|
Đáp:
Em T. H. thân mến, Chị xin phân tích phía em trước khi nh́n qua phía Định, nghe em. Người yêu dầu tiên của em hơn em 10 tuổi, v́ thế mà đă chín chắn, chăm lo săn sóc em quá chu đáo, có thể là thiếu tính cách bồng bột, lăng mạn, đến nỗi khiến cho em “Sau 3 năm yêu đương, v́ cảm thấy anh ấy giống như một người anh đáng tin cậy hơn là bạn trai, em đă nói lời chia tay. Tất nhiên, anh ấy không đồng ư và lúc nào cũng khuyên em phải biết nuôi dưỡng t́nh cảm bấy lâu nay”. Tuy nhiên, em đă phát chán với sự săn sóc “như một người anh đáng tin cậy hơn là bạn trai, …” của anh ta, nên em đă quả quyết cắt đứt. Sau đó, “em gặp và yêu B́nh. Anh B́nh rất tốt bụng, khéo tay, khôi hài, mỗi lần ở bên cạnh B́nh, em cũng cảm thấy được một hạnh phúc thật sự”. Lần này th́ có thể nói rằng em đă gặp đúng đối tượng, v́ em đă cảm thấy được một hạnh phúc thật sự, em đă ăn ở với B́nh như vợ chồng. Nhưng khi B́nh cầu hôn th́ “Lúc đó, gia đ́nh em rất khó khăn, mẹ em đă mất, bố em vắng nhà thường xuyên, có khi cả tuần mới về nhà lo toan những việc lặt vặt trong nhà rồi lại đi tiếp. Trách nhiệm của một người chị cả không cho phép em được nghĩ đến hạnh phúc bản thân. Em đă khước từ lời đề nghị kết hôn của B́nh”. Nhưng chỉ một năm sau th́ em gặp Định, và em đă kết hôn với Định, dù em đă “yêu” B́nh đến nỗi trao thân cho anh ta. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao em lại phải v́ lo cho các em mà không được kết hôn với B́nh, nhưng chỉ một thời gian ngắn sau đó lại có thể kết hôn với Định? Tại sao em không thể vẫn kết hôn với B́nh mà vẫn lo cho các em được, thí dụ sau khi cưới cả hai cùng ở chung trong nhà, và cả hai cùng “lo cho các em”? Hỏi như vậy, không phải là chị muốn làm khó em, mà là chị muốn mổ xẻ căn bệnh ngay tại gốc, trước nhất là về phía em, để chúng ta t́m ra đầu mối của sự bế tắc này, có thế mới t́m ra lối thoát, em à. Về “người yêu” đầu tiên, em bỏ v́ lư do em không thích có cuộc sống buồn tẻ. Về “người yêu” thứ hai, B́nh, dù em nói là v́ lư do gia đ́nh, chị vẫn có cảm tưởng là c̣n lư do nào khác mà em không nói ra, v́ lập luận “hy sinh cho gia đ́nh nên không thể lấy chồng” của em không vững. Nhưng dầu sao, chỉ một thời gian sau, em cũng đă “yêu” và lấy Định. H́nh như em hơi dễ dăi và hoang phí khi dùng từ ngữ “yêu”. Có câu: “Người ta cưới một người rồi ly dị người khác”, câu đó có nghĩa là khi c̣n trong thời gian yêu đương, hai người cùng tỏ ra đáng yêu, nhưng khi đă cưới nhau rồi, th́ hai người đều có cảm giác “chắc ăn” nên từ đó, họ coi nhau như vật sở hữu, như món đồ dùng cũ trong nhà, không sợ mất, nên không quan tâm, không thấy cần phải tôn trọng nhau nữa, v́ thế, trong cách cư xử với nhau, dường như mỗi người đă trở thành người khác. Nói vậy, ư chị muốn hỏi là em có ở vào trường hợp kể trên không? Cứ xét theo hai mối t́nh đầu của em, th́ cung cách cư xử của em có vẻ là người hơi nông nổi, và cũng có vẻ như ít quan tâm đến nỗi ḷng của “người yêu em”, khi em muốn chấm dứt, thường em chỉ quan tâm đến những điều lợi hại về phía em mà thôi. Có bao giờ em đặt lại vấn đề là chính em đă làm ǵ đó khiến cho Định không c̣n muốn nồng nàn với em nữa chăng? Và nếu điều đó là có thật, th́ giả tỉ như em thay đổi nếp suy nghĩ, cung cách cư xử, t́nh thế có hy vọng cải thiện chăng? Có câu: “Đời như tấm gương, ḿnh cười th́ đời cười với ḿnh”, em thử cười xem tấm gương t́nh vợ chồng có cười với em không? Nếu chuyện cười đó mà xẩy ra th́ thật là quá may mắn cho hai cháu nhỏ, nó sẽ có cả cha và mẹ, để mà yêu thương, đùm bọc, cho các cháu sống vui với đời. Trong trường hợp không thể cải thiện th́ cũng đành phải chia tay, v́ ngày tháng của cuộc đời qua đi trong sự buồn tủi, hờn giận như thế th́ cũng chẳng có ǵ là tốt đẹp cho cả hai, em ạ. Câu em hỏi: “Chị có nghĩ rằng Định không muốn ly dị với em âu cũng là v́ muốn trốn cái trách nhiệm “child support” sau khi ly dị?”, chị không thể trả lời, v́ chị không thể biết trong đầu Định nghĩ ǵ và cũng không đủ dữ kiện để suy luận. Nhưng có khi nào em nghĩ rằng Định cũng rất muốn cùng sống với em và hai cháu, nhất là hai cháu c̣n quá nhỏ, nên cứ nấn ná chăng? Vả lại, chẳng lẽ chỉ v́ không muốn trả tiền “child support” cho các con mà Định đành phí phạm hẳn một thài gian dài của cuộc đời, chịu sống trong cảnh chỉ c̣n là “người thuê pḥng”, mà lại là “người thuê pḥng đáng ghét” để chờ cho các cháu tới tuổi thành niên, không thể tự do đi t́m hạnh phúc với những người bạn gái hiện nay, nếu Định muốn hay sao? Điều quá buồn trong cuộc đời là khi người ta yêu nhau, người ta có thể chết v́ nhau, mạng sống cũng không tiếc. Nhưng khi bỏ nhau, chuyện tiền bạc biến thành đám mây đen ng̣m bao phủ cả nhân cách con người khi nghĩ về nhau và nếu đă nh́n nhân cách nhau qua đám mây “tiền” như thế, e rằng những kỷ niệm đẹp về nhau cũng khó tránh bị đám mây đó xóa nḥa mất rồi, em ơi! Thân chúc em, Định và hai cháu mọi điều tốt lành |
Cuộc đời cũng như ḍng sông
Khi mới vào đại học em đă quen và có t́nh cảm với L., sau nhiều lần đi chơi, tṛ chuyện, và khoảng một năm sau th́ em đă nói lời yêu L.. L. chỉ cười và nói rằng bây giờ th́ chưa được và hỏi em có chờ được không. Tất nhiên là em nói có và vẫn nuôi niềm hi vọng. Nhiều lần em có hỏi L. về việc L. có bạn trai hay chưa, L. đều trả lời là chưa. C̣n về phần em, em đă thật sự yêu cô ấy, em hay đến nhà L chơi và mọi người trong nhà L. rất quư mến em, dành cho em những t́nh cảm rất chân thành. Em cảm thấy ḿnh thật may mắn. Tuy nhiên, trong một tối em đă thấy L. đi ăn cùng với một người con trai khác, em không hề hỏi L. về chuyện đó, nhưng sau nhiều lần th́ em không thể làm ngơ được nữa. Lúc đầu th́ L. nói đó chỉ là bạn, em không tin và t́m cách gặp người con trai kia và được biết họ đă quen nhau từ lâu, từ thời L. c̣n học trung học. Anh ta nói anh ta biết khá rơ về em bởi v́ L. đă nói hết cho anh ta những ǵ tụi em chia xẻ với nhau. Tới khi đó th́ L. đă không c̣n giấu em nữa. Em thật sự đau khổ và chấp nhận là người thua cuộc bởi em nghĩ ḿnh đă bị L. lừa dối một cách tội nghiệp. Từ đó em không sang nhà L. chơi nữa v́ em nghĩ chẳng c̣n ǵ để đến với nhau. Tuy nhiên, em lại tự hỏi, ḿnh làm như vậy th́ gia đ́nh L. sẽ nghĩ ǵ về ḿnh. Mọi người trong nhà L. sẽ nói ḿnh chỉ là một thằng con trai không ra ǵ, chẳng lẽ t́nh yêu là tất cả hay sao, c̣n t́nh cảm của mọi người khác th́ sao, nhưng nếu đến nhà L. th́ khó cho em quá. Thưa chị, bây giờ em phải làm sao đây, chị có thể cho em một lời khuyên trong hoàn cảnh này. Cảm ơn chị nhiều. Em, |
Đáp
Đọc thư em, chị cảm nhận được sự chân thành, mộc mạc của tâm hồn em. Có lẽ gia đ́nh L. quư em, dành cảm t́nh chân thành cho em, một phần cũng v́ ưu điểm này của em. Nhưng cái nh́n của các bậc phụ huynh và cái nh́n của các cô gái mới lớn, mơ mộng, có đôi chút khác biệt, em ạ. Cha mẹ và gia đ́nh cô gái thường có thiện cảm với những chàng trai hiền lành, chất phác, trong khi nhiều cô gái mới lớn lại nh́n đời một cách lăng mạn, thích những chàng trai có nếp sống và tư tưởng phóng khoáng, đôi khi quá lố đến trở thành phóng đăng, đượm tính chất giang hồ, thậm chí có những ngôn ngữ, cử chỉ không c̣n phù hợp với nếp sống của các gia đ́nh Á Đông có giáo dục nữa, nhưng nhờ thế nó mới ồn ào, mới vui, mới “fun”. Cũng có khi không phải là v́ cô gái thích loại người kể trên, nhưng cô ấy cần có người “hiểu” cô ấy, có thể là bạn tri kỷ của cô ấy, loại bạn thông cảm được những gút mắc trong ḷng nhau, “nói ít hiểu nhiều”. Cũng có khi cô gái có tâm hồn mơ mộng, thích quay về quá khứ, trọng kỷ niệm xa xưa. Mà đă nhớ về kỷ niệm trong quá khứ th́ kỷ niệm nào cũng đều thấy êm đềm, đẹp đẽ. Nếu L. ở trong mấy trường hợp kể trên th́ có thể là anh chàng kia đă đáp ứng được những nhu cầu tinh thần của nàng rồi. Em nên lặng lẽ rút lui ra khỏi đời nàng, không nên lui tới nhà nàng nữa, v́ sự em lui tới có thể bị hiểu lầm như là em đang muốn lấy ḷng gia đ́nh nàng, chứ không phải v́ thiện cảm của em đối với họ hoặc v́ em là người ăn ở thủy chung. Trường hợp đó, nàng lại càng coi thường em, và có thêm đề tài để cùng “anh chàng kia” của nàng “thảo luận” về em. Sự ngưng lui tới của em sẽ không bị gia đ́nh nàng hiểu lầm đâu, v́ “biết con không ai bằng cha mẹ”, họ sẽ hiểu rơ mọi sự, em à. Trong cuộc đời, có những lúc ḿnh phải “biết lùi”, và “biết lùi” là biết một nghệ thuật sống đẹp. Có một bài thơ về Yêu đẹp nhẹ nhàng, chị gửi tới em như một món quà tinh thần. Tác giả là một nhà thơ Trung Quốc hiện đại, tên là Phùng Chí, do Bích Hải dịch, như sau: Tôi Là Một Ḍng Sông Nhỏ Tôi là một ḍng sông nhỏ, T́nh cờ chảy qua bên em Em t́nh cờ đem bóng h́nh như ráng mây rực rỡ Ngả vào ngọn sóng êm đềm. Tôi chảy qua một khu rừng rậm, Ngọn sóng tôi lay động êm đềm Đem bóng lá rừng xanh thắm May thành xiêm áo cho em. Tôi chảy qua khóm hoa tươi nở Ngọn sóng tôi trong vắt êm đềm Đem bóng hoa rực rỡ Dệt thành mũ miện cho em. Ḍng sông tôi kết thúc cuộc hành tŕnh Chảy vào biển cả vô t́nh Biển mênh mông sóng cuồng, gió dữ Đánh rách áo xiêm, thổi tan cả mũ hoa rực rỡ ! Tôi cũng lênh đênh theo sóng biển, Lênh đênh đến nơi không bờ không bến; Và bóng h́nh lộng lẫy của em Cũng lộng lẫy ḥa tan trong biển êm đềm. Phùng Chí (1925) Cuộc đời cũng như ḍng sông. Ḍng sông không phải luôn luôn giống nhau, khúc này th́ có thác, có ghềnh, ḍng sông gầm thét, khúc kia th́ ḍng sông lặng lờ, êm đềm trôi. Qua cơn mưa trời lại sáng, em chân thật tốt lành như thế, sẽ có người chân thật tốt lành đương hiện hữu đâu đó trên thế giới này, sẽ tới với em. Thân chúc em an lạc. |
Những ngày xa xưa trên quê hương đâu rồi?
Hỏi: Thưa bà, Tôi ở với con gái và rể – v́ con trai chưa thành gia thất. Rể và con gái tôi đều là bác sĩ. Tôi nghĩ ở với con gái dễ hơn là dâu. Nói là ở chung nhưng thật ra nhà cháu rộng có làm thêm một pḥng ngủ và bếp rất tiện cho một người ở. Tôi đi làm tối về nấu ăn và cho ngày mai bới đi làm, ngày nghỉ ở nhà săn sóc vườn nên hoa cỏ rất đẹp. Lâu lâu th́ 2 mẹ con lại đi shopping hoặc cũng đi chợ. Vợ chồng con gái tôi ăn riêng và ở trên lầu. Được 2 năm nay, bỗng cháu có ư định mua nhà khác ở vùng nhà giàu trên đồi với lư do rất chính đáng: v́ vùng này bây giờ họ cho housing nhiều quá, phần đông là người mới qua. Họ có cách sống giống ở VN — cả ngày ở nhà và coi phim bộ — vài ba ngày lại chửi bới con cái, đuơng nhiên là bằng tiếng Việt. Thật sự, tôi không chịu nổi họ, chứ nói ǵ con tôi học hành đỗ đạt bên này. Nhưng con gái tôi dọn ra th́ không mang tôi theo — lư do: nhà mới vừa đủ hai pḥng và chúng không muốn tôi ở chung. Tôi nay đă 60, nay đau mai yếu, lại bị cao máu, vả lại 5-3 năm nữa cũng về hưu ở nhà cả ngày làm sao ở một ḿnh được. Tôi đă khóc lóc nói ra ư tưởng cô đơn của ḿnh, nhưng con gái tôi bảo: “Ở Mỹ có ai con cái ở chung với cha mẹ đâu?” Ở địa vị tôi, bà Thuần Nhă nghĩ ra sao? Xin chân thành cảm ơn bà nhă ư chia sẻ cùng tôi. Độc giả – Oakland |
Đáp:
Thưa bà, Đọc xong thư của bà, ḷng nặng trĩu, tôi mở cửa bước ra vườn. Chiều hôm nay trở gió, bầu trời u ám, sương phủ mờ rặng núi xa xa. Những ngày xa xưa trên quê hương đâu, đâu rồi? Quê hương chúng ta, ở đó có cô Nguyên, nhà gần chợ Nguyễn Tri Phương, có bà mẹ bị ngă từ trên sân thượng xuống đất, gẫy xương sống ngay trước ngày đám cưới của cô chỉ chừng gần một tháng. Cô lặn lội trong nhà thương nuôi mẹ, rồi bệnh không hết, mẹ về nhà ăn, ngủ, tiêu, tiểu, đều trên giường, một ḿnh cô là con độc nhất, hầu giường phân chiếu tiểu, vị hôn phu gớm quá từ hôn, cô nói: “Ảnh biểu tui giao mẹ cho người làm rồi đi theo ảnh, ảnh không chịu ở chung nhà. Má tui biểu nghe theo lời ảnh, nhưng mà thôi, ảnh không thương th́ tui chịu, tui hổng nỡ bỏ mẹ cho người ngoài cắng đắng khi dể trong lúc bịnh hoạn này, tội nghiệp mẹ tui”. Ở đó có nhà thím Ba Hồi, góa chồng sớm,hẩm hút một ḿnh nuôi hai con. Con lớn đạp phải ḿn cụt hai chân trong chiến tranh, không làm ăn ǵ được, sống nhờ vào gánh hàng rong của thím Ba hai sương một nắng, vậy mà tối nào về, thím cũng mang theo mấy tờ báo cũ thím xin được trên đường, để dưới ánh đèn mờ, con đọc mẹ nghe, mái nhà tôn tối nhờ nhờ lại vang lên tiếng cười thương yêu, đầm ấm. Ở đó có nhà cụ Tâm Thái, hồi c̣n ở quê hương, mỗi chiều khi đi làm về, ngang qua, tôi liếc mắt vào thường thấy cụ ngồi ngay một đầu chiếc bàn bầu dục, đó là chỗ danh dự của cụ, cụ ngồi đó nghe các cháu chia nhau đọc truyện Tầu cho cụ giải trí. Đến bữa th́ các con và các cháu ngồi quây chung quanh cụ, lao xao “Mời mẹ, . . . Mời bà xơi cơm . . . “. Tôi nghe nói h́nh ảnh này cũng vẫn c̣n quen thuộc đối với một số gia đ́nh người Trung Hoa trên San Francisco, California. Bà ạ, Thế hệ bà là thế hệ khoảng trống của bước nhẩy giữa hai nền văn hóa. Nền văn hóa mà bà lănh hội th́ cha mẹ hết ḷng hy sinh cho con cái đến tối đa, đến tận khi nào đă kiệt lực, miễn sao con đủ lông cánh ra đời. Con ra đời rồi, mà thất bại, thương tích, tàn tật, cha mẹ lại sẵn ḷng đem con về, tiếp tục tận tụy lo cho con, bất kể tuổi tác. Tất cả là v́ t́nh thương yêu, t́nh phụ tử, mẫu tử. Khi cha mẹ già yếu, bất lực, con cái cũng ăn ở cho tận hiếu đạo, để đền đáp tối đa tấm ḷng cha mẹ đă nghĩ đến con, chăm lo, thương yêu con khi xưa. Trong cái xă hội mà mọi người đều sống với nề nếp như vậy, th́ sự bảo bọc nhau đó là tự nhiên, bà ạ. Con gái bà nói “ở Mỹ có ai con cái ở chung với cha mẹ đâu?”, cô ta nói cũng có phần đúng, đó là v́ cũng có những người như thế. Tuy nhiên, hàng xóm nhà tôi cũng là người Mỹ, họ ở chung 3 thế hệ, bà cụ hằng ngày dắt cháu đi học, vẫn đi qua nhà tôi. Thực tế, quả là cũng có những gia đ́nh không ở chung với cha mẹ, thậm chí bỏ rơi cha mẹ luôn, cha mẹ có nhớ con mà già quá không c̣n di chuyển được, th́ phải mua vé máy bay cho con về thăm. Nhưng chuyện ǵ cũng có nguyên nhân của nó, có lẽ cô con gái của bà cũng biết, nhưng không muốn nói ra, rằng cũng có nhiều cha mẹ bên đây đă bắt con phải tự lập khi vừa đủ 18 tuổi, không tiếp tục nuôi con nữa, v́ cha mẹ c̣n phải thủ tiền để đi du lịch, đi ṣng bài, v.v. . . , để enjoy cuộc đời, hơi đâu mà đóng tiền học cho con. Cha mẹ đuổi con ra khỏi nhà, bắt con phải tự lập khi con vừa mới đúng 18 tuổi, th́ con bỏ rơi cha mẹ lúc về già, tuy là bất hiếu bất nhân thật đấy, nhưng cũng chỉ là nhân quả. Bà được giáo dục bằng nền văn hóa Đông Phương của chúng ta, nên đau đớn, bàng hoàng, kinh ngạc, khi thấy con nhẫn tâm bỏ rơi ḿnh lại. Cô con gái lại đem một khía cạnh của nếp sống lạnh lùng ở đây ra ví von để đủ lư do hất mẹ ra khỏi ṿng tay nâng đỡ mẹ lúc tuổi già. Đă đến nông nỗi này th́ tôi nghĩ rằng sự con bà đổi ư, cho bà đi theo là chuyện rất khó xẩy ra. Cho nên tôi đề nghị là bà nên can đảm tiếp tục đi làm cho đến khi về hưu, sẽ tiếp tục sống như những người già về hưu khác. Bà nên tiếp xúc với các Hội Người Già (Senior Citizen Community Center), kể cả hội của người Việt Nam và hội của người Mỹ. Gần nhà tôi có một hội Người Già Mỹ. Hằng ngày tôi thấy có cả các cụ Việt Nam tới ăn cơm trưa. Họ có cả thư viện và các loại thể thao, Tai Chi, Khí Công, và các tṛ giải trí, chơi các loại bài, thí dụ mà chược, bài tây, v . v . . . Nhiều cuối tuần tôi thấy các cụ leo lên nhiều xe bus, hỏi ra mới biết là các cụ đi picnic ngoài biển, hoặc đi chơi tiểu bang khác, hoặc sang chơi bên Mexico, v. v… Tôi thấy các cụ phải đi xe lăn cũng được họ thả cần trục xuống cho các cụ lăn xe vào, rồi kéo lên. Thấy các cụ vui cười trong lúc tuổi già, tôi mừng lắm. Bà cũng đừng quá lo lắng về chuyện bệnh hoạn, hoặc già quá không c̣n tự lập được. Trong khu tôi ở có một cụ già Mỹ đă 87 tuổi. Hằng ngày, cụ trang điểm gọn gàng, xinh xắn, rồi thủng thỉnh chống gậy đi bách bộ trong khu, gặp ai cũng tươi tỉnh “Hello!”, hoặc “Hi, how are you, honey?”. Mỗi buổi trưa lại có người của Hội Già đem phần ăn của cụ tới, v́ cụ không lái xe ra pḥng ăn của Hội được. Khoảng 11 giờ mỗi sáng là cụ đă ngồi sẵn cạnh cửa sổ, kéo rèm mở hé để chờ người của Hội. Trông thấy họ từ xa, cụ đă bước ra đón tận phía ngoài, ríu rít chào hỏi, vui lắm. Ngoài ra, hệ thống y tế cho người già bên đây cũng rất tốt. Bà mới 60 tuổi, kể ra là c̣n trẻ đối với đời sống văn minh khoa học tân tiến này. Hăy nh́n về tương lai, tạo một nhóm bạn hợp với quan niệm sống của ḿnh để mà cùng nhau thưởng thức cuộc đời, nh́n đời một cách lạc quan. Không nên u sầu mà cơ thể héo hon dần, lại thành bệnh hoạn sớm. Nhập gia tùy tục, bà ạ. Đời cho ta quả chanh th́ ta hăy pha thành ly nước chanh cho nó đỡ chua. Chỉ tiếc cho con gái của bà, cô ta sẽ không được hưởng niềm vui ấm áp khi nh́n thấy mẹ già run rẩy xỏ kim, ḿnh chạy lại giành lấy để làm giùm mẹ, rồi hai mẹ con cười khanh khách, tiếng cười vang lên khiến cho mấy cháu chạy ùa ra, miệng bi bô :” Bà… bà… mẹ … mẹ … “. |
Thẩm Quyền ngăn trở Sự Học Hỏi
Thông thường, chúng ta t́m hiểu, học hỏi qua sự nghiên cứu, qua sách báo, qua kinh nghiệm hoặc là được người khác dậy bảo. Đó là những lối ṃn từ bao nhiêu đời nay, chúng ta đă dùng để thâu thập kiến thức. Chúng ta giao cho kư ức những dữ kiện về những điều ǵ nên làm, điều ǵ không được làm, điều ǵ nên nghĩ, điều ǵ không được nghĩ tới, nên cảm nhận mọi việc như thế nào và nên phản ứng trước mọi sự ra sao. Qua kinh nghiệm, qua nghiên cứu, qua phân tích, qua phát hiện, qua quan sát nội tâm, chúng ta chất chứa sự hiểu biết thành ra kư ức, và rồi th́ chính cái kư ức ấy sẽ đ̣i hỏi chúng ta phải t́m hiểu thêm, học hỏi thêm, thêm nữa… Những điều hiểu biết sẽ được gắn vào trí năo như là kho tàng tri thức, và cái kho tri thức đó sẽ thực hiện chức năng của nó khi tới thời cơ, khi chúng ta gặp chuyện phải dùng đến nó. Giờ đây, tôi nghĩ rằng chúng ta có cách học hỏi theo lối khác, tôi sẽ xin nói qua về điều này. Nhưng, để hiểu được, và để có thể t́m ṭi, học hỏi theo lối khác này, chúng ta phải hoàn toàn quên đi cái khái niệm về thẩm quyền, nếu không, chúng ta cũng sẽ lại chỉ là những con người bị chỉ bảo, và rồi chúng ta cũng sẽ chỉ nhắc lại, làm lại những điều chúng ta đă được nghe, được dậy mà thôi. Đó là lư do tại sao sự t́m hiểu bản chất của thẩm quyền lại vô cùng quan trọng. Thẩm quyền cản trở sự học hỏi, học hỏi không phải là tích lũy những điều hiểu biết như là một kho tàng kư ức. Kư ức luôn luôn đáp ứng theo những khuôn khổ, những mẫu mực đă có san, không có tự do. Một người mà trong tâm năo chất đầy nhóc những kiến thức, những điều chỉ dẫn, bị cái gánh nặng của những điều hắn đă biết, đă học được đè trĩu xuống th́ sẽ không bao giờ c̣n có tự do được nữa. Hắn có thể là một nhà thông thái ngoại hạng, nhưng những kiến thức mà hắn đă tích lũy cản trở hắn, không cho hắn được tự do, phóng khoáng trước những điều ǵ khác với kho tàng kiến thức mà hắn đă có, và v́ thế, hắn mất luôn cái khả năng học hỏi thêm những điều mới lạ. |
Tâm Trí Tĩnh Lặng
Muốn t́m hiểu bất cứ sự kiện ǵ, từ lănh vực con người cho tới lănh vực khoa học, bạn thấy điều ǵ là quan trọng, là cốt tủy? – Một tâm trí trầm tĩnh, một khối óc lắng đọng trong niềm giao cảm, đúng không? Đó không phải là cái loại tâm trí đặc biệt cố gắng để tập trung – v́ đó cũng lại là một loại đối kháng. Nếu thực sự tôi muốn thâm hiểu điều ǵ, lập tức tâm trí tôi có ngay trạng thái trầm lặng. Khi bạn muốn thưởng thức một điệu nhạc, hoặc chiêm ngưỡng một bức tranh mà bạn ưa thích, gợi cho bạn niềm cảm xúc, th́ tâm trí bạn sẽ ở vào trạng thái nào? Phải chăng ngay lập tức, tâm tư bạn trở về trạng thái lắng đọng? Khi nghe nhạc, tâm hồn bạn không lang thang đây đó, mà bạn lắng nghe. Cũng vậy, khi bạn muốn t́m hiểu sự mâu thuẫn, bạn không c̣n bị tùy thuộc vào thời gian, bạn chỉ đơn giản trực diện với sự việc đang xẩy ra, đó là chính cái sự mâu thuẫn. Thế là ngay lập tức, tâm trí bạn trở về trạng thái trầm tịch, lắng đọng. Khi mà bạn không c̣n lệ thuộc vào thời gian với ư hướng muốn chuyển hóa sự kiện v́ bạn đă thấy sự sai lầm của cái tiến tŕnh đó, thế là bạn hồn nhiên đối diện với cái “đang là”, tự nhiên tâm trí bạn trở nên tĩnh lặng. Trong t́nh trạng tỉnh thức trầm lặng đó, bạn thâm hiểu. Khi mà tâm trí bạn c̣n đang đầy dẫy mâu thuẫn, trách móc, chống cự, lên án, bạn không thể có sự thâm hiểu. Nếu tôi muốn hiểu bạn, rơ ràng là tôi phải không lên án bạn trước đă. Chính cái tâm trí an tĩnh lắng đọng đó sẽ đem lại sự chuyển hóa. Khi tâm trí không c̣n chống đối, không c̣n lẩn tránh, không c̣n xua đuổi hoặc lên án cái “đang là”, mà chỉ nhận thức nó một cách tĩnh lặng, th́ chính từ cái tâm trí tĩnh lặng mà tỉnh thức đó, bạn sẽ có được sự chuyển biến nếu quả thật bạn muốn. Tâm trí tĩnh lặng khi nó thấy được sự thực rằng tâm cảm chỉ đến khi nó tĩnh lặng; rằng nếu tôi muốn hiểu bạn th́ đầu óc tôi phải tĩnh lặng, tôi không thể có những phản ứng chống đối bạn, tôi không được có saün thành kiến với bạn, tôi phải loại bỏ tất cả những kết luận của tôi, kinh nghiệm của tôi về bạn để mà đối diện với bạn. Chỉ khi đó, khi mà tâm trí đă thoát khỏi sự quy định của tôi, th́ tôi mới có được sự tâm cảm. Khi tôi thấy được cái chân lư đó, th́ tâm trí tôi mới tĩnh lặng được. Cho nên, không có câu hỏi làm thế nào để cho tâm trí tĩnh lặng. Chỉ có chân lư mới có thể giải phóng tâm trí ra khỏi sự vận hành liên tục của chính nó. Muốn thấy chân lư, tâm trí phải ư thức được cái thực tế là nếu nó c̣n dao dộng th́ nó không thể có sự tâm cảm được. Sự lặng lẽ của tâm, sự an tĩnh của tâm, không phải là chuyện có thể được tạo ra bởi sức mạnh của ư chí, hoặc bởi những hành động do ḷng ham muốn. Nếu những điều ấy xẩy ra, th́ cái loại tâm trí đó chỉ là đang bị bao vây, cô lập, đó là cái loại tâm trí chết cứng. Loại tâm trí chết cứng đó không có khả năng thích ứng, mềm dẻo, lẹ làng. Đó là loại tâm trí không sáng tạo . |
Nỗi Kinh Hoàng Cho Lớp Người Cùng Khổ! - Nguyên Thạch (Quanlambao)
Thật ngỡ ngàng, thật kinh khủng...sự kinh khủng của những thứ cảm giác lo âu, sợ hăi lẫn cay đắng và căm thù, một thứ kinh hoàng tựa như một tài xế trượt lái sa xuống vực thẳm hố sâu. Mặc dầu đă biết trước tham nhũng ở Việt Nam như là một căn bệnh ung thư măn tính, mặc dầu đă dư hiểu về cái CƠ CHẾ toàn trị này là mảnh đất tốt cho loài sâu bọ côn đồ đục khoét ngân quỹ của quốc gia nhưng kể từ khi trang mạng Chân Dung Quyền Lực tung ra loạt bài với đầy đủ dữ kiện, chứng cớ và h́nh ảnh...đă khiến tôi vô cùng choáng ngộp. Những chuỗi thở dài dồn dập tưởng chừng như ḿnh đang bị cơn nhồi máu cơ tim hoành hành. Chỉ với một số nhân vật như: Phùng Quang Thanh, Nguyễn Xuân Phúc, Phùng Quang Hải, Vũ Chí Hùng (quí rễ của Phó tưởng thú), chồng của Thị Xuân Trang mà chưa đề cập đến những nhân vật khủng khác, khiến tôi cũng đă té ngửa, tay chân bủn rủn, mặt ngước lên trời cao, mắt nh́n tận mây xanh, trợn trắng tṛng mà hét lên rằng "Thiên sinh Chu, sinh Giang... Hà sinh Phùng, sinh Nguyễn?!. (1) Không nói chi ai xa, con cháu gái gọi tôi bằng chú ruột, học sinh lớp 9, con bé thông minh lại đẹp tuyệt vời, nó có đứa bạn thân nhờ cất giữ giùm chiếc nhẫn 3 phân vàng, con nhỏ để trong học tủ quần áo giữ hộ cho bạn. Hai tháng sau đó, bạn nó cần lấy chiếc nhẫn về th́ con cháu lại quên đi là không biết đă cất giấu ở đâu. Bạn nó và mẹ của bạn đến nhà xỉ mắng, cho rằng nó là con ăn cắp. Buồn và oan ức quá, chạng vạng, nó đi ra bờ sông bên gốc cây xoài già, nốc cạn một chum nhỏ thuốc trừ sâu và ra đi vĩnh viễn. Khi soạn quần áo để liệm cho con bé, má nó thấy chiếc nhẫn 3 phân rớt ra từ túi cái áo mới nhất của nó, mẹ nó với nước mắt dàn dụa đem trao lại chiếc nhẫn cho chính chủ với nỗi đau không nói nên lời. Đất nước có quá nhiều h́nh ảnh thương tâm, người nghèo đem con đến bệnh viện, không tiền chi trả, buộc phải mang con trở về nhà không thuốc men và...chờ chết!. Con cái không đủ tiền mua cơm cho mẹ già bệnh, đành phải trễ hẹn để mẹ phải đói chết. Xă hội Việt Nam là một địa ngục trần gian nếu ai đó "chịu khó" rời khỏi những cảnh phồn hoa đô thị để lần về những vùng đèo heo hút gió th́ sẽ chứng kiến tận mắt nhiều cảnh ngộ muối mặn xát ḷng. Ở đây, mạng người không hơn vài ba phân vàng!. Nơi đây, con người ta nuốt nước miếng khi tưởng tượng về những món ăn của chó ở các nước tiên tiến và mơ ước nếu được ăn những đồ ăn của chó th́ quả là niềm hạnh phúc. Những mảnh đời ở vùng sâu vùng xa, người ta phải lùng bắt rắn rít, cào cào, dế, châu chấu...để ăn, rắn rít cạn kiệt, những mảnh đời khốn khổ lại tiếp tục ăn chuột, bất kể là chuột rừng hay chuột cống, chuột khỏe hay chuột mang bọ chét mầm mống bệnh tật!. Ở đây, những con người không cần phân biệt và cũng chẳng biết chê heo chết, gà vịt chết v́ dịch H5N mấy chi cả, mà chỉ biết rằng heo gà bị trúng gió chết th́ ăn, có sao đâu. Nếu mời những vị tham quan và quí con cháu của họ đến những nơi xa xăm ấy, e rằng có thể là những điều không tưởng v́ khi những bậc ấy đă trở nên giàu tiền phú trọc th́ việc quá bước vàng ngọc đến những nơi chân lấm tay bùn là những chuyện hoang đường. Thôi th́ hăy mời họ ghé những hẻm hóc ngay trong phạm vi thành phố, những khu nhà ổ chuột, những băi rác hôi tanh để xem chứng kiến những em bé thơ, những cụ già lưng c̣ng gầy g̣ ốm yếu, lem luốc nhặt từng mảnh giấy vụn, bốc từng núm đồ ăn hư thối mục rữa lên men cho vào miệng nhai ngồm ngoàm cho qua cơn đói lủi. |
Hăy ghé sang những nơi cách lầu đài xa hoa không xa, có muôn ánh đèn màu rực chói cùng bao tiếng nhạc xập x́nh với bao thân xác trần truồng lả lơi thác loạn đến sút cả quần x́ líp và để hở cả mông, cả ngực của những cặp vú chưa kịp thời nở hết độ xuân th́ của những em út chưa học hành hết lớp để nh́n vào những hóc hẻm bụi bờ có những thân xác ốm o co quặp trong manh chiếu rách bươm ḷi ra phần thân thể được phủ đầy đàn muỗi đen dày. Các vị hăy chịu khó đến những nơi này để được "vui mắt" với đàn muỗi khác bay la đà, cất lên âm thanh vo ve chán đời v́ chích phải những bà già chỉ c̣n trơ lớp da bọc xương khiến kim chích của chúng bị găy toi thảm bại.
Ṭa lâu đài vàng lẫy của nữ đại gia giữa Sài G̣n Những mưu mô quỉ quyệt, những lừa đảo ngoạn mục, biến những khu đất vàng, đất công của cái gọi là "đất quốc pḥng" thành lô thành khoảnh để bán với giá ngút trời, thâu về hàng ngàn ngàn, tỉ tỉ ngập đất. Toan tính lợi dụng danh xưng chức vụ của cá nhân để buôn quan bán chức hầu bỏ túi riêng hàng triệu triệu đô la. Tài sản kim cương, vàng bạc, khách sạn, công ty. Rolls Royce, du thuyền, biệt thự, lâu đài, chân dài, vú ngắn, mông nắn, eo cong... Ông Lê Ân bên chiếc Rolls-Royce có giá 1,54 triệu USD Những khối tiền vàng châu báu được đúc bằng máu và nước mắt của khối người nghèo khổ đói kém bệnh tật, của lớp nông dân trên nắng dưới nóng, cơm nguội, cá khô tạm bợ. Của hàng đoàn công nhân lao động quá giờ đến mờ cả mắt, đến kiệt cả lực, đến đổi đôi trai gái t́nh nhân chỉ c̣n chút sức c̣m dành cho nhau sự giao hợp ngắn ngủi dăm đôi phút trong độ tuổi xuân th́, c̣n th́ tất cả phải ưu ái cho làm việc tạo tiền để nạp thuế, để gởi về phụ trợ gia đ́nh tơi tả xa xôi măi tận quê nhà. Của lớp tiểu doanh ngày đêm đầu tắt mặt tối lao lực chắt chiu từng đồng từng cắc để ́ vai ra gánh vác khối nợ nần do bầy đàn gịi bọ khủng đục khoét ngân quỹ quốc gia một cách không tàn nhẫn thương tiếc. Trời cao có thấu?. Đất dầy có hiểu?. Tại sao đất nước tôi lại phải chịu sự hiện hữu của những loài vô lương này?. Tại sao dân tôi măi khổ và sự cúi mặt chịu đựng nỗi đau này cho đến tận bao giờ?. |
Đừng Trách Thời Gian
Đừng trách thời gian quá phũ phàng Đang tâm tàn phá bao dung nhan Nhuộm mái đầu xanh thành tóc trắng Xô người vào huyệt lạnh mồ hoang Đừng quên thời gian đă ân cần Nuôi ta tấm bé đến thành nhân Đă dạy cho ta muôn bài học D́u dắt ta đi suốt cuộc trần Và nhớ, thời gian là thuốc tiên Chữa lành ta mọi nỗi ưu phiền Hàn gắn tim ta bao mảnh vỡ Để đời nở lại nụ cười duyên Dẫu ai có nói đời vô thường Chưa vui nắng sớm đă tà dương Oán trách thời gian sao bạc bẽo Chẳng vô thường đâu, chuyện b́nh thường |
Từ Bi Hỷ Xả - Tâm Minh Ngô Tằng Giao
Trên trang trực tuyến của CNN vào tháng Tư 2014, có một bản tin kèm theo h́nh ảnh, mang tựa đề “The images tell a story of anguish and forgiveness” (Những h́nh ảnh thuật lại một câu chuyện về ḷng tha thứ và hỷ xả) do hai phóng viên của CNN tường thuật đă gây ra nhiều xúc động. Bộ ảnh này của một nhiếp ảnh gia của một hăng tin chụp được tại một cuộc xử tử bằng cách treo cổ vừa diễn ra lúc b́nh minh vào vài ngày trước tại thành phố Noor, tỉnh Maznadaran, miền Bắc nước Ba Tư (Iran). H́nh thức trừng phạt này vẫn c̣n được chấp nhận và rất phổ thông ở đây. Kẻ tử tội tên là Balal. Năm 2007, Balal 19 tuổi, đă dùng một con dao thường sử dụng trong nhà bếp và đâm chết một thanh niên khác mới 17 tuổi, trong một trận ấu đả với nhau ngoài đường phố. Balat bị kết án tử h́nh và sẽ bị xử tử bằng cách treo cổ trước công chúng. Gia đ́nh của nạn nhân nghĩ rằng Balal không thực sự có ư định muốn giết con ḿnh. Nhiếp ảnh gia kể lại rằng khi tử tội Balal được lôi ra pháp trường, ông thấy bà mẹ của tử tội, đang đứng bám tay vào hàng rào ngăn, đă quỵ xuống và ngồi bẹp trên mặt đất v́ quá đau ḷng khi chứng kiến cảnh đứa con trai sắp bị hành quyết. Nhiếp ảnh gia nói: “Bà ấy dường như đă kiệt sức v́ đau khổ trước thực tế sắp mất con. Cảnh thật thương tâm.” Tử tội Balal bị bịt mắt và được nhân viên công lực d́u ra, bắt đứng lên trên một chiếc ghế và tṛng sợi dây tḥng lọng vào cổ. Tử thần đă gần kề. Balal hô lớn lời cầu nguyện sau cùng rồi im lặng chờ mạng sống kết liễu khi thi hành án. Gia đ́nh của nạn nhân bước ra. Bà mẹ nạn nhân, người mất con đă 7 năm trước đó, được cho phép phát biểu cảm tưởng trước đám đông. Bà cho biết bà đă sống một cơn ác mộng kể từ khi đứa con trai của bà bị đâm chết và khó có thể nào tự cho phép để tha thứ cho kẻ sát nhân. Thế nhưng sau đó, bà đi về phía Balal và xin một chiếc ghế khác nữa để đứng. Bà bước lên ghế cho ngang tầm với tử tội Balal. Bà vung tay tát ngay vào mặt kẻ đă giết con ḿnh và lớn tiếng tuyên bố “Tha tội!” Đây là cách phạt tượng trưng thay cho tội chết. Sau đó, ông chồng bà cùng với bà đă tháo dây tḥng lọng ra khỏi cổ kẻ tử tội. Gia đ́nh của Balal vui mừng vội vàng chạy lại ôm chầm lấy họ và cảm ơn họ đă tha mạng cho Balal. Nhiếp ảnh gia tâm sự: “Tôi không biết làm thế nào mà tôi đă ngăn sự xúc động để chụp được những bức ảnh này. Tôi đoán đó là sức mạnh của chiếc máy ảnh đă khiến tôi phải tập trung. Đó là lư do duy nhất giúp tôi khỏi gục xuống và bật khóc.” * Nhân đọc bản tin nói trên người ta nhớ lại rằng trong Kinh Maha Dhammapala Jataka cho biết có một vị bồ tát trẻ tuổi kia rải tâm từ đồng đều, luôn cả cho người cha tàn ác đă hạ lệnh hành hinh ngài, cho tên đao phủ, cho ngựi mẹ thân ái đang xót xa than khóc và cho chính bản thân từ tốn của ngài. Bồ tát nghĩ thế này: “Đây là một cơ hội quư báu để ta thực hành tâm Từ. Đứng trước đây là cha ta. Mẹ ta đang khóc thê thảm. Ḱa là đao phủ sẵn sàng hành quyết ta và ta đây là nạn nhân đang đứng ở giữa. Ta phải rải t́nh thương đến đồng đều cho tất cả bốn người. Cầu cho cha ta khỏi phải chịu quả xấu do hành động hung ác này gây ra. Cầu cho cha ta, mẹ ta, tên đao phủ và ta được hạnh phúc an vui, không khổ, không tật bệnh, không oan trái. Nhờ năng lực tâm từ này, mong rằng một ngày kia ta sẽ thành Phật.” Đức Phật cũng từng khuyên dạy chúng sinh hăy chăm tu tập “Tứ Vô Lượng Tâm”, tức là “bốn món tâm rộng lớn không lường được”, đó là các tâm “Từ, Bi, Hỷ, Xả”. Phật dạy hăy mở rộng bốn tâm này, không hạn chế, cho tất cả các loài hữu t́nh ở khắp bốn phương. Đây là những đặc tính giúp con người trở nên tốt đẹp, hoàn thiện, là lối sống của bậc thánh. Nếu mỗi người tự cố gắng thực hành “tứ vô lượng tâm”, không phân biệt tôn giáo, chủng tộc v.v… th́ mỗi người sẽ trở thành một công dân lư tưởng trong một thế giới ḥa b́nh, an lạc. |
Đạo Phật thường được gọi là đạo từ bi, đạo cứu khổ. Ở đâu có Đạo Phật, ở đó có t́nh thương. Phương châm tu tập của Phật Giáo là “từ, bi, hỷ, xả”. Người Phật tử lấy “từ, bi, hỷ, xả” làm nền tảng cho sự phát triển thánh hạnh; tâm từ bi được coi là tâm Phật. Trong quá tŕnh truyền giáo, Đạo Phật chưa bao giờ gây chiến tranh hay đổ máu, thông điệp t́nh thương cứu khổ, giúp đời đă được Đức Phật tuyên thuyết ngay từ thời kỳ sơ khai thành lập giáo đoàn. Bốn món tâm rộng lớn không lường được nói trên nếu của Phật và các vị Bồ tát thời được xưng là “Đại từ, Đại bi, Đại hỷ, Đại xả”.
Tâm “Từ” là khả năng hiến tặng niềm vui cho tha nhân, cho người khác. Tâm “Bi” là khả năng làm vơi đi nỗi khổ đang có mặt. Tâm “Hỷ” là niềm vui, ḷng thanh thản do từ bi đem tới. Tâm “Xả” là thư thái nhẹ nhàng, tự do, không kỳ thị. Đức Phật dạy người Phật tử phải tu tập “tứ vô lượng tâm”. “Từ” là ḷng lành giúp ích cho người, ḷng thương yêu, thường đem vui cho tất cả chúng sinh. Tâm từ là cái ǵ làm cho ḷng êm dịu, là ḷng mong ước cho tất cả chúng sinh đều được an lành vui vẻ. Tâm từ là ḷng mong mỏi chân thành của người bạn hiền muốn cho bằng hữu ḿnh được an vui hạnh phúc. Ngược lại với tâm từ là ḷng “sân hận”. Tâm từ không phải là sự yêu thương thiên về xác thịt, về t́nh dục, cũng không phải là ḷng tŕu mến vị kỷ, ḷng luyến ái đối với người nào. Tâm từ không phân biệt kẻ thân người sơ, không dành riêng cho t́nh đồng chí, không dành riêng cho t́nh đồng chủng, cũng không dành riêng cho t́nh đồng hương hay đồng đạo. Hơn nữa tâm từ không phải chỉ nên có giữa người và người mà phải bao trùm tất cả chúng sinh, bởi v́, loài cầm thú cũng cần đến sự giúp đỡ và t́nh thương. Nói tóm lại, tâm từ bao la, rộng răi, trải ra đồng đều đối với chính ḿnh cũng như đối với những người thân cận, dù không quen biết, dù có ác cảm với ḿnh. Người thực hiện từ tâm đến mức độ cùng tột sẽ thấy ḿnh đồng hóa với tất cả chúng sinh, không c̣n sự khác biệt giữa ḿnh và người. Cái gọi là “ta” không c̣n nữa. Mọi sự chia rẽ đều biến mất như đám sương mù tan trong nắng sáng. Vạn vật trở thành một, đồng thể, đồng nhất. Khi tâm từ xuất hiện th́ ḷng sân hận, ác ư, thù oán không thể phát sinh. Đức Phật dạy chỉ có tâm từ mới dập tắt được ḷng sân. Không những dập tắt được ḷng sân, tâm từ c̣n diệt được các mầm tư tưởng bất thiện. Nh́n thái độ của loài người đối với hận thù, Đức Phật đưa ra nhận xét là t́nh thương sẽ chinh phục được ḷng sân hận. Để giảng ḥa một cuộc tranh chấp giữa hai tiểu bang đang giành nhau nước dưới con sông làm ranh giới, Đức Phật dạy (Kinh Pháp Cú): (Pháp Cú 197) Ở ngay giữa đám nhân sinh Dù người hờn oán, nếu ḿnh thảnh thơi Sống không thù hận cùng người Thật là sung sướng, cuộc đời thơm hương. Nhưng có ḷng từ ái đối với người khác không có nghĩa là phải quên ḿnh. Lúc Đức Phật sắp nhập Niết Bàn, các đệ tử từ bốn phương xa gần tấp nập về đảnh lễ Ngài. Chỉ có một thầy Tỳ kheo, thay v́ làm như các vị khác, lại rút về tịnh thất chuyên cần hành thiền. Khi được hỏi về thái độ ấy, thầy trả lời v́ trong ba tháng nữa Đức Phật sẽ nhập diệt nên thầy nghĩ rằng để tỏ ḷng quư trọng Ngài, việc làm tốt đẹp nhất là thành tựu đạo quả A La Hán lúc Ngài c̣n tại tiền. Đức Phật ngợi khen thầy và nhấn mạnh là “Không nên v́ mục tiêu của người khác mà lăng quên mục tiêu, sự an lành của chính ḿnh. Hăy nhận định rơ ràng mục tiêu của ḿnh và lập tâm thành đạt mục tiêu ấy”: (Pháp Cú 166) Chớ v́ lợi ích cho người Mà quên lợi ích cho nơi chính ḿnh Mục tiêu giải thoát tử sinh Ai lo lợi ích cho ḿnh chớ quên Quyết tâm đạt được cho bền. Không nên hiểu lầm là Đức Phật dạy ta nên ích kỷ, chớ có phục vụ kẻ khác một cách vị tha, bất cầu lợi. Trái lại Đức Phật chỉ nhấn mạnh rằng trong khi phục vụ lợi ích cho người cũng đừng quên mục tiêu tự giải thoát cho chính ḿnh. Ḿnh có giác ngộ và giải thoát rồi sau đó đi giúp kẻ khác mới hữu hiệu được hơn. “Bi” là ḷng thương xót cứu khổ, Tâm bi hay ḷng bác ái có đặc tính làm rung động những tâm hồn trắc ẩn cao thượng trước cảnh khổ của người khác, thương dứt trừ đau khổ cho hết thảy chúng sinh. Bi là động lực làm cho tâm rung động trước sự đau khổ của kẻ khác. Đặc tính của “tâm bi” là ư muốn giúp người khác thoát khỏi cảnh khổ. Tâm bi tương tự như t́nh thâm của một bà mẹ hiền thương xót đứa con đang bị bệnh hoạn ngặt nghèo. Bao nhiều tâm trí, lời nói và hành động đều tập trung lại để chuyên chú t́m phương thế làm cho con đỡ đau khổ. Tâm bi là vị thuốc có thể tiêu trừ bệnh hung bạo, tàn ác. Ḷng của người có tâm bi thật là mềm dịu. Lắm khi người có tâm bi không ngần ngại hy sinh đến cả tính mạng. Chính do nơi tâm bi mà con người có thể hoàn toàn vị tha trong khi phục vụ kẻ khác, giúp mà không bao giờ mong đền ơn, đáp nghĩa. Đối tượng của tâm bi là những kẻ nghèo đói, túng thiếu, đau ốm, cô đơn dốt nát, hư hèn và cả những người có đời sống buông lung, phóng đăng tội lỗi. Tâm bi không bị hạn định trong một quốc gia, một tôn giáo, một giai cấp hay một loại chúng sinh nào. T́nh thương mà có giới hạn thời không phải là tâm bi. Tâm bi phải bao trùm tất cả chúng sinh đau khổ, rất bao la và b́nh đẳng. Như Đức Phật xưa kia đă từng tế độ cho một người phụ nữ lạc bước giang hồ và cho cả một tên sát nhân tàn ác, toan hại Ngài. Về sau, cả hai đều theo Ngài và hoàn toàn đổi tính. Bên trong mỗi người, dù xấu xa thế nào cũng ngầm có những tính tốt. Đôi khi chỉ có lời nói phải, đúng lúc, cũng có thể làm đổi hẳn con người. Như vua A Dục ngày xưa, tàn bạo đến nỗi, người đời bấy giờ gọi là “A Dục, con người tội lỗi”. Thế mà, khi nghe được lời nói phải của một thầy Sa di trẻ tuổi, ông đổi hẳn lại tính t́nh, mạnh tiến trên con đường tự giác và trở thành “A Dục, con người hiền đức”. Ta nên nhận định rằng, tâm bi của Phật giáo không phải là giọt nước mắt nhỏ suông gọi là thương xót. Kẻ thù gián tiếp của tâm bi là “âu sầu, phiền năo”. |
Tâm từ và tâm bi thường đi chung với nhau. Trước hết phải dùng tâm bi để trừ giùm đau khổ cho chúng sinh, rồi kế đó dung tâm từ mà cho họ niềm vui. Như thế, cái vui mới được hoàn toàn. Vậy “bi” là nhân mà “từ” là quả. Người sống có tâm từ bi, có t́nh thương th́ mọi hận thù trên thế gian này sẽ tiêu tan.
Một người có hai bà vợ. Một bà có con và một bà không. Bà không con đem ḷng ganh tị, trộn thuốc độc vào thức ăn của bà kia, hại bà kia hai lần hư thai. Đến lần thứ ba, thuốc độc làm cho bà kia đang có mang cùng chết với đứa bé. Bà kia khởi tâm cương quyết báo oán và thực hành ư định. Bà không con bị trả thù, cũng quyết tâm trả thù lại. Thù oán trả qua trả lại, hết bà này đến bà kia, qua lại trong hai kiếp sống liên tục. Tuy nhiên, đến kiếp tái sinh thứ ba, cơ hội đưa đẩy hai bà cùng đến gặp Đức Phật và sau đó nhờ Ngài khuyên giải mà hận thù được chấm dứt: (Pháp Cú 5) Khắp nơi trong cơi dương gian Hận thù đâu thể xua tan hận thù Chỉ t́nh thương với tâm từ Làm tiêu oán hận, giải trừ hờn căm Đó là định luật ngàn năm. Cô hầu nhỏ của một ông chồng nọ bất chợt đem ḷng ganh tị bà vợ lớn. Một lần cô đem đổ bơ nóng lên đầu bà nhưng bà không giận mà c̣n giải ḷng từ bi đến cô, nguyện rằng ḿnh không sân hận, khiến cho bơ nguội lạnh, bà không bị phỏng. Về sau, cô hầu nhỏ ăn năn hối hận và xin sám hối. Bà bảo cô phải lên xin sám hối với Đức Phật trước bà mới bằng ḷng quên lỗi. Cô làm theo lời bà và được Đức Phật khuyên rằng “Hăy lấy t́nh thương mà chế ngự tâm sân, lấy chân thật khắc phục giả dối”: (Pháp Cú 223) Lấy từ bi, lấy ôn ḥa Thắng cơn nóng giận bùng ra thét gầm Lấy hiền lành, lấy thiện tâmThắng ḷng hung ác bất nhân khó lường Lấy tâm bố thí cúng dường Thắng hàng keo kiệt, thắng phường tham lam Lấy chân thật để đập tan Những tṛ hư ngụy, dối gian ở đời. Đức Đạt Lai Lạt Ma cũng từng dạy rằng: “Khi có kẻ gây ra tổn thương cho ḿnh th́ hăy tha thứ cho họ mà không nên do dự một chút nào cả. Lư do là v́ nếu nghĩ đến những ǵ đă thúc đẩy họ hành động như vậy th́ chúng ta tất sẽ thấy rằng đấy chính là những thứ khổ đau mà họ đang phải gánh chịu, chứ không phải là do họ quyết tâm và cố t́nh làm tổn thương và gây tai hại cho chúng ta. Tha thứ là một cách xử sự tích cực dựa vào sự suy nghĩ, chứ không hề là một việc bỏ qua cho xong chuyện. Tha thứ là một hành động ư thức, căn cứ trên sự hiểu biết và chấp nhận thực trạng của những t́nh huống xảy ra với ḿnh (“108 perles de sagesse du Dalai-Lama pour parvenir à la sérénité”) |
Của Cải Toàn Cầu Sắp Ít Hơn Của Cải Của Số Người Giàu Nhất !
Tổng tài sản của những người giàu có nhất, chỉ chiếm 1% dân số, sẽ sớm nhiều hơn tài sản của toàn bộ dân số c̣n lại trên toàn cầu, theo Oxfam, tổ chức từ thiện chống đói nghèo. Nghiên cứu của Oxfam cho thấy rằng những phần tài sản của thuộc sở hữu của 1% những người giàu nhất tăng từ 44% năm 2009 lên 48% vào năm ngoái. Tài sản trung b́nh của mỗi cá nhân trong nhóm này là khoảng 2,7 triệu đô la Mỹ. Trong số 52% tài sản c̣n lại thế giới th́ gần 46% thuộc về nhóm giàu tiếp theo vốn chiếm 19% dân số thế giới. Điều này có nghĩa là 80% số dân c̣n lại trên thế giới chỉ sở hữu có 5,5% tài sản thế giới. Trung b́nh mỗi người trong nhóm này có tài sản vào khoản 3.851 đô la Mỹ vào năm 2014. Theo xu hướng hiện nay, Oxfam cho biết dự kiến là 1% người giàu nhất sở hữu trên 50% tài sản của thế giới vào năm 2016. Nghiên cứu này được đưa ra vào lúc Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos sắp khai mạc. Diễn đàn hàng năm thu hút các nhà lănh đạo chính trị và kinh doanh hàng đầu từ khắp nơi trên thế giới. Giám đốc điều hành Oxfam Winnie Byanyima, người sẽ đồng chủ tŕ sự kiện Davos, cho biết bà sẽ sử dụng danh tiếng của tổ chức từ thiện tại cuộc họp nhằm yêu cầu hành động khẩn cấp để thu hẹp khoảng cách giữa người giàu và người nghèo. Trong một tuyên bố trước thềm diễn đàn Davos, bà Byanyima cho biết quy mô của sự bất b́nh đẳng toàn cầu là "chỉ đơn giản là đáng kinh ngạc". Oxfam đang kêu gọi các chính phủ thông qua kế hoạch bảy điểm để giải quyết thực trạng bất b́nh đẳng, trong đó có chiến lược chống trốn thuế đối với các công ty và kế hoạch hướng tới một mức lương đủ sống cho mọi người lao động. BBC at 3:56 PM |
Sửa Soạn Ĺa Đời - Ni sư Tenzin Palmo
Bài pháp với đề tài thực dụng “Đem sự tu tập vào đời sống” đă được Ni Sư Tenzin Palmo tŕnh bày với phong cách đơn giản mà tinh tế, linh hoạt cuả bà. Ni Sư chấm dứt bài giảng, nh́n thính chúng, mỉm cười chờ đợi những câu hỏi của các Phật tử tham dự. Chánh điện Thiền Tự Tiêu Dao sinh động hẳn lên và hội chúng tranh nhau đưa tay xin hỏi. Thông qua sự thông dịch của hai em Phật tử, Ni Sư từ tốn giải đáp từng thắc mắc về cá nhân Ni Sư, về cuộc sống đời thường cho đến các ưu tư về trải nghiệm thiền tập... Một Phật tử đă hỏi một câu thú vị: - “Đọc cuốn Cave in the Snow, con biết là Jetsuma đă suy nghĩ về cái chết từ khi c̣n rất bé, ở độ tuổi mà các con cuả con chỉ biết ăn ngủ, chơi đùa. Trong 12 năm ẩn tu trên núi tuyết, Ni Sư nhiều lần đối diện với hiểm nguy. Có lần Ni Sư bị chôn sống nhiều ngày trong hang dưới trận băo tuyết và tưởng chừng không thể thoát khỏi lưỡi hái cuả Tử thần... Xin Ni Sư hoan hỉ cho con biết cảm nghĩ của Ni Sư về Cái Chết.” - “Tôi may mắn sinh ra trong một gia đ́nh “lạ đời” ở Luân đôn! Cái chết không là điều cấm kỵ (taboo) mà luôn được gia đ́nh bàn căi hàng ngày một cách cởi mở. Trong khoảng đời ở trong hang trên núi tuyết, nhờ tu tập mà tôi đă b́nh tĩnh đối phó với mọi chuyện. Tôi b́nh thản đón nhận cái chết nếu nó xảy ra cho tôi vào thời điểm ấy. Bây giờ, đôi khi tôi nghĩ rằng: A! Cái chết đến hả. Chắc là hứng khởi (exciting) lắm đấy!” Cử toạ cười ồ trước câu kết dí dơm, nửa đùa nửa thật cuả Ni Sư Tenzin Palmo. Từ cuối pḥng, cô trụ tŕ mở lối cho một thính giả đi lên phía trước Chánh điện. Anh ấy trông tiều tụy, da dẽ xám xanh và nét mặt lộ vẻ lo buồn. Anh chắp tay vái chào, ngồi xuống bồ đoàn, ngước nh́n Ni Sư, nghẹn ngào không nói được. Cô trụ tŕ đỡ lời: “Anh D muốn xin ư kiến Ni Sư về việc sửa soạn thế nào khi sắp ĺa đời. Anh bị ung thư phổi, đă mổ xẻ và hóa trị gần ba năm nay nhưng không thuyên giảm, bịnh đă đến thời kỳ cuối. Mạng sống không c̣n bao lâu. Hôm nay anh đến để thưa hỏi Ni Sư, dù anh là tín đồ Công giáo.” Đại chúng im phăng phắt v́ kinh ngạc. Ni sư xoay người đối diện với anh D. Nh́n anh với ánh mắt đầy thương cảm, Ni sư hỏi: “Anh có muốn nói chuyện riêng với tôi không?” Anh D thưa: “Dạ không cần. Con muốn Ni Sư trả lời cho con trước hội chúng để mọi người cùng được lợi lạc.” Một tràng pháo tay nổi lên tán thưởng sự chia sẻ đầy can đảm và độ lượng của anh. Hướng về anh D, Ni sư Tenzin Palmo nói chậm rải từng tiếng một: “ Ai rồi cũng phải chết cả! Có những đứa bé chết từ thuở sơ sanh. Có kẻ chết trẻ, người chết già v́ đủ mọi lư do: tai nạn, bịnh tật, già yếu... Ai cũng biết về cái chết nhưng cứ tưởng là nó đến cho người khác chớ chưa đến lượt ḿnh... măi cho đến lúc nó th́nh ĺnh hiện ra trước mắt th́ hoảng hốt, lo sợ, bấn loạn v́ thiếu sự chuẩn bị. Chết v́ bệnh tật là may mắn hơn v́ có thời gian sửa soạn cho sự ra đi. |
Để sửa soạn ĺa bỏ cuộc đời:
1/ Điều trước tiên là buông bỏ mọi giận hờn, oán hận mà từ trước tới nay ta ôm ấp trong ḷng. Mở ḷng tha thứ hết mọi người. Buông xă hết. 2/ Hăy nói những lời yêu thương và biết ơn ta từng muốn nói mà chưa có dịp hay c̣n ngần ngại. 3/ Hăy di chúc về tài sản, ước muốn cuả ḿnh. Cần phân minh và công bằng để thân nhân không tranh dành, căi cọ trong thời gian ta mới ĺa đời. 4/ Hướng tâm, nghĩ tưởng về Đức Chuá, Đức Mẹ nếu là tín đồ Công giáo, về Phật A Di Đà nếu là Phật giáo. Nếu không có tôn giáo th́ nên hướng về Ánh Sáng. 5/ Thân nhân không nên than khóc và níu kéo: “Đừng đi, đừng bỏ em, đừng bỏ con...” v́ sẽ gây quyến luyến, khó khăn thêm cho người sắp ra đi. Điều nên làm là nhắc nhở kẻ hấp hối nhớ đến những điều thiện lành. Dù người ấy có vẻ như đang hôn mê, không nói năng được nhưng thân nhân vẫn luôn nhắc nhở, cầu nguyện v́ trong thâm sâu, họ vẫn c̣n biết. 6/ Nếu thân thể bị đau đớn th́ cứ dùng thuốc giảm đau. Người tu tập cao có thể chịu đựng v́ quán chiếu tánh không của cơn đau. Nhưng với người b́nh thường th́ đau quá làm họ sân hận, bấn loạn. Hơn nữa, thuốc giảm đau không ảnh hưởng đến thần thức sau khi chết. 7/ Một điều cần nhắc nữa là: Khi ra đi, người chết thường thấy h́nh ảnh của ông bà, cha mẹ hay thân quyến quá cố hiện ra, vẫy gọi ḿnh. Đừng đi theo họ mà chỉ hướng đến Chúa, Phật hay Ánh Sáng, là con đường hướng thượng.” Ghi lại những lời khuyên hữu ích v́ cảm niệm công đức cuả Ni Sư. Xin chia sẻ cùng tất cả. Thực hành là chuyện của mỗi người. |
Vài Ư Kiến Về Đạo Islam
Rất cám ơn các bài viết của chị CP, anh Tuấn và anh Kiệt về tôn giáo Islam, ngắn gọn nhưng súc tích. T́m hiểu những nguyên nhân lịch sử thời cổ xưa và hiện đại đưa đến những phong trào khủng bố của người Muslim là vấn đề rất phức tạp. Có thể nói những người tín đồ chân chính của đạo Islam đă bất lực trươc khuynh hướng bạo lực trong một tôn giáo bị phân hoá thành nhiều giáo phái (bản thân các giáo phái này cũng tàn sát lẫn nhau). Lịch sử loài người có quá nhiều cuộc chiến tranh v́ tham vọng quyền lực, cướp bóc đất đai, tài sản, nguyên liệu, nô lệ, trong đó lư do tôn giáo được đưa ra chỉ như là một chiêu bài. Vài ư kiến về đạo Islam nhân bài viết của bs Tuấn Ngô. ( No religion in the modern world is as feared and misunderstood as Islam- Karen Armstrong) Tăng Quốc Kiệt 1- Hồi: không phải là hồi phục. Dẫu hán tự viết chữ hồi có nghĩa là trở về, nhưng đạo Hồi, từ chữ Hồi Hồi, là một tộc thiểu số của Trung Hoa, theo đạo Hồi (xem Wikipedia) Nhân đây, cũng nên bỏ từ"đạo Hồi" theo tiếng Hán vô nghĩa, mà nên sữa lại là Islam, có nghĩa là "qui phục thượng đế" Người theo Islam, gọi theo từ Ả Rập là muslimin hoặc Musulman, có nghĩa là kẻ đă qui phục thượng đế. 2- Đạo Islam không cấm hút thuốc. Nhưng tín đồ bị cấm uống rượu, nguyên do như vầy: lúc Muhammad dẫn các đệ tử từ Mecca trốn qua Medina tị nạn, các đệ tử nhậu quá đà, lấy các khúc xương sau bữa ăn, bổ lên đầu nhau phun máu, từ đó tiên tri cấm hẳn tục uống rượu, chỉ được uống khi vào tới thiên đàng, nơi đây rượu ngon chảy thành suối, gái đẹp hàng đàn c̣n trinh và trẻ măi không già, do đó bọn terroriste thích chết sớm để được hưởng liền. 3- Không phải đạo Islam ăn bốc mà người Ả Rập ăn bốc, dẫu họ theo đạo Chúa.Người Ấn Độ giáo cũng ăn bốc. 4- Về chuyện mạng che mặt Burka: không có đoạn nào trong kinh Qur'An bảo đàn bà phải che mặt và phải ngồi riêng. Theo học giả Karen Armstrong: phong tục này bắt đầu xuất hiện ba hoặc bốn thế hệ sau khi Muhammad qua đời, do người Musulman bắt chước người thiên chúa giáo Byzantine, họ che tóc và phân chia đàn bà, đàn ông ngồi riêng trong nhà thờ. 5- Đạo Islam cho phép đàn ông lấy tới bốn vợ với hai điều kiện: thứ nhất phải đủ sức nuôi cho đầy đủ; thứ nh́, phải thương đồng đều, nhằm đáp ứng t́nh trạng đàn ông thiếu v́ chết trận thời bấy giờ, không có cách nào khác để giải quyết cho các bà góa chồng. 6- Giáo lí Islam có năm điều phải giữ, như năm cây cột, hay năm ngón của bàn tay. Khi ta thấy h́nh vẽ bàn tay năm ngón, phải hiểu có ư nhắc nhở năm điếu mà người Musulman phải giữ: a- Tin có Allah và prophète của ngài là Muhammad. b- Cầu nguyện năm lần một ngày. c- Phải bố thí 2,5% lợi tức kiếm được. d- Phải nhịn ăn trong tháng Ramadan. e- Trong đời, nếu có khả năng, ít nhất một lần phải đi hành hương ở Mecca. 7- Cũng cần nói là đạo Islam không chủ trương ghét Do Thái và Thiên Chúa giáo. Cho đến năm 1948, khi nước Israel thành lập và người Palestine bị ngược đăi, người Musulman coi như họ bị phản bội, v́ suốt hàng ngàn năm lịch sữ, họ đă cưu mang dân Do Thái, khi người Do thái bị đuổi khỏi các nước Âu Châu. Chính người Thiên chúa giáo dạy cho người Musulman ghét người Do Thái, v́ họ xét người Do Thái qua Juda bán chúa. Muhammad dạy tín đồ Islam phải yêu thương người Do Thái và tín đồ Thiên chúa v́ cả ba đạo cùng thờ một chúa. Jihad (thánh chiến) là từ mà Muhammad dùng để trị bọn Ả Rập c̣n thờ đa thần mà prophète rất ghét chớ không nhắm hai đạo kia |
Một chút lịch sử, năm 1492, sau khi vua catholic của Tây Ban Nha (TBN) đuổi người Maure ra khỏi nước, lập tức họ đuổi tất cả người Do Thái, hạn cho ba tháng, sau gia hạn thêm ba tháng nữa phải rời khỏi TBN không được mang theo tài sản nếu không cải sang đạo Thiên Chúa. Sau đó nếu ở lại TBN họ sẽ bị thiêu sống. Người Do Thái đi đâu? Chính người Musulman ở Bắc Phi và đế quốc Ottoman islamique đă cưu mang họ.
Ngày nay bọn quá khích nhân danh Islam để giết người, nhưng đó chỉ là những kẻ thất học bị nhồi sọ, nếu bảo họ chỉ đoạn nào trong Qur'An để giải thích hành động của họ th́ không có chỗ nào dạy họ làm ác cả. Đạo Thiên chúa cũng đă qua các giai đoạn ấu trĩ giết người, những trận chiến thập tự, inquisition ở TBN, bao nhiêu người bị ṭa án inquisition kết tội oan theo tà đạo, rồi bị thiêu sống v.v... Đă lâu, ít người c̣n nhớ, nhưng lịch sữ vẫn c̣n đó, không có ai có thể t́m một câu trong kin thánh tân ước dạy giết người mà ta chỉ đọc được những lời Chúa dạy hết sức vị tha và bác ái. Và lịch sữ là sự lập lại. Muốn hiểu thêm về Islam xin đọc: 1 1- Islam: A short history của Karen Armstrong, học giả lỗi lạc người Anh. Sách viết về đạo Chúa và đạo Phật của bà cũng rất hay, rơ ràng dễ hiểu. 2 2- Văn minh Ả Rập của Will Durant, nguyên bản hoặc bản dịch của Nguyễn Hiến Lê, hơi dài nhưng đầy đủ về lịch sữ của đạo Islam, rất hóm hĩnh và lư thú. |
Nghịch Lư về Con Người - Hùynh Huệ
Một Thiên Thần sau khi hết sứ mạng ở trần gian được trở lại thiên đàng. Thượng Đế hỏi Thiên Thần nhận xét về con người và cuộc sống của họ như thế nào. Thiên Thần vội đáp lời: “Ôi chao, Kính thưa Thượng Đế, Con người là sinh vật vô cùng kỳ quái!” Thượng Đế hỏi : Tại sao họ lại kỳ quái? Thiên Thần hào hứng bẩm báo: “Họ kỳ quái v́ họ sống với vô vàn nghịch lư. Con xin đơn cử vài điều:” Khi không có tiền, họ ăn rau rừng ở nhà Khi có tiền, họ cũng ăn những thứ rau rừng ấy nhưng phải tốn nhiều tiền ở nhà hàng sang trọng. Khi không có tiền, họ đi xe đạp Khi tiền bạc rủng rỉnh, họ cũng lại đạp cái thứ xe đạp tập thể dục Khi không có tiền, họ phải đi bộ cả ngày kiếm cơm Khi có khá tiền, họ cũng phải đi bộ để giảm béo Ôi con người, họ có bao giờ không dối lừa ngay cả với bản thân?! Khi không tiền, họ khao khát được kết hôn Khi có tiền, họ lại ước muốn được ly dị người đă đồng cam cộng khổ thuở họ c̣n hàn vi. Khi không tiền, vợ họ thành thư kư; người giúp việc nhà… Khi có tiền, thư kư của họ được biến thành vợ hai, vợ ba, để theo họ đi du hư. Khi không tiền, họ thích chơi sang như người giàu có; Khi có tiền lại giả vờ sống như kẻ nghèo rớt mồng tơi. Ôi con người! Họ chẳng bao giờ nói ra lời thật, đơn giản; Họ nói chơi cổ phiếu là không tốt, nhưng rất say mê đầu tư chứng khoán. Họ nói tiền bạc là tai họa, nhưng cứ lao khổ tích lũy cho nhiều. Họ nói địa vị cao thật cô đơn, nhưng luôn thèm muốn chức quyền, và lo lót khối tiền chạy chức. Họ nói cờ bạc, rượu chè, trai gái có hại, nhưng cứ mê man với những thứ đó. Ôi chao con người! Họ chẳng bao giờ hiểu thấu đáo những ǵ họ nói và không bao giờ nói ra những ǵ họ muốn nói. Thượng Đế cười vang và phán: “Thế mới là Con người đầy mâu thuẩn và dục vọng! Con thật không may chỉ gặp những Con người như thế vốn đầy dẫy trên trái đất. Số ít ỏi c̣n lại không có những hành vi nghịch lư này đă biết tri túc và giác ngộ thành Người |
Bốn Chữ H - Vô Danh
1. Xây dựng cuộc đời trên nền móng giáo dục toàn diện (gồm 4 chữ H): 1.1. Hướng người trẻ ngày càng mở rộng kiến thức nhân văn và khoa học, nâng cao khả năng phán đoán và sáng tạo (H1 = Head); 1.2. Phát triển sức khoẻ thể xác và tâm thần lành mạnh (H2 = Health); 1.3. Đắc thủ các kỹ năng thuộc các phương diện văn hoá, xă hội, lịch sử, kinh tế, chính trị (H3 = Hands); 1.4. Rèn luyện nhân cách có con tim mở rộng (H4 = Heart), theo lời khuyên “Hăy Dành Thời Giờ” 2. Hăy dành thời giờ Hăy dành thời giờ để suy tư, Đó là nguồn sức mạnh tinh thần. Hăy dành thời gian cho giải trí, Đó là bí quyết sống măi trẻ trung. Hăy dành thời giờ để đọc sách, Đó là nền tảng của sự khôn ngoan. Hăy dành thời gian cho cầu nguyện, V́ sức mạnh vĩ đại nhất trên đời là ở đó. Hăy dành thời giờ để yêu và được yêu thương, Đó là hồng ân Chúa ban cho mỗi người. Hăy dành thời gian sống thân thiện với mọi người, Đó là đường dẫn đến phúc thật. Hăy dành thời giờ để cười vui, Đó là suối nhạc của tâm hồn. Hăy dành thời gian cho cống hiến, Đời ta thật ngắn ngủi, sống ích kỷ làm chi. |
Chúng Tôi Không Là Việt Kiều
Năm ngoái, một cô du sinh Việt Nam theo học chương tŕnh tiến sĩ ở Hoa Kỳ phỏng vấn tôi cho luận án của cô ấy với đề tài: Cách nào để chính quyền Việt Nam đến với Việt kiều ở Mỹ. “Trước hết hăy ngưng gọi chúng tôi là Việt kiều,” tôi trả lời. Thấy cô ấy lúng túng, tôi giải thích: “Chúng tôi là công dân Mỹ gốc Việt, không phải công dân của Cộng Hoà Xă Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.” Chính quyền Việt Nam muốn xem người Việt ở hải ngoại là công dân Việt mang “hộ chiếu” nước ngoài. Cứ xem thái độ của Ông Chủ Tịch Nước Trương Tấn Sang của họ th́ rơ. Khi gặp Tổng Thống Mỹ Barack Obama ở Toà Bạch Ốc hồi tháng 7 năm ngoái, Ông Sang cảm ơn chính phủ Mỹ đă chăm lo cho các người Việt ở Hoa Kỳ. Đây là lời cám ơn không đúng cương vị. Chính phủ Mỹ lo cho dân Mỹ là việc đương nhiên; hà cớ ǵ Ông Sang cảm ơn nếu không là muốn nhận vơ chúng tôi là dân của ông ấy? Nhận vơ như vậy không ổn, v́ nhiều lư do. Trước hết, rất nhiều người chưa hề một ngày là công dân của nhà nước cộng sản Việt Nam: những người ngoài Bắc di cư vào Nam trước khi đảng cộng sản lập ra Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà, và những người trong Nam bỏ nước ra đi trước khi đảng cộng sản ấy xâm chiếm miền Nam. Kế đến là những người bỏ nước đi tị nạn. Theo định nghĩa của Liên Hiệp Quốc, tị nạn có nghĩa từ bỏ sự bảo vệ của chế độ cầm quyền ở quốc gia nguyên quán. Theo nguyên tắc này, khi chúng ta đang xin hay c̣n mang quy chế tị nạn mà đặt chân về Việt Nam, dù chỉ để thăm gia đ́nh, th́ xem như tự đặt ḿnh trở lại dưới sự bảo vệ của chế độ cầm quyền và sẽ tự động mất tư cách tị nạn. Pháp áp dụng đúng nguyên tắc này trong khi một số quốc gia khác th́ nhân nhượng hơn. Dù không thuộc các thành phần trên, một khi giơ tay tuyên thệ nhập quốc tịch Hoa Kỳ, mỗi người trong chúng tôi đă chính thức từ bỏ quốc tịch Việt Nam. Trước luật pháp Hoa Kỳ, chúng tôi là công dân Mỹ chứ không là công dân của Cộng Hoà Xă Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Cô sinh viên tiến sĩ xem chừng hiểu ra câu trả lời: “Chúng tôi không là Việt kiều. Chúng tôi là người Mỹ gốc Việt,.” Tôi giải thích thêm: “Cái gốc Việt ấy cho phép chúng tôi lên tiếng về các vi phạm nhân quyền và một số vấn đế khác nữa ở Việt Nam. Chúng tôi có thân nhân bị đàn áp. Chúng tôi có tài sản bị cưỡng chiếm. Đó là những vấn đề quyền lợi của công dân Mỹ, khi bị xâm phạm th́ chính quyền Mỹ có nhiệm vụ can thiệp. Hơn nữa, chúng tôi có sự hiểu biết sâu sắc về hiện t́nh xă hội Việt Nam để giúp cho sự can thiệp ấy đạt hiệu quả.” Nói đi th́ cũng phải nói lại. Khi nhà nước cộng sản Việt Nam nhận vơ th́ lỗi của họ chỉ có phân nửa. Phân nửa c̣n lại là lỗi của chúng ta. Gần đây, cộng đồng Việt ở vùng Hoa Thịnh Đốn xôn xao về cuộc phỏng vấn video của một người Việt bị chặn ở phi trường, không được nhập cảnh, khi về thăm nhà ở Việt Nam. Cuộc tranh luận đă bỏ sót một yếu tố quan trọng: Cả hai phía của cuộc tranh luận đứng trên cương vị Việt kiều hay trên cương vị công dân Mỹ? Khi công dân Mỹ bị gây khó dễ ở phi trường, th́ người ấy dứt khoát đ̣i liên lạc với toà lănh sự Mỹ ở Việt Nam; nếu bị công an câu lưu “làm việc” th́ người ấy tuyệt nhiên không hợp tác cho đến khi đă nói chuyện được với toà lănh sự Mỹ; nếu bị tống tiền, chèn ép bởi giới chức chính quyền Việt Nam th́ cũng báo ngay cho toà lănh sự Mỹ. Khi về lại Hoa Kỳ th́ nạn nhân phải báo động ngay với Bộ Ngoại Giao. Chính quyền Mỹ có nhiệm vụ bảo vệ công dân Mỹ. Khi nhận được nhiều báo cáo từ các công dân Mỹ bị sách nhiễu, th́ chính quyền Mỹ sẽ phải đặt vấn đề với phía Việt Nam. Nhà nước Việt Nam có dám đối xử tệ với những công dân Mỹ khác đâu, mà chỉ sách nhiễu người Mỹ gốc Việt. Chẳng qua chúng ta cho phép họ làm vậy. Lỗi ấy là của chúng ta. Thành ra, muốn khẳng định “chúng tôi không là Việt kiều” với nhà nước Việt Nam th́ trước hết chúng ta phải tự nhủ và nhắc nhở lẫn nhau: “Chúng ta không là Việt kiều”. Khi người người trong chúng ta ư thức điều này và hành xử đúng cương vị th́ nhà nước Việt Nam sẽ phải thay đổi theo. Tôi tin là vậy. |
Sad Song of Yellow Skin by Michael Rubbo, National Film Board of
A film about the people of Saigon told through the experiences of three young American journalists who, in 1970, explored the consequences of war and of the American presence in Vietnam. It is not a film about the Vietnam War, but about the people who lived on the fringe of battle. The views of the city are arresting, but away from the shrines and the open-air markets lies another city, swollen with refugees and war orphans, where every inch of habitable space is coveted. Xin giới thiệu với các anh chị một cuốn phim tài liệu về Sài G̣n trước 1975, dài đúng 58 phút nói về những mảnh vụn của xă hội, khu b́nh dân và đặc biệt là: -âm thanh thật rơ,h́nh ảnh đẹp nét, -phim có cảnh áo dài trắng, xích lô đạp, xe gắn máy, GI, -phóng viên ngoai quốc nói được tiếng Việt (tuy không rành rẽ lắm), cậu bé VN nói tiếng anh "như máy"... Những h́nh ảnh này làm chúng ta nhớ nhiều đến Saigon 40 năm về trước ở khắp hang cùng ngỏ hẻm. Đặc biệt có đoạn nói về sinh hoạt của ông Đạo Dừa ở Cồn Phụng, chuyện ông "đi hàng ngày từ SG ra HN" mà chúng ta ít nghe nói hay thấy như trong phim này. |
Ăn Mày Cửa Phật
Trong cuộc sống, ai cũng mong ḿnh sẽ được điều này, được điều khác. Người giàu th́ mong sẽ giàu hơn, người nghèo th́ mong ḿnh được như người giàu… để rồi họ t́m về chốn tâm linh để cầu xin. Sự cầu xin này cũng như là ăn mày với các đấng thần linh, mà họ không hiểu các đấng thần linh này có giúp cho họ được không? Chuyện kể về một bác nông phu, kéo xe chở hàng rất nặng nhọc. Vào một ngày, bác kéo xe quá nặng nên bị đổ ra đường. Buồn rầu, bác ngồi xuống và nh́n thầy ḍng người đi xe hơi t́m đến cửa chùa làm lễ. Bác ngồi nghĩ: Ông trời thật không công bằng, người th́ sinh ra đă có tất cả, c̣n kẻ làm lụng vất vả th́ chẳng có ǵ. Sau đó có một bà đến nói: “Ông đă đến cửa Phật sao ông không vào thành tâm kêu cầu mà ngồi đây than thân trách phận”. Ông lăo liền đi vào chùa, ông thấy người ta cầu khấn rất đông, người lớn người nhỏ, kẻ già người trẻ… Lúc đó ông nghe thầy trụ tŕ hỏi: “Thí chủ lần đầu đến đây phải không? Ông đáp: “Vâng! Lần đầu con đến cửa Phật nên không biết kêu cầu thế nào, ra làm sao? Mong thầy chỉ dạy.”. Thầy trụ tŕ hỏi: “Thí chủ thỉnh cầu điều ǵ?". Ông đáp: “Con cầu xin đức Phật ban phát sự công bằng. Con sinh ra trong một gia đ́nh nghèo khổ, bần hàn, không được học hành tử tế. Từ bé đă phải tự mưu sinh. Lớn lên lấy một người vợ nghèo và nai lưng làm lụng như trâu ḅ để nuôi một bầy con nheo nhóc. Cuộc đời khốn khổ cơ hàn cứ theo con đằng đẵng trong khi có biết bao người khác sinh ra trong 1 gia đ́nh giàu sang, chẳng cần cố gắng mà vẫn sống suốt đời trong nhung lụa. Như vậy là không công bằng, nếu đức Phật linh thiêng xin người hăy ban phát cho con một chút may mắn của những người kia”. Thầy trụ tŕ hỏi: “Những người kia ư!”. Ông đáp: “Vâng! Chỉ cần nh́n họ là đủ biết họ giàu sang quư phái cỡ nào. Những người nghèo khổ như con không thể hiểu nổi họ làm ǵ mà giàu sang như vậy”. Thầy trụ tŕ đáp: “Cái đó ta không biết, nhưng khi đă tới đây họ cũng chỉ là ăn mày cả thôi”. Ông ngạc nhiên hỏi: “Ăn mày ư thưa thầy!”. Thầy trụ tŕ trả lời: “Đúng! Ăn mày cửa Phật…” Ông vội hỏi: “Nhưng nh́n họ giàu sang quư phái, có thiếu ǵ đâu mà phải đi ăn mày”. Thầy trụ tŕ chầm chậm trả lời: “Sống trên cơi đời này, mấy ai thỏa măn với những điều ḿnh đang có, không tin thí chủ cứ lại gần họ mà xem”. Khi ông lăo vào th́ nghe người này xin đừng bị phá sản, người xin khỏi bệnh, người xin có người yêu… Ông bước ra và nói: “Họ cầu xin rất nhiều điều, hóa ra họ toàn là ăn mày thật, con cứ tưởng trên đời này ai cũng hạnh phúc hơn con. Biết đâu được họ cũng có nhiều nỗi khổ đau đến thế, ngẫm ra con c̣n nhiều điều hơn họ, như sức khỏe, vô tư chẳng hạn.". Thầy trụ tŕ trả lời: “Đúng vậy, cuộc đời công bằng với tất cả mọi người, an phận với thực tại và cố gắng hết ḿnh để tự ḿnh hóa giải những khó khăn trong cuộc sống, đó mới là một cuộc đời hoàn mỹ”. Nhiều người cho rằng cứ có việc khổ, đau... th́ t́m đến cửa Phật để cầu xin. Qua câu chuyện, chúng ta có thể thấy rằng: Cuộc đời này ai cũng muốn cầu xin những điều mà ḿnh không có. Họ không thỏa măn được điều đă có, luôn t́m kiếm những cái cao hơn, ngon hơn… Đôi khi họ cứ nghĩ các đấng thần linh có thể ban phát mà không hiểu rằng, phải cố gắng và làm lụng th́ mới có kết quả. Đừng có quá tâm linh mà quên mất thực tại của ḿnh. Chính ngay trong quá tŕnh tu tập, đức Phật cũng không hề nói: "Ta sẽ cho con cái này, ta sẽ ban cho con cái khác..." mà giáo lư Ngài luôn dạy: "Hăy tự thắp đuốc mà đi!". Ngài đă t́m ra con đường chân lư, giải thoát đến được cơi an vui tự tại. Ai muốn được như Ngài th́ hăy làm theo điều Thế Tôn chỉ dẫn th́ sẽ đạt được. Ngài không ép phải làm mà hăy tự biết để làm. Đây là chân lư đức Phật đưa ra cho các hàng đệ tử của Ngài. Nguồn: Hoa Vô Ưu |
Cuôc Chiến Chống Khủng Bố Đi Về Đâu - Vũ Linh
...Phản đạo hay bỏ đạo là bị tử h́nh ngay, không có tự do lựa chọn ǵ hết Cuộc tấn công báo Charlie Hebdo bên Pháp đă đẩy cuộc chiến chống Hồi Giáo cuồng tín lên ưu tiên hàng đầu của cả thế giới. Tất cả những biến chuyển kinh tế, tài chánh, xă hội, giáo dục, văn hoá, ǵ ǵ đó đều bị nạn khủng bố này đe dọa trực tiếp và đẩy vào sau hậu trường hết. Tại sao đi đến t́nh trạng này? Ai có giải pháp? Giải pháp ǵ? Trước hết, ta nh́n lại bối cảnh lịch sử. Khủng bố của Hồi giáo quá khích trong lịch sử cận đại, phải nói là đă được khai sinh khi Tây Phương lấy quyết định cắt một phần đất Palestine để thành lập quốc gia Do Thái sau Thế Chiến II. Người Ả Rập Hồi giáo cảm thấy dĩ nhiên đă bị mất quyền lợi, bị chiếm đất mà c̣n bị đuổi ra khỏi vài vùng thánh địa của đạo Hồi. Nhưng họ không làm ǵ được khi Do Thái được sự yểm trợ chính trị, kinh tế và nhất là quân sự của cả khối Âu Mỹ. Trong thời chiến tranh lạnh, khối Ả Rập được sự hậu thuẫn của CS Xô Viết, nhưng hiển nhiên chưa đủ mạnh để nghiêng cán cân về khối Ả Rập. Khối Ả Rập dùng cả chiến tranh quy ước và chiến tranh khủng bố để diệt Do Thái trong những thập niên 50-60. Nhưng thất bại, đành phải chấp nhận thực thể Do Thái. Thế giới yên tĩnh phần nào. Cho đến ngày Osama Bin Laden ra tay. Bin Laden là người có tiền và có chí lớn. Một cựu đồng minh của Mỹ tại Afghanistan trong cuộc kháng chiến chống Hồng Quân Xô Viết. Bây giờ đứng lên phất ngọn cờ “thánh chiến” chống Mỹ và chống chính quyền Vương Quốc Ả Rập Saud v́ chính quyền này đă cho lính ngoại đạo đến thánh địa khi TT Bush cha đánh Saddam khỏi Kuwait. Chiến lược của Bin Laden rất giản dị. Đánh rắn phải đánh ngay đầu, và đánh cho chí tử. Mỹ là đại đế quốc hàng đầu chống lưng cho Do Thái, tiêu diệt được Mỹ th́ Do Thái sẽ tự hủy theo. Cuộc chiến biến thể lần thứ nhất, từ diệt Do Thái, chuyển qua đánh Mỹ trên chính đất Mỹ cũng như tại tất cả những nơi nào có người Mỹ và quyền lợi Mỹ. Trước 9/11, Al Qaeda đă tấn công Mỹ ba lần: đánh bom hai cao ốc World Trade Center tại Nữu Ước năm 1993, đánh bom phá hai ṭa đại sứ Mỹ tại Kenya và Tanzania năm 1998, và đặt bom phá chiến hạm USS Cole ngoài khơi Yemen năm 2000. Cả ba lần, TT Clinton phản ứng theo kiểu TT Bush gọi là “đập ruồi”. Kết luận của Bin Laden sau những phản ứng này: Mỹ chỉ là cọp giấy. Đưa đến biến cố 9/11. Chiến thắng vĩ đại của 9/11, đúng như Bin Laden tính toán, đă là tiếng trống trận, kích động toàn thể giới trẻ cực đoan Hồi giáo đứng lên chống Mỹ nói riêng và tất cả những phần tử ngoại đạo nói chung. Ngày đó, trong khi cả thế giới ngẩn người xem hai toà tháp xụp đổ, thanh niên Hồi giáo xuống đường reo ḥ, ca hát, ăn mừng. Họ nh́n thấy đại cường Mỹ coi vậy, vẫn có thể đánh bại dễ dàng. Chỉ cần chấp nhận hy sinh cá nhân, chấp nhận làm “thánh tử đạo”. TT Bush phản ứng mạnh tay hơn TT Clinton v́ tầm vóc của 9/11. Tuyên bố “chiến tranh” với khủng bố quá khích. Một mặt xuất quân đánh Afghanistan, nơi dung túng Al Qaeda và Bin Laden, một mặt ra luật Patriot Act siết chặt kiểm soát và trừng phạt các nhóm khủng bố trong nước. Cũng cho thành lập một Bộ An Ninh Lănh Thổ mới, tập trung lại tất cả các hoạt động t́nh báo, an ninh để dễ phối hợp cuôc chiến chống khủng bố. Kết quả, sau 9/11, không c̣n một cuộc tấn công nào đáng kể của khủng bố chống Mỹ. Không ưa cao bồi Bush là một chuyện, công bảo vệ Mỹ của Bush là chuyện phải nh́n nhận. |
TT Obama nhậm chức. Ông có tầm nh́n chiến lược hơn TT Bush. Phản ứng của TT Bush là phản ứng tự vệ cấp bách có tính nhất thời. TT Obama có thời giờ điều nghiên vấn đề kỹ hơn. Ông coi những cuộc chiến Iraq – Afghanistan hay cả Patriot Act, chỉ là “diện”, chưa đụng đến “điểm”, tức là vấn đề căn gốc của khủng bố. Diện th́ không giải quyết được vấn đề, nên dẹp bỏ, tức là chấm dứt chiến tranh, mang lính Mỹ về. Cuộc chiến chống khủng bố đổi qua đánh vào điểm. Tức là Mỹ phải trực diện với cả khối Hồi giáo và Ả Rập, giải quyết những mâu thuẫn cơ bản giữa Mỹ-Tây Phương với khối này.
Trên căn bản, lập luận của TT Obama đúng hoàn toàn, hợp lư hơn chiến thuật ngắn hạn có tính vá víu của TT Bush. Điều đáng tiếc là bác sĩ chẩn bệnh đúng nhưng không biết cho toa thuốc. Bác sĩ Obama đi ḷng ṿng đọc diễn văn ca tụng đạo Hồi và văn minh Ả Rập. Xin lỗi lung tung, kể cả những chuyện không có lỗi. Đi gặp Quốc Vương Ả Rập th́ cúi rạp nửa người xuống bắt tay. Nhưng đó chỉ là những chuyện h́nh thức bề ngoài. Khối Hồi giáo và Ả rập tinh khôn hơn, chờ những ǵ cụ thể hơn, nhưng rồi chẳng thấy ǵ khác. Đă vậy, những việc TT Obama làm lại chẳng liên quan xa gần ǵ đến các nhóm khủng bố. Chẳng đáp ứng bất cứ đ̣i hỏi nào của các nhóm khủng bố. Làm như thể bác sĩ Obama đi chữa bệnh cho một anh Hồi giáo không bệnh ǵ cả trong khi quên bẵng anh bệnh nhân khủng bố bên cạnh. Thật ra, không phải TT Obama hoàn toàn lơ là các nhóm khủng bố đâu. Ông chỉ đổi chiến thuật, thay v́ thả biệt kích đánh ào ạt, th́ bắn tiả những lănh tụ khủng bố bằng máy bay không người lái. Nhắm chặt đầu rắn với cái giá rẻ nhất. Vấn đề là Al Qaeda và các nhóm khủng bố đă biến dạng, thành một lô nhóm khủng bố con, với cả trăm đầu, chặt đầu này, ba đầu khác mọc lại. Các nhóm khủng bố vẫn ngày một lớn mạnh. Từ Afghanistan lan qua Pakistan, Yemen, Iraq, Syria, Libya, Indo, Phi Luật Tân, Mali, Nigeria, Chad, Somalia,... Tại sao? Một nhà báo Âu Châu viết bài tố giác các nhóm khủng bố t́m cách hủy diệt văn minh Thiên chúa giáo –christian civilization. Thật ra không phải vậy. Các nhóm khủng bố chẳng phải là đánh Thiên Chúa giáo không, mà c̣n đánh Tin lành ở Anh, đánh Phật giáo ở Á Châu, đánh luôn lẫn nhau trong các vùng Hồi giáo Iraq, Syria, Libya, Pakistan,... Những người Hồi giáo nạn nhân của khủng bố Hồi giáo đông gấp ngàn lần những nạn nhân không phải Hồi giáo. ISIS cứa đầu hàng ngàn dân Hồi giáo. Một số trí thức cấp tiến t́m cách giải thích sự bành trướng của các nhóm khủng bố như là hậu quả của những bất măn có tính xă hội, như nghèo đói, thất nghiệp, bị áp bức, thiếu tự do dân chủ, v.v... Đó là cách chẩn bệnh tiêu biểu của các bác sĩ cấp tiến, để rồi toa thuốc của họ vẫn là tăng trợ cấp, tự do dân chủ, tôn trọng nhân quyền, tránh đụng chạm đến những giá trị căn bản của người khác màu da, khác tôn giáo, khác văn hoá, v.v... Loại lư luận mà CS gọi là lư luận tiểu tư sản. Cái kiểu chẩn bệnh này đă chứng tỏ sai trật cả ngàn lần mà vẫn c̣n được lôi ra xài lại. Bắt mạch anh da trắng Âu Châu để chẩn bệnh anh Hồi giáo Ả Rập. Anh thiếu tá Hồi giáo Mỹ vác súng bắn đồng đội có bị áp bức ǵ không? Mấy anh không tặc lái máy bay đâm vào các cao ốc ngày 9/11 là những trí thức bỏ cả năm kiên nhẫn học lái máy bay, đâu phải là loại đói ăn, thất học bất măn nhất thời. Nói đến tự do dân chủ, đạo Hồi và các nước Ả Rập chưa bao giờ có truyền thống tự do dân chủ hết. Đó là những khái niệm Tây Phương. Phản đạo hay bỏ đạo là bị tử h́nh ngay, không có tự do lựa chọn ǵ hết. Nh́n vào những nơi mà các nhóm khủng bố cai trị tại Syria, Libya, Iran, Iraq, có dân chủ không? Taliban dân chủ tự do cỡ nào? Nói đến tránh đụng chạm đến các vấn đề văn hoá, cần tôn trọng lẫn nhau, nghe th́ hay lắm. Nhưng có áp dụng không? Một công sở ở Mỹ ăn mừng Chuá Giáng Sinh, để cảnh Đức Chúa ra đời trước mặt tiền có được không? Hay là sẽ bị chính các tổ chức cấp tiến nhất như ACLU phản đối bắt phải dẹp ngay? Một hăng quần jean Mỹ lấy h́nh Đức Phật làm biểu tượng của hăng –logo-, in h́nh Đức Phật trên túi quần sau đít, như vậy có phải là tôn trọng Phật giáo không? Sao không thấy ông bà cấp tiến nào lên tiếng dùm? Phe cấp tiến Mỹ than phiền những hư họa về Mohammed trên Charlie Hebdo, sao không than phiền ǵ những hư họa về Chúa Giê-Su hay Đức Giáo Hoàng cũng trên báo đó? Tại sao Công giáo, Phật giáo th́ có quyền “đụng chạm” mà Hồi giáo th́ là cấm địa? Có phải v́ Hồi giáo sẽ dùng bạo lực để trả đũa không? Như vậy có phải là đă chấp nhận và gián tiếp cổ vơ cho các nhóm quá khích Hồi giáo dùng vơ lực để áp đặt ư muốn của họ không? Mà thật ra, đâu có ai tố giác cả Hồi giáo là khủng bố đâu. Chỉ một thiểu số cuồng tín trong Hồi giáo thôi. |
Nh́n cho kỹ, thực tế là vậy. Thiên hạ không sợ đụng chạm mấy ông Công giáo hay mấy ông Phật giáo v́ biết họ sẽ không làm ǵ, nhưng lại sợ mấy ông Hồi giáo, sợ cái thiểu số cuồng tín Hồi giáo.
Nhiều người đặt vấn đề tự do ngôn luận lên hàng đầu. Đây cũng chỉ là một “diện” khác của cuộc chiến, không phải “điểm”. Mấy anh khủng bố chẳng bao giờ thắc mắc chuyện tự do ngôn luận hay không. Đó là ưu tư của trí thức Tây Phương. Đánh Charlie Hebdo v́ báo đó đă cho chúng một cái cớ. Không có Charlie Hebdo, khủng bố vẫn có cớ khác để đánh đâu đó. Báo cấp tiến The Guardian của Anh b́nh luận khối Hồi giáo nổi điên chống Âu-Mỹ chỉ v́ Âu-Mỹ đă lợi dụng vụ 9/11 để đánh chiếm Trung Đông của họ cùng lúc với việc tung ra phong trào bôi bác Hồi giáo. Giải thích như vậy th́ làm sao giải thích 9/11 khi Bush chưa mang lính Mỹ đi đánh ai hết đă bị đánh chí tử? Cuộc chiến của khủng bố thật ra, đă biến thể lần thứ hai. Không c̣n là một cuộc chiến chống Mỹ nữa, mà biến thành một cuộc “thánh chiến” nhằm áp đặt một hệ phái Hồi giáo cực đoan trên thế giới. Có nghiă là các nhóm khủng bố bây giờ đă chuyển qua cuộc chiến tranh dành ảnh hưởng tôn giáo và chính trị, từng bước t́m cách thống trị thế giới. Đưa đến sự ra đời của các tổ chức như ISIS. Đă thành một cuộc chiến ư thức hệ lẫn lộn gồm cả chính trị lẫn tôn giáo. Ta không nên quên trong Hồi giáo, chính trị và tôn giáo luôn luôn song hành cùng nhau như răng với môi. Và cái nguy hiểm là cuộc chiến này đang diễn ra trên nhiều mặt trận. Một mặt là các cuộc chiến lớn, lấn đất dành dân bằng vũ lực quy mô, với cả ngàn quân dàn trận với chiến xa, đại bác,... như tại Iraq, Afghanistan, Syria, Libya. Mặt khác là những rao rảng nẩy lửa, nhắm kích động tín đồ của các giáo sĩ Hồi trên khắp thế giới, kể cả ngay tại Mỹ và các nước Tây Phương. Mặt khác nữa, qua những hành động của các cá nhân cuồng tín kiểu đột kích Charlie Hebdo. Để rồi ta có thể kết luận như thế nào? Phải đối phó như thế nào? Phát ngôn viên Ṭa Bạch Ốc viện lư do an ninh cá nhân nên TT Obama đă không tham gia diễn hành tại Paris. Thật ra, TT Obama không chết nhát đến độ đó. Một nhà báo Mỹ, Byron York (Washington Examiner), giải thích sự vắng mặt của TT Obama không phải v́ “sợ” cho an ninh cá nhân, mà v́ đó là “chính sách”, cố giảm thiểu tầm mức quan trọng của cuộc chiến chống khủng bố. Có người sẽ ca ngợi đó là cách đối xử “thâm trầm như các nhà triết học Đông Phương”. Có người sẽ nh́n đó như đà điểu cố vùi đầu dưới cát trốn tránh một sự thật ngày càng lộ liễu. Toàn thể chính sách của Nhà Nước Obama là tránh đụng chạm, nể mặt mấy ông Hồi giáo tối đa. Cũng chỉ v́ chữ “sợ”, không hơn không kém. Sợ mấy ông ấy gia tăng chiến cuộc tại Trung Đông chẳng những chết thêm lính Mỹ mà c̣n khiến chuyện rút quân khó biện minh hơn. Sợ mấy ông ấy mang bom tự sát vào Mỹ. Sợ đến độ cả chính quyền đại cường, không một ai dám xuất hiện sát cánh cùng với cả triệu dân Pháp và hơn bốn chục vị lănh đạo thế giới đi diễn hành tại Paris để nói câu “tôi không sợ khủng bố”. Sau 9/11, TT Pháp là vị nguyên thủ đầu tiên đến Mỹ yểm trợ đồng minh. Sau vụ Charlie Hebdo, 44 vị nguyên thủ đến ủng hộ Pháp. Ngoại trừ TT Mỹ. |
Chẳng phải Nhà Nước Obama không, mà toàn thể khối truyền thông ḍng chính cấp tiến cũng run sợ, tuyệt đối không dám đăng lại những hư hoạ của Charlie Hebdo. Cũng may chưa thấy New York Times đăng bài yêu cầu chính phủ Pháp xin lỗi hai tên khủng bố, như đă đ̣i chính phủ Mỹ xin lỗi tù Guantanamo. Kẻ viết này thấy những hư hoạ của Charlie Hebdo lố bịch, đi quá mức diễu dở, mang tính xúc phạm quá đáng. Nhưng đó là chuyện tự do ngôn luận. Không ai có thể cấm Charlie Hebdo làm chuyện ngu xuẩn, lố bịch. Quyết định cuối cùng là của độc giả. Không ai hưởng ứng mua báo th́ báo sẽ tự chết. C̣n người mua và đọc th́ báo c̣n có quyền tự do ngôn luận.
Trận chiến này đến ngày nay đă trở thành một thứ thế chiến thứ ba, với quân Hồi giáo cực đoan tấn công cả thế giới bằng đủ mọi phương tiện bạo lực, luôn cả không bạo lực, qua các phương tiện truyền thông mới ra đời qua internet như trang mạng, email tập thể, Facebook, Twitter,... Thế giới cần thức tỉnh trước hiện tượng này, trực diện vấn đề, nh́n cho rơ đối phương và áp dụng đúng chiến lược chiến thuật cần thiết để hạ chúng, có nghiă là phải công khai tuyên chiến chống khối Hồi giáo cuồng tín của một thiểu số đầy tham vọng tôn giáo và chính trị trên cả thế giới. Và sử dụng mọi phương tiện có thể có. Chính phủ Pháp vừa chính thức “tuyên chiến”, nhưng lại chỉ tuyên chiến với “khủng bố”, vẫn chưa dám đụng đến cái đuôi “Hồi giáo”. Bây giờ là lúc phải thay đổi chiến lược quân sự, khai thác sức mạnh quân sự của Mỹ và đồng minh để diệt đứt các nhóm khủng bố. Chẳng hạn bắt đầu bằng việc dùng vũ lực đuổi ISIS ra khỏi các giếng dầu lửa Iraq để triệt tiêu nguồn tài chánh bất tận của chúng. Diệt hẳn ISIS th́ không dễ chút nào, nhưng đuổi ra khỏi những vùng mỏ dầu là chuyện quân lực Mỹ thừa sức làm. Cùng lắm thả bom phá nát các dàn khoan dầu đang bị chiếm là xong. Tất cả các thanh niên Hồi giáo hay Ả Rập đi qua Trung Đông đều có thể bị t́nh nghi và điều tra, nếu bị bắt tại mặt trận th́ phải coi đó là tù binh thù nghịch, bắt nhốt mà không thể mang ra ṭa dân sự. Cho dù phe cấp tiến có phản đối, gọi là vi phạm dân quyền. Hàng ngàn thanh niên Âu Mỹ đă đầu quân ISIS để đánh xứ của họ, và như vậy đă từ bỏ mọi quyền công dân rồi. Ngoại trưởng Kerry cũng phải dám đi “nói chuyện” với vua Ả Rập Saud. Vương quốc này chủ trương phát động một thuyết Hồi giáo cực đoan chống Mỹ và Tây phương không thua ǵ al Qaeda, gọi là Wahhabism. Có tin một phần phúc tŕnh về vụ 9/11 đă bị cả hai chính quyền Bush và Obama dấu nhẹm v́ tố giác vai tṛ yểm trợ tài chánh của Vương Quốc Ả Rập cho al Qaeda và những không tặc đánh vụ 9/11 khi cả 19 tên đều là công dân Ả Rập Saud. Đă đến lúc Mỹ phải nói thẳng với mấy ông vua Ả Rập. Với mức sản xuất dầu của Mỹ cùng sự giảm giá của dầu trên thế giới, Mỹ bây giờ có thể có tiếng nói mạnh hơn với mấy ông vua dầu hỏa. Mặt trận chiến tranh tâm lư c̣n quan trọng hơn gấp bội: vận động khối cả tỷ người Hồi giáo. Cần phải vạch bộ mặt thật của các nhóm khủng bố cuồng tín, gọi cho đúng tên là khủng bố Hồi giáo cuồng tín đang làm chuyện phá đạo của họ, chính là chúng đang hại đạo của họ. Như Thủ Tướng Anh đă làm v́ không sợ “cái đuôi Hồi giáo”. Gọi các nhóm khủng bố là Hồi giáo sẽ giúp cho khối Hồi giáo thấy rơ những nhóm khủng bố cuồng tín này là những con sâu trong nồi canh của họ, mà chính họ cần gắp ra. Vai tṛ của các vị lănh đạo Hồi giáo cần phải tích cực hơn nữa trong việc rao rảng những chủ trương ôn hoà và lên án những hành động cuồng tín man rợ như cứa cổ con tin. Chẳng những lên án, mà c̣n phải có những quyết định mạnh hơn như khai trừ ra khỏi đạo. Các giáo sĩ Hồi giáo không làm được những chuyện này th́ khó tránh khỏi chuyện liên đới trách nhiệm khi dung túng những hành động cuồng tín tàn ác. |
Thế giới trong những ngày tới sẽ căng thẳng hơn nữa. Cuộc tấn công Charlie Hebdo một mặt đánh thức một số dân Âu Mỹ trước giờ vẫn bàng quang đứng ngoài nh́n, bây giờ đă trở thành diễn viên miễn cưỡng, bắt buộc phải có thái độ rơ rệt hơn. Cả triệu người xuống đường tuần hành tại Paris đă là bước đầu, sẽ c̣n tiếp với các phong trào quốc gia cánh hữu bài ngoại ngày một lớn mạnh. Mặt khác cuộc tấn công cũng sẽ có thể kích động thanh niên Hồi giáo cuồng tín muốn theo gương, đi t́m đường làm thánh tử đạo, hay tham gia vào các tổ chức khủng bố như al Qaeda hay ISIS.
Nước Mỹ và cả thế giới đang hướng về một tương lai đầy thử thách nguy hiểm. Đây là lúc TT Obama cần chứng tỏ tài lănh đạo trong t́nh thế dầu sôi lửa bỏng của thế giới ngày nay, không phải là lúc làm... diện bích thiền sư, thâm trầm suy tư cho đến ngày ISIS gơ cửa Ṭa Bạch Ốc. |
Phương Tŕnh Toán Học Về Đàn Ông Và Đàn Bà
Những so sánh và luận bàn về đàn ông mí đàn bà là cả nhiều vấn đề mang tính triết lư sâu sắc về: đạo đức, tâm sinh lư, và cả y học, mà có luận bàn đến muôn đời cũng chưa chắc đă xong đâu. Để cho đầu óc bớt căng thẳng sau những tháng ngày làm việc sút quần, và mệt mỏi, tôi xin đưa ra đây một định nghĩa về đàn ông và đàn bà bằng 3 phương tŕnh toán học vừa chộp được trên mạng như sau: PHƯƠNG TR̀NH 1: Đàn ông = ăn + ngủ + làm việc + giải trí . Con khỉ = ăn + ngủ . Tương đương hoán đổi: Đàn ông = Con khỉ + làm việc + giải trí . Chuyển vế và đổi dấu thành: Đàn ông - giải trí = Con khỉ + làm việc Kết luận: Đàn ông mà không giải trí, th́ như con khỉ chỉ biết làm việc. PHƯƠNG TR̀NH 2: Đàn ông = ăn + ngủ + kiếm tiền Con khỉ = ăn + ngủ Suy ra: Đàn ông = Con khỉ + kiếm tiền Chuyển vế đổi dấu: Đàn ông - kiếm tiền = Con khỉ Kết luận: Đàn ông không biết kiếm tiền th́ chỉ là 1 con khỉ! PHƯƠNG TR̀NH 3: Đàn bà = ăn + ngủ + tiêu tiền Con khỉ = ăn + ngủ Đàn bà = Con khỉ + tiêu tiền. Và cũng lại dùng phép giở quẻ chuyển vế: Đàn bà - tiêu tiền = Con khỉ Kết luận: Đàn bà mà không biết tiêu tiền th́ cũng như con khỉ thôi. * TỔNG KẾT: Từ Phương tŕnh (2) và Phương tŕnh (3) ta thu được: 1/ Đàn ông không biết kiếm tiền = Đàn bà không biết tiêu tiền 2/ Đàn ông kiếm tiền, để cho Đàn bà không trở thành con khỉ (tiền đề 1) 3/ Đàn bà tiêu tiền, để cho Đàn ông không trở thành con khỉ Nếu cộng lại th́: Đàn ông + Đàn bà = Con khỉ + kiếm tiền + Con khỉ + tiêu tiền Do kiếm tiền mang dấu dương, c̣n tiêu tiền mang dấu âm, cho nên phương tŕnh c̣n lại khi hai dấu triệt tiêu sẽ là: ĐÀN ÔNG + ĐÀN BÀ = CON KHỈ + CON KHỈ . Tức là: ĐÀN ÔNG + ĐÀN BÀ = 2 CON KHỈ SỐNG ZÍ NHAU. ĐÚNG CHÓC !!!! Sưu tầm |
Đừng Đi T́m Hạnh Phúc
Nếu hạnh phúc là thứ t́m có thể thấy th́ có lẽ con người chẳng phải nếm mùi khổ đau nhiều như vậy nhỉ. Nếu hạnh phúc là thứ ẩn nấp để cùng con người tham gia tṛ trốn t́m th́ cuộc sống này liệu có c̣n thời gian cho yêu thương? V́ thế, hăy dừng cuộc t́m kiếm hạnh phúc ấy lại bởi nó không phải là đích đến mà nó là thứ luôn hiện hữu song hành bên ta, chỉ v́ ta quá bận rộn với cuộc sống bộn bề mà ta quên mất nó đấy thôi. Nếu đến đây mà bạn vẫn không thể t́m thấy hạnh phúc của ḿnh ở nơi đâu th́ tôi chỉ bạn nhé. Hạnh phúc nằm ở đôi môi của bạn đấy. Một đôi môi biết mỉm cười và biết nói lời yêu thương chính là cửa ngơ dẫn đến hạnh phúc an nhiên của con người. Nếu bạn chỉ biết than văn, chỉ biết oán trách những trớ trêu của cuộc đời, chỉ biết dùng lời nói để chê bai, mỉa mai, công kích người khác th́ đừng hỏi " V́ sao tôi không thấy hạnh phúc?" Hăy nói về những yêu thương tốt đẹp, hăy mỉm cười với cuộc sống xung quanh, hăy dành những lời ngọt ngào cho những người bạn yêu quư và bạn sẽ thấy hạnh phúc nảy nở từ đôi môi. Hạnh phúc nằm ở sự tha thứ. Chẳng có ai ôm trong ḷng mối hận thù mà cảm thấy vui vẻ và thoải mái cả. Có thể, họ đă làm tổn thương bạn, họ đă phản bội ḷng tin và hằn trong ḷng bạn một vết thương sâu hoắm và nhức nhối nhưng hăy đặt tay lên ngực ḿnh và dặn với chính ḿnh "Cuộc đời này vốn không đủ dài để yêu thương chỉ sao lại phí hoài nó cho hận thù" V́ thế, bằng cách này hay cách khác, hăy quên đi những vết thương và quên đi người để lại vết thương ấy, bạn cho đi sự tha thứ cũng chính là cách bạn tự cho chính ḿnh một món quà chứ đầy hạnh phúc và an nhiên. Tôi không chắc chúng ta có thể lại tin, lại yêu người ấy như chưa có chuyện ǵ nhưng chỉ cần bản thân tha thứ được th́ ta sẽ lại có thể mỉm cười khi giáp mặt nhau. Như vậy, không phải sẽ tốt hơn sao. Hạnh phúc nằm ở chữ Cho chứ không phải chữ Đ̣i. Hăy cho đi những thứ bạn muốn nhận rồi cuộc đời sẽ trả lại cho bạn những điều mà bạn muốn, có thể nó không đến từ người bạn cần nhưng chắc chắn rằng trong ḍng đời sau này, sẽ có người cho bạn lại những điều như thế. Đừng đ̣i hỏi điều ǵ khi bản thân không làm được. Sự hụt hẫng khi điều ḿnh muốn không được đáp lại rất dễ đẩy bạn vào hố sâu của thất vọng. V́ thế, đừng tự giết cảm xúc của ḿnh chỉ v́ những đ̣i hỏi cho thỏa măn cảm xúc của bản thân, hăy học cách cho đi thật nhiều, cuộc sống này, không để bạn chịu thiệt tḥi đâu. |
Hạnh phúc là khi bạn biết Đủ.
Nói theo kiểu dân gian là "cái ǵ quá cũng không tốt". Yêu thương quá sinh ra g̣ bó, quan tâm quá sẽ khiến mất tự do, ghen tuông quá cũng mất vị t́nh yêu và cái ǵ cũng thế, chạm đến chữ Đủ sẽ chạm được hạnh phúc tṛn vị. Đừng chạy theo cái ǵ quá hoàn chỉnh và cũng đừng ép bản thân phải trở nên quá hoàn hảo, yêu thương vừa đủ, ấm áp vừa đủ, quan tâm vừa đủ và bên nhau vừa đủ có lẽ sẽ hạnh phúc hơn. Và hạnh phúc chẳng nằm ở đâu xa, nó nằm ngay trong trái tim của chính ta, khi bản thân chông chênh mệt mỏi, hăy đặt tay lên tim và tự nỏi "Rồi mọi thứ sẽ ổn". Khi nối buồn xâm chiếm tâm trí và cô đơn thống trị lấn át hạnh phúc, hăy t́m một khoảng không gian riêng với những bản nhạc ta yêu, những món ăn ta thích và tự nói với ḷng "Hết hôm nay thôi nhé, ngày mai ta sẽ lại mỉm cười". Đừng gắng gượng, hăy đối diện và t́m cách giải tỏa nỗi buồn và mang hạnh phúc quay về. Hạnh phúc của ta nên tự ta xây lấy, đừng chạy theo người khác để thỏa măn ḷng họ và mang về thứ hạnh phúc ảo sẽ chết theo thời gian. |
Vi Sao Đàn Ông Im Lặng?
V́ sao đàn ông im lặng khi tranh căi với bạn đời Khi đang ở đỉnh điểm của cuộc tranh luận, bạn sẽ vô cùng tức giận về thái độ bỗng dưng im lặng của anh ấy. Nhưng đàn ông có lư do để làm việc đó. Dưới đây là những nguyên nhân anh ấy không đáp trả bạn: 1. Họ không phải phụ nữ Đầu tiên, đơn giản họ là nam giới, chứ không phải phụ nữ. Nam giới thường không thích căi cọ và nhiều lời như phụ nữ. V́ vậy, khi cuộc tranh luận hoặc căi vă kéo dài và không có dấu hiệu đi đến hồi kết, họ thường có xu hướng im lặng rồi rút lui. Nếu bạn không muốn điều này xảy ra, hăy hạn chế kiểu nói dai dẳng và không dứt. Thay vào đó, hăy chuyển tải thông điệp cho chàng thật ngắn gọn và thẳng thắn về những điều bạn muốn nói. 2. Họ cần nhiều thời gian để b́nh tĩnh Đôi khi nam giới không thể nghĩ hay hành động nhanh như bạn. V́ vậy, trong lúc hai bạn đang tranh căi về điều ǵ đó quan trọng, anh ấy lại cần thời gian để cân nhắc và tư duy về điều đó. Có thể điều này làm bạn cảm thấy khá khó chịu nhưng bạn cần học cách lờ đi và cho anh ấy thời gian cần thiết. Anh ấy sẽ phản hồi lại bạn và tiếp tục vấn đề vẫn c̣n bỏ ngỏ đó. 3. Họ cảm thấy đă đủ Hầu hết phụ nữ vượt trội hơn nam giới trong việc tranh luận. Việc căi cọ cũng mang lại tác động về mặt thể chất với nam giới nhiều hơn phụ nữ. Nam giới thường dễ bị kích động hơn. Khi họ cảm thấy đă chạm mốc giới hạn chịu đựng của ḿnh, họ sẽ rút lui. V́ vậy hăy giữ cho cuộc tranh luận không quá căng thẳng để tránh làm anh ấy cảm thấy quá sức chịu đựng và ngưng chiến. 4. Họ cảm thấy như bị tấn công Anh ấy có thể giữ im lặng trong cuộc tranh căi bởi cảm thấy ḿnh như bị tấn công. Nếu anh ấy nghĩ rằng bạn không muốn lắng nghe cảm nhận từ phía anh ấy, chẳng có ích ǵ khi tiếp tục nói chuyện với bạn. Để cải thiện vấn đề này, bạn hăy giữ b́nh tĩnh và lắng nghe những chia sẻ từ nửa kia. Điều này không có nghĩa bạn phải tán thành với những ǵ anh ấy nêu ra nhưng đó là cách giúp cho cuộc tranh luận được công bằng. Tốt nhất là bạn hăy để nửa kia thể hiện chính kiến c̣n hơn là để anh ấy bỏ dở cuộc tranh luận giữa chừng. 5. Họ bị tổn thương Rất nhiều nam giới giữ im lặng khi xảy ra xung đột với nửa kia bởi họ cảm thấy bị tổn thương. Cho dù thể hiện là người mạnh mẽ và cứng rắn nhưng họ cũng có t́nh cảm và cái tôi yếu đuối. Họ thà giữ im lặng c̣n hơn là bị tổn thương nhiều hơn nữa. Một lần nữa, hăy tranh luận một cách công bằng. Nếu không, bạn sẽ phải đối mặt với những hậu quả không lường trước được. 6. Họ cảm thấy không được tôn trọng Sự tôn trọng với nam giới là điều thiết yếu. Cảm giác được yêu thương với họ cũng rất quan trọng. V́ vậy, lúc bạn bắt đầu tỏ ra thiếu tôn trọng người đàn ông của ḿnh khi căi cọ và thường th́ bạn rất khó tránh khỏi điều đó, họ sẽ rút lui. Hăy nhớ rằng mục tiêu của việc tranh luận đó là t́m ra cách giải quyết vấn đề và t́m ra tiếng nói chung chứ không phải giành phần thắng thua. |
7. Họ bảo vệ bạn
Khi người đàn ông im lặng và không muốn tranh căi với bạn bởi họ biết họ có điểm giới hạn. Họ sợ rằng trong lúc giận dữ sẽ nói ra điều ǵ làm tổn thương bạn. Đó cũng là cách anh ấy bảo vệ người phụ nữ của ḿnh. Đàn ông hiểu rơ tâm trạng của ḿnh và khi đến “điểm sôi”, anh ấy sẽ chủ động ngưng chiến đến khi b́nh tĩnh trở lại. Do đó, học cách tranh luận một cách công bằng rất quan trọng và cần ư kiến từ hai phía. Nếu chỉ một ḿnh bạn là người độc thoại, chắc chắn vấn đề sẽ không được giải quyết. Thanh Mai (theo allwomenstalk |
Trở Về Với Cát Bụi
Từ xa xưa thiên hạ lúc nào cũng đă giàu nghèo chênh lệch nhau rất nhiều. Nhà giàu dư ăn dư để, kẻ nghèo th́ thiếu thốn quanh năm. Tuy nhiên những bi kịch về giàu nghèo ở nước ta từ xưa cũng không đến nỗi như bây giờ ở Phi châu. Có nội chiến ở Lybie mới phanh phui ra chuyện tài sản của Tổng thống Gadhafi đến hơn cả trăm tỷ đô la sau 42 năm làm cha mẹ của dân. Từ chuyện này mới ra chuyện khác, Tổng thống Zimbabwe, v́ chỉ mới làm Tổng thống khoảng 30 năm, nên tài sản ít hơn, “chỉ có” chừng sáu bảy chục tỷ. Nhưng nếu tổng thống giàu như thế mà dân chúng khá giả th́ không nói làm ǵ. Đằng này Phi châu đă là cái xứ nghèo đói nhất trên thế giới, mà dân chúng Zimbabwe của Tổng thống Robert Mugabe th́ gần như hầu hết đều da bọc xương, đói khổ đến không bút nào tả cho xiết, trong khi cả hai vợ chồng tổng thống th́ xài tiền như nước. Thế giới hiện giờ có trên 6 tỷ dân, nhưng tỷ phú th́ chỉ có hàng trăm là cùng, Những tài sản công khai th́ cũng chỉ bốn năm chục tỷ như Bill Gates, đă là kinh khủng lắm rồi, chứ đâu có đến hơn trăm tỷ như của ông Gadhafi kia. Không biết những ông vua khác, những ông tổng thống khác của các nước nghèo đói tài sản đếm được bao nhiêu. Tuy nhiên nếu có th́ con số người giàu đến bậc tỷ phú cũng không thể là nhiều. Những tỷ phú như Bill Gates, Warren Buffet… giàu có là do tài kinh doanh của họ, không thể nào nói được, nhưng các ông tổng thống kia th́ chắc chắn là chỉ có vắt máu của nhân dân ra để làm giàu mà thôi. Mới đây, tin tỷ phú Bills Gates gác kiếm giang hồ, không thèm lư đến chuyện làm ăn, đă như một quả bom nổ trong giới kinh doanh, nhất là lănh vực máy điện toán. Cả hai vợ chồng nhà tỷ phú này không phải v́ quá giàu có hay quá già mà nghỉ để hưởng thụ; trái lại, cả hai đều c̣n đang ở tuổi trung niên, nhưng lại muốn để hết của cải và thời gian c̣n lại cho một công việc cứu nhân độ thế: giúp đỡ các nước chưa phát triển, c̣n nghèo đói. Bill Gates là nguời khôn ngoan thức thời, có một hôm đă nghĩ ra được cái chân lư, là chết trên đống của cải của ḿnh là một cái chết rất vô duyên, nên cả hai ông bà đă đồng t́nh cống hiến hết tài sản để giúp đỡ người nghèo: cứu đói, xây trường học, mở bệnh viện cho các nước nghèo khó. Không những thế, cả hai ông bà lại c̣n để hết công sức và không ngại tốn kém t́m kiếm nguyên nhân gây những chứng bệnh khó chữa ở Phi châu ḥng giúp dân chúng thoát khỏi bệnh tật. Đúng là những Bồ-tát của nhân loại. Không chỉ Bill Gates, mà những tỷ phú giàu có khác do hai bàn tay tài giỏi của họ như Rockfeller, như Warren Buffet… cũng có tấm ḷng nhân ái, bỏ rất nhiều tiền của của họ vào những quỹ từ thiện để làm công đức. Thực ra, có tiền dư của để, bỏ ra cho bớt những người nghèo, cũng không phải là khó khăn lắm, nhưng đang ở trên đỉnh cao của danh vọng, quyền lực như Bill Gates mà bỏ ngang như thế, chắc trên đời chỉ có một. Không những bỏ ngang mà c̣n đem công sức ra nghiên cứu những biện pháp giúp đỡ người nghèo khổ mới là khó. Đă ngồi trên cái ngai vàng tột đỉnh mà buông được không phải dễ dàng ǵ. Như ông Tổng thống Gadhafi chẳng hạn. Nếu ông ta chịu khó ngưng tay để hưởng thụ, th́ với đống của cải đó, mấy đời con cháu sau, có xài hoang phí đến mấy cũng khó mà hết. Trái lại, ông ta c̣n tham lam, lại muốn thêm quyền lực, muốn khống chế cả đồng euro của Âu châu, c̣n muốn làm vua của những ông vua khác, nên mới sinh chuyện, để cuối cùng phải sống chui sống nhủi, phải kiếm một nơi nào đó bên Phi châu để xin tỵ nạn mà cũng không được, cuối cùng đành chịu đựng cái chết thảm. Thường nói “nghèo mà ham”. Ai nghèo mà chẳng ham. Đằng này lại là “giàu mà ham”. Có lẽ nên thêm một chữ: “giàu mà c̣n ham” th́ mới phải. Đă giàu nứt đố đổ vách mà c̣n ham, mới là chuyện lạ. |
Cái chuyện giàu c̣n muốn giàu thêm th́ thực ra cũng thường t́nh. Cái chuyện đang giàu có tột đỉnh mà từ bỏ được thực khó, và không phải động lực nào cũng đều giống nhau. Lâu lắm, tôi có nghe chuyện một nhân vật cũng rất lạ lùng: ông ta là chủ nhân của hộp đêm Crazy Horse nổi tiếng ở Paris từ những năm năm mươi. Ông này không những giàu có, mà c̣n là người đă từng kết giao với những nhân vật nổi tiếng trên thế giới thời đó. Đến lúc tuổi già, mặc dù sức khỏe vẫn c̣n tráng kiện, ông ta tự kết liễu cuộc đời huy hoàng của ḿnh bằng một phát súng vào đầu. Người thân của ông ta cho biết, ông từng thổ lộ là đối với họ, ông ta cho là ḿnh đă đạt đến tột đỉnh của danh vọng, nên không muốn một hôm nào đó, người đời sẽ nh́n thấy ông ta trong h́nh ảnh một người già tiều tụy, mất hết quyền lực.
Có thể ông ta cũng thấy được cái vô thường của cuộc đời, nhưng cái động lực để từ bỏ danh vọng của ông ta cũng chỉ là kết quả của ḷng kiêu ngạo và ích kỷ của ḿnh, không đem lại ngay cả cho cuộc đời của chính ông ta một chút ư nghĩa nào. Lại có những người khác, trước khi chết, mới cống hiến tài sản cho các tổ chức từ thiện, v́ chẳng biết để lại cho ai. Cũng vẫn là một chuyện dễ dàng. Tất cả đều khác với Bill Gates. Nhà tỷ phú này có đến ba người con, nhưng chỉ để cho con cái một ít tài sản để lập thân mà thôi. Ông là người đă ngộ ra cái lẽ vô thường của nhà Phật và đă làm cho đời sống của ông có ư nghĩa cao quư bằng cách đem hạnh phúc đến cho kẻ khác. Tóm lại, một chữ “buông” đơn giản không phải là đơn giản. Hiểu là một chuyện, làm được là một chuyện khác. Lịch sử có ghi lại câu chuyện về Ngài A-lịch-sơn đại đế, một vị hoàng đế nổi tiếng quyền lực nhất của vương quốc Macedonia ở Âu châu trước Thiên Chúa giáng sinh: Trước khi qua đời, ngài ra lệnh cho quần thần phải thực thi ba điều trong đám tang của ngài: Thứ nhất là hai bên quan tài phải khoét hai cái lỗ vừa đủ hai bàn tay ra ngoài. Thứ hai là tất cả quan ngự y đều phải khiêng quan tài của ngài. Thứ ba là vàng bạc châu báu phải được rải cho dân chúng trên lộ tŕnh đám tang của ngài. Ấy là để cho người đời thấy rằng khi chết, th́ một người đầy uy quyền, giàu có như ngài th́ cũng chỉ c̣n hai bàn tay trắng. Đă đến lúc phải ra đi th́ có bao nhiêu bác sĩ tài giỏi cũng không làm ǵ được. Và sau cùng, của cải đă không mang theo được th́ c̣n cất giữ làm ǵ. |
Ba mươi năm sau
Lê Phan Cách đây 10 năm, vào dịp kỷ niệm 20 năm Bức Tường Berlin sụp đổ, chúng tôi có được cái may có mặt trong ngày kỷ niệm. Lễ kỷ niêm 20 năm thật là một cuộc ăn mừng ngoạn mục, đầy ư nghĩa và vào lúc hoàng kim nhất của nền văn minh dân chủ Tây phương. Tâm điểm của nghi thức là Khải hoàn môn Brandenburgh, nơi mà cách đó 20 năm, những người dân Berlin, Đông cũng như Tây tụ tập để nhảy múa trên đỉnh của bức tường và chào đón sự đột ngột sụp đổ của Bức Màn Sắt. Khải hoàn môn nổi tiếng, mà trong giai đoạn c̣n bức tường đứng cô đơn trong một vùng ‘no man’s land’, một thứ cấm địa, bao quanh bởi hàng rào kẽm gai và súng máy, hai mươi năm sau là nơi một cuộc tŕnh diễn âm nhạc và đốt pháo bông nhớ lại những giây phút huy hoàng đó. Một trong những nghi thức có ư nghĩa nhất là 1,000 tấm foam cao bằng đầu người như h́nh những quân cờ domino, được các thanh niên khắp thế giới vẽ và dựng lên dọc theo nơi trước kia là Bức tường ngay trước Khải hoàn môn Brandenburg. Cựu lănh tụ của Công đoàn Đoàn Kết và cựu Tổng thống Lech Walesa đă đẩy cái domino đầu tiên, một cách biểu tượng, lập lại sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản trên toàn Đông Âu. Tham gia với ông đă có khôi nguyên Nobel Ḥa B́nh Muhammad Yunus từ Bangladesh, cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela và cựu Tổng thống Cộng ḥa Czech Vaclav Havel, vốn đă là lănh tụ của cuộc Cách Mạng Nhung. Cùng với ông Walesa, ông Havel đă đóng góp cho sự sụp đổ của Đế quốc Liên Sô. Thủ tướng Angela Merkel, lớn lên ở Đông Đức, đă tiếp các vị khách, kể cả Ngoại trưởng Hillary Clinton, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev và lănh tụ của 26 quốc gia trong Liên Hiệp Âu châu cho một bữa dạ tiệc chào mừng. Vào mùa hè năm 1989, chỉ vài tháng trước khi những người biểu t́nh tràn qua Checkpoint Charlie, trạm gác phân chia giữa Đông và Tây Berlin, Giáo sư Francis Fukuyama đă viết một bài trên tạp chí Nationa Interest mang cái tên “Sự chấm dứt của Lịch sử?” vốn sau đó trở thành nền tảng cho cuốn sách của ông “Sự chấm dứt của Lịch sử và Con người cuối cùng.” Ông lư luận rằng cuộc tranh đấu chủ thuyết vĩ đại của thế kỷ thứ 20 –đầu tiên giữa nền dân chủ tự do và chủ nghĩa phát xít và rồi giữa dân chủ tự do và cộng sản- đă kết thúc. Lịch sử, định nghĩa bởi nhà chính trị học Fukuyama là cuộc tranh đấu giữa những chủ thuyết vĩ đại, đă đến lúc kết thúc. Dân chủ tự do đă chiến thắng. Ông viết: “Điều chúng ta có thể chứng kiến không phải là kết thúc của Chiến Tranh Lạnh, hay sự đi qua của một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử hậu chiến, nhưng là chấm dứt của chính lịch sử: tức là, chấm dứt của một tiến hóa chủ thuyết của nhân loại và việc phổ cập hóa nền dân chủ tự do Tây phương như là h́nh thức cuối cùng của chính quyền nhân loại.” Khi Bức tường Berlin sụp đổ vài tháng sau đó, ông Fukuyama đă có vẻ như là một nhà tiên tri hơn là một nhà chính trị họ. Ngay cả 20 năm sau ông có vẻ vẫn c̣n đúng. Nhưng ngày nay th́ sao? Ba mươi năm sau, lịch sử tự nó có vẻ đă bác bỏ “sự kết thúc của lịch sử.” Trung Cộng, Nga và Việt Nam đă hồi sinh hay kéo dài chế độ độc tài bằng cách thích ứng tư bản chủ nghĩa theo khuôn mẫu của họ. Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đă tạo nên một h́nh thức chế độ độc tài sultan mới. Và ở Đông và Trung Âu, ông Walesa hẳn sẽ không nhận ra Ba Lan ngày nay mà cùng với Hungary –đă có thời là những điểm son của cuộc cách mạng năm 1989 –lại một lần nữa chọn chế độ độc đảng dầu cho mang cái vỏ dân chủ. Đức quốc, có thời lănh đạo Âu Châu, nay cũng đang bị xáo trộn v́ chủ nghĩa dân túy cánh hữu. Ngay cả Hoa Kỳ, nơi mà cố Tổng thống Ronald Reagan đă từng gọi là “thành phố chiếu sáng ở trên một ngọn đồi” hồi tháng giêng năm1989- một vị tổng thống vốn muốn độc đoán hơn nay cai trị. Những thí dụ này và nhiều nữa, đang thúc đẩy một chiều hướng nguy hiểm. Thanh niên ở phương Tây đang mất niềm tin vào các định chế dân chủ. Khoảng 75% người Mỹ sinh ra trong thập niên 1930 nói “cần thiết” sống trong một nền dân chủ -nhưng chỉ có 30% người Mỹ sinh ra trong thập niên 1980 chia sẻ quan điểm đó. Anh Quốc, Tân Tây Lan, Úc và Thụy Điển, những nền dân chủ bền vững cũng cho thấy như vậy. C̣n đáng lo sợ hơn nữa là ngày càng có nhiều người tính đến một giải pháp khác mà trước kia là lập trường không tưởng tượng được dành cho những kẻ bên lề. Năm 1995, 1 trong 16 người Mỹ nói quân đội cai trị là ‘tốt’ hay ‘rất tốt’. Đến năm 2014, con số đó đă trở thành 1 trong 6 người. Nhưng cũng phải xin thêm ngay đó không phải là toàn thể câu chuyện. Một điều quan trọng là chiều hướng suy thoái hiện nay của chế độ dân chủ không phủ nhận sự tăng trưởng đáng kinh ngạc của các nền dân chủ trên thế giới từ Thế Chiến thứ 2. Năm 1945, thế giới có 137 chế độ độc tài trong khi chỉ có 12 nền dân chủ. Đến năm 1989, số các nền độc tài giảm xuống 105 so với 51 nền dân chủ. Đến năm 2018 th́ dân chủ đang dẫn trước với 99 so với 80. Dĩ nhiên phải xin thêm ngay định nghĩa dân chủ đây khá bao dung kể cả những nền dân chủ thực sự với những nền dân chủ tương đối không mấy cấp tiến. Nhà kinh tế học Max Roser của viện đại học Oxford tính là số người sống trong một nền dân chủ tăng gần gấp đôi giữa năm 1989 và 2015, từ 2 tỷ lên 4 tỷ. C̣n đáng chú ư hơn có lẽ chính là sự việc các nhà độc tài hậu 1989 cố tŕnh bày ḿnh là dân chủ. Nhiều nhà độc tài cố t́nh tổ chức những cuộc bầu cử thường xuyên và có vẻ dân chủ trong khi gian lận. Họ cho phép báo chí bán tự do, bịt miệng khi cần. Họ gỉa bộ cai trị theo chế độ pháp trị, ít nhất trên giấy tờ. Và đó, theo ông Brian Klaas của nhật báo Washington Post, chính là lư do tại sao có nhiều cuộc bầu cử trên thế giới hơn bao giờ hết mặc dầu thế giới ngày càng ít dân chủ đi. Chế độ độc tài và thiếu tự do không chết. Nhưng như chúng ta đọc, nghe và thấy hàng ngày, dân chúng lại xuống đường trên toàn thế giới –từ Hồng Kông đến Chile, Ecuador đến Algeria, Lebanon và Sudan. Lư do tại sao họ xuống đường khác biệt rất nhiều –nhưng điều họ đều chia sẻ là đ̣i một tiếng nói về những quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của họ. Không một người nào tham gia vào các cuộc nổi dậy khổng lồ này đ̣i các nhà độc tài bảo họ phải làm ǵ. Tất cả họ đều đang xuống đường theo chân của những người mà cách đây 30 năm, đă đẩy vào những bức tường, những bức màn của độc tài cho đến khi sau cùng chúng sụp đổ. Những người bảo vệ cho một xă hội tự do cởi mở tiếp tục chiến đấu, và họ vẫn c̣n có nhiều điều để tranh đấu. Nhưng dầu sao chăng nữa, hứa hẹn của dân chủ vẫn c̣n kêu gọi như đă từng kêu gọi năm 1989. Nếu không th́ những nhà độc tài đă không có lư do để sợ. Mà quả thật họ đang rất sợ. Lê Phan Nov 2019 |
Đạo Khổng c̣n hợp với thời nay không
Trước đây, dưới thời Pháp thuộc, đă từng có những đợt nghiên cứu và đánh giá lại Nho giáo với các học giả có tên tuổi như Trần Trọng Kim, Phạm Quỳnh, Đào Duy Anh… Rồi đến khi nổ ra cuộc “cách mạng văn hóa” ở Trung Quốc, với phong trào “phế Khổng, phê Lâm” th́ ở nước ta lại rộ lên cuộc tranh luận “quét sạch tàn dư của Khổng giáo” (xem Xưa & Nay số 197, tháng 10/2003). Gần đây, trong mối giao lưu và hội nhập ngày càng được đẩy mạnh với các nước trong khu vực, nhiều học giả đă quay trở lại với việc đánh giá vai tṛ của Nho giáo trong xă hội Việt Nam thời hiện đại. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn đọc tổng hợp một số ư kiến của các học giả nước ngoài, và quan diểm của một số nhà nghiên cứu Việt Nam đối với vấn đề trên. Ở Nhật Bản, ngày 6/4/1868 Minh Trị Thiên Hoàng long trọng tuyên bố cai trị theo ư nguyện của dân và đề ra cương lĩnh hành động trong đó có điểm mấu chốt: "Học tập nước ngoài để xây dựng đất nước". Phong trào Âu hóa đất nước phát triển rầm rộ vào những năm đầu thời Minh Trị. Nhà nước Nhật Bản đă tiếp thu mạnh mẽ những thành tựu của phương Tây, đă muốn giáo dục con em họ theo nội dung đạo đức Châu Âu. Họ say mê tân học bài xích cựu học. Nhưng đến giữa thập kỷ 80 của thế kỷ XIX chủ nghĩa Âu hóa lại bị dân chúng phê phán v́ không phù hợp với xă hội Nhật Bản. Họ đ̣i phục hồi lại những giá trị truyền thống của Nhật Bản - giáo dục theo Nho giáo, lấy Nhân - Nghĩa –Trung - Hiếu làm ṇng cốt. Nguyên Điều Vĩnh Phù- một nhà giáo dục nổi tiếng Nhật Bản thời đó viết: "Điều quan trọng của giáo dục là phải minh xác các điều Nhân - Nghĩa - Trung - Hiếu, phải nghiên cứu hiểu biết các tri thức, nghề nghiệp, phải thực hiện đầy đủ đạo làm người, đó là phương châm lớn từ trước đến nay của đất nước ta, tồn tại từ trên xuống dưới ở khắp mọi người. Nhưng có thể nêu ra t́nh h́nh là gần đây lại có thói tôn sùng tri thức nghề nghiệp, rơi vào chỗ sau chót của sự văn minh khai hóa, làm tổn hại nhiều đến phẩm hạnh, phong tục. Có thể nêu lên rằng những người đi hàng đầu muốn phá vỡ tập quán vốn có từ xưa mở rộng tri thức ra toàn thế giới, nhất thời tiếp thu chỗ mạnh của phương Tây, đặt Nhân - Nghĩa - Trung - Hiếu ở sau, phải đặt nó trên cơ sở giáo huấn kinh điển của tổ tiên, phải xác đinh rơ ràng việc học trung hiếu đạo đúc, lấy Khổng Tử, lấy việc mọi người phải tôn sùng sự thành thục, phẩm hạnh làm điều trọng yếu..." (Giáo học thánh chỉ) (l). Trong lúc tân học bài xích cựu học th́ nhờ có Minh Trị Thiên Hoàng là bậc minh quân cương quyết đă điều ḥa giải quyết ǵn giữ tinh thần đạo đức cổ truyền mà lại nghiên cứu văn minh khoa học đă đưa nước. Nhật yếu kém, chỉ trong ṿng mươi năm vượt lên đứng ngang hàng với các nước Âu Mỹ. Ngày 30/10/1890 trong chỉ dụ Minh Trị Thiên Hoàng đă tỏ rơ lập trường cải cách của ḿnh: “Các tiên đề đă sáng lập nước trên nền tảng rộng răi chắc chắn, nền tảng ấy là nhân đức mà các đấng muốn cho ăn sâu rễ vào lâm hồn quốc dân, thần dân ta nhất tề trung hiếu từ đời này sang đời khác đă chứng tỏ việc các đấng tiên đế là mỹ hảo và đó là vinh dự của nước ta. Nguồn mạch giáo dục của giống ṇi cũng do cái đức trung hiếu mà phát khởi. Hỡi các thần dân, đối với cha mẹ, các ngươi hăy hiếu thảo, đối với anh chị em, các ngươi yêu thương, trong gia đ́nh hăy hoà hợp, trong sự giao du với bạn bè, các ngươi hăy trung thành. Hăy ăn ở cho nhă nhặn tiết độ, hăy hảo tâm thiện chí với một người, hăy luyện tập các khoa học và nghệ thuật, hăy tiến triển các khả năng tri thức. Hăy phát huy các lực lượng luân lư. Hăy quan tâm đến công lợi, công ích, hăy kính trọng hiến pháp, hăy giữ ǵn luật lệ khi cần thiết hăy đưa vai gánh vác giang sơn, hăy ân cần bảo vệ nền thịnh vượng của quốc gia. Làm như vậy các ngươi sẽ là những công dân tốt và giúp vào việc duy tŕ nền văn minh thịnh vượng khiến cho dân tộc Đại Nhật hănh diện với các nước văn minh" (2). Để hưởng ứng ư nguyện canh tân của nhà vua, thân sĩ và nhân dân Nhật đều phấn khởi chung lo việc nước. Toàn quốc thành lập nhiều hội Tư Văn để đào tạo tư cách con người. Ai nấy đều lo tự tỉnh tự cường, giữ ǵn tinh thần đạo đức cổ truyền lại tiếp thu văn minh khoa học Âu - Mỹ. Bây giờ chúng ta quay lại Trung Hoa cội nguồn phát sinh ra học thuyết Nho giáo để nghiên cứu sự thăng trầm của Nho giáo trong thời cận, hiện đại. Sau khi cách mạng Tân Hợi thành công (1911), chế độ phong kiến tồn tại hàng mấy ngàn năm bi lật đổ, Trung Hoa Dân quốc được thành lập Thái Nguyên Bồi nhận chức Tổng trưởng Giáo dục. Do thấy trong tôn chỉ giáo dục đời Thanh có hai điều là: "Trung quân và tôn Khổng, mà trung quân th́ không hợp với chính thể cộng ḥa, tôn Khổng th́ trái ngược với tự do tín ngưỡng nên xóa việc tôn thờ Đức Khổng Tử. Mùa thu năm Dân Quốc thứ năm (1916), Khang Hữu Vi đệ thư lên cho Lê Nguyên Hồng và Đoàn Kỳ Thụy yêu cầu lấy Khổng giáo làm quốc giáo, đưa vào hiến pháp. Bởi những việc đó gây cản trở cho phong trào dân chủ nên dẫn tới sự chống đối của Trần Độc Tú. Trần Độc Tú cho rằng Khổng giáo không dung ḥa được với chế độ lập hiến, do vậy đạo Khổng đi ngược với cuộc sống hiện đại. Lư lẽ đó hợp với tâm lư ghét chế độ đế chế của thanh niên và trí thức đương thời dẫn đến sự công kích toàn diện truyền thống Nho giáo (3). Do vậy, họ bỏ học thuyết duy lư nhă nhặn, kín đáo của Khổng Tử, đi theo học thuyết duy lư máy móc của phương Tây. Vả lại đạo Khổng bảo thủ, dung ḥa được sự hăng hái của tuổi trẻ và sự thận trọng của tuổi già. Cách mạng chỉ biết có tuổi trẻ, và mỉm cười trước lời khuyên này của Khổng Tử "Người nào cho những bờ đê cũ là vô ích và phá bỏ đi th́ một ngày kia sẽ bị tai hại của nạn lụt lội” (4). Khi phong trào chống Nho gia đạt đến cao trao th́ Lương Thấu Minh là người mở đầu cuộc cách mạng tư tưởng, dựng ngọn cờ Nho giáo bắt đầu đề xướng Khổng học. Năm Dân Quốc thứ bảy (1918), Lương Thấu Minh mở một cuộc "Hội thảo triết học Khổng Tử” ở sở Nghiên cứu triết học. Ông đă nói lên quan điểm lập trường của ông khi mở cuộc hội thảo triết học ấy"… ở Trung Quốc ngày nay có người đề xướng Tây học, có người đề xướng Phật học, chỉ về Khổng Tử là ngượng mồm không ai đám nói đến. Sự thật về Khổng Tử nếu tôi không đề xướng th́ chẳng ai đề xướng? Đó là duyên cớ bức tôi tự ḿnh đến sống ở nhà họ Khổng” (5). Trong thời kỳ Nhật chiếm đóng Trung Quốc, để đoàn kết nhân tâm cùng nhau chống Nhật, chủ nghĩa dân tộc được h́nh thành. Nhà nước cũng nêu cao tinh thần dân tộc, khôi phục đạo đức vốn có. Quốc Dân Đảng thúc đẩy phong trào đời sống mới, việc đó được xây dựng trên luân lư truyền thống. Chính trong không khí chân hưng luân lư truyền thống này, năm Dân Quốc thứ 23 (1934) khôi phục lại ngày lễ kỷ niệm Thánh Đản của Đức Khổng Tử đă bị Thái Nguyên Bồi băi bỏ từ năm đầu Dân Quốc (1912). Trong lễ kỷ niệm nay người được mời nói về học thuyết của Khổng Tử chính là Lương Thấu Minh - người đầu tiên nêu ngọn cờ phục hưng truyền thống Nho giáo(6). Trong các thập kỷ 50, 60, 70 ở Trung Quốc vẫn tiếp tục phê phán Nho giáo. Nhưng v́ nghiên cứu theo định hướng trước nên thiếu phần khách quan trong phân tích và nhận định không có sức thuyết phục. Trong thời kỳ này người ta biết phê phán, học thuật thành phê phán chính trị, người ta gắn “phê phán” Khổng Tử với phê phán các nhà chính trị, quân sự đương đại của Trung Quốc. Họ phủ nhận sạch trơn Nho học, Nho giáo theo chủ nghĩa hư vô, thậm chí oán ghét quá khứ, đập phá quá khứ (7). Ngày nay, ở Trung Quốc vai tṛ của Nho giáo đă được căn bản khẳng định. Giới học thuật Trung Quốc đă có Tạp chí nghiên cứu riêng về Khổng Tử. Hàng trăm đầu sách nghiên cứu về Nho học - Nho giáo ở Bắc Kinh, Thượng Hải và các tỉnh đă được xuất bản. Các học giả nổi tiếng như Lư Trạch Hậu, Trương Đại Niên, Thái Thượng Tư, Trương Lập Văn, Thang Nhất Giới, Phương Lập Thiên... đều lên tiếng "phản tư” (suy nghĩ lại). Họ khẳng định những giá trị xă hội của Khổng Tử, Mạnh Tử, đồng thời chỉ ra những nhân tố hợp lư và những nhân tố c̣n hạn chế của Nho giáo (8). Nho học Nho giáo là thành tố văn hóa truyền thống của nhiều nước Đông Á. Ở Nhật Bản, Đài Loan và Hàn Quốc cũng đă có nhiều cuộc thảo luận về Nho học Nho giáo. Các học giả nghiên cứu Nho học - Nho giáo ở Đài Loan như Dư Thời Anh, Phó Bội Vinh, Thẩm Thanh Tùng, ở Nhật Bản như Morishima Michio, Hoàng Sơn Mẫn Thu, ở Hàn Quốc như Lư Hữu Thành, Di Ngư Thuần đều có những công tŕnh nghiên cứu sâu sắc về Nho giáo, đều nêu lên những ưu điểm nổi trội của Nho giáo như về các vấn đề gia đ́nh, đất nước, về học thuyết Nhân và Lễ. Ở Pháp giáo sư Léon Vandermeerch cũng khẳng định tác dụng tích cực của Nho giáo ở các nước Đông Á. Rơ ràng gần đây có cái "nhiệt Nho giáo” trong nghiên cứu khoa học xă hội hiện đại ở nhiều nước (9). Ở Nhật Bản và "bốn con rồng Châu Á" nhiều tác giả và các Nhà quản lư lại cho rằng, Nho giáo có nhiều yếu tố tích cực giúp cho các nước này tăng trưởng và phát triển. Singapore là một xă hội đa nguyên, đa dân tộc, đa tôn giáo, người Hoa chiếm đa số. Tháng 2/1982 các nhà đương cục về giáo dụcSingapore tuyên bố đưa các môn luân lư học và nho giáo vào các khóa tŕnh tôn giáo để các học sinh năm thứ 3 và thứ 4 trung học lựa chọn. Tháng 6/1982 phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Giáo dục Ngô Khánh Thụy cầm đầu một phái đoàn sang Hoa Kỳ bàn với các học giả Nho giáo người Mỹ gốc Hoa về những nguyên tắc và kế hoạch thúc đẩy việc thực hiện luân lư Nho giáo. Tháng 7/1982 có 8 vị học giả từ Mỹ đến Singapore để t́m hiểu t́nh h́nh, giúp các học giả Singapore thực hiện việc đó. Các nhà lănh đao Singapore là Lư Quang Điệu và Ngô Khánh Thụy đă phát biểu ư kiến nhấn mạnh tầm quan trọng của luân lư Nho giáo và mối quan hệ sâu sắc giữa tư tưởng Nho giáo với xă hội người Hoa. Năm 1987 các học giả Singapore và Trung Quốc tổ chức một cuộc hội thảo quốc tế lớn về Nho học ở Khúc Phụ quê hương Đức Khổng (l0). Tại Hội nghị khoa học quốc tế về nghiên cứu Khổng Tử và Đại hội thành lập liên hiệp Nho học quốc tế nhân kỷ niệm 2.545 năm sinh Khổng Tử tháng 10/1994 ở Bắc Kinh, Lư Quang Diệu - nguyên Thủ tướng Singapore đă nói lên mối quan hệ xă hội Singapore và Nho giáo. Ông cho rằng, nội dung giáo dục con người hiện nay ở nước ông là phát huy các giá trị quan và quy phạm luân lư Nho gia: "76% nhân khẩu Singapore là người Hoa. Văn hóa dân tộc Hoa chú trọng ngũ luân, cũng tức cha - con có t́nh thân, vua - quan th́ có nghĩa, chồng - vợ có khác biệt, trưởng - ấu có thứ tự, bạn - bè có điều tin. Họ xem lợỉ ích xă hội cao hơn lợi ích cá nhân, do đó không tiếp thu chủ nghĩa cá nhân vô hạn độ của Mỹ" (11). Ông Lư Quang Diệu nêu rơ một số ư kiến về kết quả thực tế về giá trị quan Nho giáo đưa lại: "Từ kinh nghiệm quản lư nước Singapore, đặc biệt là trong những ngày gian khổ từ năm 1959-1969 khiến tôi tin tưởng sâu sắc rằng, nếu không phải là đại bộ phận nhân dân Singapore, đặc biệt là trong đại bộ phận nhân dân Singapore được hun đúc giá trị quan của Nho học th́ chúng tôi không có cách ǵ có thể khắc phục được những khó khăn và trở ngại đă vấp phải (12). Cũng tại hội nghị trên ông Cốc Mục, Hội trưởng Hội nghiên cứu Khổng học Trung Quốc cũng đă nói triển vọng của Nho học - Nho giáo trong phạm vi quốc tế: "Nho học, văn hóa truyền thống cổ xưa của phương Đông này có khả năng thu hút được giá trị mới, gây được ảnh hương tích cực trong sự phát triển mới của xă hội loài người trên thế giới ở một khu vực rộng lớn (13). Năm 1995, Hội nghị quốc tế về Nho giáo tồ chức tại Bắc Kinh đă bầu ông Lư Quang Diệu làm Chủ tịch Hội Khổng học thế giới. C̣n ở Việt Nam vấn đề nghiên cứu Nho giáo như thế nào? Gần đây ở Việt Nam việc nghiên cứu Nho giáo lại có chiều hướng mở rộng với các học giả Trần Văn Giàu, Nguyễn Khắc Viện, Vũ Khiêu, Nguyễn Tài Thư, Quang Đạm, Lê Sĩ Thắng… riêng giáo sư Nguyễn Tài Thư thuộc Viện Triết học là thành viên tham dự Hội thảo quốc tế về Khổng Tử tại Bắc Kinh năm 1994. Ư kiến của các nhà nghiên cứu Việt Nam nói trên có điểm không thống nhất ngay từng học giả riêng biệt cũng không nhất quán, hiện tại không giống trước kia: Nói chung các nhà nghiên cứu chỉ tập trung phân tích sâu sắc ảnh hưởng tích cực và những hạn chế của Nho giáo ở Việt Nam. Nội dung nghiên cứu của Nho học và Nho giáo trong gần thập kỷ 90 của thề kỷ trước chủ yếu là t́m hiểu hệ thống giá trị của Nho giáo, sự bất lực của nó đối với xă hội trong thời gian khoảng hơn thế kỷ vừa qua. Trên thực tế các nhà nghiên cửu Việt Nam chưa đề cập nhiều đến vấn đề lịch sử phát triển của Nho giáo ở Việt Nam và đặc điểm Nho giáo Việt Nam giống và khác với Trung Quốc ở điểm nào (14). Kế thừa tinh hoa Nho học - Nho giáo hoàn toàn không có nghĩa là quay trở lại với xă hội Nho học - Nho giáo ngày xưa. Xă hội phong kiến đă qua không bao giờ trở lại, những tinh hoa của Nho giáo vẫn là công cụ hữu ích cho quá tŕnh phát triển xă hợi ngày nay. Để kết thúc tôi xin mượn lời của Will Durant nhận xét về học thuyết tư tưởng Khổng Tử: "Không nên trách Khổng Tử về tất cả những nhược điểm ấy. Không ai lại đ̣i một triết gia phải suy tư cho hai chục thế kỷ. Trong một đời người làm sao có thể t́m được con đường đưa tới tri thức cho hết thảy các đời sau. Mà rất ít người làm nhiệm vụ ấy một cách đầy đủ như Khổng Tử. Càng hiểu rơ ông, chúng ta càng ngạc nhiên rằng chỉ có một phần nhỏ trong đạo của ông là không hợp với khoa học, với những sự biến đổi do thời gian. Khi ta nhận thấy rằng ngay ở thời đại chúng ta, ông vẫn c̣n là người chỉ đường chắc chắn cho chúng ta th́ chúng ta quên những lời đôi khi hơi nhàm của ông và đức độ quá hoàn toàn của ông làm cho ta có lúc chịu không nổi.“(l5). *** 1. Vũ Khiêu, Nho giáo và phát triển ở Việt Nam, Nxb KHXH, 1997, tr.56 - 57 (Vũ Khiêu dẫn lại từ bài "Việc giáo dục đạo đức và Nho giáo ở Nhật Bản " của Hoàng Sơn Mẫn Thu trong cuốn Nho học quốc tế thảo luận hội văn tập Tề Lỗ Thư Điếm, 1987. tr. 1.299 - Trung Văn). 2.Tài liệu của linh mục Hoàng Văn Đoàn đăng trên tập san Cổ học tinh hoa sổ đặc biệt, CTQG, Quảng Nam, 1962. 3. Vi Chính Thông, Nho gia với Trung Quốc ngày nay (Nguyễn Huy Quư dịch), Nxb CTQG, Hà Nội, 1996, tr.282-283. 4. Wil Durant, Lịch sử văn minh Trung Hoa (Nguyễn Hiến Lê dịch),Nxb VHTT, tr.342) 5. Vi Chính Thông, Sđd, tr.311. 6. Vi Chính Thông, Sđd. tr.313. 7 . Phan Đại Doăn (chủ biên), Một số vấn đề Nho giáo Việt Nam, Nxb CTQG, Hà Nội, 1998, tr.272. 8. Phan Đại Doăn, Sđd, tr.8. 9. Phan Đại Doăn, Sđd, tr.8 - 9. 10.Vũ Khiêu, Sđd, tr.78 - 79. 11. Phan Đại Đoăn, sđd, tr.272 -273 (Gs Phan Đại Doăn trích lại tài Liệu của GS. Nguyễn Tài Thư, Viện Triết học, thành viên tham gia Hội thảo quốc tế về Khổng g Tử tại Bắc Kinh năm 1994). 12. Phan Đại Đoăn, Sđd, tr.273. 13. Phan Đại Đoăn, Sđd, tr.273. 14. Phan Đại Doăn, Sđd. tr.11. 15.Will Durant, Lịch sử văn minh Trung Hoa, Nxb VHTT, tr.92-93. |
Những Bài Học Cho Cuộc Sống
Chất chứa Có người nọ nghe nói về một đạo sư nổi tiếng nên t́m đến hỏi đạo. Đến nơi, anh thấy trong nhà của vị đạo sư trống trơn, chỉ có một cái giường, một cái bàn, một cái ghế và một cuốn sách. Anh ngạc nhiên hỏi: "Sao nhà đạo sư trống trơn, không có đồ đạc ǵ cả?" Đạo sư hỏi lại: "Thế anh có hành lư ǵ không?" Anh đáp: "Dạ có một va li". Đạo sư hỏi: "Sao anh có ít đồ vậy?" Anh đáp: "V́ đi du lịch nên đem ít đồ". Đạo sư nói: "Tôi cũng là một người du lịch qua cuộc đời này nên không mang theo đồ đạc ǵ nhiều". Chúng ta thường quên mất ḿnh chỉ là khách du lịch qua cuộc đời này, lầm tưởng ḿnh sẽ ở măi nơi đây, nên tham lam, ôm đồm, tích trữ quá nhiều đồ vật, tài sản. Đàn bà th́ chất chứa quần áo, ṿng vàng, nữ trang. Đàn ông th́ máy móc, xe hơi, ti vi, máy điện tử. Tranh Chấp Mỗi khi có sự tranh chấp, buồn phiền, chúng ta thường có khuynh hướng đổ lỗi cho người khác. Sau đây là ba trường hợp: a. Người chưa biết đạo th́ luôn cho ḿnh đúng và người kia lỗi 100%. b. Người bắt đầu học đạo, biết tu th́ thấy cả hai bên đều có lỗi 50%. c. Người hiểu đạo th́ thấy ḿnh lỗi 100%. 1/ Người chưa biết đạo th́ luôn cho ḿnh đúng 100%. Do vô minh và chấp ngă quá lớn, cho ḿnh là người quan trọng nhất, nghĩ cái ǵ cũng phải, cũng đúng, nên xảy ra chuyện ǵ trái ư cái ngă (cái ta) th́ tức giận bắt lỗi người khác. Thí dụ một chuyện thật xảy ra ở Hoa Kỳ, có một bà già vào mua cà phê tại tiệm Starbucks, không biết v́ lư do ǵ, bà uống ly cà phê bị phỏng miệng. Thế là bà nổi giận làm đơn kiện tiệm này đă bán cho bà ly cà phê quá nóng khiến bà bị phỏng miệng và đ̣i bồi thường hai triệu đô la. Bà ta không thấy lỗi ḿnh là khi cầm ly cà phê lên, nếu thấy nóng th́ phải biết thổi cho nó nguội rồi mới uống, đàng này có thể v́ tham ăn, tham uống, thấy ly cà phê bốc mùi thơm phức, mờ mắt húp cái ực nên bị phỏng miệng. Trong khi đó biết bao nhiêu người khác uống đâu có bị phỏng? Không những không biết lỗi ḿnh mà c̣n đi kiện người ta! Một chuyện khác có thật cũng xảy ra tại Hoa Kỳ. Một ông nọ đưa bộ đồ vét (veste, suit) đến một tiệm giặt ủi. Khi lấy bộ đồ về th́ nhận ra cái quần không phải của ḿnh. Ông đem trả lại tiệm và khiếu nại. Khoảng một tuần sau, chủ tiệm đưa cho ông một quần khác, nhưng ông vẫn không công nhận là quần của ông. Thế rồi ông làm đơn kiện tiệm giặt ủi. Chủ tiệm đề nghị bồi thường ông 12.000 đô la nhưng ông không chịu mà đ̣i 54 triệu. Đương nhiên là quan ṭa đă bác đơn của ông ta. 2/ Người bắt đầu học đạo và biết tu th́ thấy cả hai bên đều có lỗi 50%. Ở đây nói 50% là nói tượng trưng, v́ có thể là 40% và 60%, hoặc 30% và 70%, hoặc 20% và 80%, v.v... Khi xảy ra một sự tranh chấp, căi nhau th́ đương nhiên phải có một người bắt đầu. Thí dụ như ông A và bà B căi nhau. Ông A là người bắt đầu, nhưng nếu bà B im lặng bỏ đi, không chửi lại th́ ông A không thể đứng đó chửi măi. Nhưng nếu ông A nói một câu và bà B nói lại hai câu th́ ông A sẽ tức lên nói ba câu hoặc năm, sáu câu liên tiếp. Và nếu bà B không biết ngừng th́ cuộc căi nhau sẽ leo thang. Nếu bà B biết ngừng th́ cuộc khẩu chiến sẽ chấm dứt. Nhưng sau đó cả hai bên đều mang vết thương ḷng và hận nhau. Về nhà, nếu bà B là người hiểu đạo th́ sẽ nhận ra ḿnh cũng có lỗi trong chuyện căi nhau, và nếu nhận ra ḿnh có lỗi 40% th́ cơn giận của bà sẽ giảm xuống 40%. Nếu bà B nhận ra ḿnh có lỗi 60% th́ cơn giận của bà sẽ hạ xuống 60%. 3/ Người hiểu đạo th́ thấy ḿnh lỗi 100%. Trong một cuộc tranh chấp mà thấy ḿnh lỗi 100% th́ coi bộ lỗ quá. Nhưng nếu hiểu đạo, đạo ở đây là luật nhân quả và nhân duyên th́ biết là không thể nào tự nhiên vô cớ mà người kia lại gây sự với ḿnh. Có thể ḿnh đă nói hoặc đă làm điều ǵ tổn thương người ta mà ḿnh không nhớ. Và nếu xét cho kỹ mà vẫn không thấy ḿnh làm ǵ sai quấy th́ có thể đời trước, hay nhiều kiếp trước ḿnh đă năo hại người ta, nên bây giờ họ gặp lại ḿnh th́ gây sự, kiếm chuyện trả thù. Thấy ḿnh lỗi đă là quư, nhưng nếu biết xin lỗi th́ càng quư hơn v́ có thể giải tỏa ân oán và oan gia. Hạnh phúc xả ly Ở đời người ta thường cho hạnh phúc là có được cái này, cái kia: Có nhà lầu, xe hơi, có vợ đẹp, con ngoan, có tài sản, quyền thế, v.v... Khi chưa có th́ muốn có, làm đủ mọi cách để cho có. Có rồi th́ sợ mất hoặc xem thường rồi lại muốn có cái khác. Nếu không được th́ buồn phiền, bất măn, khổ sở. Người biết tu th́ thấy "không có" là một hạnh phúc. Không có ở đây là do trí tuệ quán chiếu thấy mọi sự phiền toái đều do ham muốn mà ra. Bởi thế người tu không muốn có, nếu đă có rồi th́ tập xả ly. V́ những thứ "có" trên thế gian này đều là ràng buộc. Tuy nhiên đối với những người chưa có, chưa thỏa măn được những mong ước, thèm khát, c̣n mải mê chạy theo vật chất th́ xả ly là một việc thật khó làm, v́ họ chưa có th́ lấy ǵ mà xả bỏ. Đức Phật khi c̣n là thái tử đă có vợ con, vàng bạc, của cải, cung phi mỹ nữ, đầy đủ vật chất mà trong ḷng vẫn nặng trĩu âu lo, không cảm thấy hạnh phúc. Do đó Ngài mới xả bỏ ra đi t́m chân lư, t́m hạnh phúc chân thật. Trong khi đó có những người tu lại chạy theo vật chất, của cải, tài sản, danh lợi bởi v́ trong đời họ chưa được thỏa măn, chưa cảm thấy có đầy đủ. Chỉ khi nào có được rồi và trải qua kinh nghiệm thấy những thứ mà họ đă nhọc công t́m kiếm chỉ đem lại phiền toái và khổ đau th́ lúc đó ư nghĩ xả ly mới xuất hiện. Trước hết có thân th́ phải lo cho thân ăn, mặc, ở, sống. Phải đi làm kiếm ăn, phải mua quần áo mặc, phải thuê nhà ở tránh mưa nắng. Khi thân đau ốm phải lo thuốc men, chạy chữa. Nếu có gia đ́nh th́ phải lo làm ăn buôn bán kiếm tiền nuôi vợ con. Suốt ngày chỉ lo suy nghĩ và làm đủ mọi chuyện cho cái ta và những thứ của ta. Hạnh phúc xả ly tương đương với thiểu dục tri túc, có nghĩa là tâm không ham muốn, và luôn cảm thấy đầy đủ dù trong tay không có ǵ hết. Với người tu, không có sở hữu ǵ thật là một hạnh phúc. Nói như vậy có vẻ ngược đời, nhưng người tu là kẻ đi ngược ḍng đời kia mà! Xả ly giống như người đang mang gánh nặng trên vai mà đi, nay bỏ được gánh nặng xuống th́ cảm thấy nhẹ nhàng sung sướng vô cùng. Người tu cần tập xả ly, v́ xả nhiều chừng nào th́ nhẹ chừng nấy. Xả ly không có nghĩa là phải vứt bỏ hết tài sản, của cải đang có. Xả ly trước hết là xả bỏ sự ham muốn và buồn giận trong tâm, kế đến là xả bỏ sự bám víu vật chất bên ngoài. Tuy sống giữa tài sản, vật chất, nhưng tâm không c̣n nhớ nghĩ những thứ đó là của ta, nếu có ai xin hoặc mất th́ xem như nhẹ gánh nặng. Tập xả ly tới mức cùng cực th́ khi chết, ta xem như trút hết gánh nặng, nhất là cái thân tứ đại già yếu, bệnh hoạn. Ta đă phải mang nó trên vai suốt cả cuộc đời, nay bỏ được nó, há không phải là sung sướng lắm sao? V́ thế các thiền sư đắc đạo, khi chết đều vui vẻ an nhiên tự tại ra đi. Khi đói th́ ta thèm ăn, nhưng khi ăn th́ đ̣i thứ này thứ kia rồi ăn cho cố, đau bụng, nặng bụng, khó thở. Khi khát th́ thèm uống, nhưng khi uống th́ thích những thứ độc hại như rượu bia, rồi say mèm, ói mửa. Nhiều khi sinh ra ung thư hay sưng gan. Người tu là người đi t́m hạnh phúc chân thật, hạnh phúc này chỉ có khi tâm không c̣n bám víu, dính mắc, thèm khát mọi sự vật trên đời này. Như vậy hạnh phúc chính là sự giải thoát của tâm ư. Và muốn có giải thoát th́ phải tập xả ly. Hăy nh́n vào tự tâm, xem ḿnh c̣n bám víu, dính mắc, ưa ghét cái ǵ không? Có người xả bỏ được vợ con nhưng lại dính mắc vào chùa chiền, xả bỏ được tài sản nhưng lại dính mắc vào danh lợi, địa vị. Xả bỏ được cái này nhưng rồi lại dính mắc vào cái khác! |
Tỉnh Dậy - Namo Buddhaya
Thế gian này có quá nhiều chuyện phiền năo, v́ vậy, rất nhiều người đi gặp Phật Tổ cùng hỏi về một vấn đề : “Con nên làm thế nào, mới không c̣n những điều phiền muộn ?” Phật Tổ cho đáp án đều như nhau : “Chỉ cần buông tay, con sẽ thôi không phiền năo nữa.” Có một người thanh niên, cho rằng ḿnh thông minh tỏ ư không phục, bèn đi gặp Phật Tổ và hỏi : “Trên thế gian này có hàng ngàn hàng vạn người, th́ sẽ có hàng ngàn hàng vạn điều phiền năo. Nhưng, Người cho họ giải pháp đều hoàn toàn như nhau, vậy đó chẳng khác ǵ buồn cười lắm hay sao?” Phật Tổ không nổi giận, chỉ hỏi ngược lại chàng thanh niên : “Buổi tối con ngủ có thường hay nằm mơ không ?”“Đương nhiên là có !” Chàng trai trả lời. “Vậy, mỗi buổi tối nằm mơ, giấc mơ đều như nhau không ?” Phật Tổ lại hỏi . “Đương nhiên là khác nhau rồi !” Chàng trai trả lời. “Con ngủ hàng ngàn hàng vạn lần, th́ sẽ mơ hàng ngàn hàng vạn lần giấc mơ.” Phật Tổ mỉm cười nói : “Nhưng cách kết thúc giấc mơ, đều như nhau cả, đó là : TỈNH DẬY !” |
Bài Học Nhớ Đời
Một ngày kia, có một người đàn ông trung niên tướng mạo xấu xí, dẫn theo một cô gái vô cùng trẻ trung xinh đẹp, đến một cửa hàng chuyên buôn bán những chiếc túi xách hàng hiệu cao cấp. Ông ta đă chọn một túi xách trị giá đến 18.000 USD cho cô gái. Khi trả tiền, người đàn ông lấy ra cuốn chi phiếu, chẳng ngần ngại điền số tiền tương ứng vào một tờ chi phiếu, nhân viên cửa hàng có phần khó xử. Người đàn ông nh́n thấu tâm tư của cô nhân viên, nên hết sức b́nh tĩnh nói với người bán hàng: “Tôi cảm thấy dường như cô đang lo sợ đây là một tờ chi phiếu khống, phải không? Hôm nay lại là Thứ Bảy, ngân hàng không mở cửa. Thôi th́ tôi đề nghị cô hăy giữ tờ chi phiếu và cả cái túi xách này lại. Đợi đến đầu tuần tới, sau khi đổi được tiền rồi, th́ xin cô hăy gửi túi xách này đến nhà của vị tiểu thư xinh đẹp này, cô thấy như vậy có được không?”. Kết quả sẽ như thế nào? Xin hăy mau đọc tiếp……. Cô nhân viên cửa hàng nghe xong hoàn toàn yên tâm, vui vẻ chấp nhận lời đề ngh này, lại c̣n hào hứng cam đoan rằng chi phí gửi túi xách sẽ do cửa hàng này đảm nhiệm. Sáng Thứ Hai, nhân viên cửa hàng đem tấm chi phiếu đến ngân hàng thanh toán, kết quả tờ chi phiếu này quả thật là tờ chi phiếu khống! Người nhân viên vô cùng tức giận, liền gọi điện cho người đàn ông đó, người đàn ông nói với cô rằng: “Chuyện này có ǵ to tát lắm đâu, tôi và cô cả hai đều không bị tổn thất ǵ cả. Hôm Thứ Bảy đó, tôi cuối cùng đă chiếm hữu được cô gái đó rồi! Thật ḷng cảm ơn sự hợp tác của cô”. Câu chuyện này nói với chúng ta rằng: Những ǵ mà chính bản thân ta “nh́n thấy tận mắt” cũng chưa chắc đă là thật. Tham hư vinh th́ phải trả một cái giá rất đắt. Cô gái xinh đẹp kia cho rằng cái túi xách trị giá hàng ngh́n USD đó sẽ được giao đến tận cửa nhà vào sáng Thứ Hai, nên tự nhiên cũng đă buông lơi cảnh giác, cho rằng đầu tư như vậy thật là xứng đáng. Cô vốn đă không biết rằng bản thân ḿnh đang chơi tṛ mạo hiểm, chẳng hề có bất cứ sự đảm bảo nào. Một con cáo phát hiện một chuồng gà, nhưng con cáo đó v́ quá mập nên không thể chui lọt qua hàng rào để ăn gà. Thế là nó nhịn đói suốt ba ngày, cuối cùng đă vào được. Tuy nhiên, sau khi ăn no nê rồi, chiếc bụng ph́nh to nên lại không ra được nữa, đành phải bắt đầu nhịn đói lại ba ngày mới ra được. Cuối cùng nó xót xa than thở rằng, bản thân ḿnh ngoài nhất thời sướng miệng ra, trên cơ bản hoàn toàn là phí công vô ích. Đời người không phải cũng như vậy sao. Đến trần truồng mà ra đi cũng trần truồng. Không ai có thể mang theo tài sản và danh vọng mà ḿnh đă vất vả kinh doanh một đời để theo cùng. Dùng tuổi trẻ để kiếm tiền, nhưng tiền lại không mua lại được tuổi trẻ; Dùng mạng sống để kiếm tiền, nhưng tiền lại không mua lại được mạng sống; Dùng hạnh phúc để đổi lấy tiền, nhưng tiền lại không mua lại được hạnh phúc; Dùng thời gian để kiếm tiền, nhưng tiền lại không mua lại được thời gian. Cho dù dùng cả cuộc đời để có được tất cả tiền bạc của cả thế giới, nhưng tiền bạc của cả thế giới cũng không mua lại được cuộc đời của bạn. Vậy nên những lúc nên làm việc th́ hăy làm việc, những lúc nên nghỉ ngơi th́ hăy nghỉ ngơi, vui vẻ làm việc, tận hưởng cuộc sống, trân quư tất cả những ǵ mà ḿnh có được, hăy yêu thương những người mà bạn yêu thương, vui vẻ mà sống trọn từng ngày. Sống một ngày vui vẻ là sống một ngày, Sống một ngày không vui vẻ cũng là sống một ngày……. Vậy tại sao chúng ta lại không trân quư hết thảy, vui vẻ mà sống trọn một ngày chứ! Sưu tầm trên NET không biết tác giả |
| All times are GMT. The time now is 11:36. |
VietBF - Vietnamese Best Forum Copyright ©2005 - 2026
User Alert System provided by
Advanced User Tagging (Pro) -
vBulletin Mods & Addons Copyright © 2026 DragonByte Technologies Ltd.