Lan bảo vệ biên giới chỉ với quân số 20,000 chống lại đạo quân Liên Xô 600,000. Khi Đức và Liên Xô bắt tay nhau, Ba Lan tan rã, gần nửa triệu quân bị bắt làm tù binh.
Từ ngày 5 tháng 3 đến tháng 5, 1940 có khoảng 22 ngàn sĩ quan Ba Lan bị tổ chức mật vụ Liên Xô giết tại rừng Katyn. Quyết định giết có sự đồng ý của Stalin và các ủy viên Bộ Chính trị Kliment Voroshilov, Vyacheslav Molotov, Anastas Mikoyan, Mikhail Kalinin và Lazar Kaganovich. (Republic of Poland Government, Decision to commence investigation into Katyn Massacre, 12, 1, 2004).
“Hậu quả thảm khốc của Hiệp ước Hitler-Stalin không chỉ giới hạn ở Ba Lan. Nguồn cung cấp nguyên liệu thô quy mô lớn từ Liên Xô cho bộ máy quân sự Đức, chẳng hạn như dầu và sắt. Đổi lại, Đức, dựa trên một thỏa thuận kinh tế đạt được với Liên Xô vào tháng Hai, đã gửi nhà máy và thiết bị công nghiệp sang phía đông. Với việc quân Đức tiến vào Paris và sự sụp đổ của nước Pháp vào tháng 6 năm 1940, sự bành trướng của Đức Quốc xã ở Tây Âu sẽ không thể thực hiện được nếu không có Hiệp ước Hitler-Stalin.” (Claudia Weber, The Changing Reading of the Hitler–Stalin Alliance, Wilson Center, August 23, 2019).
Với những sử liệu này, Stalin là tội phạm chiến tranh tại một mức độ trầm trọng tương đương như tội ác của Hitler (Đức), Mussolini (Ý) và Tojo (Nhật Bản). Hai đồ tể Hitler và Stalin đều giấu súng trong tay áo nhưng Stalin suy bụng ta ra bụng người nên nghĩ Hitler tập trung đánh gục Anh trước. Không phải một nguồn mà rất nhiều nguồn tin tình báo, kể cả từ tòa đại sứ Liên Xô tại Đức, cho Stalin biết ý định của Hitler nhưng Stalin không nghĩ Hitler tấn công Liên Xô vào năm 1941 cho đến khi các chiến xa của tướng Đức Heinz Guderian vượt biên giới Đức-Liên Xô.
Vì vai trò quá lớn của Liên Xô trong các mặt trận miền Đông Châu Âu từ tháng 6 1941 đến khi Đức Quốc Xã sụp đổ nên tội ác của “Đại nguyên soái Stalin” được xem như “chuyện đã qua” tại các hội nghị quốc tế.
“Phò Nga” do tin tưởng vào một Putin kiêu ngạo
Ngày 10 tháng 12, 2021, một Putin kiêu ngạo cùng lúc ồ ạt đưa trên 100,000 quân tập trung sát biên giới Nga-Ukraine, Putin đưa ra yêu sách 8 điểm đòi hỏi các chính phủ Mỹ, NATO phải chấp nhận nếu muốn tránh chiến tranh. Chấp nhận không chỉ bằng một vài lời tuyên bố suông thôi mà phải bằng văn bản phù hợp với luật quốc tế. Hai trong số tám đòi hỏi gồm điều 4: “Các bên không được phối trí lực lượng quân sự và vũ khí trên lãnh thổ của bất kỳ quốc gia nào khác ở Châu Âu ngoài các lực lượng và vũ khí đã có ở đó trước ngày 27 tháng 5 năm 1997”, và điều 6: “NATO cam kết sẽ kiềm chế trước bất kỳ sự mở rộng nào, bao gồm cả việc nhận Ukraine cũng như các quốc gia khác”.
Một cách chi tiết hơn, khi phải rút lui về vị trí của thời điểm trước 1997 cũng có nghĩa quân đội NATO không được đóng trên lãnh thổ các quốc gia như Ba Lan, Estonia, Lithuania, Latvia và các nước hội viên NATO vùng Balkans như Albania, Bulgaria,Montenegro v.v..
Với những đòi hỏi phi lý này, Putin muốn tái lập ảnh hưởng của Nga trên một diện tích lãnh thổ có kích thước tương tự như Liên Xô trước khi sụp đổ. Putin hình dung nước Nga năm 2021 trong cùng một vị trí của LX vào thời điểm 1989 nhưng ông ta quên rằng năm 1989, GDP của Liên Xô là 2600 tỷ dollar, bằng một nửa của Mỹ, 5200 tỷ dollar. GDP của Liên Xô lớn nhưng tập trung vào lãnh vực quốc phòng trong khi hàng hóa thỏa mãn các nhu cầu đời sống của người dân như xe hơi (phải chờ sáu năm từ khi đặt hàng), tủ lạnh, một chuyến nghỉ hè, có căn nhà riêng không chung đụng ai là những ước mơ.
Nhưng LX phá sản không phải vì thiếu bom nguyên tử, thiếu vũ khí, thiếu quân đội, thiếu dầu hỏa mà vì thiếu tự do.
Báo El País, một trong những báo lớn nhất tại Tây Ban Nha, cho biết Putin còn kiêu ngạo đến mức soạn sẵn một tối hậu thư dưới dạng bản dự thảo cam kết để Mỹ và NATO tham khảo.
Ngày 2 tháng 2, 2022, Mỹ và NATO bác bỏ thẳng thừng hai yêu sách chính của Nga. Tuy nhiên để Putin khỏi mất mặt, trong thư hồi đáp riêng cho Putin, Mỹ hứa sẽ tiếp tục đàm phán việc phối trí hỏa tiễn tại các quốc gia hội viên NATO có cùng biên giới với Nga.
Về nguyên tắc, NATO và Mỹ không thể thỏa mãn các đòi hỏi của Putin, bởi vì thỏa mãn tức là đi ngược lại điều 10 của hiến chương NATO trong đó khẳng định “Các hội viên của NATO nếu hoàn toàn đồng ý có thể mời bất kỳ quốc gia Châu Âu nào khác gia nhập hiệp ước này…”
Vì đàm phán không còn là một phương án, Putin phải chọn lựa giữa rút quân hay phát động chiến tranh. Rút 175,000 quân về là không đánh mà thua. Putin đánh bạc bằng cách đánh mạnh và thắng nhanh để khi chiếm đóng sẽ đàm phán có lợi.
CANH BẠC CỦA PUTIN
Gần 6 giờ sáng, giờ Moscow, 24 tháng 2, 2022 Putin tuyên bố “chiến dịch quân sự đặc biệt” tấn công Ukraine từ ba mũi, Belarus hướng bắc, Donetsk và Crimea hướng nam nhằm mục đích “phi quân sự hóa” (demilitarisation) và “Phi Nazi hóa” (denazification) Ukraine. Hai mục đích giả tưởng này là sản phẩm của bộ máy tuyên truyền Nga.
Theo nguồn tin tình báo Mỹ cho tạp chí Newsweek biết, với hỏa lực của Nga, họ lo ngại thủ đô Kyiv có thể phải rơi vào tay Nga trong vòng 96 giờ. Tuy nhiên, 96 giờ trôi qua, một tuần trôi qua, một tháng trôi qua, không chỉ Kyiv mà các thành phố lớn khác đều dưới quyền kiểm soát của quân chính phủ Ukraine. Các diễn biến của cuộc chiến cho thấy, dù quân số và hỏa lực vượt trội Putin chẳng những đang thua và thua to.
Mặt trận trên không với năm Nga đánh một Ukraine, Nga vẫn chưa làm chủ được không phận Ukraine. Làm chủ bầu trời (Air supremacy) là một trong những chiến lược tối quan trọng đã được các lãnh đạo quân sự nhấn mạnh nhiều lần trong lịch sử chiến tranh từ Thế Chiến Thứ Nhất tới nay. Trong Chiến Tranh Sáu Ngày (Six-Day War) giữa Do Thái và liên minh Ả Rập, chỉ trong vài giờ sáng ngày 5 tháng 6, 1967, không quân Do Thái đã làm tê liệt 90% không quân Ai Cập. Nhờ làm chủ bầu trời Do Thái chỉ bị thương vong 800 sĩ quan và binh sĩ trong khi ba nước Syria, Ai Cập và Jordan con số thương vong lên đến 20,000.
Bộ quốc phòng Nga dĩ nhiên cũng cố vô hiệu hóa không quân Ukraine. Tuy nhiên muốn là một chuyện làm được hay không là chuyện khác. Nga không làm được như Do Thái dù chỉ đánh một nước nhỏ, dù Belarus cho mượn đường, dù đã chuẩn bị từ nhiều tháng và dù đánh trước. Hôm 24 tháng 3, NATO ước lượng Nga tổn thất có thể tới khoảng 15,000 quân. Số quân Nga bị giết trong một tháng xâm lăng Ukraine bằng tổng số quân LX tổn thất mười năm tại Afghanistan.
Cuộc chiến tranh xâm lược của Putin vào Ukraine sẽ chấm dứt. Sớm hay muộn. Và dù kết quả ra sao, Putin vẫn là người thua đậm nhất trong cuộc chiến tranh xâm lược do ông ta chủ mưu.
Canh bạc mà Putin đang đánh không phải là mới. Từ cổ chí kim, các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” đã được nhiều nhà chính trị và quân sự khai thác. Hitler đã dùng hai lần trước Thế Chiến Thứ Hai. Putin học lại của Hitler nhưng trò không hơn được thầy.
Về mặt địa lý chính trị, có lẽ Áo hay Tiệp Khắc thích hợp để so sánh với Ukraine hơn, nhưng về chiến lược quân sự cuộc hành quân tái chiếm vùng Rhineland hay sáp nhập vùng Sudetenland vào Đức ngày 7 tháng 3, 1936 thích hợp hơn để phân tích nước cờ của các lãnh đạo quốc gia ngày nay.
Hitler thành công vì (1) biết gần như chắc chắn của chính phủ chủ hòa Anh Pháp đứng đầu là Thủ tướng Anh Neville Chamberlain và Thủ tướng liên minh cánh tả Pháp Édouard Daladier sẽ bất động, (2) các liên minh quân sự giữa Pháp và Liên Xô hay giữa Pháp và Tiệp Khắc là những liên minh không đáng tin cậy vì họ chưa hề tham khảo nhau trong suốt cuộc xung đột, (3) qua bộ máy tuyên truyền của Joseph Goebbels, Hitler được dân chúng địa phương đa số là người gốc Đức tại cả hai vùng Rhineland và Sudetenland ủng hộ, (4) chính quyền và đảng chính trị thân Quốc Xã Đức tại Rhineland và Sudetenland ủng hộ, (5) có đồng minh đóng vai trò môi giới quan trọng ở Châu Âu là Benito Mussolini ủng hộ.
Putin không có được bất cứ tiện nghi nào trong năm yếu tố nêu trên. “Đồng minh” duy nhất của Putin là Tập Cận Bình cũng không quá mặn mà và không công khai ủng hộ Putin. Trong chính trị học, “phù thịnh” chứ ai không “phù suy”.
Tập Cận Bình không muốn chiến tranh xảy ra trong giai đoạn này không phải vì lòng yêu chuộng hòa bình mà vì mục đích ngắn hạn cũng như dài hạn của ông ta chưa hoàn tất. Tập Cận Bình không dại gì phải hy sinh những mục tiêu quan trọng của Trung Quốc vì một người bạn đường vài cây số như Putin. Trong mắt họ Tập, thế giới không còn là ba trục (Liên Xô, Mỹ, Trung Cộng) như trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh trước. Nước Nga của thời LX chỉ còn trong sách vở. Putin là một nhà độc tài cơ hội nhưng không tự lượng sức mình.
Một số quan điểm bênh vực Nga cho rằng việc mở rộng về hướng Đông Âu của NATO đã đẩy Nga vào thế phải phản công.
Những người theo quan điểm này hoặc là chỉ nói theo hoặc là không theo dõi sát chính sách đối ngoại của Nga từ khi Putin lên nắm quyền và khai triển chủ thuyết Primakov, gọi theo tên của cựu Giám Đốc KGB, cựu Ngoại trưởng và cựu Thủ tướng Nga Yevgeny Primakov. Nội dung căn bản của chủ thuyết Primakov là Nga thay vì phát triển hòa đồng với Tây phương sẽ liên minh với Trung Quốc, Ấn Độ thành một tam giác chiến lược đương đầu với Mỹ. Quan điểm đối đầu với Mỹ đã có trong đầu óc của giới lãnh đạo Nga trước thời kỳ NATO mở rộng sang Đông Âu và Baltics.
Những ai “phò Nga” tại Việt Nam thay vì nhìn sang Nga hãy mở mắt to để nhìn ra biển Đông, nhìn sang Cambodia, nhìn lên Hà Giang, nhìn sang Lào (Lào công nhận chủ quyền của TQ trên Biển Đông trong đó có Hoàng Sa và Trường Sa) để thấy một Việt Nam đáng thương đang co ro trong rọ TQ.
Các nhà làm chính sách Mỹ dù dưới tổng thống nào cũng đều nghĩ đến mục tiêu cô lập TQ nhưng cô lập tại một giới hạn nào tùy thuộc vào nhiều yếu tố trong đó có yếu tố thời gian.
Tại thời điểm 2022 này, Việt Nam vẫn còn giữ một vị trí chiến lược ở vùng Đông Nam Á và Biển Đông nhưng tại một thời điểm khác trong tương lai vị trí đó có thể không còn nữa. Một khi chiến lược Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific Strategy) mở rộng, Việt Nam có thể được xem đã nằm trong “không gian sinh tồn” của Trung Cộng giống như khi Winston Churchill và Franklin D. Roosevelt xem Ba Lan thuộc “không gian sinh tồn”của Liên Xô tại hội nghị Yalta tháng 2, 1945. Khi đó các vị trí chiến lược mà thế giới tự do cần bảo vệ là Philippines, Singapore, Mã Lai, Nam Dương hay xa hơn chứ không phải Việt Nam.
Những người theo trường phái “phò Nga” xin đừng khóc cho Putin, cho chủ nghĩa dân tộc cực đoan Nga mà hãy dành nước mắt để khóc cho Việt Nam.

Tình Hữu Nghị
Cách đây chưa lâu lắm, chính xác là hôm 6 tháng 9 năm 2016, BBC ái ngại cho hay: “Sau khi hội nghị G20 kết thúc ở Trung Quốc, Tổng Thống Nga Vladimir Putin tuyên bố ủng hộ lập trường của Trung Quốc không công nhận phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực tại The Hague trong vụ kiện biển đảo của Philippines.”
Sự kiện đã trên khiến blogger Nguyễn Đình Bổn phiền lòng không ít:
Tuyên bố này quả đã xát muối vào lòng dân Việt, nhất là những người sinh ra tại phía bắc tổ quốc, những người từ lâu xem nhà nước Liên Xô là thần tượng và khi nhà nước đó sụp đổ cái quán tính dai dẳng đó vẫn làm họ tiếp tục “yêu mến” Putin sau này.
Với những người sinh ra và lớn lên tại phía Bắc, từ người bình dân cho đến người có học, gần như suốt một thời gian dài, họ chỉ được dạy về một Liên Xô hùng mạnh, bất khả xâm phạm, một nền văn hóa Nga rực rỡ, một đất nước tươi đẹp, những con người nhân hậu…
Bẽ bàng! Đúng là quá bẽ bàng! Nó giống như một cô gái bị người yêu giáng cho một bạt tai nảy lửa, khi mà lòng yêu vẫn còn tràn đầy trong tim, sau đó tặng thêm vài lời thô bỉ rồi quay ngoắt đi cùng một cô gái khác giàu có hơn!
Tuy thế, tuy bị “giáng cho một bạt tai nảy lửa” cùng với nhiều “lời thô bỉ” nhưng nhờ cái tính chóng quên của giới lãnh đạo Việt Nam hiện hành nên báo chí của xứ sở này vẫn cứ tiếp tục ca ngợi mối tình hữu nghị giữa hai quốc gia bằng những từ ngữ có cánh – “bền vững”, “chặt chẽ”, “sâu nặng” – cứ y như thể là chả hề có chuyện “bẽ bàng” (hay phũ phàng) gì ráo trọi:
- Báo Người Lao Động (23/01/20): Ngả Mũ Trước Tổng Thống Putin
- Báo Công An Nhân Dân (06/11/20): Thắm Tình Hữu Nghị, Đoàn Kết Việt Nam-Liên bang Nga
- Báo Điện Tử Đảng Cộng Sản VN (27/06/20): Thắt Chặt Tình Hữu Nghị Giữa Nhân Dân Việt Nam – Liên Bang Nga
- Báo Học Viện Lục Quân (29/10/20) : Việt – Nga mối quan hệ của tình hữu nghị thủy chung, sâu sắc
- Báo Quân Đội Nhân Dân (29/12/20) : Sâu Nặng Nghĩa Tình Việt Nam - Liên Xô/Liên Bang Nga
- Báo Nhân Dân (30/11/2021): Mối Quan Hệ Việt-Nga Vững Bền Theo Năm Tháng
Sau khi Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt với Ukraine (vào ngày 24 tháng 2 vừa qua) thì mối quan hệ Việt-Nga, xem ra, lại càng thêm chặt chẽ và sâu sắc hơn trước nữa – theo như quan điểm và ngôn từ của giới quan chức ở xứ sở này:
- Сhiến dịch quân sự đặc biệt của Nga là kết quả của nhiều năm bị phương Tây kích động và ủng hộ lực lượng phát xít và dân tộc chủ nghĩa ở Ukraina.
- Mỹ và NATO toan tiêu diệt người Nga ở Donetsk và Lugansk nên Nga phải ra tay trước.
- Nga sẽ không “sa lầy” mà chậm nhất sẽ kết thúc chiến dịch quân sự đặc biệt vào cuối tháng 3.
- Tổng thống Nga V.Putin cứu thế giới thoát khỏi hiểm họa Chiến tranh thế giới lần thứ III.
Dân Việt, tuy vậy, dường như không tin tưởng mấy vào những quan điểm trên và không ít người đã bầy tỏ sự băn khoăn:
- Blogger Lê Đông Hải: “Sự kiện Ukraina đã cho thấy một sự thật là có rất nhiều người Việt Nam “cuồng Nga”. Nhưng vì sao như vậy?”
- Blogger Nguyễn Tiến Tường: “Tôi không hiểu sao nhiều quý vị vẫn xem nước Nga như bàn thờ tổ và ngợi khen việc can thiệp thô bạo vào nội tình nước khác.”
- Blogger Jackhammer Nguyen: “… chuyện khá đông dân chúng Việt Nam ủng hộ ông Putin và nước Nga xâm lược Ukraine là do sự yếu kém trong nghiên cứu lịch sử – xã hội của người Việt.”
Tôi cũng thuộc loại “yếu kém lịch sử” (và cũng chưa bao giờ có dịp đặt chân đến Moskva) nên chỉ biết chút đỉnh về đất nước Nga, qua một tác phẩm của Anatoly Tille (Liên Xô – Nhà Nước Phong Kiến Trá Hình - Тилле Анатолий Советский политический феодализм) bản tiếng Việt được thực hiện bởi dịch giả Phạm Nguyên Trường.
Nội dung chính của cuốn sách này, như tác giả khẳng định, là “nước Nga đã có một chế độ xã hội chủ nghĩa về hình thức, phong kiến về nội dung.” Trong tiểu luận (Chia Tay Ý Thức Hệ) của T.S Hà Sỹ Phu cũng có một câu tương tự: “Ở nước ta hệ tư tưởng Mác xít cũng không khác gì một ‘quốc giáo’, thực chất chỉ là biến tướng của tư tưởng phong kiến.”
Như thế, nước Nga và nước ta – xem ra – đúng là “đồng chí” vì có không ít điểm tương đồng. Xin trích dẫn thêm đôi ba đoạn để rộng đường dư luận:
Trước hết xin bắt đầu từ hòn đá tảng của chủ nghĩa Marx, từ sở hữu tư liệu sản xuất: Hi vọng rằng tôi đã thuyết phục được độc giả về sự thiếu vắng một người chủ cụ thể, rằng tài sản không phải là của nhân dân, không phải là của công nhân và nông dân, công nhân vẫn là vô sản không có tư liệu sản xuất, còn nông dân, sau khi bị tịch thu ruộng đất, cũng đã trở thành vô sản.
Tư liệu sản xuất bị phân tán và mang đặc trưng phong kiến. Có thể tưởng tượng tài sản như một cái bánh lớn bị các tầng nấc của bộ máy quan liêu xâu xé, cấp bậc càng cao thì miếng bánh càng lớn.
Nếu trong chế độ tư bản người chủ sở hữu thu lợi nhuận một cách công khai, thì ở đây, thu nhập của tầng lớp cán bộ dưới dạng “cống nạp”, “hụi chết”, “lót tay”, “phong bì” lại là khoản thu nhập ngầm, phi pháp và bị coi là tham nhũng. Đấy chính là lí do vì sao tham nhũng đã trở thành hiện tượng phổ biến trong tất cả các nước “xã hội chủ nghĩa”.
Việc cướp bóc nhân dân cũng mang tính nước đôi: lương trả cho công nhân và nông dân chỉ bằng một phần mười ở Mĩ. Mặt khác, người tiêu dùng còn bị cướp bóc ngay từ quầy hàng nhỏ nhất: cân điêu và tính gian, còn người công nhân thì phải “cắt” một phần tiền lương cho đội trưởng, vì trái ngược với lí thuyết, lương của anh ta không tỉ lệ thuận với công sức bỏ ra, cũng không phụ thuộc vào trình độ và tay nghề của anh ta mà phụ thuộc vào nhiệm vụ được giao, vào cách đánh giá và tiền thưởng, tất cả đều do đội trưởng quyết định. Nhân viên bán hàng phải nộp một phần cho giám đốc cửa hàng, đội trưởng thì nộp cho xưởng trưởng và cứ thế, những con suối nhỏ này sẽ hòa vào dòng sông lớn…
Dòng sông lớn ở Nga, rõ ràng, chả khác chi ở ta cả. Trước đã thế và bây giờ thì cũng không hề khác – theo như nhận xét và kết luận (đọc được vào hôm 20/03/2022) trên trang FB của tác giả Phạm Nguyên Trường:
Mình tới LX năm 1968. Thấy quá hoành tráng, có anh bạn bảo: Họ đã qua CNTB, giàu thế này là đúng rồi. Mình mới từ phong kiến tiến thẳng lên. Rất hợp lỗ nhĩ.
Sau này mới thấy rằng LX đang được cải thiện từ từ. Hàng hóa ngày càng nhiều thêm. Năm 1975 mình về nước. Dường như đấy cũng là đỉnh cao nhất của CNXH.
Khoảng năm 1977-1978 mấy người cùng cơ quan nhưng con ông to đi Pháp về ghé qua Moskva về bảo so với bên kia Moskva như nhà quê.
Năm 1980, sang Tiệp. Tay kỹ sư ở đấy hỏi: Mày ăn bánh mỳ đen Nga có ngon không? Mình thật thà trả lời: Ngon lắm, thơm lắm. Tay kia bảo: Ừ, nhiều vitamin B lắm, nhưng ở đây chúng tao dành cho lợn…
Năm 1993 lại tới Moskva. Đường phố rất bẩn thỉu, chẳng có gì ăn theo đúng nghĩa đen của từ này. Hối lộ thì khủng khiếp, cảnh sát có thể hỏi hộ chiếu rồi cầm luôn, đi theo nó mấy chục mét nó mới bảo: đưa đây... rúb, tao trả…
Hy vọng sau cuộc chiến tranh này Ukraine sẽ ngả hằn về Tây, sẽ có dân chủ và kinh tế thị trường. Còn nước Nga, tội nghiệp quá, họ sẽ còn lặn hụp trong nghèo nàn và lạc hậu trong thời gian dài nữa.
Tình hữu nghị thì phải đồng cảnh (và đồng cảm) như thế chứ, nếu không cùng “ngụp lặn trong nghèo nàn và lạc hậu” thì chơi với nhau sao mà bền lâu được – đúng không?
Tưởng Năng Tiến

Ukraine ngày thứ Bảy cho biết họ đã chiếm lại được tất cả các khu vực xung quanh Kyiv, tuyên bố kiểm soát hoàn toàn khu vực thủ đô lần đầu tiên kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược.
Trong khi lực lượng của Nga tập hợp lại lực lượng cho các trận chiến ở miền đông, các khu vực phía bắc Kyiv rải rác xác xe tăng Nga bị phá hủy. Cố vấn tổng thống Ukraine Okeksiy Arestovych nói quân đội nước này đã chiếm lại hơn 30 thị trấn và làng mạc kể từ khi Nga rút khỏi khu vực này trong tuần này.
Nga đã mô tả việc rút quân gần Kyiv là một cử chỉ thiện chí trong các cuộc đàm phán hòa bình, được tổ chức gần đây nhất vào ngày thứ Sáu. Ukraine và các đồng minh nói rằng Nga buộc phải chuyển trọng tâm sang miền đông Ukraine sau khi chịu tổn thất nặng nề gần Kyiv.
Kể từ khi xua quân vào ngày 24 tháng 2 để thực hiện điều được gọi là "chiến dịch đặc biệt" nhằm giải trừ quân sự nước láng giềng, Nga đã không thể chiếm được bất cứ thành phố lớn nào mà thay vào đó bao vây các khu vực đô thị, khiến một phần tư dân số Ukraine phải bỏ nhà đi lánh nạn.
Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine, Hanna Malyar, viết trên Facebook rằng "toàn bộ khu vực Kyiv đã được giải phóng khỏi kẻ xâm lược." Không có bình luận tức thì của Nga về tuyên bố này mà Reuters nói không thể xác minh ngay lập tức.
Reuters cho biết những ngôi làng xung quanh thủ đô mang vết tích của năm tuần giao tranh ác liệt, trong đó hàng ngàn người đã thiệt mạng.
Tại làng Nova Basan, một trong số những nơi mà quân đội Ukraine chiếm lại, thi thể một người đàn ông nằm cạnh xác một chiếc xe hơi. Một người phụ nữ khóc thương khi những người đàn ông mang quan tài đến để di dời thi thể, Reuters tường trình.
Ngôi làng cho thấy những dấu hiệu của chiến sự dữ dội, với các tòa nhà đổ sập và xác của xe tăng và xe thiết giáp nằm rải rác xung quanh. Một xác chết khác, dường như là của một người lính Nga, nằm gần một xe bọc thép chở quân bị phá hủy.
Ở miền đông, một đoàn xe của Hội Chữ thập đỏ một lần nữa đang tìm cách di tản thường dân khỏi thành phố cảng Mariupol đang bị vây hãm sau khi từ bỏ nỗ lực vào ngày thứ Sáu vì lo ngại về an ninh. Nhưng dự kiến tới ít nhất là Chủ nhật đoàn xe mới tới được nơi này.
Hàng chục ngàn thường dân vẫn bị mắc kẹt và đối mặt với tình trạng khan hiếm thức ăn và nước uống ở Mariupol, mục tiêu chính của Nga ở vùng Donbas ở đông nam Ukraine.
Các quan chức Ukraine cho biết các cuộc tấn công bằng tên lửa xảy ra ở nhiều vùng khác nhau của đất nước.
Ở khu vực Dnipro miền trung nam, một tên lửa của Nga bắn trúng một tuyến đường sắt, làm hư hỏng nặng và khiến giao thông tàu hỏa bị đình trệ. Trước đó, tên lửa của Nga đã bắn trúng các thành phố Poltava và Kremenchuk ở miền trung Ukraine, Dmitry Lunin, lãnh đạo vùng Poltava cho biết.
Bộ Quốc phòng Nga nói tên lửa của họ đã vô hiệu hóa các sân bay quân sự ở Poltava và Dnipro. Sau đó, họ cho biết các lực lượng của họ đã tấn công 28 cơ sở quân sự của Ukraine trên khắp đất nước, bao gồm hai kho chứa tên lửa và vũ khí pháo binh và đạn dược.
Quân đội Ukraine cũng báo cáo các cuộc không kích của Nga vào các thành phố Severodonetsk và Rubizhne ở vùng Luhansk.

TỬ HUYỆT CỦA PUTIN.


- NHÂN TỐ ABRAMOVICH ĐÃ LỘT MẶT SỰ THẬT VỀ PUTIN.
Sự xuất hiện của tỷ phú Nga Abramovich trong đàm phán giữa Nga và Ukraina khi bối cảnh chiến sự đẫm máu đã biến Nga và Ukraina trở thành tử thù của nhau, là một câu hỏi lớn về mối quan hệ giữa Putin với Abramovich.
Putin có quan hệ với Abramovich như thế nào?
Năm 1996 ở tuổi 30, Abramovich đã trở nên thân thiết với tổng thống Boris Yeltsin, và chuyển vào sống trong một căn hộ bên trong điện Kremlin theo lời mời của Yeltsin.
Và từ đó sự nghiệp chính trị cũng như làm ăn kinh tế của Abramovich thăng tiến như diều.
Năm 1999 , Abramovich trở thành thống đốc Chukotka ở tuổi 33- một vùng nghèo khó nhưng là một mỏ dầu, khí vô tận.
Yeltsin tìm kiếm kẻ kế nhiệm có khả năng bảo vệ cho nhóm “gia đình Yeltsin”, và Abramovich chính là người tiến cử Putin cho Yeltsin.
Khi Putin thành lập nội các đầu tiên của mình với tư cách là một thủ tướng vào năm 1999, chính Abramovich là người phỏng vấn từng ứng cử viên trong nội các trước khi được thông qua.
Năm 2007 khi hiến pháp không cho phép Putin ra tranh cử tổng thống, Putin đã tham khảo ý kiến của Abramovich, ai sẽ là người thay thế Putin.
Chính Abramovich đã tiến cử Medvedev.
Tiến sĩ Chris Hutchins, người viết tiểu sử Putin đã mô tả mối quan hệ giữa Abramovich và Putin giống như mối quan hệ giữa con trai với cha.
Năm 2008 Abramovich xin từ chức thống đốc Chukotka, trong lúc Medvedev làm tổng thống và Abramovich cũng đã trở thành một tỷ phú, một tài phiệt hàng đầu của Nga.
Mục đích sự rút lui khỏi chính trường của Abramovich là, đứng đằng sau bảo vệ nhóm “gia đình Putin”, trong cuộc chiến băng đảng mà Boris Berezovsky là một thế lực muốn gạt bỏ Putin.
Trong khoảng thời gian này, Boris Berezovsky một tài phiệt giàu có nắm quyền kiểm soát đài truyền hình ORT từ chỗ hậu thuẫn cho Putin đã công khai chỉ trích và tấn công chính trị vào Putin.
Berezovsky và Abramovich lại có quan hệ mật thiết làm ăn với nhau.
Cho nên đã dẫn đến việc, Putin quyết định thanh trừng Berezovsky không thể thiếu Abramovich- kẻ nắm được tất cả cơ mật của Berezovsky.
Mâu thuẫn giữa Abramovich và Berezovsky xuất hiện.
Abramovich đã âm thầm đứng sau cung cấp bằng chứng để Putin hạ gục Berezovsky.
Putin tuyên bố, đã đến lúc lĩnh vực truyền thông không thể nằm trong tay các tài phiệt, và tiến hành điều tra các hoạt động kinh tế của Berezovsky.
Trong chiến dịch tấn công Berezovsky, Abramovich đã góp phần không nhỏ trong việc bảo vệ Putin.
Cuối cùng Berezovsky phải đào tẩu, sống lưu vong, và chết tại Anh năm 2013.
Sau khi rời khỏi vũ đài chính trị Nga, Abramovich chính thức trở thành một doanh nhân với khối tài sản ước tính khoảng 13 tỷ đô la.
Số tài sản này cũng cho thấy, Abramovich kẻ thân tín của Yeltsin, và Putin đã được bợ đỡ như thế nào, đồng thời Abramovich có rất nhiều bảo bối để có thể ràng buộc Putin.
Trong thế bị Mỹ và phương Tây truy sát các hoạt động của các tài phiệt Nga, họ phải bảo vệ lợi ích của mình, cũng có thể phải bán đứng Putin.
Việc Putin chấp nhận cho Abramovich tham gia đàm phán với Ukraina có thể nhìn nhận như sau:
- Putin là một trùm tài phiệt với vỏ bọc chính trị là tổng thống Nga cũng bị ràng buộc của giới tài phiệt.
- Giới tài phiệt Nga thông qua Abramovich không muốn trắng tay khi nhìn thái độ hung hăng của Putin, đã bắt đầu can thiệp vào chính trường.
- Zelensky đã thông qua Abramovich để nắn thóp Putin “mặc cả” trong đàm phán.
Giữa Zelensky và Abramovich có chung một huyết thống Do Thái và thân thiện với nhau.
Ai cũng biết rằng, trong thế giới tài phiệt thì những tài phiệt Do Thái chiếm đến hơn nửa sức mạnh kinh tế thế giới và lũng đoạn gần hết giới chính trị tinh hoa, và Putin khi đã mất phương hướng không phải là một ngoại lệ.
Nếu Putin đơn thuần chỉ là kẻ độc tài, thừa kế truyền thống đế quốc của các Sa Hoàng để bảo vệ lợi ích Nga, thì Abramovich không phải con bài để ngồi dự đàm phán.
Thực chất Putin cũng chỉ là mộ kẻ “ma đầu”, một tên trùm tham nhũng, độc tài bị các thế lực tài phiệt trói buộc - Đây chính là tử huyệt của Putin.
Tác giả: Anh Quốc

Một người đàn ông Đức (61 tuổi) đã tiêm tổng cộng 87 mũi vắc xin ngừa COVID-19 ở 4 bang khác nhau của nước này nhằm mục đích lấy “thẻ xanh” bán cho những người bài vắc xin.
Người này bị phát hiện hành vi phạm tội khi một nhân viên y tế nhận ra ông này ở thành phố Dresden (bang Saxony) và lập tức báo cảnh sát. Nghi phạm bị bắt khi đến một trung tâm tiêm chủng khác ở thị trấn Eilenburg gần Leipzig. Hiện người này đang bị chính quyền bang Saxony điều tra với sự hỗ trợ của các nhà chức trách ở các bang khác.
Mỗi ngày, người này được cho là đã đến 3 trung tâm y tế khác nhau, nhưng không xuất trình thẻ bảo hiểm vì trên đó có thông tin về tình trạng tiêm chủng. Sau khi hoàn thành việc chích ngừa, nghi phạm dùng thẻ tiêm chủng để bán cho những người bài vắc xin lấy tiền.

PUTIN VỚI THAM VỌNG THAY ĐỔI TRẬT TỰ THẾ GIỚI
(Phan Thế Hải)
Phát động cuộc chiến với Ukraine, Putin hy vọng vẽ lại trật tự thế giới và sẽ định hình lại các mối quan hệ quyền lực quốc tế và cục diện thế giới trong nhiều năm tiếp theo. Tuy nhiên, sau hơn 1 tháng phát động “chiến dịch quân sự” đã có không ít bất ngờ xẩy ra.
Nga đang gặp những trở ngại lớn và đã không thực hiện được các mục tiêu chính trị và quân sự của mình như chưa chiếm được Kiev, Odessa, Mariupol..., đồng thời hứng chịu nhiều thiệt hại về người và phương tiện quân sự trước sức chống trả của Kiev.
Gần bảy năm về trước, vào tháng 9/2015, Nga bắt đầu can thiệp quân sự vào Syria bất chấp sự phản đối của Mỹ và Nato đã tạo ra bước ngoặt cho Syria và khiến các cuộc tấn công tổng lực trong tương lai của NATO bị gạt sang bên.
Những gì đã xảy ra ở Syria cho thấy Nga vẫn có lực lượng quân sự đủ mạnh và sẵn sàng sử dụng lực lượng này. Nhưng điều này không có nghĩa là Moscow đã bước vào một kỷ nguyên mới của chủ nghĩa phiêu lưu quân sự. Putin đã đi gần ranh giới đỏ của NATO, nhưng chưa vượt qua nó.
Chiến tranh Gruzia, cũng như Chiến tranh Ukraine, được thiết kế để ngăn chặn các quốc gia này chui vào cái ô của NATO. Tại Syria, Nga tin tưởng rằng Hoa Kỳ và các đồng minh sẽ không can thiệp. Tiếp theo đó, Putin không ít lần “rung cây” thách thức NATO ở các nước Baltic, nhưng sẽ không sử dụng các phương tiện quân sự. Nhưng đến sự kiện 24/2 vừa rồi ở Ukraine, Putin đã leo lên một nấc thang mới, liều lĩnh và quyết đoán hơn.
Ông ta có một hộp công cụ khác nhằm mục đích làm suy yếu sự gắn kết của liên minh NATO và sự tự tin vào chiếc ô của mình mà không gây ra phản ứng quân sự từ NATO.
Các bước khả thi mà Putin có thể thực hiện bao gồm chiến tranh mạng, tẩy chay kinh tế và đe dọa hạt nhân. Moscow ngày nay có tham vọng lớn hơn, nhiều nguồn lực hơn và sẵn sàng trả đũa khi bị đối thủ thách thức. Đây chính là những gì Putin đã làm ở Syria và ông ấy dự kiến sẽ làm như vậy trong những năm tiếp theo.
Tướng 4 sao người Mỹ Philip Breedlove, tư lệnh Nato cho biết: Nga quyết tâm thay đổi trật tự thế giới, đặc biệt là dưới triều Putin. Quân đội Hoa Kỳ liệt kê Nga là mối đe dọa lớn nhất đối với siêu cường số 1. Để đối phó với mối đe dọa này, Lầu Năm Góc đang mở rộng quân đội, thiết giáp và pháo binh ở Đông Âu, đồng thời muốn chi thêm 3,4 tỷ USD cho việc này.
Ông Obama khi còn là Tổng thống Mỹ đã cho rằng "bàn tay quá đà và đổ máu" của Nga ở Syria và nền kinh tế Nga đã bị thu hẹp "về cơ bản".
Các chuyên gia kinh tế cũng nhận định: Nga không hơn gì "một siêu cường rỗng", nền kinh tế yếu kém, không có chiến lược thực sự đằng sau các dự án kinh doanh ở nước ngoài.
Vậy, mô tả nào là chính xác? Dẫu cách diễn đạt có khác nhau nhưng đều không sai. Nền kinh tế Nga đang bị thu hẹp, nghèo đói đang gia tăng. Tôi đã có dịp đi xuyên nước Nga và cảm nhận được sự tụt hậu rất xa của Nga so với các nước còn lại của châu Âu.
Nếu không thân thiện với thế giới, không có những cải cách sâu rộng thì triển vọng của Nga thật ảm đạm. Đặc biệt là khi các lệnh trừng phạt của phương Tây giành cho Nga ngày càng nhiều thêm.
Bằng cách sửa đổi lại Hiến pháp, Putin sẽ tiếp tục điều hành Điện Kremlin một cách hợp pháp, chứng kiến sự trì trệ kinh tế trong nước, đồng thời bù đắp cho lập trường đối đầu với phương Tây và tham vọng thay đổi trật tự thế giới.
Putin đã có hai nhiệm kỳ đầu hoàn hảo và hoàn thành công việc khá tốt vào thời điểm mà cả hiệu quả kinh tế trong nước và ngân sách quốc phòng đều kém hơn nhiều so với Hoa Kỳ. Ông đã nắm giữ quyền lực trong hơn 20 năm qua. Ông tiếp tục lập trường của Liên Xô trước đây chống lại NATO. Ông ta đã tự định vị mình là một "người tạo ra thỏa thuận" ở Trung Đông và nuôi tham vọng làm thay đổi trật tự thế giới.
Cuộc chiến xâm lược Ukraine và trước đó là sự can thiệp vào Syria cho thấy sự tàn nhẫn, kỹ năng quyết đoán của Putin. Ông phớt lờ sự tàn bạo của Tổng thống Syria Bashar al-Assad, bước vào khoảng trống quyền lực với Hoa Kỳ và châu Âu. Tranh thủ khi Nato còn do dự chưa kết nạp Ukraine để ra tay để giành lấy sự kiểm soát với đàn em khó bảo. Những cuộc hành quân với hỏa lực mạnh của Nga đã và đang tàn phá Ukraine, hàng triệu người đã phải tháo chạy khỏi đất nước, hàng ngàn người dân vô tội đã phải chết tức tưởi, hàng ngàn người lính trẻ măng của cả hai bên đã phải ngã xuống… Nhưng với một nhà độc tài tàn nhẫn, ông đã bỏ qua những điều đó.
Công bằng mà nói, trong cuộc chiến ở Syria, sau khi Assad đã được giải cứu, và tất cả các bên trong cuộc nội chiến không còn hy vọng về một chiến thắng quân sự. Tình hình ở Syria đã chuyển biến kỳ lạ, sự can thiệp của Putin mở đường cho lệnh ngừng bắn chính thức đầu tiên và sau đó là các cuộc đàm phán hòa bình thực sự - theo các điều khoản của Putin.
Từ một góc nhìn rộng hơn, Nga đã trở lại Trung Đông. Nga hiện là trung tâm của một mạng lưới quan hệ phức tạp không chỉ bao gồm Syria mà tất cả các bên khác liên quan trực tiếp và gián tiếp trong cuộc xung đột Trung Đông rộng lớn hơn - bao gồm Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Nga không thể giải quyết các vấn đề của Trung Đông, nhưng chúng không thể được giải quyết nếu không có Nga.
Những gì đã xảy ra ở Syria cho thấy Nga, dẫu là cường quốc hạng 3 vẫn có một quân đội mạnh và sẵn sàng sử dụng nếu có cơ hội. Điều này cũng chỉ ra rằng Moscow đã bước vào một kỷ nguyên mới của chủ nghĩa phiêu lưu quân sự? Putin đã đi gần ranh giới đỏ của NATO, nhưng không vượt qua nó. Cuộc chiến tranh Gruzia năm 2008 và cuộc chiến tranh với Ukraine bắt đầu năm 2014 khi Nga bằng một thủ pháp chính trị đã lấy không bán đảo Crimea. Ukraine là quốc gia không được NATO che chở.
Putin đã dùng một mũi tên để bắn trúng hai đích: Vừa thu về bán đảo chiến lược Crimea với quân cảng Sevastopol vừa ngăn chặn các quốc gia nhỏ bé muốn chui vào cái ô của NATO. Tại Syria, Nga đã tin tưởng rằng Hoa Kỳ và các đồng minh sẽ không can thiệp và niềm tin của Putin đã đúng khiến ông ngày càng mạnh tay hơn.
Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Putin có thể sẽ thách thức NATO ở các nước Baltic mà không sử dụng các phương tiện quân sự. Ông ta có cả một hộp công cụ khác nhằm mục đích làm suy yếu sự gắn kết của liên minh NATO và sự tự tin vào chiếc ô của mình mà không gây ra phản ứng quân sự từ NATO. Các bước khả thi mà ông có thể thực hiện bao gồm chiến tranh mạng, tẩy chay kinh tế và đe dọa hạt nhân.
Khi cuộc chiến ở Ukraine đã kéo dài hơn tháng và có nguy cơ bị sa lầy, Putin bắt đầu sử dụng công cụ này, là những thứ mà “của nhà trồng được”!
Ý tưởng rằng những khó khăn về kinh tế sẽ trói tay Điện Kremlin và rằng các lệnh trừng phạt sẽ buộc Nga phải rút khỏi Ukraine nhưng điều đó không dễ. Sẽ là sai lầm khi ai đó nghĩ rằng sức mạnh quốc gia yếu kém của Nga sẽ khiến nước này rút khỏi cuộc đua siêu cường và Putin sẽ tập trung vào việc duy trì ổn định kinh tế để tồn tại về mặt chính trị.
Đầu những năm 1990, khi Liên Xô yếu kém và rệu rã đã tan ra từng mảng đành phải bỏ của chạy lấy người, từ bỏ vai trò siêu cường của mình, thời điểm này nhiều người Nga nhớ, nhưng ít người muốn.
Qua thời kỳ hỗn loạn, nước Nga từng bước đi vào trật tự, Moscow ngày nay có tham vọng lớn hơn, nhiều nguồn lực hơn và sẵn sàng trả đũa khi bị đối thủ thách thức. Đây chính xác là những gì Putin đã làm ở Syria và ông ta muốn lặp lại thành tích này trong cuộc chiến với Ukraine. Tuy nhiên, những gì đang diễn ra trên chiến trường có vẻ không đứng về phía Putin.
Sở hữu quốc gia có lãnh thổ rộng nhất thế giới với nguồn tài nguyên phong phú để có thể khống chế các nước khu vực và thế giới nhưng nước Nga vẫn chỉ là siêu cường hạng 3 với một nền kinh tế rỗng, chưa bằng 1/10 Trung Quốc và thua cả Hàn Quốc. Muốn cải thiện thứ bậc của mình, trước hết Putin nên giành tâm huyết của mình để lo cho đời sống của người dân trước khi nghĩ đến việc tranh hùng với thế giới.
Nếu không sớm thoát khỏi vũng lầy Ukraine, không phải Mỹ hay Nato mà chính những người dân nước Nga sẽ tìm cách lật đổ Sa hoàng Putin trước khi ông ta có thể thay đổi trật tự thế giới.
(25/3/2022)

Tin đêm hôm qua: Quân của đại đế đã bỏ của chạy lấy người. Không chiếm được Kyiv, đại đế bắt đầu tỉnh ngủ, cho quân tập trung chiếm giữ vùng phía nam và phía đông. Mưu đồ chia cắt Ukraine?
Nga vội vã rút quân khỏi miền bắc Ukraine
Hôm thứ Bảy, Kyiv xác nhận một "cuộc rút quân nhanh chóng" của quân đội Nga khỏi miền bắc. Cố vấn Tổng thống Ukraine Mikhail Podoljak cho biết hiện Matxcova muốn "giữ các khu vực bị chiếm đóng ở phía đông và phía nam". Phía Nga đã đổi chiến thuật, chiếm cứ vùng phía đông và nam, để đưa ra các điều khoản cứng rắn cho khu vực này.
°
🔘"Một số lượng lớn xe quân sự" bị bỏ lại
Oleksiy Arestovich, một cố vấn khác của Tổng thống Volodymyr Zelenskyy, cho biết do quân đội Nga rút khỏi khu vực Kyiv và Chernihiv ở phía bắc, quân đội Ukraine hiện đã có thể tái chiếm "hơn 30 thị trấn". Quân đội Nga để lại "một số lượng lớn phương tiện quân sự mà không có nhiên liệu".
Sau khi quân đội Nga rút khỏi Kiev, ít nhất 20 thi thể đã được phát hiện ở ngoại ô Bucha. Một nhà báo của hãng tin AFP đưa tin những người chết mặc quần áo thường dân được tìm thấy trên một con phố trong khu dân cư.
Cách Kyiv vài chục km về phía bắc, người ta tìm được thi thể của một phóng viên chụp ảnh người Ukraine đã mất tích gần 3 tuần.
°
🔘Tổng thống Zelenskyy cảnh báo về các cuộc tấn công nặng nề ở phía đông
Trước sức ép quân sự giảm dần ở phía bắc, tổng thống Zelenskyj dự kiến sẽ có "các cuộc tấn công mạnh mẽ" ở phía đông, trên hết là vào Mariupol, nơi đã bị bao vây trong nhiều tuần.
Ukraine hiện cần "vũ khí hạng nặng" để tiến vào các khu vực bị chiếm đóng ở phía nam và phía đông "và đẩy lùi người Nga càng xa càng tốt", cố vấn Podoliak nói.
Theo Zelenskyy, hơn 3.000 cư dân của Mariupol đã được "giải cứu" bằng xe buýt và phương tiện cá nhân vào thứ Sáu.
Nhiều thường dân chết ở Bucha
Hàng chục thường dân thiệt mạng đã được quân đội Ukraine phát hiện tại thị trấn Bucha tái chiếm, phía tây bắc Kyiv. Nhiều người trong số họ đã bị lính Nga bắn chết, cố vấn tổng thống Mykhailo Podoliak viết trên Twitter: “Họ không tham gia quân đội, không có vũ khí, không đe dọa ai cả. Có bao nhiêu trường hợp như vậy đang xảy ra trong các vùng bị chiếm đóng?"
Một bức ảnh mà Podoliak chia sẻ trong dòng tweet của mình cho thấy những người đàn ông bị bắn chết, một trong số họ bị trói quặc tay sau lưng. Tính xác thực của hình ảnh không thể được xác minh một cách độc lập. Các báo cáo khác của truyền thông Ukraine về các hành vi tàn bạo của binh sĩ Nga không thể được xác minh hoặc xác nhận một cách độc lập. Trong khi đó, khoảng 280 thường dân được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể ở Bucha. Các thi thể này đã không được chôn cất trong thời gian Nga chiếm đóng, theo "Ukrayinksa Pravda".
°
🔘Ba Lan nghĩ đến vũ khí hạt nhân
Phó Thủ tướng Ba Lan Jaroslaw Kaczynski tỏ ra cởi mở với việc đồn trú vũ khí hạt nhân của Mỹ tại đất nước của ông. "Nếu người Mỹ yêu cầu chúng tôi lưu giữ vũ khí hạt nhân của Mỹ ở Ba Lan, chúng tôi sẽ đón nhận. Nó sẽ làm tăng đáng kể khả năng răn đe chống lại Matxcova".
Hiện tại câu hỏi này chưa được đưa ra, "nhưng điều đó có thể sớm thay đổi". Ông nói, lời đề nghị nên đến từ phía người Mỹ. Nhưng về nguyên tắc, mở rộng sự phân bố hạt nhân sang sườn phía đông của NATO là rất hợp lý.
THUỶ HƯƠNG

Nga chấm dứt hợp tác trên trạm vũ trụ quốc tế nhằm phản đối các lệnh trừng phạt
Chủ nhật, 03/04/2022
Cơ quan vũ trụ của Nga Roscosmos sẽ ngừng hợp tác với các đối tác quốc tế như NASA trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), với lý do các biện pháp trừng nghiêm khắc của phương Tây hiện đang “giết chết” nền kinh tế Nga.
Ông Dmitry Rogozin, giám đốc của Roscosmos, đã đưa ra thông báo trong một loạt tuyên bố trên Twitter, nhấn mạnh rằng việc hợp tác trong các dự án chung như ISS sẽ chỉ tiếp tục khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ.
Ông cho hay: Tôi tin rằng việc khôi phục quan hệ bình thường giữa các đối tác tại Trạm vũ trụ quốc tế và các dự án khác chỉ có thể thực hiện được khi các biện pháp trừng phạt được loại bỏ hoàn toàn và vô điều kiện.”
Ngay sau cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine, mà Điện Kremlin gọi là “hoạt động quân sự đặc biệt” nhằm phi quân sự hóa quốc gia láng giềng, các đồng minh phương Tây đã đồng loạt áp đặt các lệnh trừng phạt sâu rộng, bao gồm cả lệnh cấm xuất khẩu các công nghệ quan trọng.
Tổng thống Joe Biden đã ra lệnh hạn chế xuất khẩu công nghệ cao đối với Moscow nhằm “làm suy thoái” ngành hàng không vũ trụ của Nga, bao gồm cả chương trình không gian của nước này.
Thời điểm đó, ông Rogozin chỉ trích các biện pháp do Hoa Kỳ áp đặt có thể “phá hủy” hoạt động hợp tác của ISS và dẫn đến việc trạm vũ trụ lệch khỏi quỹ đạo.
Trong bài phát biểu mới nhất của mình hôm 2/4, ông Rogozin lưu ý, các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga là không thể chấp nhận được. Ông nhìn nhận, các lệnh trừng phạt từ Hoa Kỳ, Canada, Liên minh Châu Âu và Nhật Bản “nhằm ngăn chặn các hoạt động tài chính, kinh tế và sản xuất của các doanh nghiệp công nghệ cao của chúng tôi”.
Giám đốc Roscosmos cũng chia sẻ những lá thư mà ông đã viết cho NASA và các cơ quan khác yêu cầu họ can thiệp vào việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt, nhưng tất cả đều vô ích.
Ông Rogozin khẳng định: “Lập trường của các đối tác của chúng tôi rất rõ ràng: lệnh trừng phạt sẽ không được dỡ bỏ.”
Ông tiếp tục: “Mục đích của các lệnh trừng phạt là phá hủy nền kinh tế Nga, đẩy người dân của chúng tôi vào tuyệt vọng và đói khát.”
Ông Rogozin tin rằng các lệnh trừng phạt sẽ không đạt được mục tiêu đã định, nhưng chúng là cơ sở để chấm dứt hợp tác giữa Roscosmos và các đối tác quốc tế của Roscosmos.
Ông cho biết thêm, Roscosmos sẽ sớm xác định thời điểm ngừng tham gia của Nga với ISS, sau đó sẽ báo cáo cho các quan chức chính phủ Nga.
ISS không thuộc sở hữu của bất kỳ quốc gia nào mà được Mỹ, Liên minh Châu Âu, Nga, Canada và Nhật Bản vận hành thông qua một thỏa thuận hợp tác giữa các nước. Tuy nhiên, Roscosmos có vai trò khá quan trọng đối với ISS khi phân đoạn quỹ đạo của Nga xử lý việc điều khiển hướng dẫn cho toàn bộ trạm.

Hoa Kỳ sẽ viện trợ cho Moldova 50 triệu đôla để giúp nước này đối phó với những tác động từ cuộc chiến của Nga ở Ukraine, Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc Linda Thomas-Greenfield tuyên bố trong chuyến thăm tới nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ hôm Chủ nhật.
Bà cho biết khoản viện trợ sẽ hỗ trợ các chương trình, đào tạo và trang thiết bị để quản lý biên giới, nỗ lực chống buôn người, giúp nâng cao trách nhiệm giải trình và tính minh bạch trong lĩnh vực tư pháp, cũng như chống tham nhũng và tội phạm mạng.
Số tiền này cao hơn con số 30 triệu đôla mà Hoa Kỳ công bố vào tháng trước để hỗ trợ các nỗ lực cứu trợ người tị nạn ở Moldova trong sáu tháng tới.
Gần 400.000 người tị nạn đã chạy khỏi Ukraine qua ngả Moldova và khoảng 1/4 số đó còn lại ở nước này, theo Liên Hợp Quốc.

Theo nhật báo STANDARD của Áo, “Bắc Kinh không lách các lệnh trừng phạt chống lại Nga, nhưng bên trong Trung Quốc, bộ máy tuyên truyền chống phương Tây, thân Nga đang hoạt động hết tốc lực. Truyền thông nước này đang nói về 'sự bành trướng hung hãn của NATO'. Có lẽ EU nên có thái độ rõ ràng hơn đối với Bắc Kinh. Theo tinh thần các biện pháp trừng phạt Moscow, sự phụ thuộc kinh tế không còn được coi là lý do chính đáng để im lặng".
Không thể tin tưởng được một chế độ không chịu lên án sự xâm lược một quốc gia có chủ quyền như Nga đối với Ukraine.
Mặt khác, tờ báo diều hâu của Trung Cộng là Hoàn Cầu Thời Báo (Global Time) bộc lộ đầy vẻ hằn học đối với Mỹ: “Ngay cả trong thời gian chuẩn bị dự hội nghị thượng đỉnh qua video, Mỹ đã cố gắng thúc đẩy sự chia rẽ giữa Trung Quốc và Liên Minh Châu Âu. Động cơ của sự cố gắng này quá rõ ràng. Như trong thời chiến tranh lạnh, Washington vẫn đang nghĩ đến sự đối đầu giữa các khối và không chấp nhận một châu Âu độc lập. Vì thế việc duy trì đối thoại giữa Bắc Kinh và Brussels càng có giá trị. Có thể hiểu được sự khác biệt giữa hai châu lục,nhưng xung đột giữa Trung Quốc và Liên Âu không phải là không thể vượt qua. Mục tiêu của EU và China phải là một mối quan hệ đối tác chiến lược".
Đúng là miệng lưỡi của Bắc Kinh. Một đàng ngầm ủng hộ Nga xâm lăng Ukraine và tuyên truyền trong nước về một khối NATO hung hãn. Đàng khác ve vãn EU và muốn giữ quan hệ đối tác chiến lược với EU.
Phan Nguyên

Nga hy vọng “người bạn” Ấn Độ giúp đối phó với các lệnh trừng phạt thương mại
Thứ bảy, 02/04/2022
Nga sẽ tăng cường sử dụng các đồng tiền không phải của phương Tây để giao dịch với các nước như Ấn Độ, Ngoại trưởng Sergei Lavrov cho biết hôm thứ Sáu (1/4), khi ông ca ngợi New Delhi là một người bạn không có “quan điểm một chiều” về chiến tranh Ukraine.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã đến thăm Ấn Độ để tìm kiếm hỗ trợ từ quốc gia mà Nga từ lâu coi là đồng minh. Chuyến thăm diễn ra một ngày sau khi các quan chức Mỹ và Anh cảnh báo Ấn Độ tránh phá hoại hệ thống tài chính dựa trên đồng đô la và các lệnh trừng phạt áp đặt đối với Nga vì cuộc xâm lược Ukraine.
Ấn Độ và Trung Quốc là những nước lớn duy nhất không lên án cái mà Nga gọi là “hoạt động quân sự đặc biệt”. Sau khi Ngoại trưởng Lavrov thăm Trung Quốc trong tuần này, Bắc Kinh cho biết họ “quyết tâm hơn” trong việc phát triển quan hệ với Nga.
“Chúng tôi là bạn”, ông Lavrov nói trong một cuộc họp báo sau cuộc gặp với người đồng cấp Ấn Độ, Subrahmanyam Jaishankar, đồng thời cho biết thêm Ấn Độ nhìn nhận cuộc khủng hoảng Ukraine trên “toàn bộ sự thật chứ không chỉ một chiều”.
Ngoại trưởng Lavrov cho biết ngân hàng trung ương Nga đã thiết lập một hệ thống liên lạc thông tin tài chính vài năm trước và Ấn Độ cũng có một hệ thống tương tự.
Ông nói: “Rõ ràng là ngày càng có nhiều giao dịch được thực hiện thông qua hệ thống này bằng cách sử dụng tiền tệ quốc gia, bỏ qua đồng đô la, đồng euro và các loại tiền tệ khác.”
Nga là nhà cung cấp thiết bị quốc phòng lớn nhất cho Ấn Độ và Ngoại trưởng Lavrov cho biết hai nước sẽ sử dụng cơ chế đồng rupee – rúp để trao đổi mua bán dầu mỏ, khí tài quân sự và các hàng hóa khác.
Ông nói: “Chúng tôi sẽ sẵn sàng cung cấp bất kỳ hàng hóa nào mà Ấn Độ muốn mua.”
“Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng sẽ có một cách để vượt qua những trở ngại nhân tạo mà các biện pháp trừng phạt đơn phương bất hợp pháp của phương Tây tạo ra. Điều này cũng liên quan đến lĩnh vực hợp tác quân sự – kỹ thuật.”
Ngoại trưởng Lavrov cho biết đã có một số bước tiến trong các cuộc đàm phán với Ukraine.
Ông nói: “Phi hạt nhân hóa, phi khối, tình trạng trung lập – những điều này đang được công nhận là hoàn toàn cần thiết”.
Ngoại trưởng Lavrov cũng đã gặp Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và thông báo tóm tắt về cuộc chiến.
“Thủ tướng nhắc lại lời kêu gọi sớm chấm dứt bạo lực và truyền đạt sự sẵn sàng đóng góp của Ấn Độ bằng mọi cách vào các nỗ lực hòa bình”, Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết trong một tuyên bố vào cuối ngày thứ Năm.
Ngoại trưởng Lavrov cho biết Nga sẵn sàng để Ấn Độ làm vai trò trung gian giữa Ukraine và Nga, nhưng chưa có bất kỳ đề xuất nào như vậy.
Ấn Độ đã mua hàng triệu thùng dầu thô từ Nga với giá ưu đãi kể từ khi chiến tranh nổ ra, biện minh rằng việc mua bán này là có lợi cho người dân của mình và rằng ngay cả châu Âu cũng đang mua dầu của Nga.
Bộ trưởng Tài chính Nirmala Sitharaman nói với CNBC-TV18 rằng Ấn Độ sẽ tiếp tục mua dầu giảm giá từ Nga.
Bà nói: “Tôi sẽ đặt lợi ích quốc gia của mình lên hàng đầu và tôi sẽ đặt vấn đề an ninh năng lượng của mình lên hàng đầu. “Tại sao tôi không nên mua nó? Tôi cần nó cho người dân của tôi.”
Ấn Độ cũng đã ký hợp đồng mua dầu hướng dương từ Nga với giá cao kỷ lục sau khi nguồn cung từ Ukraine ngừng hoạt động.
Phát biểu trong chuyến thăm tới New Delhi hôm thứ Năm, phó Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ về Kinh tế Quốc tế Daleep Singh cho biết Washington sẽ không đặt ra bất kỳ “ranh giới đỏ” nào đối với Ấn Độ đối với việc nhập khẩu năng lượng từ Nga nhưng không muốn thấy một sự “tăng tốc nhanh chóng” trong mua hàng.
Ngoại trưởng Anh Liz Truss cũng cho biết trong chuyến thăm Ấn Độ hôm thứ Năm rằng Anh tôn trọng quyết định của Ấn Độ trong việc mua dầu giảm giá của Nga, đồng thời ủng hộ các biện pháp trừng phạt nghiêm ngặt đối với Nga liên quan đến các lĩnh vực cảng, vàng và năng lượng.
Lê Vy (theo Reuters)

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">This is Genocide.<a href="https://twitter.com/hashtag/Genocide?src=hash&am p;ref_src=twsrc%5Etf w">#Genocide</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/FreeUkraine?src=hash &amp;ref_src=twsrc%5 Etfw">#FreeUkraine</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/StandWithUkraine?src =hash&amp;ref_src=tw src%5Etfw">#StandWit hUkraine</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/StopTheWar?src=hash& amp;ref_src=twsrc%5E tfw">#StopTheWar</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a> <a href="https://t.co/NfLePlWhIl">pic.twit ter.com/NfLePlWhIl</a></p>&mdash; Klitschko (@Klitschko) <a href="https://twitter.com/Klitschko/status/1510631109750673409? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Cảnh quay kinh hoàng và không thể tưởng tượng được từ #Bucha, Ukraine. Tại một trong những căn hộ, quân xâm lược # Nga đã thiết lập một Sở chỉ huy với hai phòng: phòng đầu tiên là phòng tra tấn, phòng thứ hai, thường dân bị bắn vào sau đầu khi bị trói.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Horrifying and unthinkable footage from <a href="https://twitter.com/hashtag/Bucha?src=hash&amp;r ef_src=twsrc%5Etfw"> #Bucha</a>, Ukraine. In one of the apartments, the <a href="https://twitter.com/hashtag/Russian?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Russian</a> invaders set up a HQ with two rooms: the first one was a torture chamber, in the second, civilians were shot in the back of the head while tied up. <a href="https://t.co/vZI03HVb0E">pic.twit ter.com/vZI03HVb0E</a></p>&mdash; Giorgi Revishvili (@revishvilig) <a href="https://twitter.com/revishvilig/status/1510608649193938949? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Ngoại trưởng Antony Blinken phản ứng trước những hình ảnh kinh hoàng ở Bucha, ngoại ô Kyiv, Ukraine, nơi thi thể của thường dân Ukraine vứt bừa bãi trên đường phố giữa sự tàn phá của các lực lượng Nga.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">&quot;We can't become numb to this.&quot;<br><br>S ecretary of State Antony Blinken responds to images of horror in Bucha outside Kyiv, Ukraine, where bodies of Ukrainian civilians littered the streets amid the destruction left by Russian forces. <a href="https://t.co/kODcIkRRqQ">pic.twit ter.com/kODcIkRRqQ</a></p>&mdash; CNN (@CNN) <a href="https://twitter.com/CNN/status/1510610029547819008? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

"Đây có phải là cuộc diệt chủng không?"
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy hỏi.

"Thực vậy. Đây là tội ác diệt chủng, ”Zelenskyy nói và nói thêm rằng Ukraine đang bị“ hủy diệt và diệt chủng ”bởi các lực lượng của Nga.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">“Is this genocide?” <a href="https://twitter.com/margbrennan?ref_src= twsrc%5Etfw">@margbr ennan</a> asks Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy.<br><br>“I ndeed. This is genocide,” Zelenskyy says, adding that Ukraine is being “destroyed and exterminated” by Russian forces. <br><br>Tune in at 10:30a E.T. to hear more. <a href="https://t.co/VyI246euAH">pic.twit ter.com/VyI246euAH</a></p>&mdash; Face The Nation (@FaceTheNation) <a href="https://twitter.com/FaceTheNation/status/1510597832423653378? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Mộ tập thể ở ngoại ô phía tây Bucha của #Kyiv
với hàng chục thường dân bị giết / hành quyết
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Mass Grave in Bucha western suburb of <a href="https://twitter.com/hashtag/Kyiv?src=hash&amp;re f_src=twsrc%5Etfw"># Kyiv</a> <br>with dozens killed/executed civilians <a href="https://twitter.com/hashtag/Ukraine?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Ukraine</a> <a href="https://t.co/W3F3gJHuCF">pic.twit ter.com/W3F3gJHuCF</a></p>&mdash; C4H10FO2P (@markito0171) <a href="https://twitter.com/markito0171/status/1510608084447776776? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Báo cáo của Grim từ Bucha của Ukraine nơi các thi thể được nhìn thấy nằm trên đường phố, một số bị trói tay và báo cáo về những ngôi mộ tập thể lớn trong khu vực.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Grim reporting from Ukraine’s Bucha where bodies are seen lying in the streets, some with hands tied, and reports of large mass graves in the area. <a href="https://t.co/VVYX54I4SD">pic.twit ter.com/VVYX54I4SD</a></p>&mdash; Benjamin Strick (@BenDoBrown) <a href="https://twitter.com/BenDoBrown/status/1510587159845249024? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Chảo, dầu gội, sản phẩm vệ sinh và nhiều thứ khác nữa, mọi thứ mà người Nga đã đánh cắp ở Ukraine và cố gắng mang sang Nga.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Frying pans, shampoos, hygiene products and much more, everything that the Russians stole in Ukraine and tried to bring to Russia.<a href="https://twitter.com/hashtag/AmryOfLooters?src=ha sh&amp;ref_src=twsrc %5Etfw">#AmryOfLoote rs</a> <a href="https://twitter.com/hashtag/PutinWarCriminal?src =hash&amp;ref_src=tw src%5Etfw">#PutinWar Criminal</a> <a href="https://t.co/RpXvIwTff6">pic.twit ter.com/RpXvIwTff6</a></p>&mdash; Anonymous Operations (@AnonOpsSE) <a href="https://twitter.com/AnonOpsSE/status/1510637034452492298? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Ukraine và các quốc gia phương Tây hôm Chủ nhật đã cáo buộc quân đội Nga về tội ác chiến tranh sau khi phát hiện ra các ngôi mộ tập thể và "hành quyết" thường dân gần Kyiv, khiến họ tuyên thệ hành động tại Tòa án Hình sự Quốc tế
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr"><a href="https://twitter.com/hashtag/VIDEO?src=hash&amp;r ef_src=twsrc%5Etfw"> #VIDEO</a> Ukraine and Western nations on Sunday accused Russian troops of war crimes after the discovery of mass graves and &quot;executed&qu ot; civilians near Kyiv, prompting vows of action at the International Criminal Court <a href="https://t.co/Lw5CiYOLBR">https://t.co/Lw5CiYOLBR</a> <a href="https://t.co/ofbX2o0Yec">pic.twit ter.com/ofbX2o0Yec</a></p>&mdash; AFP News Agency (@AFP) <a href="https://twitter.com/AFP/status/1510640013565849616? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Nghị sĩ Ukraine Anton Gashchenko cho biết, các lực lượng Ukraine đã bắn một máy bay chiến đấu SU-35 của Nga gần thị trấn Izium ở vùng Kharkiv.

Gerashenko cho biết phi công của chiếc máy bay bị rơi đã phóng máy bay và cố gắng chạy thoát, nhưng bị bắt.

Máy bay có giá khoảng 50 triệu USD.

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr"><a href="https://twitter.com/hashtag/Ukrainian?src=hash&a mp;ref_src=twsrc%5Et fw">#Ukrainian</a> military shot down a <a href="https://twitter.com/hashtag/Russian?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Russian</a> &quot;SU-35&quot; plane near the city of <a href="https://twitter.com/hashtag/Izyum?src=hash&amp;r ef_src=twsrc%5Etfw"> #Izyum</a>, <a href="https://twitter.com/hashtag/Kharkiv?src=hash&amp ;ref_src=twsrc%5Etfw ">#Kharkiv</a> Region, according to MP Anton Gerashchenko.<br><br >According to Gerashchenko, the pilot of the downed plane ejected and tried to escape, but was caught.<br><br>The cost of such an airplane is $50 million <a href="https://t.co/ofZhKg1gF2">pic.twit ter.com/ofZhKg1gF2</a></p>&mdash; NEXTA (@nexta_tv) <a href="https://twitter.com/nexta_tv/status/1510603614783426562? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Đây là tất cả những gì còn lại của một chiếc máy bay lớn nhất thế giới, AN-225 #Mriya. Huyền thoại hàng không đã bị phá hủy bởi #Russia trong sân bay #Gostomel.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">This is all that's left of one of the world's greatest planes, AN-225 <a href="https://twitter.com/hashtag/Mriya?src=hash&amp;r ef_src=twsrc%5Etfw"> #Mriya</a>. The aviation legend was destroyed by <a href="https://twitter.com/hashtag/Russia?src=hash&amp; ref_src=twsrc%5Etfw" >#Russia</a> in <a href="https://twitter.com/hashtag/Gostomel?src=hash&am p;ref_src=twsrc%5Etf w">#Gostomel</a> airport. <a href="https://t.co/YVOrhTn8mN">pic.twit ter.com/YVOrhTn8mN</a></p>&mdash; ZMiST (@ZMiST_Ua) <a href="https://twitter.com/ZMiST_Ua/status/1510568054790533123? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Các lực lượng Ukraine đã giành lại quyền kiểm soát một phần biên giới giữa Pripyat Ukraine và Belarus.

Pripyat là một thành phố bị bỏ hoang kể từ sau thảm họa hạt nhân Chernobyl năm 1986. Bộ Tổng tham mưu Ukraine chia sẻ hình ảnh một binh sĩ giương cao lá cờ Ukraine trước nhà máy điện hạt nhân Chernobyl.
<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="en" dir="ltr">Today, April 3, units of the Assault Troops of the Armed Forces of Ukraine took control of the area of ​​the city of Pripyat and the area of ​​the State Border of Ukraine with the Republic of Belarus<br>Read more: <a href="https://t.co/aAPGNpAdwc">https://t.co/aAPGNpAdwc</a> <a href="https://t.co/AlXflniPm1">pic.twit ter.com/AlXflniPm1</a></p>&mdash; Генеральний штаб ЗСУ (@GeneralStaffUA) <a href="https://twitter.com/GeneralStaffUA/status/1510549307220443139? ref_src=twsrc%5Etfw" >April 3, 2022</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Bộ năng lượng Litva cho biết nước này đã hoàn toàn ngừng sử dụng khí đốt tự nhiên của Nga, trở thành nước EU đầu tiên từ bỏ việc sử dụng khí đốt do Gazprom cung cấp kể từ khi Nga xâm lược Ukraine.

Trương Nhân Tuấn: Thử so sánh chiến tranh Ukraine và chiến tranh biên giới Việt-Trung 1979
Khác với nhận định của nhiều người, tôi cho rằng cuộc xâm lược (agression, tiếng Pháp) của Nga đối với Ukraine từ ngày 24 tháng 2 năm 2022, với cuộc chiến tranh biên giới Việt - Trung tháng hai năm 1979 có nhiều điều tương đồng, từ nguyên nhân cho tới hậu quả. Ngay cả khi lúc viết bài này, chiến tranh Nga-Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu sớm kết thúc.
Về ý nghĩa từ ngữ: “agression - xâm lược”. Theo nội dung Nghị quyết 3314 ngày 14 tháng 12 năm 1974 của Đại hội đồng LHQ, “agression - xâm lược” là hành vi “một quốc gia sử dụng vũ trang chống lại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của một quốc gia khác, hoặc theo bất kỳ phương cách khác không phù hợp với Hiến chương LHQ”.
1/ So sánh về “mục tiêu chiến lược”
Về “mục tiêu chiến lược”, nếu ta xét lại các yêu sách của Putin đối với Zelensky (để chấm dứt cuộc xâm lược), điều quan trọng cốt lõi là Ukraine phải tuyên bố "trung lập" và không được gia nhập NATO. Trước đó Putin có hy vọng sẽ can thiệp vào nội tình Ukraine, lật đổ chính phủ dân cử Zelensky và đưa một nhân vật thân Nga lên thay thế.
Nội dung chính sách quốc phòng bốn không của VN: "Việt Nam chủ trương không tham gia liên minh quân sự; không liên kết với nước này để chống nước kia; không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ Việt Nam để chống lại nước khác; không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế".
“Không tham gia liên minh quân sự” là điều kiện cốt lõi để trở thành “quốc gia trung lập”.
Ngoài ra VN còn có mô hình phát triển rập khuôn với TQ “kinh tế thị trường - tư bản nhà nước”. Cả hai bên cùng có một chế độ chính trị tương đồng với đảng cộng sản độc quyền lãnh đạo mà hai đảng này có quan hệ thân thiết “máu thịt” với nhau.
Chế độ chính trị rập khuôn TQ, cùng với nội dung "bốn không" của quốc phòng VN. Đây là gì nếu không phải là cách nói khác yêu sách của Nga đối với Ukraine (ở mức độ khiêm tốn hơn)?
Tức là Putin chỉ muốn Ukraine trở thành một thứ Việt Nam chư hầu ở cạnh bên thượng quốc TQ.
Tin tức báo chí cho biết, có thể đã có 17 ngàn quân Nga tử trận, trong đó có 10 vị tướng và khoảng 50 ngàn quân bị loại khỏi vòng chiến. Cuộc xâm lược Ukraine từ hôm 24-2 đến nay đã hơn một tháng. Nga hao quân tổn tướng, lại còn bị Mỹ, châu Âu và các nước dân chủ tự do “trừng phạt” kinh tế. Chưa ai đoán được sau cuộc chiến, Nga tổn thất bao nhiêu và “mục tiêu chiến lược” của TT Putin có đạt được hay không?
Trung Quốc mở cuộc xâm lược Việt Nam, nói là “cho Việt Nam một bài học”. Đa số các nhà nghiên cứu quốc tế về cuộc chiến này đều cho rằng chính TQ mới là phía đã “học được Việt Nam một bài học”. Thật vậy, TQ châm ngòi chiến tranh biên giới, gây áp lực lên Hà Nội với hy vọng giải vây cho Khmer Đỏ mà việc này không thành.
Tháng 12 năm 1978, Việt Nam mở cuộc chiến “phản công tự vệ”, trong vòng một tuần đã đuổi Khmer đỏ ra khỏi Nam Vang và đưa một chính phủ thân VN lên thay thế. Ngày 17-1-1979, TQ cho 600 ngàn quân và dân quân tấn công các tỉnh biên giới VN. Sau ba tuần, TQ phải rút quân về với rất nhiều tổn thất trong khi quân VN vẫn còn tiếp tục ở lại Campuchia cho đến cuối năm 1988.
Rõ ràng mục tiêu TQ không đạt. TQ là bên thua cuộc.
Ngoại giao VN và TQ “đóng băng” từ 1979 cho tới năm 1990. Trong khoảng thời gian này quan hệ Mỹ-Trung “nồng ấm”. Kinh tế TQ phát triển nhanh chóng do nhờ tư bản Mỹ, Nhật… tích cực đầu tư. Tập trung vào việc chấn chỉnh nội bộ qua công cuộc “tứ hiện đại”, TQ không còn là một đe dọa cho các quốc gia Đông và Đông Nam Á. Mỹ trút gánh nặng mặt châu Á, dồn sức đối đầu với Liên Xô. Đến khi Liên Xô giải thể năm 1990, kéo theo sự sụp đổ toàn bộ hệ thống xã hội chủ nghĩa Đông Âu.
Mặc dầu Trung Quốc giữ nguyên chế độ cộng sản nhưng đã đứng về “phe thắng cuộc”, cùng với Mỹ và “thế giới tự do”. Việt Nam theo Liên Xô, đứng về phía thua cuộc. VN đã phải trả giá rất đắt.
Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao với Mỹ (1995) và TQ (1991) với tư thế “bên thua cuộc”.
Chính sách “quốc phòng bốn không” của VN, công bố trong Sách trắng quốc phòng 2019, theo tôi không hề là kết quả của “ngoại giao cây tre”. Đây hiển nhiên là sự áp đặt của TQ đối với VN từ năm 1990, như là một điều kiện để được "tái lập bang giao". Đây cũng có thể là nội dung "cốt lõi" của cái gọi là "Mật ước Thành Đô 1990" (nếu có).
Không có quốc gia độc lập nào lại “tự nguyện hy sinh” chủ quyền về quốc phòng của mình như Việt Nam hết cả. Ngoại trừ Nhật, nước này từ bỏ “quyền tham gia chiến tranh” vì lý do thua trận 1945. Hoặc Phần Lan (và Áo) tuyên bố trung lập vì phải thỏa mãn yêu sách của “bên thắng trận” Thế chiến II là Liên xô.
Việt Nam thắng Trung Quốc trong “chiến tranh nóng” nhưng VN thua TQ trong “chiến tranh lạnh”. Cùng đứng trong khối “cộng sản” nhưng TQ đã lựa chọn đúng phe để theo. TQ đứng về phe “thắng cuộc”.
Việc “lựa chọn phe” để theo, trước hết chứng tỏ “tầm nhìn chiến lược” siêu việt của lãnh đạo, sau là cách “đầu tư” khôn ngoan, đem lại lợi ích lớn lao và lâu dài cho đất nước và dân tộc. Kinh nghiệm của TQ đứng về bên thắng cuộc (và VN đứng về bên thua cuộc) là các thí dụ điển hình.
2/ So sánh về mục tiêu lãnh thổ
Thực chất của “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga là một cuộc xâm lược vũ trang của Nga vào lãnh thổ Ukraine. Ngoài “mục tiêu chiến lược” đã nói phần trên, Putin còn có tham vọng chinh phục lãnh thổ và “vẽ lại đường biên giới” Ukraine.
Về lãnh thổ, mục tiêu ban đầu của “chiến dịch quân sự đặc biệt” có thể là áp đặt đường biên giới là sông Dniepr, chia Ukraine thành hai miền Đông và Tây. Về hải phận, Putin muốn biển Azov trở thành “nội hải” của Nga và chiếm 70% vùng “kinh tế độc quyền - EEZ” trên Biển Đen.
Để thực hiện việc này, trên thực địa ta thấy các vùng “chiến sự” phần lớn là các thành phố về phía đông sông Dniepr. Đặc biệt, do lợi ích chiến lược (đến từ biển), chiến tranh các tỉnh vùng ven biển (như Marioupol) diễn ra cực kỳ khốc liệt.
Về phương diện pháp lý, ta thấy TT Putin đã dàn dựng một “kịch bản” khá “thuận lý”.
Nga đã chiếm bán đảo Crimea của Ukraine từ năm 2014, bằng thủ tục “trưng cầu dân ý” và bằng biện pháp quân sự. Người dân gốc Nga ở đây bỏ phiếu đồng ý sáp nhập lãnh thổ này vào Nga.
Nga cũng đã tái lập lại phương cách này cho hai “cộng hòa nhân dân” Donetsk và Luhansk ở Donbass. Người dân ở đây bỏ phiếu “trưng cầu dân ý” ly khai ra khỏi quốc gia Ukraine và tuyên bố độc lập. Hai “cộng hòa nhân dân” Donbass, tức là hai “quốc gia độc lập, có chủ quyền Donetsk và Luhansk” đã được Nga “công nhận” và thiết lập bang giao vào ngày 23 tháng 2 năm 2022, tức trước “chiến dịch quân sự đặc biệt” một ngày.
Theo nội dung bài “tuyên bố” của TT Putin hôm 21 tháng 2 năm 2022 và văn bản của Nga gởi Tòa Công lý quốc tế nhằm phản biện vụ Ukraine kiện Nga ngày 27 tháng 2 năm 2022 về cách “diễn giải và áp dụng công ước về diệt chủng”. Nguyên nhân đưa tới việc ban bố “chiến dịch quân sự đặc biệt” là do nạn “diệt chủng” ở Donbass. Gần 4 triệu người dân nói tiếng Nga đã bị áp bức và giết chóc bởi các lực lượng “tân quốc xã” ở Donbass mà lực lượng này được sự ủng hộ của chính phủ theo “chủ nghĩa dân tộc” ở Kiev.
Nội dung bản tuyên bố của Putin còn nói về “lịch sử”, mục đích phủ nhận sự hiện hữu của “quốc gia” Ukraine. Theo Putin không hề có “quốc gia” Ukraine mà chỉ có “sản phẩm sáng tạo” của Lenin. Cũng theo Putin, hai dân tộc Nga và Ukraine chỉ là một.
Về chiến tranh biên giới 1979, TQ đưa ra 5 lý do để mở cuộc chiến “dạy VN một bài học”. Tương đồng với “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Putin, ngoài các lý do “diệt chủng người Nga”, “nạn kiều người Hoa” (nói bên dưới) còn có vấn đề mở rộng “lãnh thổ”.
TQ cáo buộc VN “xâm phạm đường biên giới” của TQ. TQ tố cáo VN đem quân xâm nhập qua lãnh thổ TQ cũng như việc khủng bố và đánh đuổi người dân gốc Hoa sinh sống cận đường biên giới Việt-Trung.
Đặc biệt TQ cáo buộc VN “dời đường biên giới”, đưa đường biên giới về phía Bắc, chiếm khoảng 60 cây số vuông lãnh thổ của TQ thuộc khu vực sông Thanh Thủy, tổng Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang (VN).
Về mặt chủ quyền hải đảo và biên giới biển, TQ phản đối VN về cách diễn giải nội dung Công ước Pháp-Thanh 1887 áp dụng có lợi cho VN ở Vịnh Bắc Việt. TQ cũng lên án VN “bội ước” khi VN phủ nhận nội dung công hàm 1958, theo đó phía TQ cho là VN đã nhìn nhận chủ quyền của TQ tại Hoàng Sa và Trường Sa.
So sánh lý lẽ hai bên ta thấy:
a/ Phía Nga nại quyền “dân tộc tự quyết”, nhìn nhận quyền này cho dân chúng sinh sống ở Crimea, Donetsk và Luhansk. Có hai điều trở ngại.
Thứ nhứt, “quyền dân tộc tự quyết” đối chọi với nguyên tắc nền tảng của hiến chương LHQ là nguyên tắc “bất khả xâm phạm của đường biên giới và sự toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia”. Trên nguyên tắc này dân chúng ở Crimea, Luhansk và Donetsk không thể tự động tổ chức “trưng cầu dân ý”, nếu việc này đi ngược nội dung hiến pháp hoặc chưa được quốc hội Ukraine chuẩn nhận.
Tuy nhiên trên lý thuyết, luật quốc tế không phân biệt cao thấp quyền “dân tộc tự quyết” với nguyên tắc “toàn vẹn lãnh thổ”.
Thứ hai, vấn đề là sau khi Liên Xô giải thể, Nga cũng như Ukraine là các quốc gia “kế thừa” di sản của Liên Xô. Nga đã “nhìn nhận biên giới hiện trạng” của Ukraine, cam kết bảo vệ quốc gia này với điều kiện Ukraine từ bỏ quyền sử dụng vũ khí hạt nhân.
Tức là, trên danh nghĩa, phía Nga đã “bội ước” với Ukraine khi sáp nhập Crimea và ủng hộ hai cộng hòa vùng Donbass. Các hành vi của Nga là tác nhân làm thay đổi đường biên giới của Ukraine.
“Chiến dịch quân sự đặc biệt” của Putin, trên vấn đề lãnh thổ, vì vậy không có “chính nghĩa”, không phù hợp với nguyên tắc “jus ad bellum - luật về chiến tranh”. Phía Ukraine do đó được quyền “tự vệ chính đáng”, vì vậy được sự trợ giúp quân trang quân dụng của Mỹ và các quốc gia EU.
Trung Quốc nại tất cả 5 lý do để “dạy VN một bài học”:
1/ Việt Nam là một nước bá quyền, một siêu cường quân sự thứ ba của thế giới.
2/ VN liên tục xâm phạm biên giới và đột nhập vào lãnh thổ của TQ.
3/ Ngược đãi người gốc Hoa sinh và trục xuất có hệ thống họ bằng các biện pháp vô nhân đạo.
4/ Hà khắc với nhân dân Việt Nam trong nước và qua chiến tranh với nước ngoài (Campuchia).
5/ Sự can thiệp của Liên xô vào Đông Nam Á nhằm bành trướng ảnh hưởng để cô lập Trung Quốc.
Trong 5 lý do, chỉ có lý do “VN xâm phạm đường biên giới” và “chiếm đóng lãnh thổ của TQ” là “chính đáng”, jus ad bellum, phù hợp điều 51 Hiến chương LHQ. Đủ để TQ tiến hành chiến dịch quân sự “phản công tự vệ chiến”. Cuộc chiến này dư luận cho rằng “Mỹ không tán thành nhưng lại giúp TQ tin tức tình báo”.
Trung Quốc cho rằng “VN xâm chiếm 60 cây số vuông lãnh thổ của TQ”. Hồ sơ CIA bạch hóa cũng có nói về việc “VN chiếm 60 km² đất của TQ”. Vấn đề là dữ liệu pháp lý chứng minh chủ quyền của TQ khu vực này đều “không có hiệu lực”.
Lập luận của TQ, đường biên giới khu vực (Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, VN) là con suối Thanh Thủy. Phía TQ cho rằng yêu sách này phù hợp với nội dung Công ước Pháp-Thanh phân định biên giới 1887 cũng như nội dung Công ước Bổ túc về Biên giới 1895.
Theo nghiên cứu riêng của tôi, bài biết ở đây, TQ (và CIA) đã có nhận thức sai lầm về nội dung Công ước Phân định biên giới giữa Pháp nhà Thanh năm 1887 (và công nước bổ túc 1895).
Thật vậy, nội dung Công ước 1887 nhìn nhận biên giới khu vực (Vị Xuyên, Hà Giang) là sông Thanh Thủy.
Nhưng kết quả phân định biên giới khu vực “sông Thanh Thủy”, theo Biên bản phân giới số 3 ký ngày 13 tháng 6 năm 1897: "Từ Qua Sách Hà (戈索河) đến Cao Mã Bạch (膏 馬 白) thuộc Bắc Kỳ và Tân Nhai (新崖) thuộc Vân Nam". Đường biên giới đã thay đổi và biên bản này có giá trị thay thế Công ước 1887.
Biên giới đoạn này được hai bên Pháp-Thanh đồng thuận. Biên giới trung tuyến sông Thanh Thủy chuyển đổi thành “biên giới là đường phân thủy”, tức đường theo “sống núi”, ở phía bắc sông Thanh Thủy, cách sông này khoảng vài cây số.
Sông Thanh Thủy như vậy hoàn toàn thuộc lãnh thổ của VN.
Tức là TQ đã “sai” khi khai chiến với danh nghĩa “phản công tự vệ chiến”. Phía TQ không có “chánh nghĩa”. TQ không chứng minh được tính hợp cách của “jus ad bellum”. Hành vi chiến tranh của TQ không phù hợp điều 51 Hiến chương LHQ về “quyền tự vệ chính đáng”. Đất đó của VN chớ không phải của TQ.
Về biên giới trong Vịnh Bắc Việt. Thực ra Công ước 1887 phân định biên giới giữa các tỉnh Hoa Nam và Bắc kỳ, đã phân định “biên giới trong Vịnh Bắc Việt”. Đó là đường kinh tuyến đi qua “đông điểm của đảo Trà Cổ”. Tức là đường kinh tuyến Paris 105°53’ kinh tuyến đông (nghĩa là kinh tuyến 108°3’13’’ kinh tuyến đông Greenwich).
Tất cả các yêu sách của TQ về chủ quyền lãnh thổ trên biên giới, trên biển hay hải phận quốc gia…, sau khi tái bang giao năm 1991 đều được chính quyền CSVN thỏa mãn.
Hiệp định phân định biên giới trên đất liền ký ngày 25-12-1999 và Hiệp định phân định ranh giới trong Vịnh Bắc Việt được ký kết ngày 30-12-2000 đã thay thế Công ước Pháp-Thanh 1887. Kết quả hai hiệp ước làm cho VN mất nhiều vùng lãnh thổ (mà Pháp nhượng bất hợp lệ cho TQ) như tổng Tụ Long (Hà Giang), tổng Đèo Lương (Cao Bằng), tổng Kiến Duyên và Bát Tràng (Hải Ninh) và nhứt là mũi Bạch Long (Hải Ninh)… Diện tích tổng cộng vài ngàn cây số vuông. Việc phân định trong Vịnh Bắc Việt cũng không công bằng, nếu so với các phương pháp theo tập quán quốc tế. VN mất khoảng 11 ngàn cây số vuông biển cho TQ.
Về chủ quyền HS và TS, phía TQ cho là VN đã nhìn nhận chủ quyền các đảo này thuộc TQ, qua công hàm 1958 của ông Phạm Văn Đồng. Hiện nay VN chỉ nhìn nhận nội dung “hải phận 12 hải lý” trên các vùng lãnh thổ của TQ nhưng không nhìn nhận hiệu lực công hàm ở phần chủ quyền HS và TS.
Vấn đề là VN khi nhìn nhận hiệu lực hải phận 12 hải lý thì VN đã nhìn nhận hiệu lực toàn bộ công hàm 1958. Nội dung công hàm cho thấy VNDCCH đã “im lặng” ở tuyên bố chủ quyền của TQ tại Nam Sa và Tây Sa.
Lập trường này của VN có thể sẽ đưa VN vào thế “bí”, nếu TQ quyết định sử dụng vũ lực để “giải phóng những vùng lãnh thổ đang bị địch chiếm đóng”. Hiện nay không có quốc gia nào ủng hộ VN về vấn đề chủ quyền HS và TS, ngay cả Pháp. Tức là nếu có chiến tranh với TQ, VN sẽ đứng “một mình”. VN yếu hơn TQ về quốc phòng, đã đành. VN còn yếu hơn TQ về bằng chứng có giá trị ràng buộc pháp lý.
3/ Vấn đề “diệt chủng” và “nạn kiều”
Nga mở “chiến dịch quân sự đặc biệt” với hai lý do. Thứ nhứt, nhà cầm quyền “dân tộc chủ nghĩa” Kiev mở cuộc “diệt chủng” đối với dân gốc Nga sinh sống ở hai cộng hòa Donetsk và Luhansk. Nga vịn vào quyền "can thiệp vì lý do nhân đạo" để bảo vệ kiều dân Nga. Thứ hai, Nga vịn quyền “tự vệ đa phương”, do yêu cầu của hai “cộng hòa nhân dân” Luhansk và Donetsk, đúng theo nội dung điều 51 Hiến chương LHQ.
Ta thấy Nga đi lại con đường “can thiệp nhân đạo” mà NATO đã nại lý do khi can thiệp vào nội bộ các xứ Nam Tư cũ.
Khác nhau là vấn đề “diệt chủng” ở Srebrenica là có thật. Những nhân vật chủ chốt vụ diệt chủng ở đây đều bị Tòa án hình sự quốc tế kết án và bỏ tù.
Lập luận khai chiến của Nga đã bị Đại hội đồng LHQ phản bác qua Nghị quyết lên án Nga xâm lược, ngày 2 tháng 3 năm 2022 với đa số tuyệt đối 141 thuận, 4 phiếu chống và 35 nước bỏ phiếu “trắng”.
Nga không đưa ra bằng chứng cụ thể về “diệt chủng” ở Donbass. Mà ngay cả khi có bằng chứng, Nga không có quyền mở chiến cuộc trên bình diện rộng, oanh tạc, pháo kích, dội bom, cho xe tăng, quân đội vào dày xéo, phá hoại hạ tầng cơ sở… trên toàn lãnh thổ Ukraine, gây thiệt hại sinh mạng hàng ngàn người dân cũng như tiêu diệt nguồn sống của người dân Ukraine bên ngoài hai “cộng hòa nhân dân” thuộc Donbass.
Nga đã gây một “thảm họa nhân đạo” cho người dân Ukraine. Nghị quyết về “Thảm họa nhân đạo” đã được Đại hội đồng LHQ thông qua hôm trung tuần tháng ba.
Ngoài việc Putin có thể bị truy tố ra một Tòa án hình sự đặc biệt, vì có hành vi “diệt chủng”, giết người hàng loạt ở Marioupol, Nga còn có nguy cơ phải bồi thường chiến tranh cho Ukraine, qua vụ Ukraine kiện Nga lên Tòa Công lý quốc tế ngày 26 tháng 2 năm 2022. Ước lượng thiệt hại của Ukraine do chiến tranh của Putin gây ra, tại thời điểm này, lên tới trên 600 tỉ đô la.
Phán lệnh “biện pháp phòng ngừa” của Tòa vừa ban bố thuận lợi cho Ukraine hôm 16 tháng 3 năm 2022, ta thấy rằng Ukraine có nhiều hy vọng thắng trong trận chiến pháp lý này.
Chiến tranh biên giới 1979, như trên đã viết TQ nại tất cả 5 lý do để “dạy VN một bài học”. Lý do chính thức của TQ là “phản công tự vệ chiến”. Tức một cuộc chiến tranh để tự vệ, phù hợp với điều 51 Hiến chương LHQ.
Về lý do “nạn kiều”, tương tự như lý do NATO can thiệp vào Nam tư cũ. Hoặc như Putin nại lý do “diệt chủng” để bảo vệ kiều dân người Nga. TQ đã không vịn vào lý do này, mặc dầu đây là một lý do rất thuyết phục “jus ad bellum”, để can thiệp vào VN (hơn là lý do VN xâm chiếm lãnh thổ của TQ).
Vụ “nạn kiều” đã gây một “khủng hoảng nhân đạo” ở bình diện rộng, liên quan tới cả hai triệu người có quốc tịch Việt Nam, trong đó có khoảng 250 ngàn người có gốc Hoa.
Một vài tác giả VN cho rằng, vụ “nạn kiều” là do TQ bịa ra để đánh VN. Lập luận này hoàn toàn sai.
Thực tế cho thấy, với số liệu do Cao ủy tị nạn thuộc LHQ công bố, có đến hơn 2 triệu người vượt biên, cao điểm là các năm 1978-1979. Phong trào “bán bãi vượt biên”, còn gọi là “vượt biên bán chính thức”, do CSVN tổ chức. Những người muốn đi ra nước ngoài, phương tiện “tự túc”, trên những chiếc thuyền đánh cá mong manh, mỗi chiếc chở tới vài trăm người. Tính đổ đồng, 7 lượng vàng cho mỗi đầu người, chủ tàu đếm đầu người rồi đóng vàng cho CSVN để được “mua bãi vượt biên”.
Dư luận quốc tế lên tiếng về một “khủng hoảng nhân đạo” mà việc này do nhà cầm quyền CSVN gây ra. Báo chí nước ngoài tố cáo một vụ “buôn người” do nhà nước CSVN tổ chức mà việc này VN thu được “hàng trăm triệu đô la”. Số người bị nạn do tàu chìm, do hải tặc… lên đến vài trăm ngàn người.
Hiển nhiên đây là một “tội ác diệt chủng” của CSVN, một chuyện chưa từng có trong lịch sử, (vậy mà học giả VN nhiều người lại sớm quên). Chuyện này cần thiết viết thêm vài dòng nhắc lại.
Vấn đề người Hoa hay "nạn kiều". Vào năm 1975 người Hoa ở miền Nam Việt Nam khoảng 1.200.000 người, phần lớn ở Chợ Lớn (800.000), nắm phần lớn huyết mạch kinh tế miền Nam. Con số này cộng thêm 200.000 là số dân Hoa sống tại Kampuchia, sau 1975 chạy sang VN tị nạn. Vấn đề quốc tịch người Hoa được Bắc Kinh và chính phủ VNDCCH đặt ra sau khi ký kết hiệp định Genève 1954. Hai bên đồng thuận rằng người Hoa tại VN (miền Bắc) được có những quyền lợi tương tự như người bản xứ nhưng những người này phải lần hồi lấy quốc tịch Việt.
Ở miền Nam, thời chính phủ Ngô Đình Diệm đã có những chính sách hạn chế sinh hoạt kinh tế của ngoại kiều. Người nước ngoài không được làm một số ngành nghề, việc cấp visa cũng khó khăn, hạn chế. Điều này cũng áp dụng cho Hoa Kiều, vì thế lớp người này hầu hết nhập tịch Việt Nam.
Sau 1975, CSVN áp dụng chính sách “đánh tư sản mại bản”, một số tài phiệt người Việt gốc Hoa tại miền Nam bị bắt cải tạo hay đày đi kinh tế mới. Các bang, hội đồng hương, hội tương tế của người Hoa bị cấm hoạt động. Hai đợt đổi tiền (1975, 1978), bề mặt là kiểm soát lượng tiền tệ, nhưng mục tiêu lột sạch của cải của nhân dân miền Nam, trong đó người Việt gốc Hoa là nạn nhân chính. Song song đó là chính sách “cải tạo công thuơng nghiệp”, toàn bộ tài sản của dân miền Nam, dĩ nhiên bao gồm người có gốc Hoa, ruộng đất, vườn tược hoàn toàn bị tước đoạt.
Năm 1976, nhân việc tổ chức bầu cử toàn quốc, những người Việt gốc Hoa ở miền Nam bị buộc khai quốc tịch. Việc này quan hệ đến đại đa số dân Hoa sống tại đây. Từ thập niên 50 họ đã có quốc tịch Việt Nam, một phần do chính sách ép buộc của VNCH đã nói trên. Như thế người Hoa bị hai mất mát lớn: vừa mất quốc tịch vừa mất tài sản.
Trong khi đó chính phủ Mặt trận Giải phóng Miền Nam đã có cam kết với Bắc Kinh về tình trạng của người Hoa sau chiến tranh. Ngày 24 tháng 5 năm 1965, mặc dầu còn đang chiến tranh, MTGPMN công bố một lá thư nhằm gởi đến Hoa kiều đang ở miền Nam, nội dung cho biết những người này có quyền tự do lựa chọn quốc tịch của mình.
Năm 1968, việc này được Chính phủ MTGPMN nhắc lại và Bắc Kinh tiếp nhận sự việc này. Như thế đây là một lời cam kết giữa hai chính phủ. Nhưng MTGPMN đã bị âm thầm “xóa sổ”, không kèn không trống, một số nhân vật của tổ chức này vượt biên ra sống ở hải ngoại, một số được CSVN sử dụng, nhưng số rất lớn khác vẫn còn ngậm đắng nuốt cay cho đến ngày hôm nay.
Trở lại vấn đề “tội ác diệt chủng”. Hàng trăm ngàn người Việt đã chết trên biển cả. Trong số này có những người Việt gốc Hoa. Ta có thể nói rằng đảng CSVN là nguyên nhân của “khủng hoảng nhân đạo” năm 1978-1979, đồng thời là thủ phạm vụ “diệt chủng” này.
Đáng tiếc là TQ đã không lên tiếng, đã đành, vì TQ cũng có những chủ trương tương tự với VN. Nhưng sự im lặng của Đài Loan về thảm trạng “nạn kiều” là không đúng cách. Những nạn nhân này có quốc tịch VN, nhưng một số đông đảo có “gốc Hoa”.
Đài Loan hay TQ lý ra phải yêu sách VN, như là điều kiện bang giao, phải trả lại của cải, nhà cửa, ruộng đất… cho tất cả những người này, đồng thời phải đền bồi xứng đáng cho họ.
Trên phương diện Luật quốc tế về nhân đạo, CSVN cũng đã phạm nhiều tội trạng. Việc “xóa trắng” văn hóa VNCH cũng là một “tội ác”.
4/ Lời tạm kết:
Vấn đề cốt lõi trong chiến tranh, lạnh hay nóng, đối với một quốc gia nhược tiểu là sự “chọn phe”. Sự quan trọng “chiến lược” của hành vi chọn phe trước một cuộc chiến, đã nói trên, có thể quyết định số phận “giàu sang hay hèn kém” của cả một dân tộc, cũng như quyết định một quốc gia “độc lập tự chủ” hay “lệ thuộc”.
Ta thấy nước Mỹ dưới thời TT Trump có khuynh hướng theo “chủ nghĩa biệt lập”. TT Trump cho thấy là không tha thiết với NATO. Nếu cuộc chiến Nga xâm lược Ukraine xảy ra dưới thời Trump, ta khó có thể tiên đoán được rằng Mỹ có tham gia bảo vệ thành viên hay không.
TT Trump và các lãnh đạo đại cường khác như Tập Cận Bình, Putin… có cái nhìn khác nhau về “trật tự thế giới cũ”.
TT Trump muốn chấm dứt “kinh tế toàn cầu”, dẹp bỏ LHQ, dẹp bỏ tất cả các tổ chức thuộc LHQ về văn hóa, về y tế, về lương thực... quốc tế. Đơn giản vì các tổ chức này thường có các quyết định “đi ngược lại lợi ích của Mỹ”.
Tập Cận Bình thì ra sức bảo vệ “kinh tế toàn cầu” cũng như các định chế LHQ. Bởi vì TQ đã sử dụng nhiều biện pháp “bá đạo” để đưa người kiểm soát hầu hết các định chế quốc tế. Nhưng tại Biển Đông thì TQ thách thức “trật tự quốc tế theo luật lệ”, qua thái độ bất chấp phán quyết của tòa án quốc tế (phán quyết của Tòa quốc tế có giá trị qui chiếu như là luật).
Putin với tham vọng “phục hồi đế quốc Nga”, vì vậy luôn nắm lấy cơ hội để “tạo sự đã rồi”, có lợi cho Nga.
Nhưng TT Biden đã thắng cử. Chính trị nước Mỹ thay đổi nhiều so với thời Trump. Cuộc chiến Ukraine cho thấy TT Biden có quyết tâm bảo vệ NATO. Nước Mỹ có thể “dấn thân” bảo vệ các quốc gia thành viên.
Cuộc chiến Ukraine, Mỹ và châu Âu thẳng tay trừng phạt Nga. Việc này kéo dài có thể kéo theo TQ vào chung số phận với Nga. Chiến tranh Ukraine chấm dứt cách nào thì “kinh tế toàn cầu” cũng sẽ phải kết liễu.
Câu hỏi đặt ra, VN có “chọn phe” để theo hay không ?
Tự thân các chế độ “độc tài tư bản nhà nước” chỉ có thể phát triển được nhờ sự phồn thịnh và năng động của các quốc gia dân chủ tự do gồm Mỹ, châu Âu và các quốc gia Đông Á.
Sự “trừng phạt kinh tế” của Mỹ, châu Âu và các quốc gia Đông Á lên các chế độ “độc tài - tư bản nhà nước” đồng nghĩa với việc “cắt đứt đường dưỡng khí” của các chế độ độc tài này.
Lựa chọn “không theo phe” của VN hiện nay là đảng CSVN muốn “giữ nguyên trạng”. VN lệ thuộc vào TQ từ kinh tế, ý thức hệ chính trị cho tới mô hình phát triển. Về quốc phòng, chính sách 4 không của VN, như đã nói trên, là “nội dung mật ước Thành đô 1990”.
Putin “thí” quân vài chục ngàn người Nga chỉ để có được một cam kết từ Ukraine, khiêm nhượng hơn các yêu sách của TQ đối với VN mà chưa được.
Giữ nguyên trạng tức là VN khẳng định vị trí “chư hầu” đối với “thiên triều” mà điều này chưa chắc nhân dân VN đã đồng thuận.

UKRAINE: HÒA BÌNH VÀ ĐÀM PHÁN CÓ ĐƯỢC TÙY THUỘC VÀO TRẬN CHIẾN
Hôm tối thứ Bảy, 2/4/2022, Ukraine tuyên bố đã 'giải phóng' toàn bộ khu vực quanh thủ đô Kiev, mặc dù Nga “ngụy biện” việc rút quân chỉ là thiện chí để chuẩn cho cuộc đàm phán kế tiếp.
Rạng sáng ngày 3/4/2022, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã tuyên bố trong bài diễn văn mới nhất. Ông không tin Putin rút quân là có thiện chí và ông nhấn mạnh chi.ến lư.ợc của Ukraine là vừa đánh vừa đàm.
"Chúng ta không nên ấp ủ những hy vọng trống rỗng rằng họ sẽ đơn giản rời bỏ mảnh đất của chúng ta. Chúng ta chỉ có thể đạt được hòa bình trong các tr.ận chi.ến cam go và song song các cuộc đàm phán."
Có lẽ Tổng Thống Ukraine là một trong những người hiểu rõ nhất về con người của Putin. Đặc biệt là mưu đồ thôn tính Ukraine và các quốc gia láng giềng mà Putin không bao giờ từ bỏ để trở thành Đế chế của Âu châu.
Nhưng rất tiếc ông đụng phải những con người lãnh đạo của Ukraine can đảm, bất khuất và một dân tộc kiên cường.
Mộng trở thành ‘Đế chế’ thế giới và quyền lực của Putin sẽ tan thành mây khói sau cuộc xâm lược Ukraine!
Lê Ánh

Trả lời phỏng vấn kênh truyền hình CBS của Mỹ, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các đại diện của Kiev và Moscow đã gần đạt được các thỏa thuận.

Trong bối cảnh châu Âu nói chung đang tích cực tìm cách giảm lệ thuộc vào nguồn khí đốt từ Nga, ba nước vùng Baltic - Litva, Latvia và Estonia - vừa đưa ra quyết định mạnh mẽ : chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga. Trên Twitter, tổng thống Litva Gitanas Nauseda kêu gọi phần còn lại của Liên Hiệp Châu Âu « noi gương » các nước Baltic.